Kültür ve Turizm Bakanlığından: Toplantı No. ve Tarihi : 72
4/10/2006 Toplantı
Yeri Karar No. ve Tarihi : 720 4/10/2006 ANKARA KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA YÜKSEK KURULUNUN KENTSEL SİTLER,
KORUMA VE KULLANMA KOŞULLARI İLE İLGİLİ İLKE
KARARI Kentsel
sitler koruma ve kullanma koşullarına ilişkin
19/4/1996 tarih ve 419 sayılı İlke Kararı, 5226 sayılı "Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun" ve buna bağlı çıkarılan yönetmelikler kapsamında aşağıda
belirtildiği şekilde yeniden düzenlenmiştir. 1- KENTSEL SİTİN TANIMLANMASI VE
SINIRLARININ BELİRLENMESİ Kentsel
sitler, mimari, mahalli, tarihsel, estetik ve sanat
özelliği bulunan ve bir arada bulunmaları sebebiyle teker teker
taşıdıkları kıymetten daha fazla kıymeti olan kültürel ve tabii çevre
elemanlarının (yapılar, bahçeler, bitki örtüleri, yerleşim dokuları,
duvarlar) birlikte bulundukları alanlardır. Kentsel
sit alanın bulunduğu çevre içinde korunmasında,
geliştirilmesinde etkinlik taşıyan ve kentle bütünleşmesine olanak sağlayacak
kararlara konu alanlar ise etkileşim geçiş sahası
olarak tanımlanır. 2- GEÇİŞ DÖNEMİ KORUMA ESASLARI VE
KULLANMA ŞARTLARI TEMEL İLKELERİ Kentsel
sitin ilanından itibaren, üç ay içinde kentsel sit alanlarında koruma amaçlı imar planı elde edilinceye
kadar izlenecek kuralları tanımlayan geçiş dönemi
koruma esasları ve kullanma şartlarının kentsel sitin
niteliklerine bağlı olarak koruma bölge kurullarınca belirlenmesine, Geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının
belirlenmesinde, sitin doku özelliklerine bağlı
olarak yoğunluk, kütle, konum, yükseklik, mimari özellikler, yapı malzemesi,
renk vb. koşulların tanımlanmasına, Kentsel
sitlerde geçiş dönemi
koruma esasları ve kullanma şartları belirlenene kadar; a)
Yeni imar parseli oluşturmak üzere ifraz ve tevhid
yapılamayacağına ancak sınır düzenlemeleri v.b. için gerekli ifraz ve
tevhidin yapılabileceği, b)
Koruma amaçlı imar planında öngörülecek yoğunluk ve kentsel donanım kararları
belli olmadığından korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parseline ilave
yeni yapı yapılamayacağı, c)
Koruma amaçlı imar planı kriterlerini etkileyebilecek nitelik ve yoğunlukta
uygulamalara izin verilemeyeceği, d)
Bulunduğu sokakta ya da imar adasında korunması
öngörülen kentsel silüeti olumsuz etkileyebilecek
konum ve yükseklikte yeni yapı yapılamayacağı, hususlarının
dikkate alınmasının zorunlu olduğuna, Yukarıda
belirtilen koşullar ile geçiş dönemi koruma
esasları ve kullanma şartlarına uygun yeni yapılanma talebinin koruma bölge
kurulunca değerlendirilmesi için, başvuru dosyasında söz konusu parsel ve
çevresindeki yapılar ile dokuya ilişkin bir avan
projenin ve fotoğrafların yer aldığı bir etüdün bulunmasının gerektiğine, 3- KENTSEL SİT ALANLARINDA UYGULAMA 3.1-
Geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları
bulunmayan kentsel sit alanlarında; a)
Her ne surette olursa olsun yeni yapı veya imar uygulaması yapılamayacağına, b)
Tescilli kültür varlığı yapılar ile tescilsiz yapıların esaslı onarımlarının
koruma bölge kurulu kararı doğrultusunda yapılabileceğine, c)
Tescilli kültür varlığı yapılar ile yürürlükteki yasal düzenlemelere göre
ruhsatı bulunan tescilsiz taşınmazlardaki tadilat ve tamiratların ilgili
Yönetmelikler kapsamında yapılabileceğine, d)
Zorunlu alt yapı uygulamalarının koruma bölge kurulu kararı doğrultusunda
yapılabileceğine, 3.2-
Geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları
belirlenmiş kentsel sit alanlarında; a)
Yeni yapı veya imar uygulamaları ile zorunlu alt yapı uygulamalarının geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları
doğrultusunda hazırlanmış projelerinin koruma bölge kurulunca uygun bulunması
koşulu ile yapılabileceğine, b)
Tescilli kültür varlığı yapıların esaslı onarımlarının, projelerinin koruma
bölge kurulunca uygun bulunması koşulu ile yapılabileceğine, c)
Tescilli kültür varlığı yapılar ile yürürlükteki yasal düzenlemelere göre
ruhsatı bulunan tescilsiz taşınmazlardaki tadilat ve tamiratların ilgili
Yönetmelikler kapsamında yapılabileceğine, 3.3-
Koruma amaçlı imar planı onaylanmış kentsel sit
alanlarında; a)
Tescilli taşınmaz kültür varlığı parseline komşu olan parsellerdeki her türlü
inşai ve fiziki uygulama ile yeni yapılanma için
koruma bölge kurulundan izin alınmasına, b)
Diğer parsellerdeki yeni yapı veya imar uygulamaları için koruma amaçlı imar
planı ve planın tamamlayıcı eklerinde belirtilen koşullar doğrultusunda
ilgili idarelerce izin verileceğine, c)
Tescilli kültür varlığı yapıların esaslı onarımlarının koruma amaçlı imar
planı hükümleri doğrultusunda hazırlanan projelerinin koruma bölge kurulunca
uygun bulunması koşulu ile yapılabileceğine, d)
Tescilli kültür varlığı yapılar ile yürürlükteki yasal düzenlemelere göre
ruhsatı bulunan tescilsiz taşınmazlardaki tadilat ve tamiratların ilgili
Yönetmelikler kapsamında yapılabileceğine, 4- KORUMA AMAÇLI İMAR PLANLARININ
YAPTIRILMASI a)
Kentsel sitin ilanından sonra iki yıl içinde koruma
amaçlı imar plânlarının ilgili idarelerce yaptırılmasına, b)
Bu iki yıllık süre içinde zorunlu nedenlerle plan yapılamadığı takdirde,
koruma bölge kurulunca bu sürenin bir yıl daha uzatılabileceğine, c)
Bu sürelerin sonunda, koruma amaçlı imar plânı yapılmadığı takdirde, geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının
uygulanmasının koruma amaçlı imar plânı yapılıncaya kadar durdurulmasına, d)
Koruma amaçlı imar planlarının varsa etkileşim geçiş
sahaları da göz önünde bulundurularak ve sit
alanının bütününü kapsayacak şekilde içinde bulunduğu yerleşme ile ilişkileri
kurularak hazırlanmasının esas olduğuna, 5- KENTSEL SİT ALANLARINDA DENETLEME a)
Koruma bölge kurullarınca verilen tadilat ve tamirat izinleri ile ilgili
uygulamalara ilişkin uygulama sonrası rapor ve fotoğrafların koruma bölge
kurulu müdürlüklerine iletilerek müdürlüğün uygun görüş yazısı doğrultusunda
kullanma izin belgesi verilebileceğine, KUDEB’lerin
(Koruma Uygulama Denetim Bürolarının) faaliyete geçmesinden
sonra bu belgenin KUDEB’lerce verilebileceğine, b)
Koruma bölge kurulunca onaylı projesiyle esaslı onarım izni alan ve
uygulamanın onaylı projesine uygun olduğuna dair uygulama sorumlusu ve ilgili
idarelerin teknik raporu ile uygulama sonrası fotoğraflarının; tescilsiz
yapılarda koruma bölge kurulu müdürlüklerin uygun görüş yazısı, tescilli
yapılarda koruma bölge kurulu kararı doğrultusunda kullanma izin belgesi
verilebileceğine, KUDEB’lerin faaliyete geçmesinden sonra bu iznin KUDEB’lerin
uygun görüş yazısı doğrultusunda ilgili Yönetmelik hükümleri kapsamında
ilgili idarelerce verilebileceğine, c)
Koruma bölge kurulu kararı ile projesi onaylanarak yapılaşma izni alan ve
inşaatı biten yeni yapılara, uygulamanın geçiş
dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarına, koruma amaçlı imar planına ve
projesine uygun olduğuna dair müellif ve ilgili idarelerce hazırlanacak
teknik rapor ve uygulama sonrası fotoğraflarının koruma bölge kurulu
müdürlüklerine iletilerek, müdürlüklerin uygun görüş yazısı doğrultusunda
kullanma izin belgesi verilebileceğine, d)
İlgili idarelerce projesi onaylanarak yapılaşma izni alan ve inşaatı biten
yeni yapılara, uygulamanın koruma amaçlı imar planına ve projesine uygun
olduğuna dair ilgili idarelerce hazırlanacak teknik rapor ve uygulama sonrası
fotoğraflar doğrultusunda ilgili idarelerce kullanma izin belgesi
verilebileceğine, e)
Onaylı projesine, geçiş dönemi yapılaşma
koşullarına ve koruma amaçlı imar planına aykırı uygulama yapılmış olması
halinde ilgili idarelerce ilgili Yönetmelikler kapsamında hazırlanacak teknik
rapor ve fotoğrafların değerlendirilmek üzere koruma bölge kurulu
müdürlüklerine iletilmesine, inşaat yarım ise koruma bölge kurulu kararı
alınmadan inşaata devam edilemeyeceğine, inşaat tamamlanmış ise kullanma izin
belgesi verilemeyeceğine, yapının geleceği ile ilgili kararın koruma bölge
kurulunca alınmasına, onaylı projesine, geçiş
dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarına, koruma amaçlı imar planına
aykırı uygulamaların sorumluları hakkında İmar Kanunu ile 2863 sayılı Kanunda
yer alan yaptırımların uygulanacağına, Kentsel
sitlerdeki uygulamaların ve uygulamaların
denetlenmesinin bu ilke kararı ve ilke kararında "ilgili
yönetmelik" olarak belirtilen, •
Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, Proje Büroları ile Eğitim Birimlerinin
Kuruluş, İzin, Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik, •
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine
Dair Yönetmelik, •
Koruma Amaçlı İmar Planları ve Çevre Düzenleme Projelerinin Hazırlanması,
Gösterimi, Uygulaması, Denetimi ve Müelliflerine İlişkin Usul ve Esaslara Ait
Yönetmelik, hükümleri
ile birlikte gerçekleştirileceğine, Bu
ilke kararının, daha önce belirlenmiş geçiş dönemi
koruma esasları ve kullanma şartları ile daha önce onaylanmış koruma amaçlı
imar planı bulunan kentsel sit alanları için de
geçerli olduğuna, 19/4/1996
gün ve 419 sayılı ilke kararının iptaline, karar
verildi. |
||||||