Sanayi ve Ticaret Bakanlığından: MUHTEMEL PATLAYICI ORTAMDA KULLANILAN TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLER İLE İLGİLİ YÖNETMELİK (94/9/AT) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Yönetmelik kapsamına giren
muhtemel patlayıcı ortamda kullanılan teçhizatın ve koruyucu sistemlerin
güvenli olarak piyasaya arzı için gerekli emniyet kuralları ile uygunluk
değerlendirme prosedürlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, muhtemel patlayıcı
ortamlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemleri kapsar. (2) Ayrıca, muhtemel patlayıcı
ortamlar dışındaki amaçlar için kullanılan, ancak patlama tehlikelerine karşı
teçhizatın ve koruyucu sistemlerin emniyetli çalışması için gerekli olan veya
buna katkı sağlayan emniyet cihazları, kumanda cihazları ve ayarlama
donanımları da bu Yönetmelik kapsamındadır. (3) Bu Yönetmelik
aşağıdakileri kapsamaz: a) Tıbbi bir ortamda kullanılan
tıbbi cihazlar, b) Patlama tehlikesinin sadece
patlayıcı maddelerin veya kararsız kimyasal maddelerin bulunmasından
kaynaklandığı yerde bulunan teçhizat ve koruyucu sistemler, c) Muhtemel patlayıcı ortamların
yalnızca kazayla gaz sızıntısı sonucu nadiren oluşabileceği ev ortamı ve
ticari olmayan ortamlarda kullanılan teçhizatlar, ç) Kişisel Koruyucu Donanım ile
İlgili Yönetmelik (89/686/AT) kapsamındaki kişisel koruyucu teçhizatlar, d) Üzerindeki teçhizatlarla
birlikte açık denizde seyreden gemiler ve kıyıdan uzaktaki seyyar üniteler, e) Ulaşım vasıtaları; yalnızca
yolcuların havayolu, karayolu, demiryolu veya su vasıtası ile taşınmasına
yönelik taşıtlar ve bunların römorkları ile malların havayolu, karayolu,
demiryolu veya su vasıtası ile taşınması için tasarlanmış olan nakil
vasıtaları. Muhtemel patlayıcı bir ortamda kullanılacak taşıtlar, bu
Yönetmelik kapsamından hariç tutulmaz. f) Ulusal savunma açısından
gerekli olan silah, mühimmat ve savaş malzemeleri. Dayanak MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; a) 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin
Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’a dayanılarak ve b) Avrupa Birliğinin
94/9/EC direktifine
paralel olarak
hazırlanmıştır. Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Aksam: Teçhizatın ve koruyucu
sistemlerin emniyetli çalışması için gerekli olan ancak bağımsız olarak
işlevi olmayan herhangi bir parçayı, b) Amaca uygun kullanım: Ek I’de açıklanan teçhizat grup ve kategorisi ile teçhizat,
koruyucu sistemler ve cihazların emniyetli çalışabilmeleri için gerekli olan
ve imalatçı tarafından sağlanan tüm bilgilere uygun olarak bu Yönetmeliğin
atıfta bulunduğu Teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların kullanımını, c) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını, ç) Komisyon: Avrupa Birliği
Komisyonunu,
d) Koruyucu Sistemler: Yeni
başlamış patlamaları derhal durdurmak ve/veya patlama alevlerinin ve patlama
basınçlarının etki alanlarını sınırlamak için düşünülmüş olan, bağımsız
sistemler olarak kullanılmak üzere ayrı olarak piyasaya arz edilebilen,
yukarıda tanımlanan ekipmanların aksamları dışındaki cihazları, e) Muhtemel patlayıcı ortam:
Konumu ve işletme şartları nedeniyle patlayıcı hale gelebilen ortamı, f) Muhtemel patlayıcı ortamlarda
kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler: Bu Yönetmelikte “teçhizat”
olarak ifade edilecektir. Ayrı ayrı veya birlikte,
enerjinin üretilmesi, aktarılması, depolanması, ölçülmesi, kontrolü ve
dönüştürülmesi için ve/veya malzemenin işlenmesi için kullanılacak olan ve
muhtemel tutuşma kaynakları ile patlamaya yol açabilecek makineler, donanım,
sabit veya seyyar cihazlar, kumanda aksamları ile cihazları ve algılama veya
koruma sistemlerini, g) Müsteşarlık: Başbakanlık, Dış
Ticaret Müsteşarlığını, ğ) Patlayıcı ortamlar: Atmosfer şartları altında, tutuşma
oluştuktan sonra yanmanın tüm yanmamış karışıma yayıldığı gaz, buhar, sis
veya toz halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımını, h) Teçhizat grupları ve
kategorileri: Gerekli koruma seviyesini tanımlayan teçhizat grup ve
kategorileri Ek I’de açıklanmış olup; 1) I. Grup teçhizat: Madenlerin
yeraltı bölümlerinde kullanılacak teçhizatlar için geçerli olanları ve bu tip
madenlerin grizu gazı ve/veya yanıcı tozlar tarafından muhtemel tehlike
oluşturabilecek yerüstü tesislerinde kullanılan parçaları, 2) II. Grup teçhizat: Patlayıcı
ortamlar tarafından tehlikeye uğraması muhtemel diğer yerlerde kullanılacak
teçhizatlar için geçerli olanları, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler
ve Standartlar Genel Hükümler MADDE 5 – (1) Teçhizat, emniyet cihazları, kumanda cihazları ve
ayarlama donanımları, aksamlar ve koruyucu sistemler aşağıda belirtilen
şartları yerine getirir. a) Kullanım amaçları göz önünde
bulundurularak, bu Yönetmeliğin Ek II’sinde
belirtilen ve uygulanacak olan temel sağlık ve emniyet gereklerini karşılar. b) Beraberinde Ek X’da belirtilen AT uygunluk beyanı bulunan ve 8 inci
maddede öngörülen CE uygunluk işaretini taşıyan cihazların ve beraberinde 7 nci maddenin (c) bendinde belirtilen yazılı uygunluk
onayı bulunan aksamların bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde yer alan ilgili
uygunluk değerlendirme prosedürleri de dahil olmak üzere bu Yönetmeliğin tüm
hükümlerine uygun olduğu kabul edilir. c) Teçhizat ve koruyucu sistemler
özellikli bir patlayıcı ortam için tasarımlanabilir. Bu durumda, bu teçhizat
ve koruyucu sistemler buna göre işaretlenmelidir. ç) Bakanlık, kişilerin ve özellikle de işçilerin bu
Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu sistem ve cihazları kullanırken
korunmalarını teminen lüzumlu gördüğü gerekleri
koyabilir. Ancak bu durum, söz konusu teçhizat, koruyucu sistemler veya
cihazların bu Yönetmelikte öngörülmeyen bir yolla değiştirilmesi anlamına
gelmez. d)Avrupa Toplulukları Resmi
Gazetesi’nde referansı yayımlanan, uyumlaştırılmış bir standarda karşılık
gelen ulusal bir standardın temel sağlık ve emniyet gereklerinden bir ve daha
fazlasını kapsaması halinde, bu Yönetmeliğin 2 nci
maddesinde yer alan ve bu standarda uygun olarak imal edilmiş teçhizat,
koruyucu sistem, cihaz ve aksamların ilgili sağlık ve emniyet gereklerine
uygun olduğu kabul edilir. Bakanlık uyumlaştırılmış standartlara karşılık
gelen ulusal standartların referanslarını Resmi Gazete’de yayımlar.
Uyumlaştırılmış standartların bulunmaması durumunda, ilgili ulusal
standartlara uygun olarak üretilmiş olan bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat,
koruyucu sistem ve cihazların veya aksamların bu Yönetmeliğin ilgili temel
sağlık ve emniyet gereklerine uyduğu kabul edilir. e) Bakanlık uyumlaştırılmış
standartların hazırlanması ve izlenmesi işleminde ulusal seviyede sosyal
tarafların katılımını sağlayacak gerekli tedbirleri alır. Standartlar MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren teçhizat, koruyucu
sistemler ve cihazlarla ilgili atıfta bulunulan uyumlaştırılmış Avrupa
standartları ve Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen uyumlaştırılmış
Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartların isimleri ve
referans numaraları ile değişiklikler ilgili olduğu yönetmeliğe atıfta
bulunmak suretiyle Bakanlıkça Resmi Gazete’de yayımlanır. (2) Ulusal
standartların mevcut olmadığı durumlarda, Bakanlık bu Yönetmeliğe ek olarak
çıkartılacak tebliğ aracılığı ile Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan
standartların isimleri ve numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar ve bu
standartların isimleri, numaraları ve metinlerini Komisyona iletilmek üzere
Müsteşarlığa bildirir. (3) Komisyonun ulusal
standartların 5 inci maddede belirtilen ilgili gerekleri tam olarak
karşılamadığını veya ulusal standartların söz konusu gerekleri artık
karşılamadığını bildirmesi halinde bu standartların uygulamadan tamamen ve ya kısmen çekilmesi hususundaki Komisyon görüşü Bakanlık
tarafından değerlendirilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri, CE Uygunluk
İşareti CE Uygunluk İşaretinin Haksız İliştirilmesi Uygunluk
değerlendirme prosedürleri MADDE
7- (1) Uygunluk değerlendirme prosedürlerine ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir. a) Gerektiğinde
bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen cihazlar da dahil olmak üzere,
teçhizatın uygunluğunun değerlendirilmesi ile ilgili prosedürler aşağıdaki
gibidir. 1) I. ve II. Grup Teçhizat, M1 ve 1 kategorisindeki
teçhizat; İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen CE uygunluk işaretini iliştirmek
için Ek III’te belirtilen AT Tip İnceleme
prosedürüne ek olarak; Ek IV’te belirtilen Üretim
Kalite Güvencesine ilişkin prosedürü veya Ek V’te belirtilen Ürün
Doğrulamasına ilişkin prosedürü takip eder. 2) I ve II. Grup Teçhizat, M2 ve 2 kategorisindeki
teçhizat; İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
bu grup ve kategorilerdeki içten yanmalı motor ve elektrikli teçhizat
bakımından CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için Ek III’te
belirtilen AT Tip İnceleme prosedürüne ek olarak; Ek VI’da belirtilen Tipe Uygunluk ile ilgili prosedürü veya Ek VII’de belirtilen Ürün Kalite Güvencesi ile ilgili
prosedürü takip eder. Bu grup ve kategorilerdeki diğer teçhizat bakımından
imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi CE uygunluk işaretini
iliştirebilmek için Ek VIII’de belirtilen İç Üretim
Kontrolü ile ilgili prosedürü takip eder ve Ek VIII’in
3 üncü paragrafında öngörülen dosyayı onaylanmış kuruluşa verir. Onaylanmış
kuruluş bu dosyayı aldığını en kısa zamanda bildirir ve dosyayı muhafaza
eder. 3) II. Grup Teçhizat, 3 kategorisindeki teçhizat; İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
CE uygunluk işaretini iliştirmek için Ek VIII’de
belirtilen İç Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü takip eder. 4) I ve II. Grup Teçhizat; İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi,
CE uygunluk işaretini iliştirilebilmek için bu bendin (1), (2) ve (3) nolu
alt bentlerinde belirtilen prosedürlere ek olarak, Ek IX’da
belirtilen AT birim doğrulaması ile ilgili prosedürü de izleyebilir. b) Bağımsız koruyucu sistemlerin uygunluk
değerlendirmesi için bu maddenin (a) bendinin (1) veya (4) numaralı alt bendlerinin hükümleri uygulanır. c) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen prosedürler,
CE uygunluk işaretinin iliştirilmesi hariç, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde
tanımlanan aksamlara da uygulanacaktır. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilcisi tarafından nihai teçhizat veya koruyucu sistemler için
geçerli temel gereklere uyum sağlanmasına yardımcı olmak üzere, aksamların bu
Yönetmeliğin hükümlerine uygun olduğunu, uygulamasını ve özelliklerini ifade
eden, teçhizat veya koruyucu sistemlere nasıl dahil edileceğini açıklayan bir
yazılı beyan düzenlenir. ç) Ayrıca, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisi CE uygunluk işaretini iliştirmek için, Ek II’nin
1.2.7 numaralı paragrafında belirtilen
emniyet hususları ile ilgili olarak Ek VIII’de
belirtilen İç Üretim Kontrolü ile ilgili prosedürü izleyebilir. d) Önceki
bentlere rağmen, Bakanlık, haklı bir talep üzerine bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ve yukarıdaki
bentlerde belirtilen prosedürlerin uygulanmadığı ve kullanımı koruma amaçlı
olan teçhizatın, koruyucu sistemlerin ve her bir cihazın piyasaya arzına ve
hizmete sunulmasına izin verebilir. e) Yukarıda bahsedilen prosedürlerle ilgili belge ve
yazışmalar Türkçe veya ilgili onaylanmış kuruluşun kabul edeceği bir dilde
yapılır. f) Teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazlar, 8 inci
maddede belirtilen CE uygunluk işaretinin iliştirilmesini öngören diğer
hususları kapsayan başka yönetmeliklere tabi olması halinde, bu işaret
teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların söz konusu başka yönetmeliklerin
hükümlerine uygun kabul edildiğini de belirtecektir. (2) Ancak, bu
yönetmeliklerden bir ve daha fazlasının imalatçıya, bir geçiş
dönemi içinde, hangi düzenlemelerin geçerli olacağını seçmesine izin vermesi
halinde, CE uygunluk işareti yalnızca, imalatçının uyguladığı yönetmeliklere
uygunluğu gösterecektir. Bu durumda, yönetmeliklerin öngördüğü ve teçhizat,
koruyucu sistemler ve cihazların beraberinde bulunan belgelerde, uyarılarda
veya talimatlarda söz konusu yönetmeliklerin Resmi Gazete’de yayımlandığı
şekilde ayrıntıları verilmelidir. CE uygunluk
işareti MADDE 8 – (1) CE uygunluk işareti CE
harflerinden oluşur. Kullanılacak işaretleme şekli Ek X’da
gösterilmiştir. CE uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında
2001/3530 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan “CE” Uygunluk
İşaretinin Ürüne İliştirilmesi ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik hükümleri
geçerlidir. CE Uygunluk İşaretinin Haksız İliştirilmesi MADDE
9- (1) Bu Yönetmeliğin
13 üncü maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla; a) CE uygunluk işaretinin uygunsuz
olarak iliştirilmiş olduğunun Bakanlık tarafından tespit edilmesi durumunda,
imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi CE uygunluk işareti ile
ilgili hükümlere uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık tarafından getirilen
şartlar dahilinde ihlalin sona erdirilmesi ile yükümlüdür. b) Uygunsuzluğun devam etmesi
halinde, Bakanlık söz konusu ürünün piyasaya arzını kısıtlamak ya da yasaklamak veya bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde
belirtilen prosedürlere uygun olarak piyasadan çekilmesini sağlamak için
uygun bütün tedbirleri alır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Onaylanmış Kuruluş Onaylanmış Kuruluş MADDE 10- (1) Bakanlık tarafından görevlendirilecek onaylanmış
kuruluşlar, Ek XI’de belirtilen asgari gerekleri
sağlamak zorundadır. Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki uygunluk
değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşların
tespitini, atamasını, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 2001/3531
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde gerçekleştirir. BEŞİNCİ BÖLÜM Piyasaya Arz,
Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile Genel Hükümlere Uygunsuzluk Piyasaya arz MADDE 11- (1) Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş teçhizat,
koruyucu sistem ve cihazların piyasaya arzına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir. a) Bu
Yönetmeliğe uygun teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların piyasaya arzı
ve hizmete sunulması yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez. b) Beraberinde 7
nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde
belirtilen yazılı bir uygunluk beyanı bulunan, bu Yönetmeliğin amacı
dahilindeki teçhizat veya koruyucu sistemlere dahil edilmesi niyetlenen
aksamların piyasaya arzı yasaklanmaz, kısıtlanmaz ve engellenmez. c) Bakanlık, bu Yönetmelikte
belirtilen teçhizat, koruyucu sistemler ve cihazların, ancak gerektiği gibi
monte edilip bakımının yapılması ve amacına uygun olarak kullanıldığında
insanların, evcil hayvanların veya eşyaların sağlık ve emniyetini tehlikeye
düşürmemeleri halinde, piyasaya sürülebilmeleri ve hizmete sunulabilmeleri
için gerekli tüm tedbirleri alır. ç) Teçhizat, koruyucu sistemler
veya cihazların uygun olmadığını açıkça gösteren bir işaret bulunması,
imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından uygun hale
getirilinceye kadar satışa sunulmamaları kaydıyla, ticaret fuarları,
sergiler, tanıtımlar ve benzeri yerlerde yapılan bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olmayan, teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların gösterimini Bakanlık
engellemez. Tanıtım esnasında kişilerin korunmasını sağlamak için yeterli
güvenlik önlemleri alınmalıdır. Piyasa Gözetimi ve Denetimi MADDE 12 - (1) Bakanlık, cihazların piyasa gözetimi ve denetimini
2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelikte ve 9/5/2003
tarihli ve 25103 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Tarafından Gerçekleştirilecek Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde
gerçekleştirir. Denetim sonuçlarının olumsuz olması halinde, bu Yönetmeliğin
18 inci maddesi hükümleri uygulanır. Genel hükümlere uygunsuzluk MADDE 13 - (1) Bakanlık, CE uygunluk işareti taşıyan ve
amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, koruyucu
sistemler veya cihazların; kişilerin, evcil hayvanların veya eşyaların
emniyetini tehlikeye düşürdüğünü tespit etmesi durumunda, bu teçhizat veya
koruyucu sistemlerin piyasadan çekilmesi, piyasaya arzı, hizmete sunulması
veya kullanılmasının yasaklanması ya da serbest
dolaşımının kısıtlanması için uygun bütün tedbirleri alır. (2) Bakanlık alınan böyle bir tedbiri, kararının
gerekçelerini ve özellikle de uygunsuzluğun aşağıdakilerden kaynaklanıp
kaynaklanmadığını belirterek Müsteşarlık aracılığı ile ivedilikle Komisyona
bildirir. a)
Bu Yönetmeliğin
5 inci maddesinde belirtilen temel gereklerin sağlanmaması, b) 6 ncı maddede belirtilen
standartların yanlış uygulanması, c)
6 ncı maddede belirtilen standartlardaki eksiklikler. (3) Uygun olmayan teçhizat veya bir koruyucu sistemin
CE uygunluk işareti taşıması halinde, Bakanlık işareti iliştirenler hakkında
gerekli işlemi yapar ve bu durumu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve
diğer üye ülkelere bildirir. ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bildirim MADDE 14 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulamaya
konulduğu, Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi
ülkelere bildirilir. Kararların
bildirilmesi MADDE 15 - (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki teçhizat, bir koruyucu
sistem veya bir cihazın piyasaya arzını ve/veya hizmete sunulmasını
kısıtlayan veya yasaklayan ya da piyasadan
çekilmesini öngören bu Yönetmeliğe uygun olarak alınan herhangi bir kararın
dayandığı kesin gerekçeler belirtilir. Böyle bir karar ilgili tarafa derhal
bildirilir, aynı zamanda yürürlükte bulunan mevcut yasalar dahilinde
başvurabileceği yasal yolları ve süreleri hususunda bilgilendirilir. Gizlilik
MADDE
16 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında yer alan tüm tarafların görevlerini yaparken
edindikleri tüm bilgilerle ilgili olarak gizlilik hükmüne riayet etmeleri
zorunludur. Bu hüküm, Bakanlığın ve Onaylanmış Kuruluşların bilgi alışverişi
ve uyarıların dağıtılması ile ilgili yükümlülüklerini etkilemez.
Aykırı davranışlara uygulanacak hükümler
MADDE 17 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta
bulunanlara 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanun çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı
tarafından yayımlanan mevzuat hükümleri uygulanır. Düzenlemeler MADDE 18 - (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili
gerekli mevzuat düzenlemeleri yapmaya yetkilidir. Yürürlükten
kaldırılan mevzuat MADDE 19 - (1) 27/10/2002 tarihli ve 24919 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve
Koruyucu Sistemler İle İlgili Yönetmelik (94/9/AT), yürürlükten
kaldırılmıştır. Daha önce diğer düzenlemelerde söz konusu Yönetmeliğe yapılan
atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir. Yürürlük MADDE 20 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
Ek I TEÇHİZAT
GRUPLARININ KATEGORİLER HALİNDE SINIFLANDIRILMASINI BELİRLEYEN KRİTERLER 1. I. Grup Teçhizat (a) M1 kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun çalışabilecek ve yüksek seviyede koruma sağlayabilecek şekilde
tasarlanmış ve gerektiğinde buna yönelik olarak ilave özel koruma araçları
ile teçhiz edilmiş teçhizatı kapsar. Bu
kategorideki teçhizatın, madenlerin yeraltı bölümlerinde ve bu madenlerin
grizu ve/veya yanıcı toz tehlikesi altındaki yerüstü bölümlerinde
kullanılması amaçlanmıştır. Bu
kategorideki teçhizatın, patlayıcı bir ortam mevcutken nadir gerçekleşen
olaylarda bile çalışır durumda kalması gerekir ve aşağıdaki gibi koruma
araçları ile karakterize edilir: -
Bir koruma aracı arıza yaptığında en azından bağımsız ikinci bir araç gerekli
koruma seviyesini sağlar veya -
Gerekli koruma seviyesi birbirinden bağımsız olarak iki arıza olması
durumunda sağlanır. Bu
kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.0.1 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır. (b) M2 kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun çalışabilecek ve yüksek seviyede koruma sağlayabilecek şekilde
tasarlanmış teçhizatı kapsar. Bu
kategorideki teçhizatın, madenlerin yeraltı bölümlerinde ve bu madenlerin
grizu ve/veya yanıcı toz tehlikesine maruz kalabilecek yerüstü bölümlerinde
kullanılması amaçlanmıştır. Bu
teçhizat bir patlayıcı ortam olduğu takdirde enerji kesilmesi içindir. Bu
kategorideki teçhizatla ilgili koruma aracı normal çalışma esnasında ve aynı
zamanda daha ağır çalışma koşulları olduğu takdirde, özellikle de kötü
muamele ve değişen ortam koşullarından kaynaklanan koşullar altında gerekli
koruma seviyesini sağlar. Bu
kategorideki teçhizat, Ek II’nin 2.0.2 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır. 2. II. Grup Teçhizat (a) 1 Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun olarak çalışabilecek ve yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek
şekilde tasarlanmış teçhizatı kapsar. Bu
kategorideki teçhizat, hava ve gaz, buhar veya sis ya
da hava/toz karışımlarından kaynaklanan patlayıcı ortamların uzun bir süreyle
sürekli olarak veya sık sık mevcut olduğu alanlarda
kullanılır. Bu
kategorideki teçhizat, gerekli koruma seviyesini teçhizatla ilgili istisnai
olaylarda bile sağlamalıdır. Bu teçhizat aşağıdaki koruma araçları ile
karakterize edilir: -
Bir koruma aracının arızalanması durumunda en azından bağımsız ikinci bir
koruma aracı gerekli koruma seviyesini sağlar veya -
Gerekli koruma seviyesi iki arızanın birbirinden bağımsız olarak ortaya
çıkması durumunda sağlanır. Bu
kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.1 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır. (b) 2 Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun olarak çalışabilecek ve yüksek seviyede bir koruma sağlayabilecek
şekilde tasarlanmış teçhizatı kapsar. Bu
kategorideki teçhizat gaz, buhar, sis veya hava/toz karışımlarının yol açtığı
patlayıcı ortamların nadiren oluşabileceği alanlarda kullanılır. Bu
kategorideki teçhizat ile ilgili koruma araçları sık sık
oluşan bozulmalarda veya normal olarak dikkate alınması gereken teçhizat
arızalarında bile gerekli koruma seviyesini sağlar. Bu
kategorideki teçhizat Ek II’nin 2.2 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır. (c) 3 Kategorisi, imalatçı tarafından belirlenen işletme parametrelerine
uygun olarak çalışabilecek ve normal seviyede bir koruma sağlayabilecek
şekilde tasarlanmış teçhizatı kapsar. Bu
kategorideki teçhizat, gaz, buhar, sis veya hava/toz karışımlarından
kaynaklanan patlayıcı ortamların oluşma ihtimali olmayan veya seyrek olarak
ve yalnızca kısa süreyle oluştuğu alanlarda kullanılır. Bu
kategorideki teçhizat gerekli koruma seviyesini, normal çalışma esnasında
sağlar. Bu
kategorideki teçhizat, Ek II’nin 2.3 numaralı
paragrafında belirtilen ilave şartlara uygun olmalıdır. Ek II MUHTEMEL
PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILACAK TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLERİN TASARIM VE
YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE EMNİYET GEREKLERİ Ön gözlemler A. Hızla değişebilen teknolojik bilgi mümkün olduğunca dikkate alınmalı
ve hemen kullanılmalıdır. B. Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen cihazlar için temel gerekler,
sadece patlama riskleri açısından emniyetli ve güvenilir çalışmaları için
gerekli olmaları halinde geçerlidir. 1. TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİSTEMLERE AİT
ORTAK GEREKLER 1.0. Genel Gerekler 1.0.1. Entegre patlama emniyetinin ilkeleri Muhtemel
patlayıcı ortamlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler entegre
patlama emniyeti açısından tasarlanmalıdır. Bu
bağlamda, imalatçı: - Her şeyden önce mümkün olduğu kadar
teçhizatın ve koruyucu sistemlerin kendi kendine üretebileceği veya ortaya
çıkarabileceği patlayıcı ortamların oluşmasını engelleyecek, - Her bir elektrikli ve elektriksiz ateşleme
kaynağının yapısını dikkate alarak patlayıcı ortamların ateşlenmesini
önleyecek, - Kişileri ve duruma göre evcil hayvanları
veya eşyaları doğrudan ya da dolaylı olarak
etkileyebilecek patlamanın oluşması halinde bunu derhal durduracak ve/veya
patlama alevlerinin ve patlama basınçlarının yayılım uzaklığını yeterli
emniyet seviyesine kadar sınırlayacak, tedbirleri
almalıdır. 1.0.2. Teçhizat ve koruyucu sistemler, tehlikeli durumları
mümkün olduğunca ortadan kaldırmak için olası işletme hataları gerektiği
şekilde analiz edildikten sonra tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Makul olarak beklenebilecek herhangi bir
yanlış kullanım dikkate alınmalıdır. 1.0.3. Özel kontrol ve bakım şartları Özel kontrol ve bakım şartlarına tâbi
teçhizat ve koruyucu sistemler bu şartlar göz önünde bulundurularak
tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 1.0.4. Çevre şartları Teçhizat ve koruyucu sistemler fiili veya
öngörülebilen çevre şartlarının üstesinden gelebilecek şekilde tasarlanmalı
ve imal edilmelidir. 1.0.5. İşaretleme Tüm
teçhizat ve koruyucu sistemler aşağıdaki asgari detaylara sahip, okunaklı ve
silinmeyecek bir şekilde işaretlenmelidir; -
İmalatçının adı ve adresi, -
CE işareti (Ek X, Bölüm A’ya bakınız), -
Seri veya tip işaretlemesi, -
Varsa, seri numarası, -
İmal yılı, -
Teçhizat grup ve kategorisinin simgesi ardından patlamaya karşı korunma özel
işareti
- II. Grup Teçhizat için, “G” harfi (gaz,
buhar veya sisten kaynaklanan patlayıcı ortamlarla ilgili) ve/veya “D” harfi
(tozdan kaynaklanan patlayıcı ortamlarla ilgili). Ayrıca,
gerektiğinde emniyetli kullanımı için zorunlu tüm bilgiler teçhizat üzerine
işaretlenmelidir. 1.0.6. Talimatlar (a) Tüm teçhizat ve koruyucu sistemlerle birlikte talimatlar
bulunmalıdır, bu talimatlar en az aşağıdaki ayrıntıları içermelidir: - Seri numarası hariç (bu Ekin 1.0.5 numaralı
paragrafına bakınız), bakımı kolaylaştıracak uygun ilave bilgiler (örneğin;
ithalatçının, tamircinin, vs. adresi) ile birlikte teçhizat veya koruyucu
sistemler üzerinde işaretli bulunan bilgilerin tekrarı, - Emniyet için talimatlar: - Hizmete sunma, - Kullanım, - Montaj ve demontaj, - Bakım (servis ve geçici tamir), - İşletme tesisatı, - Ayar, - Gerektiğinde, basınç emniyet
tertibatlarının ön tarafındaki tehlike alanlarının gösterilmesi, - Gerektiğinde, eğitim talimatları, - Herhangi bir şüphe halinde belli bir
kategorideki bir teçhizatın veya bir koruyucu sistemin istenen alanda
beklenen işletme koşulları altında emniyetli bir şekilde kullanılıp
kullanılamayacağına dair karar alınmasını sağlayan detaylar, - Elektrik ve basınç parametreleri, maksimum
yüzey sıcaklıkları ve diğer kritik değerler, -
Gerektiğinde, tecrübeyle ortaya çıkabileceği anlaşılan olası yanlış kullanım
detaylarını içeren özel kullanım şartları, - Gerektiğinde, teçhizat veya koruyucu
sisteme takılabilecek araçların asgari özellikleri. (b) Talimatlar, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
tarafından Türkçe hazırlanmalıdır. Hizmete
sunulurken, tüm teçhizat ve koruyucu sistemlerin beraberinde orijinal dilinde
ve kullanılacağı ülkenin diline çevrilmiş talimatlar bulunmalıdır. Bu
çeviri, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından veya
teçhizat veya koruyucu sistemleri söz konusu dil bölgesine sokan kişi
tarafından yapılmalıdır. Bu
şarttan ayrı olarak, imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisince
görevlendirilen uzman personel tarafından kullanılacak bakım talimatları, bu
personel tarafından anlaşılan bir Topluluk dilinde hazırlanabilir. (c) Talimatlar, özellikle emniyetle ilgili olmak üzere, tüm faydalı
talimatlarla birlikte, hizmete sunma, bakım, muayene, düzgün çalışma
kontrolü, gerektiğinde teçhizatın veya koruyucu sistemin onarımı için gerekli
çizim ve şemaları içermelidir. (d) Teçhizat veya koruyucu sistemi açıklayan literatür emniyet
konularıyla ilgili talimatlara ters düşmemelidir. 1.1. Malzemelerin seçimi 1.1.1. Teçhizat ve koruyucu sistemlerin yapımında
kullanılan malzemeler, öngörülebilen işletme gerilimleri dikkate alınarak,
patlamaya yol açmamalıdır. 1.1.2. İmalatçı tarafından belirtilen işletme şartlarının
sınırları dâhilinde kullanılan malzemelerle muhtemel patlayıcı ortamın
bileşenleri arasında patlamaya karşı koruma özelliğini bozabilecek bir
reaksiyon oluşmamalıdır. 1.1.3. Malzemeler, özelliklerinde tahmin edilebilen
değişiklikler ve diğer malzemelerle uyumu sağlanan korumanın azalmasına yol
açmayacak şekilde seçilmelidir; özellikle, malzemenin korozyon ve aşınma
direnci, elektrik iletkenliği, mekanik mukavemeti, yaşlanma direnci ve
sıcaklık değişimlerinin etkileri yeterince dikkate alınmalıdır. 1.2. Tasarım ve Yapım 1.2.1. Teçhizat ve koruyucu sistemler, öngörülen ömürleri
boyunca emniyetli bir şekilde çalıştırılabilmesi için, patlamaya karşı koruma
hakkındaki teknolojik bilgi gerektiği şekilde dikkate alınarak tasarlanmalı
ve imal edilmelidir. 1.2.2. Teçhizata ve koruyucu sistemlere dahil edilecek veya
teçhizatta yedek parça olarak kullanılacak parçalar, imalatçının talimatlarına
uygun olarak monte edildiğinde, patlamaya karşı koruma amacı doğrultusunda
emniyetli çalışacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 1.2.3. Muhafazalı yapılar ve kaçakların önlenmesi: Yanıcı
gaz veya toz yayabilecek teçhizatlar mümkünse yalnızca muhafazalı yapıda
olmalıdır. Teçhizatın
açıklıklar veya sızdıran contalar içermesi halinde, oluşan gaz veya tozlar
mümkün olduğunca teçhizatın dış kısmında patlayıcı ortam oluşturamayacak
şekilde tasarlanmalıdır. Malzemelerin
sokulduğu veya alındığı noktalar mümkün olduğunca, doldurma veya boşaltma
sırasında yanıcı malzemelerin açığa çıkmasını sınırlayacak şekilde
tasarlanmalı ve teçhiz edilmelidir. 1.2.4. Toz birikintileri Toza
maruz alanlarda kullanılacak teçhizat ve koruyucu sistemler yüzeylerinde
biriken tozlar tutuşmayacak şekilde tasarlanmalıdır. Genel
olarak, toz birikmesi mümkünse sınırlanmalıdır. Teçhizat ve koruyucu
sistemler kolayca temizlenebilmelidir. Teçhizat
parçalarının yüzey sıcaklıkları biriken tozun tutuşma sıcaklığının oldukça
altında tutulmalıdır. Biriken
tozun kalınlığı dikkate alınmalı ve mümkünse ısı oluşumunu önlemek için
sıcaklığı sınırlayacak tedbirler alınmalıdır. 1.2.5. İlave koruma araçları Belli
tiplerde harici gerilmelere maruz kalabilecek teçhizat ve koruyucu sistemler
gerektiğinde ilave koruma araçları ile teçhiz edilmelidir. Teçhizat,
patlamaya karşı korumayı olumsuz yönde etkilemeden, ilgili gerilmelere
dayanmalıdır. 1.2.6. Emniyet deliği Teçhizat
ve koruyucu sistemler patlamaya karşı korumanın bir parçasını oluşturan bir
muhafaza veya kilitli bir konteynır içinde ise, bu muhafaza veya konteynır
sadece özel bir araç veya uygun koruma tedbirleri ile açılabilmelidir. 1.2.7. Diğer tehlikelere karşı koruma Teçhizat
ve koruyucu sistemler: (a) Fiziksel yaralanma veya doğrudan ya da
dolaylı temas yoluyla ortaya çıkabilecek diğer zararları önleyecek, (b) Erişilebilen parçalarda tehlikeye yol açabilecek yüzey
sıcaklıklarının veya radyasyonun oluşmamasını sağlayacak, (c) Tecrübe ile ortaya çıkan elektriksel olmayan tehlikeleri ortadan
kaldıracak, (d) Öngörülebilen aşırı yük şartlarının tehlikeli durumlara yol
açmamasını sağlayacak, şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Teçhizat
ve koruyucu sistemler için, bu paragrafta belirtilen riskler tamamen veya
kısmen Avrupa Birliği Direktiflerine dayanan diğer yönetmeliklerin kapsamında
olması halinde, bu özel yönetmeliklerin böyle teçhizat ve koruyucu sistemler
ve böyle riskler üzerine uygulandığı takdirde bu Yönetmelik uygulanmaz veya
uygulanması sona erer. 1.2.8. Teçhizatın aşırı yüklenmesi Teçhizatın
tehlikeli bir şekilde aşırı yüklenmesi, aşırı akım kesicileri, sıcaklık
sınırlayıcıları, diferansiyel basınç anahtarları, debimetreler,
zaman röleleri, aşırı hız monitörleri ve/veya benzer tipte izleme cihazları
gibi bütünleşmiş ölçüm, regülasyon ve kumanda
cihazları ile tasarım aşamasında önlenmelidir. 1.2.9. Aleve dayanıklı muhafaza
sistemleri Bir
muhafazanın içine patlayıcı bir ortamı oluşturabilecek parçalar yerleştirilmesi
halinde muhafazanın, patlayıcı bir karışımın dahili olarak patlaması
sırasında oluşan basınca dayanmasını sağlayacak, muhafazayı çevreleyen
patlayıcı ortama patlamanın sirayetini önleyecek tedbirler alınmalıdır. 1.3. Muhtemel tutuşma kaynakları 1.3.1. Farklı tutuşma kaynaklarından
ortaya çıkan tehlikeler: Kıvılcım,
alev, elektrik arkı, yüksek yüzey sıcaklıkları, akustik enerji, optik
radyasyon, elektromanyetik dalga ve diğer tutuşma kaynakları gibi muhtemel
tutuşma kaynakları oluşmamalıdır. 1.3.2. Statik elektrikten kaynaklanan
tehlikeler: Tehlikeli
deşarjlarda ortaya çıkarabilecek elektrostatik yükler uygun tedbirlerle
önlenmelidir. 1.3.3. Endüksiyon elektriği ve kaçak
akımlardan kaynaklanan tehlikeler: İletken
teçhizat parçalarında, tutuşma yaratabilecek örneğin tehlikeli korozyona,
yüzeylerin aşırı ısınmasına veya kıvılcımlara yol açabilecek endüksiyon
elektriği ve kaçak akımlar önlenmelidir. 1.3.4. Aşırı ısınmadan kaynaklanan
tehlikeler: Örneğin,
dönerken veya yabancı madde girmesiyle birbiri ile temas halindeki malzeme
veya parçalar arasındaki sürtünme veya çarpmadan kaynaklanan aşırı ısınma
mümkünse tasarım aşamasında önlenmelidir. 1.3.5. Basınç dengeleme işlemlerinden
kaynaklanan tehlikeler: Teçhizat
ve koruyucu sistemler, kendilerinden kaynaklanan basınç dengelemeleri
tutuşmaya yol açabilecek şok dalgaları veya baskılar oluşturmayacak şekilde
tasarlanmalı veya bütünleşmiş ölçü, kumanda ve regülâsyon
cihazları ile teçhiz edilmelidir. 1.4. Dış etkilerden kaynaklanan
tehlikeler 1.4.1. Teçhizat ve koruyucu sistemler, imalatçı tarafından
belirlenen çalışma şartları sınırları dikkate alınarak, kendilerinden
beklenen fonksiyonu değişen çevre şartlarında ve yabancı dış gerilimlerde,
nem, titreşim, kirlenme ve diğer dış etkiler mevcutken dahi tamamen emniyetli
olarak yerine getirebilecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 1.4.2. Kullanılan teçhizat parçaları, tasarlanan mekanik ve
ısıl gerilmelere uygun olmalı ve mevcut veya öngörülebilen girişken
maddelerin etkilerine dayanabilmelidir. 1.5. Emniyetle ilgili cihazlar
hususunda gerekler 1.5.1. Emniyet cihazları çalışma için gerekli herhangi bir
ölçü ve/veya kumanda cihazlarından bağımsız olarak çalışmalıdır. Mümkün
olduğunca, bir emniyet cihazının arızalandığı, tehlikeli bir durumun ortaya
çıkma ihtimalinin çok düşük olmasını sağlayacak uygun teknik araçlarla
yeterince hızlı bir şekilde tespit edilmelidir. Arızaya karşı emniyetli olma ilkesi genel olarak
uygulanır. Emniyetle
ilgili anahtarlama genel olarak, ilgili kumanda devrelerini, ara bir yazılım
komutu olmadan, doğrudan çalıştırmalıdır. 1.5.2. Bir emniyet cihazının arızalanması halinde, teçhizat
ve/veya koruyucu sistemler mümkünse emniyete alınmalıdır. 1.5.3. Emniyet cihazlarının acil durdurma kumandaları
mümkünse, sıfırlama kilitleri ile teçhiz edilmelidir. Yeni bir başlatma
komutu, normal çalışmada yalnızca, sıfırlama kilitleri sıfırlandıktan sonra
devreye girebilir. 1.5.4. Kumanda ve ekran üniteleri: Kumanda
ve ekran üniteleri kullanıldığında, bunlar, patlama tehlikesi konusunda
mümkün olan en üst seviyede çalışma emniyeti sağlamak için ergonomi
ilkelerine uygun olarak tasarlanmalıdır. 1.5.5. Patlamaya karşı korumaya ait
ölçme işlevine sahip cihazlarla ilgili gerekler: Patlayıcı
ortamlarda kullanılan teçhizat ile ilgili olduğu kadarıyla, ölçme işlevine
sahip cihazlar öngörülen çalışma şartları ve özel kullanım gereklerine
dayanabilecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 1.5.6. Gerektiğinde, ölçme işlevine sahip cihazların
gösterge değerinin doğruluğu ve hizmete uygunluğu kontrol edilebilmelidir. 1.5.7. Ölçme işlevine sahip cihazların tasarımı özellikle
tesisatın çalışma şartları ve ölçme sistemindeki olası sapmalar dikkate
alınarak, alarm eşiği, kaydedilecek ortamların patlama ve/veya tutuşma
sınırlarının yeterince dışında kalmasını sağlayan bir emniyet faktörü
içermelidir. 1.5.8. Yazılımdan kaynaklanan
tehlikeler Yazılım
kontrollü teçhizatın, koruyucu sistemlerin ve emniyet cihazlarının
tasarımında, programdaki hatalardan kaynaklanan tehlikelere özel bir dikkat
gösterilmelidir. 1.6. Sistemle ilgili emniyet
gereklerinin dahil edilmesi 1.6.1. Emniyeti azaltmaması kaydıyla, istenen çalışma
şartlarından sapma gösteren otomatik işlemler içinde yer alan teçhizat ve
koruyucu sistemleri durdurmak için manüel durdurma
mümkün olmalıdır. 1.6.2. Acil durumda sistemi çalıştığı zaman biriken enerji
mümkün olduğunca hızlı ve emniyetli bir şekilde dağıtılmalı veya bundan böyle
tehlike oluşturmayacak şekilde izole edilmelidir. Bu,
elektrokimyasal olarak depolanan enerji için
geçerli değildir. 1.6.3. Enerji kesilmesinden kaynaklanan
tehlikeler Teçhizat
ve koruyucu sistemlerin, enerji kesilmesi durumunda ilave tehlikeler yayması
halinde bu tehlikeler tesisatın geri kalan bölümünden bağımsız olarak
emniyetli çalışma durumunda tutulabilmelidir. 1.6.4. Bağlantılardan kaynaklanan
tehlikeler Teçhizat ve koruyucu sistemlerde uygun kablo
ve tesisat girişleri bulunmalıdır. Teçhizat
ve koruyucu sistemler diğer teçhizat ve koruyucu sistemlerle birlikte
kullanılacağı zaman ara yüz emniyetli olmalıdır. 1.6.5. Uyarı cihazlarının teçhizatın
parçaları olarak yerleştirilmesi Teçhizat
veya koruyucu sistemlerde patlayıcı ortamların oluşmasını izlemek için uyarı
cihazları bulunması halinde, bunların uygun yerlere konmasını sağlayacak
gerekli talimatlar verilmelidir. 2. TEÇHİZATLA İLGİLİ İLAVE GEREKLER 2.0.
I. Grup Teçhizatın M kategorisindeki teçhizatla ilgili gerekler 2.0.1. I. Grup
Teçhizatın M1 kategorisindeki teçhizatla ilgili gerekler 2.0.1.1. Teçhizat, tutuşma kaynakları teçhizatla ilgili
nadiren gerçekleşen olaylarda bile aktif hale geçmeyecek
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Teçhizat,
aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz edilmelidir: - Bir koruma aracının arızalanması halinde en
azından bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar, veya - Birbirinden bağımsız olarak iki arıza
çıkması halinde gerekli koruma seviyesi sağlanır. Gerektiğinde
bu teçhizat özel ilave koruma araçları ile teçhiz edilmelidir. Mevcut
bir patlayıcı ortam çalışır durumda kalmalıdır. 2.0.1.2. Gerektiğinde teçhizat, içine toz girmeyecek şekilde
imal edilmelidir. 2.0.1.3. Asılı tozların tutuşmasını önlemek için, teçhizat
parçalarının yüzey sıcaklıkları öngörülebilen hava/toz karışımlarının tutuşma
sıcaklığının yeterince altında tutulmalıdır. 2.0.1.4. Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat
parçalarının yalnızca aktif olmayan veya yapısal olarak emniyetli şartlar
altında iken açılacak şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı bırakmak
mümkün değilse, imalatçı teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı etiketi
iliştirmelidir. Gerekirse,
teçhizatta uygun ek kilit sistemleri bulunmalıdır. 2.0.2. I. Grup Teçhizatın M2
kategorisindeki teçhizata uygulanabilen gerekler 2.0.2.1. Teçhizatta tutuşma kaynaklarının normal çalışma
esnasında özellikle kaba muamele ve değişen çevre şartlarından kaynaklanan
daha ağır çalışma şartları altında bile harekete geçmemesini
sağlayan koruma araçlarıyla teçhiz edilmelidir. Teçhizatın
bir patlayıcı ortam olduğu takdirde enerjisinin kesilmesi amaçlanır. 2.0.2.2. Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat
parçalarının yalnızca aktif olmayan şartlar altında veya uygun kilitleme
sistemleri vasıtasıyla açılacak şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı
bırakmak mümkün değilse, imalatçı teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı
etiketi iliştirmelidir. 2.0.2.3. Tozdan kaynaklanan patlama tehlikeleri konusunda, M1
kategorisine uygulanabilen gerekler uygulanmalıdır. 2.1. II. Grup Teçhizatın 1
kategorisindeki teçhizata uygulanabilen gerekler 2.1.1. Gaz, buhar veya sisin sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.1.1.1. Teçhizat, tutuşma kaynakları teçhizat ile ilgili
nadir olaylarda bile harekete geçmeyecek şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Teçhizat
aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz edilmelidir: - Bir koruma aracının arızalanması halinde en
azından bağımsız ikinci bir araç gerekli koruma seviyesini sağlar veya - Birbirinden bağımsız olarak iki arıza
çıkması halinde gerekli koruma seviyesi sağlanır. 2.1.1.2. Isınabilecek yüzeylere sahip teçhizat için en
kararsız durumlarda dahi belirtilen maksimum yüzey sıcaklığının aşılmamasını sağlayacak
tedbirler alınmalıdır Isınmadan
ve kimyasal reaksiyonlardan kaynaklanan sıcaklık yükselmeleri de dikkate
alınmalıdır. 2.1.1.3. Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat
parçaları yalnızca aktif değilken veya yapısal olarak emniyetli şartlar
altında iken açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı
bırakmak mümkün değilse, imalatçı teçhizatın açılan bölümüne bir uyarı
etiketi iliştirmelidir. Gerekirse,
teçhizat uygun ek kilit sistemleri ile teçhiz edilmelidir. 2.1.2. Hava/toz karışımlarının sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.1.2.1. Teçhizat, hava/toz karışımları, teçhizatla ilgili
nadir olaylarda bile tutuşmayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Teçhizat
aşağıdaki koruma araçları ile teçhiz edilmelidir: -
Bir koruma aracının arızalanması halinde en azından bağımsız ikinci bir araç
gerekli koruma seviyesini sağlar veya -
Birbirinden bağımsız olarak iki arıza çıkması halinde gerekli koruma seviyesi
sağlanır. 2.1.2.2. Gerektiğinde teçhizat, tozun yalnızca özel olarak
belirlenen noktalardan teçhizata girip çıkabileceği şekilde tasarlanmalıdır. Bu
şartı, kablo delikleri ve bağlantı parçaları da sağlamalıdır. 2.1.2.3. Asılı tozların tutuşmasını önlemek için, teçhizat
parçalarının yüzey sıcaklıkları öngörülen hava/toz karışımlarının tutuşma
sıcaklığının oldukça altında tutulmalıdır. 2.1.2.4. Teçhizat parçalarının emniyetli bir şekilde açılması
konusunda bu Ekin 2.1.1.3 numaralı paragrafının gerekleri uygulanır. 2.2. II. Grup Teçhizatın 2 kategorisi
için gerekler 2.2.1. Gaz, buhar veya sisin sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.2.1.1. Teçhizat, sıkça ortaya çıkan bozukluklar ve teçhizat
işletme arızalarında bile, normal olarak dikkate alınması gereken tutuşma
kaynaklarının meydana gelmesini önleyecek şekilde tasarlanmalı ve imal
edilmelidir. 2.2.1.2. Teçhizat parçaları, imalatçı tarafından öngörülen
normal olmayan durumlardan kaynaklanan tehlikelerde bile, belirtilen yüzey
sıcaklıkları aşılmayacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 2.2.1.3. Teçhizat, açılması tutuşma kaynağı olabilen teçhizat
parçalarının yalnızca aktif olmayan şartlar altında veya uygun kilitleme
sistemleri vasıtasıyla açılacak şekilde tasarlanmalıdır. Teçhizatı devre dışı
bırakmak mümkün değilse, imalatçı teçhizatın açılan bölümlerine bir uyarı
etiketi iliştirmelidir. 2.2.2. Hava/toz karışımlarının sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.2.2.1. Teçhizat, sıkça oluşan bozulmalar veya normal olarak
dikkate alınması gereken teçhizat arızalarında dahi hava/toz karışımlarının
tutuşması engellenecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 2.2.2.2. Yüzey sıcaklıkları konusunda bu Ekin 2.1.2. 3
numaralı paragrafının gerekleri uygulanır 2.2.2.3. Toza karşı koruma konusunda bu Ekin 2.1.2. 2
numaralı paragrafının gerekleri uygulanır 2.2.2.4. Teçhizat parçalarının emniyetli bir şekilde açılması
konusunda bu Ekin 2.2.1.3 numaralı paragrafının gerekleri uygulanır 2.3. II. Grup Teçhizatın, 3
kategorisindeki teçhizata uygulanabilen gerekler 2.3.1. Gaz, buhar veya sisin sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.3.1.1. Teçhizat, normal çalışma sırasında ortaya
çıkabilecek öngörülebilen tutuşma kaynaklarını önleyecek şekilde tasarlanmalı
ve imal edilmelidir. 2.3.1.2. Yüzey sıcaklıkları amaçlanan çalışma şartlarında
belirtilen maksimum yüzey sıcaklıklarını aşmamalıdır. İstisnai durumlardaki
yüksek sıcaklıklara yalnızca imalatçının özel ilave koruyucu tedbirler
belirlemesi halinde izin verilebilir. 2.3.2. Hava/toz karışımlarının sebep
olduğu patlayıcı ortamlar 2.3.2.1. Hava/toz karışımları, normal çalışma sırasında
öngörülen tutuşma kaynakları tarafından tutuşturulamayacak şekilde
tasarlanmalı ve imal edilmelidir. 2.3.2.2. Yüzey sıcaklıkları konusunda bu Ekin 2.1.2. 3
numaralı paragrafının gerekleri uygulanır 2.3.2.3. Teçhizat, kablo girişleri ve bağlantı parçaları
dâhil, toz, tane boyutunu dikkate alarak, hava ile patlayıcı karışım oluşturmayacak
ve teçhizat içinde tehlikeli birikimler oluşturmayacak şekilde imal
edilmelidir. 3. KORUYUCU SİSTEMLERLE İLGİLİ İLAVE
GEREKLER 3.0. Genel Gerekler 3.0.1. Koruyucu sistemler, patlama etkilerini yeterli
emniyet seviyesine indirecek şekilde boyutlandırılmalıdır. 3.0.2. Koruyucu sistemler, patlamaların tehlikeli zincirleme
reaksiyonlardan veya sıçramalardan yayılmasını önleyecek şekilde veya yeni
başlamış patlamalar ateşleyici haline gelmeyecek şekilde tasarlanmalıdır. 3.0.3. Enerji kesilmesi durumunda koruyucu sistemler
tehlikeli durumu engellemeye yetecek süreyle çalışabilecek kapasitelerini
muhafaza etmelidir. 3.0.4. Koruyucu sistemler dış müdahaleler nedeniyle
arızalanmamalıdır. 3.1. Planlama ve tasarım 3.1.1. Malzemelerin özellikleri Malzemelerin
özellikleri konusunda planlama aşamasında dikkate alınacak maksimum basınç ve
sıcaklık, uç çalışma şartları altında oluşan bir patlama sırasında beklenen
basınç ve alevin tahmin edilen ısıtma etkisidir. 3.1.2. Patlamalara mukavemet gösterecek veya bastıracak
şekilde tasarlanmış koruyucu sistemler, üretilen şok dalgalarına, sistem
bütünlüğünü kaybetmeden dayanabilmelidir. 3.1.3. Koruyucu sistemlere bağlı aksesuarlar beklenen
maksimum patlama basıncına, çalışma kapasitelerini kaybetmeden dayanabilmelidir.
3.1.4. Çevre teçhizatındaki ve bağlı olan boru
tesisatındaki basınçların yol açtığı reaksiyonlar koruyucu sistemlerin
planlama ve tasarımında dikkate alınmalıdır. 3.1.5. Basınç tahliye sistemleri: Koruyucu
sistemler üzerindeki gerilmelerin yapısal mukavemetini aşma ihtimali varsa,
tasarımda çevredeki insanları tehlikeye düşürmeyecek uygun basınç tahliye
tertibatları için gerekli önlemler alınmalıdır. 3.1.6. Patlamayı bastırma sistemleri Patlamayı
bastırma sistemleri, maksimum basınç artış oranı ve maksimum patlama basıncı
gerektiği şekilde dikkate alınarak, bir olay vukuunda yeni başlamış bir
patlamaya mümkün olan en erken aşamada tepki verecek ve en etkili şekilde
durduracak şekilde planlanmalı ve tasarlanmalıdır. 3.1.7. Patlama dekuplaj
sistemleri Yeni başlamış patlamalarda, teçhizatın bağlantısını
uygun tertibatlarla mümkün olan en hızlı şekilde kesmek için düşünülmüş dekuplaj sistemleri iç tutuşmanın iletilmesine karşı
sağlam kalacak ve çalışma şartları altında mekanik mukavemetini koruyacak
şekilde planlanmalı ve tasarlanmalıdır. 3.1.8. Koruyucu sistemler, emniyetli çalışmayan teçhizat
parçalara malzeme beslemesinin ve enerji girişinin kesilmesi ve bu parçaların
durdurulması için uygun bir alarm eşiğine sahip bir devreye entegre
edilebilmelidir. Ek III AT TİP İNCELEMESİ MODÜLÜ
1. Bu modül, bir Onaylanmış Kuruluşun üretimin tanıtıcı bir numunesinin
bu Yönetmeliğin uygulanabilen ilgili hükümlerini karşıladığını tahkik ve
tasdik etmek için izlediği prosedürün bir bölümünü açıklar. 2. AT tip incelemesi için müracaat imalatçı veya Türkiye’de yerleşik
yetkili temsilci tarafından seçilen Onaylanmış Kuruluşa yapılır. Başvuruda
aşağıdakiler bulunmalıdır: İmalatçının adı ve adresi ile müracaat
Türkiye’de yerleşik yetkili temsilci tarafından yapılmışsa, ayrıca onun adı
ve adresi, -
Aynı müracaatın başka herhangi bir Onaylanmış Kuruluşa yapılmadığına dair
yazılı bir beyan, -
Bu Ekin madde 3’de belirtilen teknik dosya. Başvuru
sahibi, başvuru konusu üretimi temsil eden ve bundan böyle “tip” olarak
anılacak olan bir numuneyi Onaylanmış Kuruluşa verir. Onaylanmış Kuruluş,
test programını gerçekleştirmek için gerekirse başka numuneler de
isteyebilir. 3. Teknik dosya, ürünün bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu ortaya
koyacak şekilde hazırlanır. Teknik dosya, uygunluk değerlendirmesinin amacı
bakımından gerekli olduğu kadarıyla ürünün tasarımı, üretimi ve çalışmasına
ilişkin bilgileri ve aşağıdaki hususları kapsar: -
Genel bir tip açıklaması, - Parçaların, aksamların, devrelerin, vs.
tasarım ve imalat resimleri ile yerleşim planları, - Söz konusu resim ve yerleşim planları ile
ürünün çalışmasının anlaşılması için gerekli tarif ve açıklamalar, - Tamamen
veya kısmen uygulanan, bu yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen standartların bir listesi ve söz konusu standartların
uygulanmadığı durumlarda bu Yönetmeliğin temel gereklerini karşılamak için
kullanılan çözümlerin açıklamaları, - Yapılan tasarım hesaplarının,
gerçekleştirilen incelemelerin vs. sonuçları, - Test raporları. 4. Onaylanmış Kuruluş; 4.1. Teknik dosyayı inceler, tipin teknik belgelere uygun olarak imal
edildiğini kontrol eder ve bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen standartların ilgili hükümlerine göre tasarlanmış olan
öğeleri ve bu standartların ilgili hükümleri uygulanmadan tasarlanmış olan
parçaları tespit eder. 4.2. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen
standartların uygulanmadığı durumlarda, imalatçı tarafından benimsenen çözümlerin
bu Yönetmeliğin temel gereklerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek
için uygun incelemeleri ve gerekli testleri yapar veya yaptırır. 4.3. İmalatçı ilgili standartları uygulamaya karar verdiği zaman, bunların
gerçekten uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için uygun inceleme ve
gerekli testleri yapar veya yaptırır. 4.4. Müracaat sahibi ile birlikte, incelemelerin ve gerekli testlerin
nerede yapılacağına karar verir. 5. Tipin bu Yönetmeliğin hükümlerini karşılaması halinde, Onaylanmış
Kuruluş başvuru sahibine bir AT tip inceleme belgesi verir. Bu belgede
imalatçının adı ve adresi, inceleme sonuçları ve onaylanmış tipin
tanımlanmasına ait gerekli bilgiler bulunur. Teknik
dosyanın önemli bölümlerinin bir listesi AT Tip İnceleme Belgesine eklenecek
ve bir nüshası onaylanmış kuruluş tarafından muhafaza edilir. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisine AT Tip İnceleme Belgesinin
verilmesinin reddedilmesi halinde, Onaylanmış Kuruluş bu şekildeki ret için
ayrıntılı gerekçeyi sağlayacaktır. İtiraz işlemi için gerekli önlem alınır. 6. Başvuru sahibi, AT tip inceleme belgesi ile ilgili teknik belgeleri
muhafaza eden Onaylanmış Kuruluşa onaylanmış teçhizat veya koruyucu
sistemlerdeki tüm değişiklikleri bildirir ve bu değişiklikler, ürünün temel
gereklere uygunluğunu veya öngörülen kullanım şartlarını etkileyebilecek
yapıda ise ayrıca onaylanması gerekir. Bu ilave onay, orijinal AT Tip
İnceleme Belgesine ek şeklinde verilir. 7. Her bir Onaylanmış Kuruluş verdiği AT Tip İnceleme Belgesine ve ek
onaylar ile bunların geri çekilmesine ilişkin yaptığı işlemler hakkında diğer
onaylanmış kuruluşları bilgilendirir. 8. Diğer onaylanmış kuruluşlar, AT tip inceleme belgelerinin ve/veya
ilavelerinin kopyalarını temin edebilirler. Belgelerin ekleri diğer
onaylanmış kuruluşların kullanımına açık tutulur. 9. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teknik
belgelerle birlikte AT tip inceleme belgelerinin ve ilavelerinin kopyalarını
en son teçhizat veya koruyucu sistemlerin imal edildiği tarihten sonra en az
10 yıl muhafaza eder. İmalatçının
veya yetkili temsilcisinin Türkiye’de yerleşik bulunmaması halinde, teknik
belgeleri muhafaza etme yükümlülüğü ürünü piyasaya arz eden kişiye aittir. Ek IV ÜRETİM KALİTE GÜVENCESİ MODÜLÜ
1. Bu modül, bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen yükümlülükleri
yerine getiren imalatçının söz konusu ürünün AT tip inceleme belgesinde
belirtilen tipe uygun olmasını ve bu Yönetmeliğin ilgili şartlarını yerine
getirmesini sağlamak ve bunu beyan etmek için izlediği prosedürü açıklar.
İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi teçhizatın her bir
parçasına CE uygunluk işaretini iliştirir ve bir uygunluk beyanı düzenler. CE
uygunluk işaretinin yanında bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtilen, AT
izlemesinden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun tanıtım numarası bulunur. 2. İmalatçı, bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği gibi, üretim,
son teçhizat muayenesi ve testi için onaylanmış bir kalite sistemi
uygulayacak ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtilen izlemeye tabi olur. 3. Kalite Sistemi 3.1. İmalatçı, söz konusu teçhizat için, seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşa
kalite sisteminin değerlendirilmesi için başvuruda bulunmalıdır. Başvuruda
aşağıdakiler bulunur: -
Öngörülen ürün kategorisi hakkında ilgili tüm bilgiler, -
Kalite sistemi ile ilgili belgeler, -
Onaylanmış tip hakkında teknik belgeler ve AT tip inceleme belgesinin bir
kopyası. 3.2. Kalite sistemi teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe
ve teçhizata uygulanacak olan Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu sağlar. İmalatçı
tarafından belirlenen tüm öğeler, şartlar ve hükümler, yazılı olarak
politika, prosedür ve talimatlar sistematik ve sıralı bir şekilde belgelenir.
Kalite sistem belgeleri kalite programlarının, planlarının el kitaplarının ve
kayıtlarının tutarlı bir şekilde yorumlanmasını sağlamalıdır. Kalite
sistem belgeleri özellikle, teçhizat kalitesi hususunda, kalite hedefleri ve
organizasyon yapısı, yönetim kademesinin ürün kalitesi konusundaki yetki ve
sorumlulukları hakkında yeterli açıklamayı içermelidir, -
İmalat, kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri, kullanılacak üretim
biçimi ve sistematik faaliyetler, -
İmalattan önce, imalat sırasında ve imalattan sonra yapılacak incelemeler ve
testler, bunların ne sıklıkta yapılacağı, -
Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtları, -
Gerekli teçhizat kalitesine ulaşma ve kalite sisteminin etkili çalışmasını
izleme araçları. 3.3. Onaylanmış Kuruluş kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı
paragrafında belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığını değerlendirecektir.
Onaylanmış Kuruluş ilgili uyumlaştırılmış standartları uygulayan kalite
sistemlerinin bu şartlara uygun olduğunu kabul edecektir. Denetim ekibinde
ilgili teçhizat teknolojisinin değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye
bulunacaktır. Değerlendirme işlemi imalatçının tesislerinin denetim amacıyla
ziyaret edilmesini kapsar. Karar imalatçıya bildirilir. Bildirimde, inceleme
sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunur. 3.4. İmalatçı onaylanan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri
yerine getirmeyi ve sistemi yeterli ve verimli tutmayı taahhüt eder. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi kalite sistemini onaylayan
Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen herhangi bir geliştirmeyi
bildirir. Onaylanmış
Kuruluş öngörülen değişiklikleri değerlendirir ve değiştirilen kalite
sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında belirtilen şartları karşılayıp
karşılamadığına veya tekrar değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verir. Onaylanmış
Kuruluş kararını imalatçıya bildirir. Bildirimde, inceleme sonuçları ve
gerekçeli değerlendirme kararı bulunur. 4. Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda gözetim 4.1. Gözetimin amacı imalatçının onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan
yükümlülükleri yerine getirmesini sağlamaktır. 4.2. İmalatçı denetim amacıyla Onaylanmış Kuruluşun imalat, muayene, test
ve depolama tesislerine girmesine izin verecek ve gerekli tüm bilgileri ve
özellikle de muayene raporları ve test bilgileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtlarından oluşan kalite sistem belgelerini verir. 4.3. Onaylanmış Kuruluş imalatçının kalite sistemini muhafaza etmesini ve
uygulamasını sağlamak için periyodik denetimler yapacak ve denetim raporunu
imalatçıya verir. 4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş imalatçıya beklenmedik ziyaretler
düzenleyebilir. Bu ziyaretlerde Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite
sisteminin düzgün işleyip işlemediğini kontrol etmek için testler yapabilir
veya yaptırabilir. Onaylanmış Kuruluş imalatçıya ziyaret raporu ve herhangi
bir test yapılmış ise test raporunu verir. 5. İmalatçı en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl
süreyle aşağıdakileri ulusal makamların denetimine açık tutar: -
Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında ikinci fıkranın ikinci satırında belirtilen
belgeler, -
Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında ikinci fıkrasında belirtilen geliştirme, -
Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında son fıkrasında, bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı
paragraflarında belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun verdiği karar ve raporlar. 6. Her bir Onaylanmış Kuruluş verilen veya geri alınan kalite sistem
onayları ile ilgili bilgileri diğer Onaylanmış Kuruluşlara gönderir. Ek V ÜRÜN DOĞRULAMA MODÜLÜ
1. Bu modül bir imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin
bu Ekin 3 numaralı paragrafının hükümlerine tabi teçhizatın AT tip inceleme
belgesinde belirtilen tipe uygun olduğunu ve Yönetmeliğin ilgili gereklerini
yerine getirdiğini kontrol etmek için izlediği prosedürü açıklar. 2. İmalatçı, imalat işleminin teçhizatın AT tip inceleme belgesinde
belirtilen tipe ve Yönetmeliğin ilgili şartlarına uygun olmasını sağlamak
için gerekli tüm tedbirleri alır. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisi, CE uygunluk işaretini her bir teçhizat parçasına iliştirir ve bir
uygunluk beyanı düzenler. 3. Onaylanmış Kuruluş, bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği
şekilde her bir ürünü test ve muayene ederek bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen teçhizatın, koruyucu sistemin
veya cihazın Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğunu kontrol etmek için
uygun incelemeleri ve testleri yapar. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, uygunluk beyanının bir kopyasını
en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl süreyle muhafaza
eder. 4. Her bir teçhizat parçasının incelenmesi ve test yoluyla doğrulanması 4.1. AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe ve bu Yönetmeliğin ilgili
gereklerine uygunluğunu doğrulamak için, tüm teçhizat teker teker incelenecek ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan uygun testler veya eşdeğer testler
yapılır. 4.2. Onaylanmış Kuruluş, her bir onaylanmış teçhizat parçasına tanıtım
numarasını iliştirecek veya iliştirilmesini sağlayacak ve yapılan testlere
uygunluk belgesi düzenler. 4.3. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, Onaylanmış
Kuruluşun düzenlediği uygunluk belgesi talep edildiğinde verebilmeyi sağlar. Ek VI TİPE
UYGUNLUK MODÜLÜ 1. Bu modül, prosedürün; imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisinin söz konusu teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen
tipe uygun olmasını ve Yönetmeliğin ilgili şartlarını karşılamasını sağlamak
ve bunu beyan etmek için izlediği bölümünü açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi, CE uygunluk işaretini her bir teçhizat parçasına
iliştirir ve yazılı bir uygunluk beyanı düzenler. 2. İmalatçı, imalat işleminin imal edilen teçhizatın AT tip inceleme
belgesinde belirtilen tipe ve bu Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğunu
sağlaması için gerekli tüm tedbirleri alır. 3. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi uygunluk
bildiriminin bir kopyasını en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en
az 10 yıl süreyle muhafaza eder. Ne imalatçının ne de yetkili temsilcisinin
Türkiye’de yerleşik olmaması durumunda, teknik belgeleri muhafaza etme
yükümlülüğü teçhizat veya koruyucu sistemleri piyasaya arz eden kişiye
aittir. İmal
edilen her bir teçhizat parçası için, ürünün patlamaya karşı koruma yönleri
ile ilgili testler imalatçı tarafından veya onun adına yapılır. Testler,
imalatçının seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda yapılır. İmalatçı,
Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda, imalat işlemi sırasında Onaylanmış
Kuruluşun tanıtım numarasını iliştirir. Ek VII ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ MODÜLÜ 1. Bu modül, bu Ekin 2 numaralı paragrafındaki yükümlülükleri yerine
getiren imalatçının teçhizatın AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe
uygun olmasını sağlamak ve bu uygunluğu beyan etmek için izlediği prosedürü
açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi her bir ürüne
CE uygunluk işareti iliştirir ve bir yazılı uygunluk beyanı düzenler. CE
uygunluk işareti ile birlikte bu Ekin 4 ncü
maddesinde belirtilen, gözetimden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun tanıtım
numarası da bulunur. 2. İmalatçı, bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği şekilde,
teçhizatın son muayene ve testi için onaylanmış bir kalite sistemi
uygulayacak ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtilen gözetime tabi olur. 3. Kalite sistemi 3.1. İmalatçı, seçeceği bir Onaylanmış Kuruluşa teçhizat için kalite
sisteminin değerlendirilmesi başvurusunda bulunacaktır. Başvuruda
şunlar bulunacaktır, -
Öngörülen ürün kategorisi ile ilgili tüm bilgiler, -
Kalite sistemi ile ilgili belgeler, -
Onaylanmış tip hakkında teknik belgeler ve AT tip inceleme belgesinin bir
kopyası. 3.2. Yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğu kontrol etmek için, kalite
sistemi dâhilinde her bir teçhizat parçası incelenerek, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili standart(lar)da yer alan uygun testler veya eşdeğer testler
yapılacaktır. İmalatçı tarafından kabul edilen tüm öğeler, şartlar ve hükümler,
yazılı olarak politika, prosedür ve talimatlar sistematik ve sıralı bir şekilde
belgelenir. Bu kalite sistem belgeleri kalite programlarının, planlarının el
kitaplarının ve kayıtlarının tutarlı bir şekilde yorumlanmasını sağlamalıdır. Bu
belgelerde özellikle aşağıdakilerin yeterli bir açıklaması bulunmalıdır: -
Kalite hedefleri ve organizasyon yapısı, yönetim kademesinin ürün kalitesi
konusundaki yetki ve sorumlulukları, - İmalattan sonra yapılacak muayene ve
testler, - Kalite sisteminin etkili işleyişinin
izlenmesine yönelik araçlar, - Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon verileri, ilgili personelin vasıfları ile
ilgili raporlar gibi kalite kayıtları. 3.3. Onaylanmış Kuruluş, kalite sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı
paragrafında belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığını değerlendirir.
Onaylanmış Kuruluş ilgili uyumlaştırılmış standartları uygulayan kalite
sistemlerinin bu şartlara uygun olduğunu kabul eder. Denetim ekibinde ilgili
teçhizat teknolojisinin değerlendirilmesinde deneyimli en az bir üye bulunur.
Değerlendirme işlemi, imalatçının tesislerinin denetim amacıyla ziyaret
edilmesini kapsar. Karar imalatçıya bildirilir. Bildirimde, inceleme
sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunur. 3.4. İmalatçı, onaylanan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri
yerine getirmeyi ve sistemi yeterli ve verimli tutmayı taahhüt eder. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, kalite sistemini onaylayan
Onaylanmış Kuruluşa kalite sisteminde düşünülen herhangi bir geliştirmeyi
bildirir. Onaylanmış
Kuruluş, öngörülen değişiklikleri değerlendirir ve değiştirilen kalite
sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında belirtilen şartları karşılayıp
karşılamadığına veya tekrar değerlendirme gerekip gerekmediğine karar verir. Onaylanmış
Kuruluş kararını imalatçıya bildirir. Bildirimde, inceleme sonuçları ve
gerekçeli değerlendirme kararı bulunur. 4. Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda gözetim 4.1. Gözetimin amacı imalatçının onaylanmış kalite sisteminden kaynaklanan
yükümlülükleri yerine getirmesini sağlamaktır. 4.2. İmalatçı, denetim amacıyla Onaylanmış Kuruluşun muayene, test ve
depolama tesislerine girmesine izin verecek ve gerekli tüm bilgileri ve
özellikle de: -
Kalite sistem belgelerini, -
Teknik belgeleri, -
Muayene raporları ve test verileri, kalibrasyon
verileri, ilgili personelin vasıfları ile ilgili raporlar gibi kalite
kayıtlarından oluşan bilgileri verir. 4.3. Onaylanmış Kuruluş, imalatçının kalite sistemini muhafaza etmesini ve
uygulamasını sağlamak için periyodik denetimler yapacak ve denetim raporunu
imalatçıya verir. 4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş imalatçıya beklenmedik ziyaretler
düzenleyebilir. Bu ziyaretlerde Onaylanmış Kuruluş gerekirse, kalite
sisteminin düzgün işleyip işlemediğini kontrol etmek için testler yapabilir
veya yaptırabilir. Onaylanmış Kuruluş imalatçıya ziyaret raporu ve herhangi
bir test yapılmış ise test raporu verir. 5. İmalatçı, en son teçhizat parçası imal edildikten sonra en az 10 yıl
süreyle aşağıdakileri ulusal makamların denetimine açık tutar: - Bu Ekin bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında
ikinci fıkrasının ikinci satırında belirtilen belgeler, - Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında ikinci
fıkrasında belirtilen geliştirme, -
Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafında son fıkrasında, bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı
paragraflarında belirtilen, Onaylanmış Kuruluşun verdiği karar ve raporlar. 6. Her bir Onaylanmış Kuruluş, verilen veya geri alınan kalite sistem
onayları ile ilgili bilgileri diğer Onaylanmış Kuruluşlara gönderir. Ek VIII İÇ ÜRETİM
KONTROLÜ MODÜLÜ 1. Bu modül, bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen yükümlülükleri
yerine getiren imalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
teçhizatın bu Yönetmeliğin ilgili gereklerini karşılamasını sağlamak ve bu
şartları karşıladığını bildirmek için izlediği prosedürü açıklar. İmalatçı
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi CE uygunluk işaretini her bir
teçhizat parçasına iliştirecek ve yazılı bir uygunluk beyanı düzenler. 2. İmalatçı, bu Ekin 3 numaralı paragrafında açıklanan teknik belgeleri
düzenler ve bu belgeleri imalatçı veya yetkili temsilcisi en son teçhizat
parçası üretildikten sonra en az 10 yıl süreyle ulusal makamların denetimine
açık tutar. Hem
imalatçının, hem de yetkili temsilcisinin Türkiye’de yerleşik olmaması halinde
teknik belgeleri muhafaza etme yükümlülüğü, teçhizatı piyasaya arz eden
kişiye aittir. 3. Teknik belgeler, teçhizatın Yönetmeliğin ilgili gereklerine
uygunluğunu sağlamalıdır. Bu belgelerde, değerlendirme için gerekli olduğu
ölçüde ürünün tasarım, imalat ve çalışmasını kapsar. Teknik belgelerde
aşağıdakiler bulunur: -
Teçhizatın genel bir açıklaması, -
Kavramsal tasarım ve imalat çizimleri ile aksamların şemaları, kısmi montaj,
devreler vs., -
Söz konusu resim ve şemaların ve teçhizatın çalışmasının anlaşılması için
gerekli tarifi ve açıklamaları, -
Kısmen veya tamamen uygulanan standartların listesi ve standartların
uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin emniyet hususlarını sağlamak için
uygulanan çözüm yollarının açıklaması, -
Yapılan tasarım hesaplarının, gerçekleştirilen incelemelerin vs. sonuçları; -
Test raporları. 4. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, uygunluk
beyanının bir kopyasını teknik belgelerle birlikte muhafaza eder. 5. İmalatçı, imalat işleminin imal edilen ürünün bu Ekin 2 numaralı
paragrafında belirtilen teknik belgelerle ve Yönetmeliğin bu teçhizat ile
ilgili gereklere uygun olmasının sağlanması için gerekli tüm tedbirleri alır. Ek IX BİRİM
DOĞRULAMA MODÜLÜ 1. Bu modül imalatçının bu Ekin 2 numaralı paragrafında belirtilen
belgeyi alan teçhizatın veya koruyucu sistemin uygulandığı Yönetmeliğin
gereklerine uygun olmasını sağlamak ve bu uygunluğu beyan etmek için izlediği
prosedürü açıklar. İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
teçhizat veya koruyucu sistemlere CE uygunluk işaretini iliştirecek ve bir
uygunluk beyanı düzenler. 2. Onaylanmış Kuruluş, Yönetmeliğin ilgili gereklerine
uygunluğunu kontrol etmek için, her bir teçhizat veya koruyucu sistemi
inceler ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen
ilgili standart(lar)da yer alan uygun testleri veya
bunların eşdeğeri olan testleri yapar. Onaylanmış
Kuruluş, onaylanmış teçhizat veya koruyucu sisteme kendi tanıtım numarasını
iliştirir veya iliştirilmesini sağlar ve yapılan testlerle ilgili bir uygunluk
belgesi düzenler. 3. Teknik belgelerin amacı bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu
değerlendirilmesini ve teçhizat veya koruyucu sistemin tasarım, imalat ve
çalışmasının anlaşılmasını sağlamaktır. Belgelerde
aşağıdakiler bulunur: -
Ürünün genel bir açıklaması, - Kavramsal tasarım ve imalat çizimleri ile
aksamların montaj şemaları, kısmi montajlar, devreler, vs., -
Söz konusu çizimler ve montaj şemaları ile teçhizat veya koruyucu sistemin
çalışmasının anlaşılması için gerekli tarifler ve açıklamalar, - Bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen, kısmen veya tamamen uygulanan standartların listesi ve
6 ncı maddede belirtilen standartların
uygulanmadığı durumlarda Yönetmeliğin temel gereklerini sağlamak için
uygulanan çözüm yollarının açıklaması, - Yapılan tasarım hesaplarının,
gerçekleştirilen incelemelerin vs. sonuçları, - Test raporları. Ek X CE UYGUNLUK
İŞARETİ A.
CE uygunluk
işareti aşağıdaki şekilde yer alan CE harflerinden oluşur:
İşaretin
küçültülmesi ya da büyütülmesi halinde, yukarıdaki
ölçekli resimde verilen oranlara uyulmalıdır. CE uygunluk işaretinin
çeşitli bileşenleri 5 mm’den az olmamak üzere hemen
hemen aynı düşey boyutta olmalıdır. Küçük ölçekli teçhizat,
koruyucu sistemler veya cihazlar için bu asgari boyuttan vazgeçilebilir. B. AT
uygunluk beyanı içeriği. AT uygunluk beyanında
aşağıdakiler bulunmalıdır: - İmalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisinin adı veya tanıtıcı işareti ve adresi, - Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında
belirtilen teçhizat, koruyucu sistem veya cihazın açıklaması, - Bu Yönetmeliğin 2 nci
maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen teçhizat,
koruyucu sistem veya cihazın yerine getirdiği ilgili tüm hükümler, - Uygun olduğunda,
Onaylanmış Kuruluşun adı, tanıtım numarası ve adresi ile AT tip inceleme
belgesinin numarası, - Uygun olduğunda,
uyumlaştırılmış standartlara yapılan atıflar, - Uygun olduğunda,
kullanılan standartlar ve teknik talimatnameler, - Uygun olduğunda, uygulanan
Avrupa Birliği Direktiflerine dayanan diğer Yönetmeliklere yapılan atıflar, - İmalatçı veya Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi adına imzaya yetkili şahsın kimlik bilgileri. Ek XI ONAYLANMIŞ KURULUŞLAR İÇİN
DİKKATE ALINACAK ASGARİ
KRİTERLER
1. Kuruluş, kuruluşun yöneticisi ve doğrulama testlerinin
yapılmasından sorumlu personeli, denetledikleri bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında
belirtilen teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların tasarımcısı,
imalatçısı, satıcısı veya montajcısı veya bunlardan birinin Türkiye’de
yerleşik yetkili temsilcisi olmayacaktır. Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında
belirtilen teçhizat, koruyucu sistemler veya cihazların tasarımında,
imalinde, pazarlamasında veya bakımında doğrudan veya yetkili temsilcileri
olarak yer almayacaklardır. Bu hüküm, imalatçı ile kuruluş arasındaki teknik
bilgi alışverişi imkânını engellemez. 2. Kuruluş ve denetleme personeli doğrulama testlerini en yüksek mesleki
dürüstlük, teknik ehliyet içinde yapacak ve özellikle maddi olmak üzere,
kontrol sonuçları üzerinde çıkarı olan kişi veya kişi gruplarından
gelebilecek, test sonuçlarını etkileyebilecek tüm baskı, etkiden uzak
olmalıdır. 3. Kuruluş, doğrulama ile ilgili idari ve teknik görevleri layıkıyla
yerine getirebilmesi için gerekli personel ve imkânları bulundurmalıdır.
Kuruluş, aynı zamanda özel bir doğrulama için gerekli teçhizata da
ulaşabilmelidir. 4. Denetlemeden sorumlu personel: -
Uygun teknik ve mesleki eğitime sahip olacaktır, -
Yapacakları testlerin gerekleri konusunda yeterli bilgiye ve bu testler
konusunda yeterli deneyime sahip olmalıdır, -
Testlerin yapıldığını belgelemek için gerekli belge, kayıt ve raporları
hazırlayabilmelidir. 5. Denetleme yapan personelin tarafsızlığı garanti edilmelidir.
Personelin liyakati yapılan test sayısına veya bu testlerin sonuçlarına bağlı
olmamalıdır. 6. Sorumluluk sigortası, ulusal yasaya göre devletin sorumluluğunda
olmadıkça veya üye devlet testlerden doğrudan sorumlu olmadıkça, kuruluş
tarafından yapılmalıdır. 7. Kuruluş personeli, bu Yönetmelik kapsamındaki veya bu Yönetmeliğin
uygulanmasını sağlayan bir ulusal yasa hükmü kapsamındaki görevlerini
yaparken, faaliyetlerin gerçekleştirildiği devletin yetkili idari makamları
önünde bilgi verilmesi hariç, elde ettikleri tüm bilgiler için mesleki
gizlilik ilkesine sıkı sıkıya bağlı olmalıdır. |
|||||||||