Kültür ve Turizm Bakanlığından: Toplantı No. ve Tarihi : 72
4/10/2006 Toplantı
Yeri Karar No. ve Tarihi : 717 4/10/2006 ANKARA KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA YÜKSEK KURULUNUN BARAJ ALANLARINDAN ETKİLENEN TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARININ KORUNMASI İLE İLGİLİ İLKE KARARI Su
kaynaklarına sahip ülkemizde, baraj projeleri ekonomik kalkınma açısından önemli
bir potansiyel oluşturmaktadır. Ülke topraklarının çok sayıda ve çeşitli
kültür mirasını barındırdığı göz önüne alındığında, yapılması planlanan baraj
alanlarında kalacak olan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasını sağlamak
amacıyla, bu alanların koruma ve kullanma dengesi kapsamında
değerlendirilmesi gerekmektedir. Ülkemizdeki
su kaynaklarının doğru ve yerinde kullanılması için yapımı zorunlu görülen
baraj alanları içinde kalan taşınmaz kültür varlıklarının ve arkeolojik sit alanlarının koruma ve kullanma koşulları ile ilgili
olarak; 1-
Baraj yapılması planlanan alanlarda, Üniversitelerden ve Bakanlık
uzmanlarından oluşacak bir heyet tarafından mevcut ve olası taşınmaz kültür
varlıklarının çağdaş ve güncel bilimsel yöntemler aracılığıyla envanter ve
belgeleme çalışmalarının yapılmasına, söz konusu alanda taşınmaz kültür
varlıklarının ve arkeolojik sit alanlarının
bulunması halinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (D.S.İ.) tarafından
planlanan alanın dışında baraj alanı olarak başka yerlerin planlamasının
yapılmasına, 2-
Planlanan alanın dışında başka bir yerde yapılmasının mümkün olmadığının
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca (D.S.İ.) teknik, idari ve bilimsel
açıdan tespit edilmesi sonucunda barajların, taşınmaz kültür varlıklarının ve
arkeolojik sit alanlarının bulunduğu alanlarda
yapımının zorunlu olması durumunda; a)
Barajdan etkilenecek veya baraj suları altında kalacak taşınmaz kültür
varlıklarının korunmasına yönelik uygulamayı belirlemek üzere alanın
büyüklüğü ve özelliğine göre Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı (D.S.İ.) tarafından, üniversitelerin konuyla ilgili
öğretim üyelerinin (arkeolog, sanat tarihçi, şehir plancısı, mimar, jeolog ve
restorasyon ve konservasyon uzmanı vb.) yer aldığı
Bilim Komisyonu oluşturulmasına ve bu komisyonun baraj inşaatı sona erene
kadar çalışmalarını sürdürmesinin sağlanmasına, b)
Baraj alanında tespit edilen taşınmaz kültür varlıklarının niteliği ve
yoğunluğu ile barajla ilgili diğer hususlar göz önüne alınarak Bilim
Komisyonunca Acil Eylem Planının hazırlanmasına, c)
Acil Eylem Planının uygulanması ve bütçesi ile ilgili hususların Kültür ve
Turizm Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (D.S.İ.) arasında
yapılacak bir protokol ile belirlenmesine, d)
Acil Eylem Planı kapsamında Bilim Komisyonu kararları doğrultusunda alandaki
taşınmaz kültür varlıklarının tespit edilmesi amacıyla, öncelikli olarak
çağdaş ve güncel bilimsel yöntemler aracılığıyla belgeleme ve kazı
çalışmalarının yapılmasına, taşınmaz kültür varlıklarının rölövelerinin
çıkarılmasına, taşınmaz kültür varlıklarının bulunduğu alanların jeolojik
etütlerinin yapılmasına, e)
Bilim Komisyonunca yapılan çalışmaların değerlendirilmesi sonucunda elde
edilen bilgi ve belgelere dayalı olarak alandaki taşınmaz kültür
varlıklarının yerinde korunmasına, başka bir yere taşınmasına veya
belgelenerek su altında bırakılmasına ilişkin önerilerin koruma bölge
kuruluna sunulmasına, f)
Bilim Komisyonunun sunduğu öneri veya önerilerle ilgili koruma bölge
kurulunca karar alınmasına, Bu
kapsamda taşınmaz kültür varlıklarının; 1)
Yerinde korunmalarının uygun görülmesi halinde, buna ilişkin projelerin
koruma bölge kuruluna sunulmasına, 2)
Başka bir yere taşınmalarının uygun görülmesi halinde, mevcut yerleşim planı
ve taşınacağı yere ilişkin 1/200 ölçeğinde hazırlanan öneri yerleşim planı
ile uygulama projelerinin koruma bölge kuruluna sunulmasına, 3)
Su altında bırakılmalarının zorunlu olduğu hallerde, hazırlanacak program
çerçevesinde önem derecesine göre kazı, belgeleme, mimari dokümantasyonlar
yanında yerleşimin ve tüm yapıların mekanlarını da kapsayacak şekilde dijital
veri ve görsel kayıtlarının alınmasına, yerleşim planının çıkarılmasına, su
altında kalacak taşınmaz kültür varlıklarının su sirkülasyonundan zarar
görmemesi için alınacak tedbirlere ilişkin projelerin koruma bölge kuruluna
sunulmasına, g)
Baraj alanlarında sürdürülecek kazı çalışması ve korumaya yönelik yapılacak
her türlü harcama ile kamulaştırma çalışmalarının Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı (D.S.İ.) tarafından sağlanmasına, h)
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin projeler kapsamında
yapılacak uygulamaların baraj inşaatına paralel olarak eş zamanlı
yürütülmesine, bu projelerin uygulanması tamamlanana kadar barajların
faaliyete geçmemesine, i)
Su altında kalacak taşınmaz kültür varlıklarının, baraj faaliyete geçtikten sonra belirli sürelerle su altı arkeologları
tarafından incelenerek durumlarının tespit edilmesine, j)
Baraj alanındaki taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin çalışmalar
sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerin yayımlanmasına, 3-
Bu ilke kararımızın alındığı tarihte yapımına başlanmış veya yapımı
tamamlanmış, alanında taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanları bulunan baraj inşaatlarında; taşınmaz kültür
varlıklarının ve arkeolojik sit alanlarının
korunmasına ilişkin önerilerin 2. maddenin (e) ve (f) bentlerinde belirtilen
ilkeler doğrultusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (D.S.İ.) tarafından
proje halinde hazırlanarak değerlendirilmek üzere koruma bölge kuruluna
sunulmasına, koruma bölge kurulunun alacağı karar doğrultusunda korumaya
ilişkin uygulamaların ivedilikle gerçekleştirilmesine, karar
verildi. |
||||||