TOHUMCULUK
KANUNU Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – Bu Kanunun amacı; bitkisel üretimde verim ve kaliteyi
yükseltmek, tohumluklara kalite güvencesi sağlamak, tohumluk üretim ve
ticareti ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve tohumculuk sektörünün yeniden
yapılandırılması ve geliştirilmesi için gerekli olan düzenlemeleri
gerçekleştirmektir. Kapsam MADDE 2 – Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri,
orman bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım
materyaline ait çeşitlerin ve genetik kaynakların kayıt altına alınması,
tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal
yapılanmalar ile ilgili düzenlemeleri kapsar. Tanımlar MADDE 3 – Bu Kanunda geçen; a)
Alt birlik: Faaliyet konularına göre bitki ıslahçıları, tohum sanayicileri ve
üreticileri, fide üreticileri, fidan üreticileri, tohum yetiştiricileri,
tohum dağıtıcıları, süs bitkileri üreticileri ve tohumculukla ilgili
konularda iştigal eden gerçek veya tüzel kişiler tarafından oluşturulan,
tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşunu, b)
Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve
geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve
esasları Bakanlıkça belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarını veya özel
kuruluşları, c)
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, d)
Birlik: Türkiye Tohumcular Birliğini, e)
Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin
birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü
edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan
ayrılan, değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan,
botanik taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı, f)
Çeşit listesi: Kayıt altına alınan ve ticareti yapılan çeşitlerin
yayımlandığı listeyi, g)
Durulmuşluk: Çeşidin, tekrarlanan üretimlerden sonra veya belirli çoğaltım dönemleri sonunda ilgili özellikleri değişmeksizin
aynı kalmasını, h)
Farklılık: Bir çeşidin, müracaatının yapıldığı tarihte herkesçe bilinen
çeşitlerden, tescile esas özelliklerden, en az bir tanesi bakımından
farklılık göstermesini, ı)
Genetik kaynak: Bitki ıslahçıları ve bilim adamlarının ihtiyacı olan genlerin
sağlandığı, bitki yapılarında genetik farklılık ve farklı özellikler içeren
potansiyel populasyon, bir ülkede veya bir bölgede
doğal olarak bulunan bitkilerin yabanî türleri ve bunların geçiş formları, yerel çeşitler, özel amaçlarla
geliştirilmiş çeşitler ve bazı önemli karakterlere sahip ıslah
materyallerini, i)
Islah: Elde bulunan çeşitlerin korunmasını ve devamlılığını sağlama, bunların
üzerinde çalışarak özelliklerini daha da iyileştirme, genetik kaynak ve
stoklardan yararlanarak çeşit veya çeşitler elde etme amacıyla yapılan
çalışmaları, j)
Islahçı: Bir çeşidi ıslah eden ya da bulan ve
geliştiren gerçek veya tüzel kişileri, k)
Kütük: Bu Kanun kapsamında kayıt altına alınan çeşitlerin ve genetik
kaynaklar kapsamına giren materyallerin kayıtlı olduğu sicilleri, l)
Özel üretim alanları: Tohumluk üretimi yapılması amacıyla, sınırları Bakanlık
tarafından belirlenen alanları, m)
Standart tohumluk: Kayıt altına alınan çeşitlere ait ve Bakanlık tarafından belirlenen
bitki türlerinde, sadece laboratuvar kontrolleriyle
ticarete arz edilen tohum veya çoğaltım
materyalini, n)
Tavsiye listesi: Kayıt altına alınan çeşitlerin, yetiştirilmelerinin uygun
olduğu bölgelerin belirlendiği listeyi, o)
Tescil: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve
geliştirilen bitki çeşitlerinin farklı, yeknesak ve durulmuş olduğunun
ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalık ve zararlılara
dayanıklılığının ve tarımsal değerlerinin tespit edilerek kütüğe
kaydedilmesini, p)
Tohumculuk sektörü: Bitki çeşitlerini ıslah eden, tohumlukları üreten,
yetiştiren, işleyen, satan, dağıtan, satışa veya dağıtıma arz eden, ithal
veya ihraç eden ya da tohumculuk ile ilgili diğer
faaliyetlerde bulunan kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşlar ile bu
kuruluşların oluşturduğu birlik veya derneklerden müteşekkil yapıyı, r)
Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için
kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif
ve vegetatif bitki kısımlarını, s)
Tohumluk kontrolörü: Tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan,
numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen
kamu görevlilerini veya özel kişileri, t)
Tohumluk kontrolü: Fiziksel ve biyolojik durumları tespit edilen
tohumlukların, standartlara uygunluğunun kontrol edilmesini, u)
Tohumluk sertifikasyonu: Tohumlukların tarla ve laboratuvar
kontrolleri sonucunda genetik, fiziksel, biyolojik ve sağlıkla ilgili
değerlerinin standartlara uygunluğunun tespit edilmesi ve bunun belgelendirilmesi
işlemini, ü)
Tohumluk sınıfı: Tohumlukların üretilmesinde takip edilen döl sırası veya generasyonunu, v)
Tohumluk standardı: Tohumluğun fiziksel ve biyolojik niteliklerini belirleyen
kalite ölçülerini, y)
Üretim izni: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah edilen veya bulunan ve
geliştirilen bitki çeşitlerinin biyolojik ve teknolojik özellikleri ile
hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal özelliklerinin tespit
edilerek, çeşit tescil edilinceye kadar verilen süreli izni, z)
Yeknesaklık: Çeşidin çoğaltımı esnasında, çoğaltma
metoduna bağlı olarak beklenen varyasyonun dışındaki diğer özellikler
yönünden bir örneklik göstermesini veya yeterince homojen olmasını, ifade
eder. İKİNCİ
BÖLÜM Tohumlukların
Kaydı, Üretimi, Sertifikasyonu, Ticareti ve Piyasa Denetimi Kayıt altına alma MADDE 4 – Bitki çeşitlerinin tescili, üretim izni ve standart
tohumluk çeşit kaydı ile genetik kaynakların kütüğe kaydedilmesi Bakanlık
tarafından yapılır. Islah
edilmiş çeşitler farklılık, yeknesaklık ve durulmuşluk ve/veya biyolojik,
teknolojik özellikleri ile tarımsal değerleri belirlenmek suretiyle; genetik
kaynaklar ise morfolojik ve/veya moleküler karakterizasyonu
yapılarak kayıt altına alınır. Süs bitkileri ile çiçek tohumlarında kayıt
şartı aranmaz. Tarımsal
bitki türlerine ait çeşitlerin; kayıt altına alınması, kütükte kalış süresi,
kayıt altına almanın yenilenmesi, kütükten silinmesi, devamlılığın
sağlanması, katalog oluşturulması ile ilgili hususlar yönetmelikle
belirlenir. Ayrıca
tescil, üretim izni ve standart tohumluk çeşit kaydı ile ilgili usul ve
esaslar bitki gruplarına göre yönetmelikle düzenlenir. Tohumluk üretimi MADDE 5 – Bakanlık tarafından, bitkisel ve tarımsal
özellikleri belirlenerek sadece kayıt altına alınan çeşitlere ait tohumlukların
üretimine izin verilir. Tohumlukların
yetiştirileceği özel üretim alanlarının özellikleri ile sınırları içerisinde
tohumluk üretimi yapan ve bitkisel ürün yetiştiren gerçek veya tüzel
kişilerin uyması gereken hususlar yönetmelikle belirlenir. Özel
üretim alanlarının sınırları içerisinde, Bakanlıkça izin verilmeyen tohumluk
veya bitkisel ürün yetiştirilemez. Tohumculuk
sektörü, yurt içinde yatırım yapmak kaydıyla, Avrupa Birliği standartlarında
ve uluslararası rekabete uygun bir şekilde gelişmesi amacıyla Bakanlıkça
belirlenecek teşvik ve desteklerden yararlandırılır. Destekleme usul ve
esasları, Bakanlık tarafından çıkarılacak tebliğ ile düzenlenir. Tohumluk sertifikasyonu MADDE 6 – Yurt içinde üretilen, 4 üncü maddeye göre tescil
edilen veya üretim izni verilen çeşitlerden, tohumluk sınıflarına göre
yetiştirilen ve üretilen tohumluklar, sertifikasyon işlemine tâbi tutulur. Tarla
ve laboratuvar kontrolleri yapılarak, tohumluk
standartlarına uygun olarak sertifikalandırılan tohumluklar, usulüne göre
ambalajlanarak etiketlenir. Tohumluk
sertifikasyon esasları ile ambalajlama ve etiketlemede uyulacak hususlar,
bitki gruplarına göre yönetmelikle belirlenir. Tohumluk ticareti MADDE 7 – Yurt içinde sadece kayıt altına alınmış çeşitlere
ait tohumlukların ticaretine izin verilir. Bu
tohumluklar, Bakanlık tarafından belirlenmiş nitelik ve standartlara uygun,
sertifikalı veya kütüğe kaydedilmek üzere kabul edilmiş veya standart
tohumluk olarak ambalajlı ve etiketli olarak ticarete arz edilir. Tohumlukların
ithal edilmesi ve ihracı Bakanlığın iznine tâbidir. İthal edilecek
tohumluklarda yurt içi standartlara uygun olma şartı aranır. Tohumluk
ithalatı ve ihracatına ilişkin usul ve esaslar, ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak Bakanlıkça belirlenir. Piyasa denetimi MADDE 8 – Tohumlukları yetiştiren, işleyen ve satışa
hazırlayan, dağıtan ve satan gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlık tarafından
yetkilendirilir ve denetlenir. Yetkilendirme ve denetim ile ilgili usul ve
esaslar yönetmelikle belirlenir. Ticarete
arz edilen tohumlukların standartlara uygunluğu ile etiket ve ambalaj
bilgilerinin doğruluğu Bakanlıkça denetlenir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Ücret,
İlân, Tazminat ve Ceza Hükümleri Ücret MADDE 9 – Sunulan hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen belgeler
karşılığında, aşağıda belirtilen ücretler alınır: a)
Başvuru inceleme ücreti. b)
Tescil ücreti. c)
Üretim izni ücreti. d)
Standart tohumluk kayıt ücreti. e)
Genetik kaynaklar kayıt ücreti. f)
Sertifikasyon hizmetleri ücreti: 1. Tarla
kontrolleri ücreti. 2. Laboratuvar kontrolleri ücreti. 3.
Belgelendirme ücreti. 4.
Etiket ücreti. g)
Yayın ücretleri. h)
Diğer ücretler. Bu
ücretler, her yıl ocak ayında Bakanlık tarafından belirlenerek ilân edilir.
Ücretler ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. İlân MADDE 10 – 4 üncü madde hükümlerine göre kayıt altına alınan
çeşitler ile tavsiye listesinde yer alan çeşitler, Bakanlıkça süreli olarak
çıkarılacak bültende ilân edilir. Bültende;
kütükten silinen veya tavsiye listesinden çıkarılan çeşitler ile tohumculukla
ilgili düzenlemeler hakkındaki bilgiler yayımlanır. Bültende ayrıca yer
alacak hususlar, Bakanlık tarafından belirlenir. Tazminat MADDE 11 – Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak
üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden
veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen
zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür.
Bunlar zararı, kusurları oranında birbirlerine rücu
edebilirler. Dava,
zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren altı ay
içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden itibaren iki yıl içinde
açılabilir. Ceza hükümleri MADDE 12 – 4 üncü madde gereğince kayıt altına alınan çeşitlere
ait tohumlukları; a)
Sertifikasyon işlemine tâbi tutulmadan ve standart tohumluk şartlarına uygun
olarak kontrol edilip tohumluk analiz raporu alınmadan, b)
Bakanlıkça belirlenmiş asgarî tohumluk standardının altına düşürülmüş olarak
veya tağşiş edilerek, c)
Yönetmeliğe uygun şekilde ambalajlamadan veya etiketlemeden ya da taklit ambalajlar veya taklit etiketlerle isim ve
marka taklidi yaparak veya isim ve marka dışında da olsa iltibasa mahal
verecek şekilde ibareler kullanarak, d)
Yönetmeliğine uygun hazırlandığı ve ilaçlandığı bilindiği halde, amacı
dışında yemlik veya yemeklik olarak, e)
Sertifika işlemine tâbi tutulmadığı veya kontrol edilmediği hâlde,
sertifikalandırılmış veya kontrol edilmiş gibi göstererek, f)
Çeşidin kayıt altına alınmasında belirlenen niteliklere uygun olmayacak
şekilde yanıltıcı tanıtım ve reklam yaparak, Satanlar,
dağıtanlar, satışa ve dağıtıma arz edenler veya şahsî ihtiyacından fazlasını
ticarete konu olacak kadar elinde bulunduranlara onbin
Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde beş yıl
süreyle faaliyetten men edilir. Bu tohumluklara Bakanlık tarafından el
konulur ve bu tohumlukların müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar
verilir. Müsadere edilen tohumlukların imha edilmesine karar verildiği
takdirde, imha işlemi masrafları bu fiilleri işleyenlere ait olmak üzere,
Bakanlık tarafından gerçekleştirilir. Bakanlıktan
yetki almadan tohumluk yetiştiren, işleyen, satışa hazırlayan, dağıtan veya
satan kişi veya kuruluşlara, onbin Yeni Türk Lirası
idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde para cezası iki kat olarak
uygulanır. Bu tohumluklara Bakanlık tarafından el konulur ve bu tohumlukların
müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir. Müsadere edilen
tohumlukların imha edilmesine karar verildiği takdirde, imha işlemi
masrafları bu fiilleri işleyenlere ait olmak üzere, Bakanlık tarafından
gerçekleştirilir. Bakanlıkça
gerekli izni verilmeyen ve kontrolleri yapılmayan tohumlukları, ithal ve
ihraç edenler ile ithal ve ihraç işlemlerinde gerçeğe aykırı bilgi ve belge
verenler veya belgeler üzerinde tahrifat yaptıkları tespit edilenlere, yirmibeşbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Fiilin tekrarı halinde beş yıl süreyle faaliyetten men edilir. Bu
tohumluklara Bakanlık tarafından el konulur ve bu tohumlukların müsaderesine
sulh ceza mahkemesince karar verilir. Müsadere edilen tohumlukların imha
edilmesine karar verildiği takdirde, imha işlemi masrafları bu fiilleri
işleyenlere ait olmak üzere, Bakanlık tarafından gerçekleştirilir. Bakanlıkça
belirlenen tohumluk özel üretim alanları sınırları içerisinde kurallara
uymadan tohumluk veya bitkisel ürün yetiştiren kişilere üçbin
Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu ekilişler, masrafları üretimi
yapanlara ait olmak üzere, Bakanlıkça söktürülür ve gerektiğinde imha edilir.
Bu
maddede belirtilen idarî para cezaları, o yerin en büyük mülkî amiri
tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere,
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ
edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde
yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın
yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.
İtiraz, zaruret görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa
sürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları, 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil olunur. Hükmün ilânı MADDE 13 – Tohumlukların müsaderesine ilişkin dava sonucunda
haklı çıkan tarafın menfaatinin veya haklı bir sebebin bulunması hâlinde,
masrafları karşı tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş kararın günlük gazete
veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilân edilmesini talep etme
hakkı vardır. İlânın şekli ve kapsamı ile ceza veya tazminat bedeli ile
orantılı olarak tayin edilecek ilân bedeli kararda belirlenir. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM İstisna ve
Yetki Devri İstisna MADDE 14 – İhracat amacıyla ithal edilip üretilen bitkisel
ürün veya tohumluklarda kayıt altına alınma şartı aranmaz. Bu madde
kapsamındaki bitkisel ürünlerin ticareti Bakanlıkça belirlenen usul ve
esaslara göre düzenlenir. Ayrıca, ticarete konu olmamak ve şahsî ihtiyaç
miktarı ile sınırlı kalmak kaydıyla, çiftçiler arasında yapılacak tohumluk
mübadeleleri ile deneme ve denetim amacıyla kullanılan ve miktarları
Bakanlıkça belirlenen tohumluklar, bu Kanun hükümlerinden müstesnadır. Yetki devri MADDE 15 – Bakanlık, gerekli gördüğü hâllerde, 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerde
belirtilen yetkilerini, kısmen veya tamamen Birliğe, kamu kurum ve
kuruluşlarına, özel hukuk tüzel kişilerine veya üniversitelere; şartları
belirlenmek kaydıyla, süreli veya süresiz olarak devredebilir. Yetkiyi
alanın, belirlenen şartlara uymaması hâlinde, devredilen yetkiler Bakanlıkça
geri alınır. Yetki devredilen kişilerin, kastî olarak resmî kontrollerdeki
kuralları ihlâl ettiği belirlendiğinde, ilgili tohumlukların belirlenen
standartları karşıladığı durumlar haricinde, bunların düzenledikleri
sertifikalar hükümsüz kılınır. Belirli
bir süreyle devredilen yetkiler süre bitiminde Bakanlıkça geri alınabilir
veya belirlenen şartlarla yeniden devredilebilir. Yetki
devrinin şartları, yetki devredilecek Birlik, kamu kurum ve kuruluşları, özel
hukuk tüzel kişileri ve üniversitelerle ilgili teknik ve fizikî şartlara
ilişkin usul ve esaslar ile yetki devrinin geri alınmasında uygulanacak
hususlar yönetmelikle belirlenir. BEŞİNCİ
BÖLÜM Alt
Birlikler ve Türkiye Tohumcular Birliği Alt birliklerin kuruluşu MADDE 16 – Alt birlikler, tohumculuk sektörünün geliştirilmesi
ile sektörde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler arasında meslekî
dayanışma sağlayarak meslekî faaliyetleri kolaylaştırmak, tohumculuk
faaliyetinde bulunanların ekonomik ve sosyal haklarının korunmasını sağlamak
ve mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek amacıyla bitki ıslahçıları,
tohum sanayicileri ve üreticileri, fide üreticileri, fidan üreticileri, tohum
yetiştiricileri, tohum dağıtıcıları, süs bitkileri üreticileri ve
tohumculukla ilgili diğer konularla iştigal eden en az yedi gerçek veya tüzel
kişi tarafından faaliyet konularına göre kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu
kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Alt
birlik, kuruluş ve çalışma esaslarını belirleyen tüzük ile Bakanlığa
başvurur. Tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında mevzuata aykırılık ve
noksanlık yoksa, alt birliğin kuruluşu Bakanlıkça onaylanır ve durum alt
birliğe en geç onbeş gün içinde bildirilir. Alt
birlik tüzüğü, alt birliğe yapılan yazılı bildirimden sonra onbeş gün içinde yerel bir gazetede ilân edilir. Alt
birlik, tüzüğünün ilân edildiği günü izleyen üç ay içerisinde, ilk genel
kurulunu toplamak ve organlarını oluşturmak zorundadır. Tüzük değişikliği
kuruluş işlemlerine tâbidir. Kuruluş
bildirisinde, birlik tüzüğünde ve kurucuların hukukî durumlarında mevzuata
aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde, bunların giderilmesi
geçici yönetim kurulundan yazı ile istenir. Bu yazının tebliğinden itibaren
otuz gün içinde belirtilen noksanlıklar tamamlanmaz veya mevzuata aykırılık
giderilmez ise Bakanlığın ihbarı üzerine Cumhuriyet Savcılığı, birliğin feshi
için yetkili mahkemeye başvurur. Cumhuriyet Savcılığı birliğin
faaliyetlerinin durdurulmasını da isteyebilir. Aynı
konuda faaliyet gösteren birden fazla alt birlik kurulamaz. Tohumculukla
iştigal eden gerçek veya tüzel kişiler faaliyet konularına göre birden fazla
alt birliğe üye olabilirler; ancak, aynı
anda birden fazla yönetim kurulunda görev alamazlar. Alt birliklerin faaliyet
konuları ile ilgili çalışma merkezleri Bakanlıkça tespit edilir. Üyelik MADDE 17 – Tohumculukla ilgili faaliyette bulunan gerçek veya
tüzel kişiler, faaliyet konuları ile ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.
Üyelik ile ilgili usul ve esaslar alt birliğin tüzüğünde belirlenir. Gerçek
veya tüzel kişi alt birlik üyeleri, alt birliğe giriş sırasında giriş aidatı
ve her yıl için yıllık aidat ödemekle yükümlüdür. Giriş aidatı ile yıllık
aidat, onaltı yaşından büyükler için uygulanan
aylık asgarî ücretin brüt tutarının yüzde onundan az, dört katından fazla
olamaz. Giriş aidatının alındığı yıl için ayrıca yıllık aidat alınmaz.
Süresinde ödenmeyen aidatlar alt birlikçe kanunî faizi ile tahsil edilir. Alt birliğin görevleri MADDE 18 – Alt birliğin görevleri şunlardır: a)
Üyeleri arasında iletişim ve dayanışma sağlamak. b)
Üyelerinin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren kişilerin, meslekî
bilgi ve görgülerini geliştirmek üzere konferans, panel, kurs, seminer ve
benzeri eğitim faaliyetlerinde bulunmak, kitap ve süreli yayınlar hazırlamak
veya hazırlatmak. c)
Faaliyet gösterdikleri tohumculuk alt sektörünün geliştirilmesi için konuları
ile ilgili yatırım yapmak, inceleme ve araştırma yapmak veya yaptırmak ve
raporlar düzenlemek. d)
Tohumculuk sektörüyle ilgili kararların oluşmasına yardım etmek üzere
öneriler ve raporlar hazırlamak ve bunları Birliğe sunmak. e)
Birliğe üye olarak ülke tohumculuğunun gelişmesine katkı sağlamak. f)
Mevzuatla verilecek görevleri yerine getirmek. Alt birlik organları MADDE 19 – Alt birliğin organları; genel kurul, yönetim kurulu,
denetim kurulu ve disiplin kurulundan oluşur. Alt birlik genel kurulu MADDE 20 – Alt birlik genel kurulu, alt birlik üyelerinden
oluşur. Yılda bir defadan az olmamak üzere ve yönetim kurulunun çağrısı
üzerine üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Yönetim kurulunun veya
denetim kurulunun kararı yahut genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı
istemi üzerine olağanüstü toplantıya çağrılır. İlk toplantıda
yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak,
ikinci toplantıya katılan üye sayısı; yönetim, denetim ve disiplin kurulları
asıl üyelerinin toplamının iki katından az olamaz. Bu toplantıda da gerekli
çoğunluk sağlanamazsa alt birlik feshedilmiş sayılır. Toplantılarda kararlar,
hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır. Alt
birlikler, iki yıllık bir dönem için Birlik genel kurul toplantılarına
katılmak üzere, on asıl ve on yedek temsilci seçer. Genel kurulun toplantıya
çağrılması, toplanma ve Birlik genel kurulu temsilcilerinin belirlenmesi ile
ilgili usul ve esaslar alt birliğin tüzüğünde belirlenir. Alt
birlik genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: a)
Alt birlik organlarını seçmek. b)
Üyelik şartları, üyelikten çıkma ve çıkarılma konusunda karar vermek. c)
Giriş aidatı ve yıllık aidatı belirlemek. d)
Meslekleri ile ilgili tohumculuk alt sektörünün geliştirilmesi için temel
ilkeleri belirlemek. e)
Yönetim kurulu ve denetim kurulu raporlarını görüşmek ve ibra edilip edilmemesine
karar vermek. f)
Yönetim kurulunca hazırlanan bütçeyi görüşmek ve onaylamak. g)
Alt birliğin çalışmaları ve yönetilmesi ile ilgili genel ilkeleri belirlemek. h)
Alt birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve
bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek konusunda yönetim kuruluna
yetki vermek. ı)
Birlik genel kurulu ve hakem kuruluna temsilci seçmek. i)
Tohumculuk faaliyetleri ile ilgili tesis, laboratuvar,
işletme, eğitim merkezi kurulması ve bu yerlerin alet, ekipman ve diğer
ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda yönetim kuruluna yetki vermek. j)
Genel kurul toplantı kararlarının birer suretini Birliğe göndermek. k)
Tohumculuk sektörünün güncel konularını görüşmek. Alt birlik yönetim kurulu MADDE 21 – Alt birlik yönetim kurulu iki yıllık bir dönem için
genel kurul üyeleri arasından seçilen en az beş asıl ve aynı sayıda yedek
üyeden oluşur. Yönetim kurulu asıl üyeleri, ilk toplantılarında yönetim
kurulunun vereceği görevleri yürütmek üzere gizli oyla, kendi aralarından bir
başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçerler. Yönetim kurulunun
vereceği görevler ile alt birliğin işlerini yürütmek üzere bir genel sekreter
tayin edilir. Genel sekreterin nitelikleri ile görevleri, alt birlik
tüzüğünde belirlenir. Yönetim
kurulu başkanı; yönetim kuruluna başkanlık ve alt birliği temsil eder. Alt
birliğin malî işlerinden ve bu konu ile ilgili defter ve kayıtların
tutulmasından sayman üye ile birlikte, diğer defterler ve yazışmalarla ilgili
olarak da genel sekreterle birlikte sorumludur. Başkanın yokluğunda kendisine
başkan yardımcısı vekalet eder. Üst üste iki dönem başkanlık yapanlar aradan
iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden
seçilemezler. Yönetim
kurulu ayda bir defadan az olmamak üzere başkanın çağrısı ile salt çoğunlukla
toplanır. Katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır; eşitlik halinde
kararı, başkanın oyu belirler. Yönetim
kurulu toplantılarına ilişkin usul ve esaslar, alt birlik tüzüğü ile
belirlenir. Yönetim
kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: a)
Genel kurul gündemini hazırlamak ve genel kurulu toplantıya çağırmak. b)
Alt birliğin dönem bilançosunu, faaliyet raporunu ve tahmini bütçesini
hazırlayıp genel kurula sunmak. c)
Genel kurul kararlarını uygulamak. d)
Üyeler arasında iletişim ve dayanışmayı sağlamak. e)
Üyelerin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren kişilerin meslekî bilgi
ve görgülerinin artırılması ve geliştirilmesi için konferans, seminer, kurs,
sempozyum ve benzeri eğitim işlerini düzenlemek. f)
Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
sektörle ilgili inceleme ve araştırma yapmak veya yaptırmak. g)
Üyeler hakkında disiplin cezasını gerektiren veya suç teşkil eden fiillerin
varlığı hâlinde, disiplin kurulunu göreve çağırmak. h)
Alt birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve
bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek. ı)
Genel kurulca verilecek diğer görevleri yapmak. Alt birlik denetim kurulu MADDE 22 – Denetim kurulu, genel kurul tarafından iki yıllık
bir dönem için alt birlik üyeleri arasından seçilen üç asıl ve üç yedek
üyeden oluşur. Denetim kurulu yılda en az iki defa toplanır ve üyeler ilk
toplantılarında kendi aralarından gizli oyla bir başkan seçerler. Denetim
kurulunun toplanma usul ve esasları alt birlik tüzüğü ile belirlenir. Denetim
kurulunun görevleri şunlardır: a)
Alt birliğin tüm hesap ve işlemlerini incelemek. b)
Hesap ve işlemlerde gördüğü aksaklıkları en geç onbeş
gün içinde yönetim kuruluna sunmak. c)
İki yıllık denetim sonuçlarını bir rapor hâlinde genel kurula sunmak. d)
Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak. Alt birlik disiplin kurulu MADDE 23 – Disiplin kurulu, genel kurulca iki yıllık bir dönem
için alt birlik üyeleri arasından seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur.
Disiplin kurulu, yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır. Disiplin kurulu
üyeleri ilk toplantılarında gizli oyla kendi aralarından bir başkan ve bir de
raportör seçerler. Toplanma
ve disiplinle ilgili usul ve esaslar alt birlik tüzüğü ile belirlenir. Disiplin
kurulunun görevleri şunlardır: a)
Yönetim kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına dair kararı üzerine
inceleme yaparak disiplinle ilgili kararları uygulamak ve cezaları vermek. b)
Yönetim kurulunun vereceği diğer görevleri yapmak. Alt birlik gelir ve giderleri MADDE 24 – Alt birliklerin gelirleri şunlardır: a)
Giriş aidatı ve yıllık aidat. b)
Üyelerin tohumculukla ilgili ürün, mal ve hizmet satışlarından binde üç
oranında kesilecek komisyon. c) Yatırım,
ortaklık ve işletme gelirleri ile laboratuvar ve
benzeri tesis gelirleri. d)
Fuar, organizasyon, reklam, tanıtım ve yayıncılık gelirleri. e)
İsim hakkı, logo, tohumluk etiketi, sözleşme ücretleri, hakemlik,
arabuluculuk, danışmanlık, eğitim ve toplantı gelirleri. f)
Taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilen gelirler. g)
Alt birlik yetkisinde bulunan işlemlerle ilgili izin, yetki belgesi ve tasdik
ücretleri. h)
Faaliyet konuları ile ilgili diğer gelirler. Alt
birliğin giderleri, bu Kanun kapsamında verilen görevler ile kuruluş amaçları
çerçevesinde yürütülen görevlerin ifasına yönelik faaliyetlerle ilgili
giderlerdir. Fesih MADDE 25 – Alt birlik genel kurulu, genel kurula katılma
hakkına sahip tüm üyelerin üçte iki çoğunluğu ile fesih kararı alabilir. İlk
toplantıda çoğunluk sağlanamaması hâlinde ikinci toplantıda yönetim, denetim
ve disiplin kurulu üye sayısının iki katından az olmamak üzere katılan
üyelerle toplantı yapılabilir. Bu durumda fesih kararı, toplantıya
katılanların üçte iki çoğunluğuyla alınır. Fesihle ilgili usul ve esaslar alt
birlik tüzüğü ile belirlenir. Türkiye Tohumcular Birliği MADDE 26 – Türkiye Tohumcular Birliği; alt birlikler arasındaki
işbirliği ve dayanışmayı temin etmek, tohumculuk sektörünün geliştirilmesi
ile sektörde faaliyet gösterenler arasında meslekî dayanışma sağlamak ve
mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek amacıyla alt birliklerce kurulan,
tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşudur.
Birliğin kuruluşundan sonra alt birlikler, Birliğe üye olmak zorundadır. Birliğin görevleri MADDE 27 – Birlik, ülkenin tohumculuk sektörünün
geliştirilmesini sağlamak amacıyla aşağıda belirlenen görevleri yapar: a)
Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi ve tohumculuk politikalarının
oluşturulmasına yardımcı olmak için Bakanlığa önerilerde bulunmak. b)
Ülkede ticareti yapılan tohumlukların kalite güvencesinin sağlanması için
sistem oluşturmak. c)
Tohumculuk konusunda hazırlanan düzenlemelere ilişkin görüş bildirmek. d)
Üyeleriyle, kamu kurum ve kuruluşları ve diğer meslekî kuruluşlar arasında
işbirliği ve koordinasyon sağlamak. e)
Üyeleri arasında çıkacak uyuşmazlıklarda, tarafların talebi üzerine
arabuluculuk yapmak. f)
Ulusal ve uluslararası meslek örgütleri ile teknik işbirliği yapmak ve
gerektiğinde bu örgütlere üye olmak. g)
Tohumculuk sektöründe araştırıcı ve ıslahçılara burs, hibe ve destek
sağlayarak teknik kadroların oluşmasını sağlamak. h)
Üyelerinin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösterenlerin uymaları gereken
meslekî etik kurallarını belirlemek. ı)
Tohumluk üretim sözleşmeleri düzenlemek ve uygulanmasını izlemek. i)
Tohumculuk sektörü ile ilgili yatırım yapmak, menkul ve gayrimenkul almak,
satmak, rehnetmek, ödünç para almak, kuruluş
amaçları doğrultusunda sosyal yardımlarda bulunmak. j)
Bakanlıkça bu Kanun kapsamında verilecek diğer iş ve işlemleri yapmak. k)
Mevzuatla verilecek diğer iş ve işlemleri yapmak. Birliğin organları MADDE 28 – Birliğin organları; Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetim
Kurulu, Disiplin Kurulu ve Hakem Kuruludur. Birlik Genel Kurulu ve görevleri MADDE 29 – Birlik Genel Kurulu, alt birliklerin kendi üyeleri
arasından iki yıl için seçecekleri temsilcilerden oluşur. Temsilcilerin alt
birliklerden çıkması, çıkarılması, ölümü, istifası hâllerinde yerlerine yedek
temsilciler Genel Kurula katılırlar. Temsilcilerin Genel Kurula katılma
masrafları, temsil ettikleri alt birlik tarafından karşılanır. Genel
Kurul, yılda bir defadan az olmamak üzere yönetim kurulunun çağrısı üzerine
toplanır. Yönetim kurulunun veya denetim kurulunun kararı yahut genel kurul
üyelerinin beşte birinin yazılı istemi üzerine olağanüstü toplantıya
çağrılır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda
çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya katılan temsilci sayısı; yönetim,
denetim ve disiplin kurulları asıl üyelerinin toplamının iki katından az
olamaz. Genel Kurul, temsilci tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve
toplantılarda kararlar, hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır. Genel
Kurulun toplantıya çağrılması ve toplantılarla ilgili usul ve esaslar Birlik
Tüzüğünde belirlenir. Genel
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır: a)
Alt birlikler arasında işbirliği kurmak ve bunların gelişimi için gerekli
tedbir ve kararları almak. b)
Tohumculuk alt sektörünün geliştirilmesi için temel ilkeleri belirlemek. c)
Birlik organlarını seçmek. d)
Birliğin çalışmaları ve yönetilmesi ile ilgili genel ilkeleri belirlemek. e)
Yönetim Kurulunca hazırlanan bütçeyi görüşmek ve onaylamak. f)
Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu raporlarını görüşmek ve ibra edilip
edilmemesine karar vermek. g)
Alt birliklerce hazırlanan genel düzenlemeleri onaylamak. h)
Gerekli gördüğü hâllerde komisyonlar kurmak. ı)
Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar
üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek konusunda Yönetim Kuruluna yetki
vermek. i)
Tohumculuk faaliyetleri ile ilgili tesis, laboratuvar,
işletme, eğitim merkezi kurulması ve bu yerlerin alet, ekipman ve diğer
ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda Yönetim Kuruluna yetki vermek. j)
Tohumculuk sektörünün güncel konularını görüşmek. k)
Alt birliğin gelirlerinden Birlik için ayrılacak katkı payını belirlemek. l)
Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek. Birlik Yönetim Kurulu ve
görevleri MADDE 30 – Birlik Yönetim Kurulu, iki yıllık bir dönem için
temsilciler arasından Birlik Genel Kurulunca her alt birlikten en az bir
temsilci olmak üzere seçilen asgarî beş asıl ve aynı sayıda yedek üyeden
oluşur. Asıl üyeler ilk toplantılarında, Yönetim Kurulunun vereceği görevleri
yürütmek üzere gizli oyla, kendi aralarından bir Başkan, bir BaşkanYardımcısı ve bir Sayman seçerler. Yönetim Kurulu
Başkanı aynı zamanda Birliğin de başkanıdır. Yönetim Kurulunun vereceği
görevler ile Birliğin işlerini yürütmek üzere bir Genel Sekreter tayin
edilir. Genel Sekreterin nitelikleri ile görevleri, Birlik Tüzüğünde
belirlenir. Yönetim
Kurulu Başkanı; Yönetim Kuruluna başkanlık ve Birliği temsil eder. Birliğin
malî işlerinden ve bu konu ile ilgili defter ve kayıtların tutulmasından
Sayman üye ile birlikte; diğer defterler ve yazışmalarla ilgili olarak da
Genel Sekreterle birlikte sorumludur. Başkanın yokluğunda kendisine Başkan
Yardımcısı vekalet eder. Üst üste iki dönem Başkanlık yapanlar aradan iki
seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden
seçilemezler. Yönetim
Kurulu ayda bir defadan az olmamak üzere Başkanın çağrısı üzerine salt
çoğunlukla toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Eşitlik
halinde kararı, Başkanın oyu belirler. Yönetim
Kurulu toplantılarına ilişkin usul ve esaslar Birlik Tüzüğü ile belirlenir. Yönetim
Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: a)
Genel Kurul gündemini hazırlamak ve toplantıya çağırmak. b) Birliğin
dönem bilançosunu, faaliyet raporunu ve tahminî bütçesini hazırlayıp Genel
Kurula sunmak. c)
Genel Kurul kararlarını uygulamak. d)
Alt birlikler arasında iletişim ve dayanışmayı sağlamak. e)
Üyelerin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren kişilerin meslekî bilgi
ve görgülerinin artırılması ve geliştirilmesi için konferans, seminer, kurs,
sempozyum ve benzeri eğitim işlerini düzenlemek. f)
Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
sektörle ilgili inceleme ve araştırma yapmak veya yaptırmak. g)
Üyeler hakkında disiplin cezasını gerektiren veya suç teşkil eden fiillerin
varlığı hâlinde, Disiplin Kurulunu göreve çağırmak h)
Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar
üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek. ı)
Alt birliklerin aidatlarını süresi içinde yatırmalarını sağlamak ve bu konuda
gerekli denetimleri yapmak. i)
Genel kurulca verilecek diğer görevleri yapmak. Birlik Denetim Kurulu ve
görevleri MADDE 31 – Birlik Denetim Kurulu, Birlik Genel Kurulunca iki
yıllık bir dönem için temsilciler arasından seçilen iki asıl ve iki yedek üye
ile Bakanlık tarafından belirlenen bir asıl ve bir yedek üyeden oluşur.
Denetim Kurulu yılda en az iki defa toplanır, üyeler ilk toplantılarında, kendi
aralarından gizli oyla bir başkan
seçerler.
Denetim
Kurulunun toplanma usul ve esasları Birlik Tüzüğü ile belirlenir. Denetim
Kurulunun görevleri şunlardır: a)
Birliğin tüm hesap ve işlemlerini incelemek. b)
Hesap ve işlemlerde gördüğü aksaklıkları, en geç onbeş
gün içinde Yönetim Kuruluna sunmak. c)
İki yıllık denetim sonuçlarını, bir rapor hâlinde Genel Kurula sunmak. d)
Gerektiğinde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak. Birlik Disiplin Kurulu ve
görevleri MADDE 32 – Birlik Disiplin Kurulu, Genel Kurul tarafından iki
yıllık bir dönem için temsilciler arasından seçilen üç asıl ve üç yedek
üyeden oluşur. Disiplin Kurulu, Yönetim Kurulunun çağrısı üzerine toplanır.
İlk toplantılarında gizli oyla kendi aralarından bir başkan ve bir de
raportör seçerler. Toplanma
ve disiplinle ilgili usul ve esaslar Birlik Tüzüğü ile belirlenir. Disiplin
Kurulunun görevleri şunlardır: a)
Yönetim Kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına dair kararı üzerine
inceleme yaparak disiplinle ilgili kararları uygulamak ve cezaları vermek. b)
Yönetim Kurulunun vereceği diğer görevleri yapmak. Birlik Hakem Kurulu ve görevleri MADDE 33 – Birlik Hakem Kurulu, alt birliklerin kendi üyeleri
arasından iki yıl için seçecekleri, konu uzmanı en az ikişer temsilciden
oluşur. Seçilen temsilci sayısı kadar da yedek temsilci seçilir.
Temsilcilerin birliklerden çıkması, çıkarılması, ölümü, istifası hâllerinde
yerlerine yedek temsilciler Hakem Kuruluna katılır. Hakem Kurulu asıl
üyeliğine seçilen temsilciler, Birlik ve alt birlik organlarında görev
alamazlar. Hakem
Kurulunun görevleri şunlardır: a)
Birlik ve alt birlikler, alt birlikler ve üyeleri ile alt birlik üyeleri ve üçüncü
kişiler arasında ortaya çıkacak ihtilafları uzlaşma, arabuluculuk ve hakemlik
yoluyla çözmek. b)
Birliğin uluslararası uzlaşma, arabuluculuk ve hakemlikle ilgili
yükümlülükleri çerçevesindeki görevlerini yürütmek. c)
Çalışma raporlarını Genel Kurula sunmak. Birliğin gelir ve giderleri MADDE 34 – Birliğinin gelirleri şunlardır: a)
Genel Kurul tarafından 17 nci maddedeki sınırlar
çerçevesinde belirlenecek giriş aidatı ve yıllık aidatlar ile alt birliklerin
her yıl brüt gelirlerinden ayıracakları en az yüzde
onu oranında ödeyecekleri katılım payı. b)
Yatırım, ortaklık ve işletme gelirleri ile laboratuvar
ve benzeri tesis gelirleri. c)
Fuar, organizasyon, reklam, tanıtım ve yayın gelirleri. d)
İsim hakkı, logo, tohumluk etiketi, sözleşme ücretleri, hakemlik,
arabuluculuk, danışmanlık, eğitim ve toplantı gelirleri. e)
Taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilen gelirler. f)
Yetkisinde bulunan işlemlerle ilgili izin, yetki belgesi ve tasdik ücretleri.
g)
Faaliyet konuları ile ilgili diğer gelirler. (a)
bendi hükmü uyarınca; Birlik Genel Kurulu tarafından belirlenen en az yüzde
on oranındaki katılım payı, Birlik Yönetim Kurulunun belirleyeceği
bankalardan birine Birlik adına, alt birlik tarafından yatırılır. Katılım
payları, bir önceki yıl brüt gelirleri üzerinden hesap edilerek izleyen yılın
mart, haziran, eylül ve aralık aylarında eşit dört taksitte ödenir. Zamanında
ödenmeyen katılım payları kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir. Birliğin
giderleri, bu Kanun kapsamında verilen görevler ile kuruluş amaçları
çerçevesinde yürütülen görevlerin ifasına yönelik faaliyetlerle ilgili
giderlerdir. Alt birlik ve Birlik organları
seçimlerine katılma nitelikleri MADDE 35 – Alt birlik ve Birliğe kayıtlı, onsekiz
yaşını bitirmiş gerçek kişilerle, tüzel kişilerin tescilli ana
sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen gerçek
kişi temsilcileri, bu Kanun hükümlerine göre alt birlik ve Birlik
organlarının seçimlerinde oy kullanabilirler. Alt
birlik ve Birlik organlarına seçilebilmek için; a)
Türk vatandaşı olmak, b)
En az iki yıldır alt birliğe kayıtlı olmak, c)
Seçim tarihinde yirmibeş yaşını doldurmuş olmak, d)
İflas etmemiş ya da iflas etmiş olsa bile itibarını
yeniden kazanmış olmak, e)
Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya iki yıldan fazla hapis
cezasıyla cezalandırılmamış olmak yahut affa uğramış veya tecil edilmiş
olsalar bile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, evrakta sahtekarlık, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık,
kaçakçılık, hileli iflas, görevi kötüye kullanma, resmî ihale ve alım
satımlara fesat karıştırma, kara para aklama, Devlet sırlarını açığa vurma,
terör, vergi kaçakçılığına iştirak suçlarından dolayı hüküm giymemiş olmak, f)
Ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olmak, g)
Ticarî, ziraî ve sınaî kazanç dolayısıyla gelir veya kurumlar vergisi
mükellefi olmak, h)
Okur, yazar olmak, şartları
aranır. Yerli
ve yabancı tüzel kişilerin, tescilli ana sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler
yapma yetkisi verilen ve yukarıdaki özellikleri taşıyan gerçek kişi
temsilcileri, bu Kanun hükümlerine göre alt birlik ve Birlik organlarına
seçilebilirler. Seçilme yeterliliğini kaybedenlerin alt birlik ve Birlikteki
görevleri sona erer. Organların seçimlerine katılma niteliklerine ilişkin
diğer hususlar Birlik Tüzüğünde belirlenir. Alt
birlik ve Birlik üyelerinin haklarının kullanılabilmesi için tüzel kişilerin;
sahibi, ortağı, yönetim kurulu üyesi, genel müdürü, murahhas azası
seviyesinde üst düzey yöneticisi ve şirketi temsile, ahzu
kabza yetkili olması ve bu hâlinin seçimden en az altı ay öncesini kapsaması
şarttır. Üye
tüzel kişinin münfesih olması hâlinde, üyeliği ile birlikte seçilmiş olduğu
alt birlik ve Birlik organlarındaki görevi sona erer. Alt birlik ve Birlik organlarının
seçim esasları MADDE 36 – Alt birlik ve Birliğin organlarının bu Kanunda
belirtilen seçimleri, yargı gözetimi altında, gizli oy ve açık tasnif esasına
göre aşağıdaki fıkralarda belirtilen şekilde gerçekleştirilir. Seçim
yapılacak genel kurul toplantılarından en az onbeş
gün önce seçime katılacak üye veya temsilcileri belirleyen listeler iki nüsha
olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanı olan hâkime tevdi edilir. Ayrıca,
toplantıların gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde
yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da belirtilir. Toplantı
tarihlerinin, gündemde yer alan konular da göz önünde bulundurularak
görüşmelerin bir cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanması ve müteakip pazar
gününün dokuz-onyedi saatleri arasında seçimlerin
yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur. Birden fazla ilçe
seçim kurulu bulunan yerlerde görevli hâkim il seçim kurulunca belirlenir. Hâkim,
gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa
noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üye veya temsilcileri
belirleyen liste ile yukarıda belirtilen diğer hususları onaylar. Onaylanan
liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar görevli ilçe seçim kurulu binası
ile ilgili alt birlik veya Birliğin ilân yerinde asılmak suretiyle üç gün
süre ile ilân edilir. İlân süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim
tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır. Bu
suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar ilgili alt
birlik veya Birliğe gönderilir. Hâkim,
kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan ve iki üyeden
oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de
belirler. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye
başkanlık eder. Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara
göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri
seçim ve tasnif işlemleri bitinceye kadar aralıksız devam eder. Dörtyüz kişiden fazla üyesi bulunan alt birlik veya
Birlikte her dörtyüz kişi için bir oy sandığı
bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur. Yüze kadar olan
üye fazlalığı sandık sayısında nazara alınmaz. Seçimlerde kullanılacak araç
ve gereçler ilçe seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların konacağı yerler
hâkim tarafından belirlenir. Genel
kurullarda yapılacak seçimlerde toplantıya katılma hakkı olanlar imzalı yazı
ile aday olabilir veya gösterilebilir. Seçimlerde aday olanların listeleri
organlara göre ayrı ayrı olmak üzere tek liste
hâlinde veya her organ için ayrı listeler hâlinde genel kurul başkanlık
divanınca adayların soyadı alfabetik sırasına göre sıralanıp yeteri kadar
çoğaltılarak o seçimde görevli hâkime mühürlenmek üzere verilir. Listedeki
isimlerin yanına herhangi bir unvan veya işaret konulmaz. Genel kurul
toplantılarına katılma hakkı olanları gösteren listede adı bulunmayan üye oy
kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğinin alt birlik, Birlik veya resmî
kuruluşlarca verilmiş kimlik kartı ile ispat edilmesinden ve listedeki
isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra, oy verme sırasında sandık
seçim kurulu başkanı tarafından verilen ilçe seçim kurulu mührünü taşıyan ve
adayları gösterir listedeki isimlerin karşısına seçilecek organın asıl
üyeleri kadarı işaretlenip ilçe seçim kurulu mührünü taşıyan zarflara
konularak kullanılır. Bunların dışındaki kâğıtlara yazılan veya seçilecek
organı oluşturan üye sayısından fazla
adayın işaretlendiği oy pusulaları ile mühürsüz zarflardan çıkan pusulalar
geçersiz sayılır. Sayım
ve döküm sırasında en fazla oy alanlar asıl üyeliklere diğerleri de aldıkları
oy sırasına göre yedek üyeliklere seçilir. Oylarda eşitlik hâlinde kura
çekilir. Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip
seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Tutanakların bir
örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilân edilir.
Kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay
süre ile saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına tevdi edilir. Seçimin
devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren
iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı
gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra
hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilân eder ve ilgili alt
birlik veya Birliğe bildirir. Hâkim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde
usulsüzlük veya Kanuna aykırı uygulama nedeniyle
seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, bir aydan az ve iki aydan
fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimin yenileneceği pazar gününü tespit
ederek ilgili alt birlik veya Birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim
yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere
göre yürütülür. Görevli
hâkim ve seçim sandık kurulu başkanı ile üyelerine 26/4/1961 tarihli ve 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda
belirtilen esaslara göre ödenecek ücret ve diğer seçim giderleri ilgili alt
birlik veya Birlik bütçesinden karşılanır. Seçimler sırasında seçim sandık
kurulu başkanı ve üyelerine karşı işlenen suçlar Devlet memurlarına karşı
işlenmiş gibi cezalandırılır. Cezaî takibat MADDE 37 – Alt birlikler ve Birliğin paraları ile para
hükmündeki evrak, senet ve sair malları aleyhine suç işleyen ve bilanço,
zabıtname, rapor ve diğer her çeşit kâğıt ve defterler üzerinde suç
mahiyetinde değişiklik yapan veya bunları kasten yok eden organlara dahil üyeler
ile personel hakkında Devlet memurları hakkındaki cezalar uygulanır. Muafiyet MADDE 38 – Alt birlikler ve Birlik, 24/4/1969 tarihli ve 1163
sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflere sağlanan her türlü
vergi ve harç muafiyetinden aynı koşullarla yararlanırlar. Denetim MADDE 39 – Bakanlık, alt birlikler ve Birliğin organları
üzerinde idarî ve malî yönden gözetim ve denetim hakkına sahiptir. Amaçları
dışında faaliyet gösteren alt birlik ve Birliğin sorumlu organlarının
görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine, Bakanlığın
veya bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine o yerdeki
asliye hukuk mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir
ve dava en geç üç ay içinde sonuçlandırılır. Ancak,
millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını
önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hâllerde gecikmede sakınca varsa,
alt birlik ile Birlik, vali tarafından faaliyetten men edilebilir.
Faaliyetten men kararı, yirmidört saat içinde
görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz
saat içinde açıklar, aksi hâlde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten
kalkar. ALTINCI
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler Orman bitki türlerine ilişkin
hükümler MADDE 40 – Bu Kanun hükümleri çerçevesinde orman bitki
türlerine ilişkin olarak genetik kaynakların kaydı, tohumlukların üretilmesi,
sertifikasyonu, ticareti ve piyasa denetimi iş ve işlemleri bir protokol
çerçevesinde Çevre ve Orman Bakanlığına devredilir. Yürürlükten kaldırılan hükümler MADDE 41 – 21/8/1963 tarihli ve 308 sayılı Tohumlukların
Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer
mevzuatla 308 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. GEÇİCİ MADDE 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 308
sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine göre tescil edilen, üretim izni
verilen ve ticarî sebze çeşit kayıt listesine alınan çeşitler, bu Kanun
kapsamında kayıt altına alınmış sayılır. Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 308 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat
hükümlerine göre özel sektör tarımsal araştırma kuruluşu olarak tescil edilen
kuruluşların, araştırma ve ıslah yetkileri devam eder. 5
inci maddenin birinci fıkrası hükmü ile 7 nci
maddenin birinci fıkrası hükmü, kayıtlı çeşidi bulunmayan bitki türleri ile
kayıtlı çeşidi bulunmakla beraber Bakanlığın gerekli göreceği tohumluk
çeşitleri hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl
süre ile uygulanmaz. Bu
Kanunun uygulanması ile ilgili yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir yıl içinde, Bakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulur.
Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte 308 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir. GEÇİCİ MADDE 2 – Bu Kanuna göre seçilmeye engel bir hâli olmayan
gerçek ve tüzel kişiler, alt birlik kurucusu olmak istedikleri takdirde, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Bakanlığa
başvurarak birer kuruculuk belgesi alırlar. Başvuru tarihinden itibaren bir
ay içinde kurucu üyeler, Bakanlığın tespit edeceği merkezlerde beş üyeden
oluşan birer geçici yönetim kurulu seçerler. Başvurularda Bakanlık, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyet gösteren dernek ve meslek
kuruluşlarına öncelik tanır. Bakanlıkça
belirlenen merkezlerdeki geçici yönetim kurulları, geçici yönetim kuruluna
seçildikleri tarihi takip eden bir ay içinde üye kayıt işlemlerini
tamamlayarak 20 nci maddeye uygun olarak ilk genel
kurullarını toplantıya çağırarak, organlarının seçimini
gerçekleştirirler. 35 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi,
organların ilk seçimlerinde uygulanmaz. Bu madde kapsamındaki alt birlikler,
seçim sonuçlarını Bakanlığa bildirmekle tüzel kişilik kazanırlar. En
az üç alt birlik tüzel kişilik kazandıktan sonra Bakanlık, alt birliklerce
seçilen Birlik Genel Kurulu temsilcilerini, Birlik organlarını seçmek üzere
Ankara’da toplantıya çağırır. Birlik, organ seçimlerinin kesinleşmesiyle
tüzel kişilik kazanır. Bu
madde kapsamına giren alt birlikler tüzel kişilik kazanıncaya kadar, alt
birlik kurmak için gerekli olan ve bu Kanunda öngörülen hazırlık
çalışmalarında ve temaslarda bulunabilir. GEÇİCİ MADDE 3 – 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olup,
kayıt altına alınmış çeşitlere ait tohumlukları üreten kamu kuruluşunun memur
ve sözleşmeli personeline; bir yıllık tutarı onaltı
yaşını doldurmuş işçiler için geçerli olan bir aylık brüt asgarî ücret
tutarının üç katını geçmemek kaydıyla üretimi
teşvik primi ödenebilir. Bu ödeme, kuruluşun tohumluk üretimine devam ettiği
sürece ödenir ve damga vergisi hariç herhangi kesintiye tâbi tutulmaz. Bu
şekilde ödenecek üretimi teşvik priminin ödeme dönemiyle bu ödemeden
yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar; personelin unvanı, görev mahalli ve
elde edilen tohumluk satış hasılatına katkısı dikkate alınarak Yüksek
Planlama Kurulu tarafından belirlenir. Yürürlük MADDE 42 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 43 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 7/11/2006 |
||||||