— Milli Eğitim Bakanlığına,Adalet Bakanı Cemil ÇİÇEK’in Vekâlet Etmesine Dair Tezkere

Ekli "İdarelerin Yabancı Ülkelerdeki Kuruluşlarının Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerine İlişkin Esaslar"ın yürürlüğe konulması; Kamu İhale Kurumu'nun uygun görüşüne dayanan Dışişleri Bakanlığı'nın 6/8/2004 tarihli ve 318360 sayılı yazısı üzerine, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun geçici 4 üncü maddesi ve 30/7/2003 tarihli ve 4964 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi ile 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu'nun 5 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 14/9/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Madde 1 — Bu Esasların amacı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin yabancı ülkelerdeki kuruluşlarının, ihtiyaçlarının karşılanması için ihtiyaç duyulan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ve yurt dışında bulunan nakil vasıtalarının o yerden sağlanması zorunlu mal veya hizmet alımlarında uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.

Madde 2 — Yabancı ülkelerdeki kuruluşların mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, yurt dışında bulunan nakil vasıtalarının o yerden sağlanması zorunlu mal veya hizmet alımlarının bu Esaslara tabi olabilmesi için mal ve hizmetin yurt dışındaki kurum veya kuruluş ile nakil vasıtalarının ihtiyacı için alınacak olması, malın sadece yurt dışındaki kurum veya kuruluş ile nakil vasıtalarınca kullanılması, hizmetten sadece yurt dışındaki kurum veya kuruluş ile nakil vasıtalarının faydalanması ve yapım işinin yurt dışında gerçekleştirilmesi gereklidir.

Madde 3 — Bu Esaslar 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü ve geçici 4 üncü maddeleri ile 30/7/2003 tarihli ve 4964 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 — Bu Esasların 8 inci maddesinin (b) bendinde açıklanan pazarlık usulü dışındaki terimler 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesinde tanımlandığı şekliyle esas alınacaktır.

Bu tanımlara ilave olarak bu Esaslarda geçen;

Yabancı ülkelerdeki kuruluşlar: Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerdeki dış temsilciliklerini, ihtisas birimlerini, dış temsilcilik niteliği taşımayan yurt dışı teşkilatını, 4734 sayılı Kanuna tabi kurum ve kuruluşların yurt dışında bulunan ticari ve sınai esaslara göre faaliyet gösteren kuruluşlar ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin barış, silahlı çatışma ve savaş durumlarında ortak savunma, konvansiyonel muharebe, güvenlik yardımı, tatbikat, barışı koruma, barışı uygulama veya teröre karşı hareket amacıyla yurt dışına gönderilen birliklerini ve diğer unsurları,

Madde 5 — İdareler; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Ancak, gizliliği olan ve/veya güvenliği gerektiren hallerde ilgili bakanın onayı ile bu ilkelere uyulmayabilir.

Madde 6 — 2 nci maddede belirtilen yerel ihtiyaçların karşılanmasında ihale yetkilisi makamlar veya kişiler yabancı ülkelerdeki kuruluşların bağlı olduğu bakanlık tarafından tespit edilir. Tespit edilecek yetkilinin yabancı ülkedeki kuruluşta görevli olması esastır.

Madde 7 — Bu Esaslar kapsamında (ihtiyaçların avans verilmesi veya kredi açılması suretiyle karşılanması dışında) her türlü ihtiyacın temininden önce onay belgesi düzenlenir. 8 inci maddenin (b) bendine göre yapılacak işler için düzenlenecek onay belgesi; işin nev'i, niteliği, miktarı, varsa yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları, bulunulan ülke koşullarına göre belirlenecek ayrıntıları ve gerekli diğer hususları ihtiva eder. Bu belge 6 ncı maddeye göre belirlenen yetkili makamca onaylanır.

Madde 8 — 2 nci maddede yazılı ihtiyaçların karşılanmasında aşağıdaki usuller uygulanır:

Pazarlık; İhale yetkilisi makamca, biri başkan olmak ve en az 3 veya tek sayıda kişiden oluşmak üzere mahallinde kurulacak ihale komisyonu tarafından yapılır. Komisyon üyeleri yabancı ülkelerdeki kuruluşta görevli personelden seçilir. Özelliği olan işlerde veya lüzum hasıl olması halinde ilgili bakanlık, komisyona katılmak üzere merkezden memur görevlendirebilir.

Türk Silahlı Kuvvetlerine ait yapım işlerinde komisyona katılacak üye Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir.

ca- Bulunulan ülkenin iktisadi durumu, siyasi rejimi, mevzuatı, örf ve adetleri gibi özel şartları dikkate alınır.

(i) İlgili bakanca ihale yetkilisine her yıl belli limitler dahilinde ihtiyarilik yetkisi verilebilir,

Madde 9 — Mal ve hizmet alımları ile yapım sözleşmelerinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde artışa konu olan iş;

Madde 10 — Bu Esaslarda yer alan parasal değerlerin belirlenmesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 67 nci maddesi uyarınca güncellenen tutarlar esas alınır.

Madde 11 — 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşların yurt dışında ticari ve sınai esaslara göre faaliyet gösteren kuruluşlarının mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin tedariki Kamu İhale Kurumunun uygun görüşü üzerine ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık tarafından çıkarılacak yönergelerle sağlanır.

Madde 12 — Bu Esaslar kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların ihtiyaçlarının temininde varsa ilgili uluslararası anlaşma hükümlerine uyulur.

Madde 13 — Bu Esaslar kapsamındaki işlere ait diğer idari ve mali hususlar ile muayene ve kabul işlemleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınarak ilgili bakanlıklarca çıkarılacak yönergelerle tespit edilir.

Madde 14 — 1/4/2003 tarihli ve 2003/5703 sayılı Kararname ile 7/8/1996 tarihli ve 96/8458 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 — 26/6/2003 tarihli ve 25150 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2003/5703 sayılı Kararnamenin eki İdarelerin Yabancı Ülkelerdeki Kuruluşlarının Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerine İlişkin Esaslar'ın;

a) Yürürlüğe girdiği tarihten önce onay belgesi düzenlenmek suretiyle başlanmış olan işler "Dış Ülkelerdeki Kuruluşların Yerel İhtiyaçlarının Sağlanmasına Ait Yönetmelik" hükümlerine göre,

Madde 15 — Bu Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 16 — Bu Esasları Bakanlar Kurulu yürütür.

Sayfa Başı

Sayfa Başı

CUMHURBAŞKANI

Sayfa Başı

İçişleri Bakanlığından:

1 — Trabzon İli Arsin ilçesine bağlı Kuzguncuk Köyünün Yeşilyalı Belediyesi sınırları içerisine alınması 1580 sayılı Kanunun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — Hatay İli, Belen İlçesine bağlı Müftüler ile Karapelit Köylerinin işlem dosyasında bulunan Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce onaylanmış 1/25.000 ölçekli planda işaretli kısımlarının, Belen Belediyesi sınırları içine alınması 1580 sayılı Belediye Kanununun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — Konya İli, Hadim İlçesine bağlı Dolhanlar Köyünün aynı ilçeye bağlı Dedemli Belediyesi sınırları içine alınması 1580 sayılı Belediye Kanununun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — Düzce İli,Merkeze bağlı Derelitütüncü Köyünün Düzce Belediyesi sınırları içine alınması 1580 sayılı Belediye Kanununun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — İzmir İli Ödemiş İlçesine bağlı Eselli Köyünün Kaymakçı Belediyesi sınırları içerisine alınması 1580 sayılı Kanunun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

2— Bu Kararı İçişleri Bakanı yürütür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — Tokat İli Reşadiye İlçesine bağlı Gökçesüleymanlı Köyünün Baydarlı Belediyesi sınırları içerisine alınması 1580 sayılı Kanunun 7469 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi uyarınca uygun görülmüştür.

İçişleri Bakanlığından:

1 — Bayburt İli Merkez İlçesi Merkez Bucağına bağlı Aşağı Pınarlı Köyü ile Demirözü İlçesi Merkez Bucağına bağlı Yukarı Pınarlı Köyü arasında kalan iki ilçe arası sınırın, özel krokisinde de gösterildiği üzere;

İçişleri Bakanlığından:

1 — Bolu İli Mudurnu İlçesi Merkez Bucağına bağlı Yeğenderesi,Ilıca, Ortaköy ve Karacasumandıra Köyleri ile Düzce İli Merkez İlçesi Merkez Bucağına bağlı Aydınpınar, Kavakbıçkı, Gölormanı ve Aktarla Köyleri ile Gölyaka İlçesi Merkez Bucağına bağlı Çamlıbel, Yunusefendi, Güzeldere ve Hamamüstü Köyleri arasında kalan iki il arası sınırın, özel krokisinde de gösterildiği üzere,

“1839 rakımlı Erenler Tepesinden başlayarak, buradan güney doğuda bulunan 1744 rakımlı Kızık Tepesine çekilen düz hat, buradan doğuda bulunan 1542 rakımlı Balumdede Tepesine çekilen düz hat, buradan kuzey doğuda bulunan 1479 rakımlı isimsiz tepeye çekilen düz hat, buradan doğudaki 1578 rakımlı isimsiz tepeye çekilen düz hat, buradan güney doğudaki 1847 rakımlı Çaçırcık Tepede son bulan düz hat” olarak belirlenmesi,

1 — Denizli İli Beyağaç İlçesi Merkez Bucağına bağlı Yeniçeşme Köyü ile Tavas İlçesi Merkez Bucağına bağlı Kayaca Köyü arasında kalan iki ilçe arası sınırın, özel krokisinde de gösterildiği üzere,

“Asarlıktaş Tepesinin güneybatısında bulunan mahallen Arkışca Çayı denilen çayın başlama noktasından başlayarak, buradan bu çayı kuzeydoğuya doğru izleyerek bu çayın mezarlık kenarından gelen yolla kesiştiği noktaya çekilen hat, buradan Kabaksınırı Sırtında bulunan su deposuna çekilen düz hat, buradan kuzeydoğuda bulunan 975 rakımlı isimsiz tepeye çekilen düz hat, buradan da Aliimamlar Mahallesi ile Kabaksınırı Sırtı arasında kalan üç derenin birleştiği yıkık değirmen noktasında son bulan düz hat” olarak belirlenmesi,

Sayfa Başı

TARİH : 01.11.2004

KARAR NO : 2004/108

KONU : Sümer Holding A.Ş.’ye ait

1. Diyarbakır İşletmesi'nin; 2.500.000.- (İkimilyonbeşyüzbin) ABD Doları bedelle en yüksek teklifi veren M. Sait DİLEK'e ihale şartları belgesi çerçevesinde satılmasına, M. Sait DİLEK'in sözleşme imzalamaktan ve/veya İhale Şartları Belgesindeki yükümlülükleri yerine getirmekten imtina etmesi halinde İdareye vermiş olduğu geçici teminatın İdare lehine irat kaydedilmesine ve 2.300.000.- (İkimilyonüçyüzbin) ABD Doları bedelle ikinci yüksek teklifi veren Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ihale şartları belgesi çerçevesinde satılmasına, Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sözleşme imzalamaktan ve/veya İhale Şartları Belgesindeki yükümlülükleri yerine getirmekten imtina etmesi halinde İdareye vermiş olduğu geçici teminatın İdare lehine irat kaydedilmesine,

Madde 1 — Bu Karar, Aksaray İli sınırları içerisinde hava kirliliğinin önlenmesi ve hava kalitesinin korunması amacıyla, sanayi kuruluşları, ticari işletmeler, meskenler ile kamu kurum ve kuruluşlarında 2004-2005 yılında uygulanacak yakıt kriter ve esaslarını kapsamaktadır.

Madde 2 — Bu Karar, 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, Başbakanlığın 17/5/1999 tarihli ve 320-6220 sayılı yazısı, Çevre ve Orman Bakanlığının 27/4/2004 tarihli ve 2004/4 sayılı Genelgesi ile Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 — a) Isınma amaçlı yerli kömürlerde aşağıdaki özellikler aranır.

Kalorifik değerlerin önerilen sınırlardan daha yüksek olması halinde toplam kükürt oranları en az 4000 Kcal/kg olması durumunda daha üst kalori için her 1000 Kcal/kg başına + % 0,2 değerini (kuru bazda) geçmeyecektir.

(1) Bu özellik, orijinal (satışa sunulan) briket bazındadır.

Madde 4 — İl sınırları içerisinde ithal ve yerli kömür satışı yapacak olan bütün kişi ve firmalardan İlimiz için belirlenen standartlara uygun kömür satacağına dair taahhütnameler Haziran ayı sonuna kadar münferit olarak alınır.

İl sınırları dahilinde kömür satışı yapmak için torbalama tesisi kurmak isteyen faaliyet sahipleri; bu Karar ile İl için belirlenen özellikleri taşıyan kömür dışında vasıfsız kömür torbalamayacaklarını, tüketiciden numune alınması durumunda bile müteselsilen sorumlu olacağını, alınan numunelerin analizlerinin yaptırılması için analiz ücretini ödeyeceğini, Ekteki örneğine uygun şekilde torbalama yapacağını, kömür torbalarının üzerinde "Dikkat! Torbaların Yakılması Zararlı ve Yasaktır." ibaresini yazdıracağını, kömür torbalama tesislerinde hammadde stok alanı, torbalama ve mamul stok alanının yeterli büyüklükte ve kapalı alanda olacağını, tozuma ve gürültü oluşumuna karşı gerekli tedbirleri alacağını taahhüt ederler.

Isınma amaçlı soba ve kazanlarda kullanılmasına izin verilen kaliteli kömürlerin temini, kaçak kömür kullanılmasının önüne geçilmesi, kömür üreticisi ve satıcısının bilinmesi, denetlemenin etkili uygulanması, kömürlerin açıkta satışının önlenmesi, kömürlerin taşınması, doldurulması ve boşaltılması sırasında kömür kaybını önlemek açısından ithal ve yerli kömürler torbalanarak satışa sunulur.

c) Satıcılar, pazarlayacakları yakıtları İlimiz için kullanımına izin verilen yerlerden temin ederler. Tüketiciler de yakıtı aldıkları satıcıdan irsaliye, fatura ve menşei belgesini isterler. Denetim ekibi tarafından yapılacak denetimlerde söz konusu belgeleri ibraz etmeyenler hakkında kaçak kömür muamelesi yapılır.

e) Kamu kurum ve kuruluşları yakıt ihtiyaçlarını, bu Kararda belirlenen özellikleri sağlayan kömürlerin satışını yapan ve bu konuda taahhütname veren kişi ya da firmalardan temin etmeleri, ihale şartnamelerini bu hususu sağlayacak şekilde düzenlemeleri, ayrıca muayene kabul komisyonuna İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden temsilci almaları gerekir.

Madde 5 — Isınma ve enerji kazanmak amacıyla kullanılan kazanları yakanların ateşçi ehliyet belgesine sahip olmaları, yetkili kalorifer ateşçi kurslarının Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünce düzenlenmesi, konut ve işyeri yöneticileri kalorifercinin 100 metreden daha uzak ikinci bir kalorifer kazanını yakmasına müsaade etmemesi gerekir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 93/80-81 Nolu "Kalorifer Kazanları Hakkında Tebliğ"i doğrultusunda; Merkez İlçede hizmet veren iş merkezleri, kaloriferli konutlar ile resmi kurum ve kuruluşlara ait binalarda bulunan kalorifer kazanları ile kazan dairelerinin, adı geçen Tebliğe uygunluğu Belediye Başkanlığı ve Makine Mühendisleri Odası Temsilciliği tarafından kontrol edilerek, görülen eksikliklerin ve özellikle baca temizliklerini 30/9/2004 tarihine kadar yaptırmaları ve bunu belgelemeleri gerekir.

Madde 6 — a) Dış ortam sıcaklığı gece ve gündüz 15 °C nin üzerinde olduğu günlerde kalorifer ve sobaların yakılmaması,

Madde 7 — İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 2 Nolu Sağlık Ocağı Hizmet Binasında yapılan hava kirliliği ölçümlerine devam edilir. Hava kirliliği ölçüm sonuçlarının kış döneminde (Ekim-Nisan ayları) haftalık, kış dönemi haricinde ise aylık olarak, ancak kış dönemi içerisinde hava kirliliğinin yoğun olduğu ve kritik meteorolojik şartlarda ölçüm sonuçlarının günlük olarak Belediye Başkanlığı ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirilir.

Yeni binalar ile mevcut binalarda ısı yalıtımı ile yakıt tasarrufunun sağlanması açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 19/11/1984 tarihli ve 18580 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Mevcut Binalarda Isı Yalıtımı ile Yakıt Tasarrufu Sağlanması ve Hava Kirliliğinin Azaltılmasına Dair Yönetmelik" hükümlerinin Belediye Başkanlıklarınca eksiksiz olarak uygulanır. Isı yalıtımı olmayan kamu ve özel şahıslara ait binalara oturma ruhsatları verilmez.

Madde 8 — Bu Kararda belirlenen özellikleri taşımayan kömürlerin İle girişi, kullanılması ve satışı yasaktır. Bu kömürleri satan ve alan kişi, apartman ve işyerleri yöneticileri, kurum ve kuruluşlar müteselsilen sorumludur. Torbalar halinde ambalajlanan pres, ithal ve benzeri kömür torbalarının üzerinde ekteki bilgilerin bulundurulması zorunludur.

Bu Karar ile İl için belirlenen standartlarına uymayan yakıtların İl Merkezine girişini önlemek amacıyla Belediye Başkanlığı, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Defterdarlık, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan Yakıt Denetim Ekibi oluşturulur. Oluşturulan ekip marifetiyle şehir giriş-çıkışları ile merkezde katı ve sıvı yakıt satışı yapanlar denetlenir. Gerektiğinde numuneler alınarak analizleri yaptırılır. İlçelerde ise kaymakamlıklarca benzeri denetim ekipleri oluşturulur.

İlde olası muhtemel hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla kış döneminde (15 Ekim-15 Nisan) görev yapmak ve kaloriferli binalarda denetim yapmak üzere Belediye Başkanlığı koordinesinde Defterdarlık, İl Sağlık Müdürlüğü, İl Emniyet Müdürlüğü (asayiş açısından) ve İl Çevre ve Orman Müdürlüğü elemanlarından müteşekkil hava kirliliği denetim ekibi oluşturulur. Denetim ekibi, kış dönemi başta olmak üzere gerektiğinde bütün yıl hava kirliliği denetimini yapar.

Madde 9 — Bu Karara uymayan tüm kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler, işyeri-mesken sahipleri ve yöneticileri hakkında 5442 sayılı İl idaresi Kanunu, 1580 sayılı Belediye Kanunu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezai işlem yapılır.

Madde 10 — Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 11 — Bu Kararı Aksaray Valisi yürütür.

Sayfa Başı

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Vezirköprü Sulh Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 8.3.2000 günlü, 4550 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile değiştirilen 112. maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanun’un 3. maddesiyle eklenen Ek 13. maddesinin Anayasa’nın 2., 11., 13., 36. ve 38. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

“Alkollü Araç kullanmak suçu 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48. maddesinde idari para cezası ile müeyyidelendirilmiş iken, önce 17.10.1996 tarih 4199 sayılı Yasa ve daha sonra 21.05.1997 tarih 4282 sayılı Yasa ile değiştirilerek “Yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülerin birinci defada üç ay, ikinci defada bir yıl süre ile sürücü belgeleri ellerinden alınır. Her iki seferinde ayrıca, 22.900.000.- TL para cezası uygulanır. Üçüncü defasında ise, beş yıl süre ile sürücü belgeleri ellerinden alınır. Ve bir aydan iki aya kadar hafif hapis cezası ile birlikte 22.900.000.- TL hafif para cezası uygulanır” şeklinde müeyyide belirlenmiştir. Müeyyideyi uygulayacak merciinin belirlenmesine ilişkin aynı yasanın 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu kanundaki hafif para cezasının veya bununla birlikte hafif hapis cezasının, belgelerin geri alınması ve iptal cezasını veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara Trafik Mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerinde bakılır” hükmü dışında kanunda başka bir hüküm yoktur. Bu anlamda, uygulamada, başlangıçta sürücü belgeleri trafik memurlarınca alınmış ancak Yargıtayın kararlılık kazanan içtihatları ve İçişleri Bakanlığının bu doğrultudaki emirlerine göre fiili uygulamaya son verilerek Hukuk Devleti olmanın gereği itibariyle işin yargıya intikali gerçekleşmiştir.

Bu ilkeler çerçevesinde olaya bakıldığında, yasakoyucu Anayasanın öngördüğü ilkelere uygun olmak koşulu ile ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerini belirleyecek, ancak kişi hürriyetlerinin kısıtlanması sonucunu doğuran müeyyidelerin uygulanmasını idareye bırakmayacaktır. Aksi durum, temel hak ve özgürlüklerin en büyük güvencesi olan Yargı erkinin devre dışı bırakılmasını ve hukukun üstünlüğü ilkesinin zedelenmesi sonucunu doğuracaktır.

2- “Ek Madde 13 - (4550 - 8.3.2000) Bu Kanunda yazılı suçlardan 48 inci maddede gösterilen “alkollü araç kullanmak” suçunu birinci ve ikinci defasında işlemek, 51 inci maddenin üçüncü fıkrasında geçen “bir yıl içinde hız sınırını 5 defa ihlal etmek”, 118 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak” suçlarından birinin tespiti halinde, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması işlemlerine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan trafik görevlileri yetkilidir”.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Nurettin TURAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet AKYALÇIN’ın katılmalarıyla 6.7.2000 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine sınırlama sorununun esas inceleme evresinde ele alınmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.

Anayasa’nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 28. maddesine göre mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenilen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

Birinci defa alkollü araç kullanmak suçundan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca sanığın (B) sınıfı sürücü belgesinin üç ay süre ile geri alınmasına ilişkin kararın bozulması üzerine yapılan yargılama sırasında, itiraz konusu kuralları Anayasa’ya aykırı bulan mahkeme iptalleri için başvurmuştur. Bu durumda, davada itiraz konusu kuralların sadece alkollü araç kullanmak ve buna bağlı olarak sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin bölümleri uygulanabilecektir.

Açıklanan nedenlerle, 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun, 8.3.2000 günlü, 4550 sayılı Yasa’nın 2. maddesiyle değiştirilen 112. maddesinin birinci fıkrasının “Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmak üzere...” bölümü ile 4550 sayılı Yasa’nın 3. maddesiyle eklenen Ek 13. maddesinin, “... 48 inci maddede gösterilen “alkollü araç kullanmak” suçunu birinci ve ikinci defasında işlemek,...” bölümü dışında kalan kuralları, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme’nin davada uygulayacağı kurallar olmadığından, bu kurallara ilişkin başvurunun Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

Başvuru kararında, yargı sürecinin uzun olması nedeniyle idari makamların olaya derhal el koyarak gereğini yapmasının, cezalandırmanın amaçlarından olan caydırıcılığı sağlayabileceği ve bu bağlamda, trafik terörünün önlenmesine yardımcı olabileceği düşünülebilirse de, kamu hürriyetinin yargı kararı olmadan kısıtlanması sonucunu doğuran bu duruma hukukun feda edilmemesi gerektiği belirtilerek kuralın, Anayasa’nın 2., 11., 13., 36. ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun itiraz konusu düzenlemeden önceki 112. maddesinde, bu kanundaki, hafif para cezasını veya bununla birlikte hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılacağı öngörülmüş, 8.3.2000 günlü, 4550 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile bu maddeye “Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmak üzere” ibaresi eklenmiştir. Aynı Kanun’un 3. maddesiyle 2918 sayılı Kanun’a eklenen Ek 13. maddede de “Bu Kanunda yazılı suçlardan 48. maddede gösterilen “alkollü araç kullanmak” suçunu birinci ve ikinci defasında işlemek, 51. maddenin üçüncü fıkrasında geçen “bir yıl içinde hız sınırını 5 defa ihlal etmek”, 118. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak” suçlarından birinin tesbiti halinde, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması işlemlerine bu Kanunun 6. maddesinde sayılan trafik görevlileri yetkilidir” denilerek sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin uyuşmazlıklar adli yargının görev alanından çıkarılmıştır.

Anayasa’nın 7. maddesine göre, yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne aittir. Yasakoyucu, ceza hukuku alanında toplumsal gereksinmelerin zorunlu kıldığı yasal düzenlemeleri yaparken, Anayasa’nın ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla hangi eylemlerin suç sayılacağı, bunlara uygulanacak yaptırımların türü ile nelerin ağırlaştırıcı veya hafifletici neden olarak kabul edileceği ya da önceden adli suç kapsamındaki bir eylemin, ortaya çıkan yeni olgular karşısında idari yaptırıma bağlanarak cezalandırma yetkisinin trafik zabıtasına verilmesi gibi konularda takdir yetkisine sahiptir.

Toplumsal sonuçları bakımından doğurduğu tehlikenin ağırlığına göre, kimi eylemlere idarenin bizzat müeyyide uygulaması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Bu durumlarda, yargılamanın genel usul kurallarına göre yapılması, yargı organlarının mevcut iş yükünü daha da artıracağı gibi bu suçları işleyenlerin, çoğu kez daha ağır suçlar işlediği iddiasıyla haklarında soruşturma yürütülen sanıklarla birlikte mahkeme huzuruna çıkarılarak kimi olumsuzluklarla karşılaşmalarına da neden olabilecektir. Öte yandan, hukuka aykırı farklı nitelikteki eylemlerin aralarında hiçbir ayırım yapılmadan aynı tür yaptırıma bağlı tutulması cezadan beklenen önleme ve caydırıcılık gibi amaçlara ulaşılmasını da engelleyebilecektir. Nitekim, bu sakıncaları önlemek amacıyla, birçok çağdaş ülke hukukunda önemsiz görülen bazı fiiller ceza hukuku alanından çıkarılarak idari yaptırımlara konu edilmektedir.

Öğretide de kabul edildiği gibi, idarenin, bir yargı kararına gerek olmaksızın yasaların açıkça verdiği bir yetkiye dayanarak İdare Hukukuna özgü yöntemlerle, doğrudan doğruya uyguladığı yaptırımlara “idarî yaptırım” denilmektedir. İtiraz konusu kurallarla birinci defa alkollü araç kullanma eylemine yönelik olarak uygulanması öngörülen sürücü belgesinin geri alınması da bu anlamda bir idari yaptırımdır.

Yasakoyucu, takdir yetkisini kullanarak, itiraz konusu kurallarla 2918 sayılı Yasa’nın önceden adliye mahkemelerinin görevinde olan birinci defa alkollü araç kullanmak eylemini idari bir suç haline getirerek, bu görevi trafik zabıtasına devretmiştir. Böylece, Yasa’nın kimi kurallarıyla hukuka aykırılıkları kabul edilen eylemlere uygulanacak yaptırımın, bunların ağırlığına göre kişiselleştirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu yaptırımlara karşı kuşkusuz hukuk devletinin gereği olan yargı yolu da açıktır.

Öte yandan, Anayasa’nın 38. maddesinde yer alan “idarenin kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamayacağı”na ilişkin kuralın gerekçesinde, fıkranın kişi hürriyetinin ağır tahdidini teşkil eden hapis cezalarının yalnız mahkemelerce hükmedilebileceği, yani bunun bir “idari müeyyide” olarak (mesela disiplin cezası) idare tarafından uygulanamayacağı esasını getirdiği belirtilmektedir. Bu durumda, idareye yasayla hürriyeti bağlayıcı cezalar dışında para cezası, disiplin cezası ya da belli bir haktan geçici olarak yoksun kılma gibi yaptırımlar uygulama yetkisi verilmesine Anayasal engel bulunmamaktadır.

bölümlerinin, Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 13.5.2004 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Sayfa Başı