|
Kanun Belediye Kanunu Kanun No. 5393 Kabul
Tarihi: 3.7.2005 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE
1. — Bu Kanunun amacı, belediyenin kuruluşunu, organlarını,
yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usûl ve esaslarını
düzenlemektir. Kapsam MADDE
2. — Bu Kanun belediyeleri kapsar. Tanımlar MADDE
3. — Bu Kanunun uygulanmasında; a) Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek
nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler
tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel
kişisini, b) Belediyenin organları: Belediye meclisini,
belediye encümenini ve belediye başkanını, c) Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini, d) Mahalle: Belediye sınırları içinde, ihtiyaç ve
öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk
ilişkisi bulunan idarî birimi, İfade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Belediyenin
Kuruluşu ve Sınırları Kuruluş MADDE
4. — Nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde
belediye kurulabilir. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında ve meskûn sahası kurulu
bir belediyenin sınırlarına 5.000 metreden daha yakın olan yerleşim
yerlerinde belediye kurulamaz. Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek
belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının, merkez kabul edilecek
yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5.000 metre mesafede bulunması ve
nüfusları toplamının 5.000 ve üzerinde olması gerekir. Bir veya birden fazla köyün köy ihtiyar meclisinin
kararı veya seçmenlerinin en az yarısından bir fazlasının mahallin en büyük
mülkî idare amirine yazılı başvurusu ya da valinin
kendiliğinden buna gerek görmesi durumunda, valinin bildirimi üzerine,
mahallî seçim kurulları, onbeş gün içinde köyde
veya köy kısımlarında kayıtlı seçmenlerin oylarını alır ve sonucu bir
tutanakla valiliğe bildirir. İşlem dosyası valinin görüşüyle birlikte İçişleri
Bakanlığına gönderilir. Danıştayın görüşü alınarak
müşterek kararname ile o yerde belediye kurulur. Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5.000 ve
üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde, İçişleri Bakanlığının önerisi
üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir. Sınırların
tespiti MADDE
5. — Yeni kurulan bir belediyenin sınırları, kuruluşu
izleyen altı ay içinde aşağıdaki şekilde tespit edilir: a) Eskiden beri o yerleşim yerine ait sayılan
tarla, bağ, bahçe, çayır, mera, otlak, yaylak, zeytinlik, palamutluk, fundalık
gibi yerler ile kumsal ve plajlar belediye sınırı içine alınır. b) Belediye sınırlarını dere, tepe, yol gibi belirli
ve sabit noktalardan geçirmek esastır. Bunun mümkün olmaması durumunda, sınır
düz olarak çizilir ve işaretlerle belirtilir. c) Belediyenin sınırları içinde kalan ve eskiden
beri komşu belde veya köy halkı tarafından yararlanılan yayla, çayır, mera, koru,
kaynak ve mesirelik gibi yerlerden geleneksel yararlanma hakları devam eder.
Bu haklar için sınır kâğıdına şerh konulur. d) Çizilen sınırların geçtiği
yerlerin bilinen adları sınır kâğıdına yazılır. Ayrıca yetkili fen elemanı
tarafından düzenlenen kroki sınır tespit tutanağına eklenir. Sınırların
kesinleşmesi MADDE
6. — Belediye sınırları, belediye meclisinin kararı ve
kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kesinleşir. Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde uygulanmak
suretiyle taraflara gösterilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinleşen
sınır kararları ile dayanağı olan belgelerin birer örneği; belediyesine,
mahallî tapu dairesine, il özel idaresine ve o yerin mülkî idare amirine
gönderilir. Kesinleşen sınırlar zorunlu nedenler olmadıkça beş
yıl süre ile değiştirilemez. Sınır
uyuşmazlıklarının çözümü MADDE
7. — Bir il dâhilindeki beldeler veya köyler arasında sınır
uyuşmazlığı çıkması hâlinde ilgili belediye meclisi ve köy ihtiyar meclisi
ile kaymakamın görüşleri otuz gün süre verilerek istenir. Vali, bu görüşleri
değerlendirerek sınır uyuşmazlığını karara bağlar. Büyükşehir belediyesi
sınırları içinde kalan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin sınır değişikliklerinde
büyükşehir belediye meclisinin de görüşü alınır. İl ve ilçe sınırlarının değiştirilmesini
gerektirecek sınır uyuşmazlıklarında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri
uygulanır. Birleşme
ve katılma MADDE
8. — Belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka
beldeye katılabilmesi için bu yerlerin meskûn sahalarının katılınacak
beldenin meskûn sahasına uzaklığı 5.000 metreden fazla olamaz. Bir belde veya köyün veya bunların bazı
kısımlarının meskûn sahasının, komşu bir beldenin meskûn sahası ile birleşmesi
veya bu sahalar arasındaki mesafenin 5.000 metrenin altına düşmesi ve
buralarda oturan seçmenlerin yarısından bir fazlasının komşu beldeye katılmak
için başvurması hâlinde, katılınacak belde
sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın, katılmak isteyen köy veya belde veya
bunların kısımlarında başvuruya ilişkin oylama yapılır. Oylama sonucunun
olumlu olması hâlinde başvuruya ait evrak, valilik tarafından katılınacak belediyeye gönderilir. Belediye meclisi
evrakın gelişinden itibaren otuz gün içinde başvuru hakkındaki kararını
verir. Belediye meclisinin uygun görmesi hâlinde katılım gerçekleşir.
Büyükşehirlerde birleşme ve katılma işlemleri, katılınacak
ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü üzerine, büyükşehir
belediye meclisinde karara bağlanır. Katılma sonrası oluşacak yeni sınır
hakkında, 6 ncı maddeye göre işlem yapılır ve sonuç
İçişleri Bakanlığına bildirilir. Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldeye
katılmasında veya yeni bir belde ya da köy
kurulmasında, beldenin nüfusunun 5.000'den aşağı düşmemesi gerekir. Büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde ayrılma
yoluyla yeni bir belde kurulması için belde nüfusunun 100.000'den aşağı
düşmemesi ve yeni kurulacak beldenin nüfusunun 50.000'den az olmaması
şarttır. Bu madde uyarınca gerçekleşen katılmalarda, katılınan belde ile bazı kısımları veya tümü katılan köy veya
belde arasında; taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçların devri ve
paylaşımı, aralarında düzenlenecek protokolle belirlenir. Birleşme ve katılma işlemlerinde bu maddede
düzenlenmeyen hususlarda 4 üncü madde hükmüne göre işlem yapılır. Mahalle
ve yönetimi MADDE
9. — Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından
yönetilir. Belediye sınırları içinde mahalle kurulması,
kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve
değiştirilmesi, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine
valinin onayı ile olur. Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla
ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek,
belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle
ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve
kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür. Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının
karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli
ayni yardım ve desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini
göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde
yürütülmesini sağlamaya çalışır. Belde
adının değiştirilmesi MADDE
10. — Bir beldenin adı, belediye meclisi üye tam sayısının
en az dörtte üç çoğunluğunun kararı ve valinin görüşü üzerine İçişleri
Bakanlığının onayı ile değiştirilir. Bu karar Resmî Gazetede yayımlanır.
Beldenin adının değişmesi ile belediyenin adı da değişmiş sayılır. Tüzel
kişiliğin sona erdirilmesi MADDE
11. — Meskûn sahası, bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi
ile nüfusu 50.000 ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına, 5.000 metreden
daha yakın duruma gelen belediye ve köylerin tüzel kişiliği; genel imar
düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda, Danıştayın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığının teklifi
üzerine müşterek kararname ile kaldırılarak bu belediyeye katılır. Tüzel
kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri, katıldıkları belediyenin mahalleleri
hâline gelir. Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve
taşınmaz mal, hak, alacak ve borçları katıldıkları belediyeye intikal eder. Nüfusu 2.000'in altına düşen belediyeler, Danıştayın görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığının önerisi
üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülür. Tüzel kişiliği kaldırılan
belediyenin tasfiyesi il özel idaresi tarafından yapılır. Bu belediyenin
taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçları ilgili köy tüzel
kişiliğine intikal eder. İntikal eden borçların karşılanamayan kısımları il
özel idaresi tarafından üstlenilir ve vali tarafından İller Bankasına
bildirilir. İller Bankası bu miktarı, takip eden ayın genel bütçe vergi
gelirleri tahsilat toplamının belediyelere ayrılan kısmından keserek ilgili
il özel idaresi hesabına aktarır. Kararlarının
uygulanması ve nüfus MADDE
12. — 4, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerde belirtilen kararlar
kesinleşme tarihini takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren
yürürlüğe girer. 4 üncü maddeye göre belediye kurulan yerlerde 2972 sayılı
Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi
Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine göre seçim yapılır. 8 inci maddede geçen birleşme ve katılmalara, 9
uncu maddede geçen mahalle kaldırılmasına, 11 inci maddede geçen belediye ve
köy tüzel kişiliğinin kaldırılmasına veya bir beldenin köye dönüştürülmesine
dair kararlar ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu
yerlerin yeni durumlarına göre yapılır. Bu Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Devlet
İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca bildirilen nüfus esas alınır. Hemşehri hukuku MADDE
13. — Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir.
Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine
katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin
yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu
zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur. Belediye, hemşehriler
arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin
korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda
üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının,
sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını
sağlayacak önlemler alınır. Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya
ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanunlara dayanan kararlarına, emirlerine
ve duyurularına uymakla ve belediye vergi, resim, harç, katkı ve katılma
paylarını ödemekle yükümlüdür. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Belediyenin
Görev, Yetki ve Sorumlulukları Belediyenin
görev ve sorumlulukları MADDE
14. — Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel
alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik
ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi
trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut;
kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım,
nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi
hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000'i
geçen belediyeler, kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar. b) Okul öncesi eğitim kurumları açabilir; Devlete
ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir
veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını
karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir;
kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem
taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım
ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden
inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme
verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler,
yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan
sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı
yapabilir. Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve
kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri
de yapar veya yaptırır. Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası,
belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir. Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde
ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve
dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır. Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı
belediye sınırlarını kapsar. Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da
belediye hizmetleri götürülebilir. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
hükümleri saklıdır. Belediyenin
yetkileri ve imtiyazları MADDE
15. — Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak. b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde
yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda
belirtilen cezaları vermek. c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile
ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek. d) Özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi,
resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak;
vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal
gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya
yaptırmak. e) Müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme,
kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını
sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve
işlettirmek; kaynak sularını işletmek veya işlettirmek. f) Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve
su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma
sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek. g) Katı atıkların toplanması, taşınması,
ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili
bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak. h) Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine
getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz
almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek,
tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek. i) Borç almak, bağış kabul etmek. j) Toptancı ve perakendeci hâlleri, otobüs terminali,
fuar alanı, mezbaha, ilgili mevzuata göre yat limanı ve iskele kurmak,
kurdurmak, işletmek, işlettirmek veya bu yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce
açılmasına izin vermek. k) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava
konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek. l) Gayrisıhhî müesseseler
ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek. m) Beldede ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi ve
kayıt altına alınması amacıyla izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten
men etmek, izinsiz satış yapan seyyar satıcıların faaliyetten men edilmesi
sonucu, cezası ödenmeyerek iki gün içinde geri alınmayan gıda maddelerini
gıda bankalarına, cezası ödenmeyerek otuz gün içinde geri alınmayan gıda dışı
malları yoksullara vermek. n) Reklam panoları ve tanıtıcı tabelalar konusunda
standartlar getirmek. o) Gayrisıhhî
işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer
işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz
döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını;
inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini
belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için
gereken tedbirleri almak. p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen
her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret
ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile
karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park
yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;
kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün
işleri yürütmek. (l) bendinde belirtilen gayrisıhhî
müesseselerden birinci sınıf olanların ruhsatlandırılması ve denetlenmesi, büyükşehir ve il merkez belediyeleri dışındaki yerlerde
il özel idaresi tarafından yapılır. Belediye, (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen
hizmetleri Danıştayın görüşü ve İçişleri
Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebilir; toplu taşıma
hizmetlerini imtiyaz veya tekel oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek
suretiyle yerine getirebileceği gibi toplu taşıma hatlarını kiraya verme veya
67 nci maddedeki esaslara göre hizmet satın alma
yoluyla yerine getirebilir. İl sınırları içinde büyükşehir
belediyeleri, belediye ve mücavir alan sınırları içinde il belediyeleri ile
nüfusu 10.000'i geçen belediyeler, meclis kararıyla; turizm, sağlık, sanayi
ve ticaret yatırımlarının ve eğitim kurumlarının su, termal su, kanalizasyon,
doğal gaz, yol ve aydınlatma gibi alt yapı çalışmalarını faiz almaksızın on
yıla kadar geri ödemeli veya ücretsiz olarak yapabilir veya yaptırabilir,
bunun karşılığında yapılan tesislere ortak olabilir; sağlık, eğitim, sosyal
hizmet ve turizmi geliştirecek projelere İçişleri Bakanlığının onayı ile
ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla arsa
tahsis edebilir. Belediye, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle
ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve
araştırması yapabilir. Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet
malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci
maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır. Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde
ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan
malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri
haczedilemez. Belediyeye
tanınan muafiyet MADDE
16. — Belediyenin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun
yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmazları ile bunların inşa ve
kullanımları her türlü vergi, resim, harç, katılma ve katkı paylarından
muaftır. İKİNCİ KISIM Belediyenin Organları BİRİNCİ
BÖLÜM Belediye
Meclisi Belediye
meclisi MADDE
17. — Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır ve
ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluşur. Meclisin
görev ve yetkileri MADDE
18. — Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: a) Stratejik plân ile yatırım ve çalışma
programlarını, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans
ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek. b) Bütçe ve kesinhesabı
kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel
sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak. c) Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve
onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il
çevre düzeni plânını kabul etmek. d) Borçlanmaya karar vermek. e) Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına,
tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu
hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan
fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek
kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek. f) Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı
konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak
ücret tarifesini belirlemek. g) Şartlı bağışları kabul etmek. h) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı
beşbin YTL'den fazla dava
konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate
karar vermek. i) Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya,
sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek. j) Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye
yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına;
belediyeye ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar
vermek. k) Meclis başkanlık divanını ve encümen üyeleri ile
ihtisas komisyonları üyelerini seçmek. l) Norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı
kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar vermek. m) Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri
kabul etmek. n) Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve
benzerlerine ad vermek; mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi,
adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesine karar vermek; beldeyi
tanıtıcı amblem, flama ve benzerlerini kabul etmek. o) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına,
kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek. p) Yurt içindeki ve İçişleri Bakanlığının izniyle
yurt dışındaki belediyeler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı iş
birliği yapılmasına; kardeş kent ilişkileri kurulmasına; ekonomik ve sosyal
ilişkileri geliştirmek amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet
ve projeler gerçekleştirilmesine; bu çerçevede arsa, bina ve benzeri
tesisleri yapma, yaptırma, kiralama veya tahsis etmeye karar vermek. r) Fahrî hemşehrilik
payesi ve beratı vermek. s) Belediye başkanıyla encümen arasındaki
anlaşmazlıkları karara bağlamak. t) Mücavir alanlara belediye hizmetlerinin
götürülmesine karar vermek. u) İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış
belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. Başkanlık
divanı MADDE
19. — Belediye meclisi, seçim sonuçlarının ilânını takip
eden beşinci gün belediye başkanının başkanlığında kendiliğinden toplanır.
Meclis bu toplantıda, üyeleri arasından, gizli oyla meclis birinci ve ikinci
başkan vekili ile en az iki kâtip üyeyi ilk iki yıl için görev yapmak üzere
seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı yapılacak ilk mahallî
idareler seçimlerine kadar görev yapar. Başkanlık divanı seçimi üç gün içinde tamamlanır. Meclise belediye başkanı, katılamaması durumunda
meclis birinci başkan vekili, onun da katılamaması durumunda ikinci başkan
vekili başkanlık eder. Ancak yıllık faaliyet raporunun görüşüldüğü meclis
toplantısı meclis başkan vekilinin başkanlığında yapılır. Başkanlık divanında boşalma olması durumunda kalan
süreyi tamamlamak üzere yenisi seçilir. Meclis başkanı, meclis çalışmalarında düzeni
sağlamakla yükümlüdür. Meclisin çalışması ve katılıma ilişkin esas ve
usûller İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Meclis
toplantısı MADDE
20. — Belediye meclisi, her ayın ilk haftası, önceden
kararlaştırdığı günde toplânır. Meclis, resmî tatile rastlayan günlerde çalışmasına
ara verebilir. Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok
yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Mutat toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu
olduğu durumda üyelere önceden bilgi vermek kaydıyla meclis başkanının
belediye sınırları içerisinde belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca,
toplantının yeri ve zamanı mutat usûllerle belde halkına duyurulur. Meclis toplantıları açıktır. Meclis başkanının veya
üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine, toplantıya katılanların
salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir,
başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla
sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. Gündem MADDE
21. — Her ayın ilk günündeki belediye meclis gündemi
belediye başkanı tarafından belirlenerek en az üç gün önceden üyelere
bildirilir ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. Her ayın ilk toplantısında belediye başkanı ve
meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını
önerebilir. Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği
takdirde gündeme alınır. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan
gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri; toplantıya katılanların
salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye
meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. Toplantı
ve karar yeter sayısı MADDE
22. — Belediye meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla
toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter
sayısı, üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması
durumunda meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli
oylamalarda eşitlik çıkması durumunda oylama tekrarlanır, eşitliğin
bozulmaması durumunda meclis başkanı tarafından kur’a çekilir. Meclisin toplanmasında, üye tam sayısının salt
çoğunluğu sağlanamadığı takdirde başkan, gün ve saatini tespit ederek en geç
üç gün içinde toplanmak üzere meclisi tatil eder. Gelecek toplantı, üye tam
sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı ile yapılır. Görüşmeler sırasında başkan veya üyelerden birinin
talebi üzerine yapılacak yoklamada karar yeter sayısının bulunmadığı
anlaşılırsa, ikinci fıkradaki hükümler uygulanır. Üyeler oylarını bizzat kullanır. Gizli oy
kullanmaya fizikî bakımdan engelli üyeler, tayin edecekleri kişi eliyle oy
kullanabilirler. Oylama gizli, işaretle veya ad okunarak yapılır. Oy
verme kabul, ret veya çekimser şeklinde olur. Kararlar, meclis başkanı ve kâtip üyeler tarafından
imzalanır ve bir sonraki toplantıda üyelere dağıtılır. Meclis
kararlarının kesinleşmesi MADDE
23. — Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis
kararlarını, gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün
içinde meclise iade edebilir. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile
yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen
kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi
gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare
amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar
aleyhine idarî yargıya başvurabilir. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün
içinde uygun araçlarla halka duyurulur. İhtisas
komisyonları MADDE
24. — Belediye meclisi, üyeleri arasından en az üç en fazla
beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyonların bir yılı geçmemek üzere ne kadar süre için kurulacağı aynı meclis
kararında belirtilir. İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve
bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına
oranlanması suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu
10.000'in üzerindeki belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının
kurulması zorunludur. Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en
fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale
edilen işleri sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle
ilgili raporlarını bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu
meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler
bu komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanır. Mahalle muhtarları ve ildeki kamu kuruluşlarının
amirleri ile ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
üniversiteler, sendikalar ve gündemdeki konularla ilgili sivil toplum
örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet
alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına
katılabilir ve görüş bildirebilir. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden
yararlanılabilir. Komisyon raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka
duyurulur ve isteyenlere meclis tarafından maliyetlerini aşmamak üzere
belirlenecek bedel karşılığında verilir. Denetim
komisyonu MADDE
25. — İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in
üzerindeki belediyelerde, belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında
belediyenin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt
ve işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye
sayısı üçten az beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur.
Komisyon, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye
sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. Komisyon, belediye başkanı tarafından belediye
binası içinde belirlenen yerde çalışır ve çalışmalarında kamu personelinden
ve gerektiğinde diğer uzman kişilerden yararlanabilir. Denetim komisyonu toplantılarına, belediye ve bağlı
kuruluşları dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilenlere
(1.000); kamu personeli dışındaki diğer uzman kişilere büyükşehir
belediyelerinde (3.000), diğer belediyelerde (2.000) gösterge rakamının
Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayıyla çarpımı sonucu bulunacak
miktarı geçmemek üzere, belediye meclisince
belirlenecek miktarda günlük ödeme yapılır. Denetim komisyonunun emrinde
görevlendirilecek kişi ve gün sayısı belediye meclisince belirlenir. Uzman
kişilerde aranacak nitelikler belediye meclisinin çalışmasına dair
yönetmelikte düzenlenir. Komisyon belediye birimleri ve bağlı
kuruluşlarından her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir. Bu istekler
gecikmeksizin yerine getirilir. Komisyon, çalışmasını kırkbeş
işgünü içinde tamamlar ve buna ilişkin raporunu mart ayının sonuna kadar
meclis başkanlığına sunar. Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak
meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur. Meclisin
bilgi edinme ve denetim yolları MADDE
26. — Belediye meclisi, bilgi edinme ve denetim yetkisini
faaliyet raporunu değerlendirme, denetim komisyonu, soru, genel görüşme ve
gensoru yoluyla kullanır. Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek
belediye işleriyle ilgili konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru,
belediye başkanı veya görevlendireceği kişi tarafından sözlü veya yazılı
olarak cevaplandırılır. Meclis üyelerinin en az üçte biri, meclis
başkanlığına istekte bulunarak, belediyenin işleriyle ilgili bir konuda genel
görüşme açılmasını isteyebilir. Bu istek meclis tarafından kabul edildiği
takdirde gündeme alınır. Belediye başkanınca meclise sunulan bir önceki yıla
ait faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç
çoğunluğuyla yeterli görülmezse, yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan
tutanak, meclis başkan vekili tarafından mahallin mülkî idare amirine
gönderilir. Vali, dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderir. Yetersizlik kararı, Danıştayca
uygun görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer. Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki
üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir.
Gensoru önergesi, meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme
alınır ve üç tam gün geçmedikçe görüşülemez. Gensoru önergesinin karara bağlanmasında dördüncü
fıkraya göre işlem yapılır. Başkan
ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar MADDE
27. — Belediye başkanı ve meclis üyeleri, münhasıran
kendileri, ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile
ilgili işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamazlar. Başkan
ve meclis üyelerinin yükümlülükleri MADDE
28. — Belediye başkanı görevi süresince ve görevinin sona
ermesinden itibaren iki yıl süreyle, meclis üyeleri ise görevleri süresince
ve görevlerinin sona ermesinden itibaren bir yıl süreyle, belediye ve bağlı
kuruluşlarına karşı doğrudan doğruya veya dolaylı olarak taahhüde giremez,
komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz. Meclis
üyeliğinin sona ermesi MADDE
29. — Meclis üyeliği, ölüm ve istifa durumunda kendiliğinden
sona erer. Meclis üyeliğinden istifa dilekçesi belediye başkanlığına verilir
ve başkan tarafından meclisin bilgisine sunulur. Özürsüz veya izinsiz olarak arka arkaya üç birleşim
günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların yarısına katılmayan üyenin
üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla karar verilir. Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin
kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından
üyeliğin düşmesine karar verilir. Meclisin
feshi MADDE
30. — Belediye meclisi; a) Kendisine kanunla verilen görevleri süresi
içinde yapmayı ihmal eder ve bu durum belediyeye ait işleri sekteye veya
gecikmeye uğratırsa, b) Belediyeye verilen görevlerle ilgisi olmayan
siyasî konularda karar alırsa, İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine Danıştayın kararı ile feshedilir. İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde
meclisin feshine dair bildirim ile birlikte, karar verilinceye kadar meclis
toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay, bu hususu en geç bir ay
içinde karara bağlar. Bu şekilde feshedilen meclisin yerine seçilen
meclis, kalan süreyi tamamlar. Boşalan
meclisin görevinin yerine getirilmesi MADDE
31. — Belediye meclisinin; a) Danıştay tarafından feshi veya meclis
toplantılarının ertelenmesi, b) Meclis üye tam sayısının yarıdan fazlasının
tutuklanması, c) Yedek üyelerin getirilmesinden sonra da meclis
üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi, d) Geçici olarak görevden uzaklaştırılması, Hâllerinde, meclis çalışabilir duruma gelinceye
veya yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar meclis görevi, belediye encümeninin
memur üyeleri tarafından yürütülür. Huzur
ve izin hakkı MADDE
32. — Meclis başkan ve üyelerine, meclis ve komisyon
toplantılarına katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye
başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis tarafından belirlenecek miktarda
huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20, 24 ve 25 inci
maddelerde belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz ve meclis
üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez. Meclis üyeleri hastalıkları süresince izinli
sayılır. Ayrıca mazeretleri durumunda, bir yıl içindeki toplantı süresinin
yarısını aşmamak şartıyla istekleri üzerine meclis tarafından izin
verilebilir. İKİNCİ
BÖLÜM Belediye
Encümeni Belediye
encümeni MADDE
33. — Belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında; a) İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'in
üzerindeki belediyelerde, belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından
bir yıl için gizli oyla seçeceği üç üye, malî hizmetler birim amiri ve
belediye başkanının birim amirleri arasından bir yıl için seçeceği iki üye
olmak üzere yedi kişiden, b) Diğer belediyelerde, belediye meclisinin her yıl
kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği iki üye, malî
hizmetler birim amiri ve belediye başkanının birim amirleri arasından bir yıl
için seçeceği bir üye olmak üzere beş kişiden, Oluşur. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda,
belediye başkanının görevlendireceği başkan yardımcısı veya encümen üyesi,
encümene başkanlık eder. Encümen toplantılarına gündemdeki konularla ilgili
olarak ilgili birim amirleri, belediye başkanı tarafından oy hakkı olmaksızın
görüşleri alınmak üzere çağrılabilir. Encümenin
görev ve yetkileri MADDE
34. — Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: a) Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile
bütçe ve kesinhesabı inceleyip belediye meclisine
görüş bildirmek. b) Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili
kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak. c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama
yerlerini belirlemek. d) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci
düzeyleri arasında aktarma yapmak. e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek. f) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava
konusu olan belediye uyuşmazlıklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek. g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine
ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek
üzere kiralanmasına karar vermek. h) Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini
belirlemek. i) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen
görevleri yerine getirmek. Encümen
toplantısı MADDE
35. — Belediye encümeni, haftada birden az olmamak üzere
önceden belirlenen gün ve saatte toplanır. Belediye başkanı acil durumlarda
encümeni toplantıya çağırabilir. Encümen üye tam sayısının salt çoğunluğuyla
toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Encümenin 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale komisyonu olarak yapacağı toplantılarda da
bu hüküm geçerlidir. Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf
çoğunluk sayılır. Çekimser oy kullanılamaz. Encümen gündemi belediye başkanı tarafından
hazırlanır. Encümen üyeleri, başkanının uygun görüşü ile gündem maddesi
teklif edebilir. Belediye başkanı tarafından havale edilmeyen konular encümende
görüşülemez. Encümene havale edilen konular bir hafta içinde
görüşülerek karara bağlanır. Alınan kararlar başkan ve toplantıya katılan üyeler
tarafından imzalanır. Karara muhalif kalanlar gerekçelerini de açıklar. Encümen başkan ve üyeleri, münhasıran kendileri,
ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin
görüşüldüğü encümen toplantılarına katılamazlar. Encümen
üyelerine verilecek ödenek MADDE
36. — Belediye encümeni başkan ve üyelerine, nüfusu 10.000'e
kadar olan belediyelerde (3.500), nüfusu 10.001-50.000'e kadar olan
belediyelerde (4.500), 50.001-200.000'e kadar olan belediyelerde (6.000) ve
200.001'in üzerinde olan belediyelerde ise (7.500) gösterge rakamının Devlet
memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda
aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine bu tutarların yarısı
ödenir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Belediye
Başkanı Belediye
başkanı MADDE
37. — Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye
tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı, ilgili kanunda gösterilen
esas ve usûllere göre seçilir. Belediye başkanı, görevinin devamı süresince siyasî
partilerin yönetim ve denetim organlarında görev alamaz; profesyonel spor
kulüplerinin başkanlığını yapamaz ve yönetiminde bulunamaz. Belediye
başkanının görev ve yetkileri MADDE
38. — Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır: a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak
belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini
korumak. b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak
yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere
uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans
ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla
ilgili raporları meclise sunmak. c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde,
davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin
etmek. d) Meclise ve encümene başkanlık etmek. e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare
etmek. f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve
tahsil etmek. g) Yetkili organların kararını almak şartıyla
sözleşme yapmak. h) Meclis ve encümen kararlarını uygulamak. i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin
yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermek. j) Belediye personelini atamak. k) Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini
denetlemek. l) Şartsız bağışları kabul etmek. m) Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve
mutluluğu için gereken önlemleri almak. n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği
kullanmak, özürlülere yönelik hizmetleri yürütmek ve özürlüler merkezini
oluşturmak. o) Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan
ödeneği kullanmak. p) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye
meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve
yetkileri kullanmak. Belediye
başkanının özlük hakları MADDE
39. — Belediye başkanına nüfusu; a) 10.000'e kadar olan beldelerde 70.000, b) 10.001'den 50.000'e kadar olan beldelerde
80.000, c) 50.001'den 100.000'e kadar olan beldelerde
100.000, d) 100.001'den 250.000'e kadar olan
beldelerde 115.000, e) 250.001'den 500.000’e kadar olan beldelerde
135.000, f) 500.001’den 1.000.000’a kadar olan beldelerde
155.000, g) 1.000.001’den 2.000.000’a kadar olan beldelerde
190.000, h) 2.000.001’den fazla olan beldelerde 230.000, Gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen
aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ödenir.
Nüfusu 50.001'den az olan il merkezi beldelerde bu ödeneğin hesaplanmasında
(c) bendinde belirtilen gösterge rakamı esas alınır. Belediye başkanının görevli, izinli ve hasta
bulunduğu sürelerde ödeneği kesilmez. Belediye başkanlığı yapmış olanların, personel
kanunlarına tâbi bir kadroya atanmaları hâlinde belediye başkanlığında geçen
süreleri memuriyette geçmiş sayılır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca Devlet
memurları ile bakmakla yükümlü bulundukları için uygulanan sosyal hak ve
yardımlar, aynı esas ve usûllere göre belediye başkanları ile bakmakla
yükümlü bulundukları için de uygulanır. Başkan
vekili MADDE
40. — Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple
görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek
üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak
görevlendirir. Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir. Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen
aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir. Stratejik
plân ve performans programı MADDE
41. — Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden
itibaren altı ay içinde; kalkınma plânı ve programı ile varsa bölge plânına
uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık
performans programı hazırlayıp belediye meclisine sunar. Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek
odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak
hazırlanır ve belediye meclisi tarafından kabul edildikten sonra yürürlüğe
girer. Nüfusu 50.000'in altında olan belediyelerde
stratejik plân yapılması zorunlu değildir. Stratejik plân ve performans programı bütçenin hazırlanmasına
esas teşkil eder ve belediye meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul
edilir. Yetki
devri MADDE
42. — Belediye başkanı, görev ve yetkilerinden bir kısmını
uygun gördüğü takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine
devredebilir. İhtilâf
hâli MADDE
43. — Belediye başkanının kendisinin, birinci ve ikinci
derecedeki kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının, belediye ile
ihtilâflı olduğu durumlarda dava açılması ve bu davada belediyenin temsili,
meclis birinci başkan vekili, bulunmadığı takdirde ikinci başkan vekili veya
bunların yetkilendireceği kişiler tarafından yerine getirilir. Belediye
başkanlığının sona ermesi MADDE
44. — Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hâllerinde
kendiliğinden sona erer. Belediye başkanının; a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden
fazla görevini terk etmesi ve bu durumun mahallin mülkî idare amiri
tarafından belirlenmesi, b) Seçilme yeterliğini kaybetmesi, c) Görevini sürdürmesine engel bir hastalık veya
sakatlık durumunun yetkili sağlık kuruluşu raporuyla belgelenmesi, d) Meclisin feshine neden olan eylem ve işlemlere
katılması, Hâllerinden birinin meydana gelmesi durumunda
İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatı
sona erer. Belediye
başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler MADDE
45. — Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması
durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması
sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci
başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında
toplanarak; a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim
dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması
durumunda bir başkan, b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması
veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası
alması durumunda bir başkan vekili, Seçer. Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis
üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının
üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü
oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için
dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye
başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur'a
çekilir. Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili
seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle
boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir. Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi,
yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni
başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya
da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar. Belediye başkanı veya başkan vekili seçilinceye
kadar belediye başkanlığı görevi, meclis birinci başkan vekili, bulunmaması
durumunda ikinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda vali tarafından
görevlendirilecek bir kamu görevlisi tarafından yürütülür. Belediye başkanı veya başkan vekili seçimi en geç onbeş gün içinde tamamlanmadığı takdirde belediye
meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır. Belediye
başkanı görevlendirilmesi MADDE
46. — Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması
ve yeni belediye başkanı veya başkan vekili seçiminin yapılamaması durumunda,
seçim yapılıncaya kadar belediye başkanlığına büyükşehir
ve il belediyelerinde İçişleri Bakanı, diğer belediyelerde vali tarafından
görevlendirme yapılır. Görevlendirilecek kişinin belediye başkanı seçilme
yeterliğine sahip olması şarttır. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Organlara
İlişkin Ortak Hükümler Görevden
uzaklaştırma MADDE
47. — Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında
soruşturma veya kovuşturma açılan belediye organları veya bu organların
üyeleri, kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevden
uzaklaştırılabilir. Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden
geçirilir. Devamında kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı
kaldırılır. Görevden uzaklaştırılanlar hakkında; kovuşturma
açılmaması, kamu davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın
genel af ile ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir
suçla mahkûm olunması durumunda görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır. Görevden uzaklaştırılan belediye başkanına,
görevden uzak kaldığı sürece aylık ödeneğinin üçte ikisi ödenir ve bu süre
içinde diğer sosyal hak ve yardımlardan yararlanmaya devam eder. ÜÇÜNCÜ KISIM Belediye Teşkilâtı BİRİNCİ
BÖLÜM Belediye
Teşkilâtı ve Personeli |