Adalet
Bakanlığından: ADALET BAKANLIĞI TEFTİŞ KURULU YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ
KISIM Genel
Hükümler BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Adalet Bakanlığı Teftiş
Kurulunun yapısını, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma yöntemlerine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. (2)
Bu Yönetmelikte, Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulunun görevleri, Teftiş Kurulu
Başkanı, başkan yardımcıları ve adalet müfettişlerinin atanmaları, Kurulun
çalışma prensipleri, başkan, başkan yardımcıları ile adalet müfettişlerinin
görev, yetki ve sorumlulukları ile denetim, soruşturma, inceleme, araştırma
ve diğer faaliyetlere ait usul ve esaslar düzenlenmektedir. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı
Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,
Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 48 inci, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı
Adalet Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30 uncu, 3/7/2005 tarihli
ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları
Kanununun 23 ve 27 nci maddeleri ile 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı
Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 2/2/1988 tarihli ve 88/12580 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğünün 46
ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Adalet Komisyonu: Bölge adliye mahkemesi, adlî yargı ilk derece mahkemesi ve
idarî yargı adalet komisyonları, b)
Bakan: Adalet Bakanını, c)
Bakanlık: Adalet Bakanlığını, ç)
Başkan: Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanını, d)
Başkanlık: Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığını, e)
Başkan Yardımcısı: Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkan Yardımcılarını, f)
Hâkim ve Cumhuriyet savcısı: Bölge adliye, bölge idare, adlî yargı ilk derece
ve idarî yargı mahkemeleri ve Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili
kuruluşlarında vazife yapan ve 2802 sayılı Kanunun 2 ve 3 üncü maddelerinde
belirtilen hâkim ve Cumhuriyet savcılarını, g)
Kurul: Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulunu, ğ)
Mahkeme: Bölge adliye, bölge idare, adlî yargı ilk derece ve idarî yargı
mahkemelerini ve hâkimliklerini, h)
Müfettiş: Adalet Bakanlığı başmüfettiş ve müfettişlerini ifade
eder. İKİNCİ
BÖLÜM Kuruluş,
Bağlılık, Çalışma Merkezleri ve Teftiş Programı Kuruluş MADDE 4 – (1) Kurul, bir başkanla derece ve unvanları
kadrolarında belirtilen iki başkan yardımcısı ve yeteri kadar müfettişten
teşekkül eder. (2)
Kurulun yazı, hesap, arşiv ve benzeri işleri, Başkanlığa bağlı şube müdürlüğü
tarafından yürütülür. Bağlılık MADDE 5 – (1) Kurul, doğrudan Bakana bağlıdır. Müfettişler;
denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturmaları Bakan adına yaparlar. (2)
Müfettişlere Bakan, Başkan ve iş bölümü çizelgesine göre yetkilendirildikleri
alanlarda başkan yardımcıları dışında hiçbir yerden emir verilemez. Çalışma merkezleri MADDE 6 – (1) Kurulun merkezi Ankara’dır. (2)
Gerektiğinde Başkanın teklifi ve Bakanın onayı ile Ankara dışında da çalışma
merkezleri ve bunlara bağlı bürolar kurulabilir. Bunlar, aynı yolla
kaldırılabilir veya yerleri değiştirilebilir. Çalışma merkezlerinde,
Başkanlıkça verilen emirlerin yerine getirilmesinden, büro hizmetlerinin
yürütülmesinden, müfettişlerin büro ile ilişkilerinin düzenlenmesinden ve
müfettişler arasında uyumlu bir çalışma düzeni sağlanmasından bu merkezdeki
Başkanın görevlendireceği kıdemli müfettiş sorumludur. (3)
Müfettişlerin çalışacakları merkezler, Başkanın teklifi ve Bakanın onayı ile
ilgili müfettişin talebi de dikkate alınarak belirlenir. Teftiş programı MADDE 7 – (1) Yıllık teftiş programı, kuruluş ve birimlerin,
iki yılda bir denetlenmesi ilkesine göre düzenlenir ve her yıl Ocak ayında
Bakanın onayına sunulur. (2)
Gerekli hâllerde bu süre değiştirilebilir. (3)
Bakanlık merkez kuruluşundaki birimlerin denetiminde süre kaydı aranmaz. İKİNCİ
KISIM Görev,
Yetki, Sorumluluklar ve Çalışma Esasları BİRİNCİ
BÖLÜM Görev,
Yetki ve Sorumluluklar Kurulun görev ve yetkileri MADDE 8 – (1) Kurul, mevzuatın yetkili kıldığı hususlarda
aşağıda belirtilen görev ve yetkileri kullanır: a)
Denetim yapmak, b)
Araştırma, inceleme ve soruşturma icra etmek, c)
Görev alanına giren konularda, uygulamalarla ortaya çıkan mevzuat
yetersizliği ve aksaklıklarla ilgili hususlarda inceleme ve araştırmaları
yaparak alınması gereken kanunî ve idarî tedbirler konusunda Bakanlığa
ayrıntılı ve somut tekliflerde bulunmak, ç)
Görev alanına giren konularda Devletin yurt dışı birimlerinde, denetim,
araştırma, inceleme ve soruşturma yapmak, d)
Bakanlık birimlerinin, diğer Bakanlıkların ve kamu kuruluşlarının Kurulun görev
alanına giren soruları hakkında görüş bildirmek, gerektiğinde bu konulardaki
toplantı ve diğer faaliyetlere katılmak, e)
Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde gösterilen veya Bakan tarafından verilen
diğer görevleri yerine getirmek. Başkanın görev ve yetkileri MADDE 9 – (1) Başkanın görev ve yetkileri aşağıda
gösterilmiştir: a) Kurulu temsil etmek, yönetmek,
çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek, b)
Başkan yardımcıları arasındaki iş bölümünü düzenlemek suretiyle
kullanacakları yetkileri belirlemek, c) Müfettişliğe atanacaklar
hakkında teklif vermek, ç) Yıllık teftiş programlarını
hazırlamak, Bakanın onayına sunmak, uygulanmalarını sağlamak, d) Bakanın denetleme, inceleme,
araştırma ve soruşturma emirleri üzerine müfettişleri görevlendirmek ve uygulamayı
takip etmek, e) Gerektiğinde denetleme,
inceleme, araştırma ve soruşturma yapmak, f) Denetleme, inceleme, araştırma
ve soruşturma işlerinin genel gidişi, usullerinin iyileştirilmesi ve
geliştirilmesi konularında Bakanlığa tekliflerde bulunmak, g) Müfettişlerin raporlarını
incelemek, uygun bulunanları doğruca, bu Yönetmeliğin 113 üncü maddesi
gereğince işlem görmesi gerekenleri bu işlemlerden sonra, ilgili yerlere
göndermek ve bunlar üzerine yapılacak işlemleri takip etmek, ğ) Kurul çalışmalarının
sonuçlarına göre Kurulun denetimine bağlı yerlerdeki hizmetlerin genel
gidişi, mevzuat yetersizlikleri, uygulamadaki aksaklıklar, bunların
giderilmesi için alınması gerekli kanunî ve idarî tedbirler konusunda
ayrıntılı ve somut görüş ve tekliflerini yıllık raporlar hâlinde Bakana
sunmak, h) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile
ilgili diğer hususları alt düzenleyici işlemlerle düzenlemek, i)
Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde gösterilen veya Bakan tarafından verilen
diğer görevleri yapmak veya yaptırmak. Başkan yardımcılarının görev ve
yetkileri MADDE 10 – (1) Başkan yardımcıları, Başkan tarafından
düzenlenecek iş bölümü çizelgesi doğrultusunda Başkanın yetkilerini kullanır. Başkana vekillik MADDE 11 – (1) Başkanın herhangi bir sebeple görevi başında bulunamaması
veya başkanlığın boşalması hâllerinde, Başkan vekilliği görevi başkan
yardımcılarından biri tarafından Bakan onayıyla yerine getirilir. Başkan
yardımcılarının da bulunmaması durumunda Bakan tarafından başmüfettişlerden
birine bu görev tevdi olunur. Başkana yardım MADDE 12 – (1) Başkana, gerek duyulduğunda yardımcı olmak üzere
yeter sayıda müfettiş, Bakan onayı ile merkezde görevlendirilir. Müfettişlerin görev ve yetkileri MADDE 13 – (1) Müfettişlerin görev ve yetkileri aşağıda
gösterilmiştir: a) Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde
adalet müfettişlerince denetimi öngörülen yerleri denetlemek, b) Hâkim ve Cumhuriyet
savcılarıyla Kurulun denetimine bağlı diğer görevliler hakkında araştırma,
inceleme ve soruşturma yapmak, c) Hâkimler, Cumhuriyet savcıları,
noterler, atanmaları Bakanlığa ait diğer görevliler hakkında edindikleri
bilgi ve kanaate göre hâl kâğıdı, hâkim ve savcı adayları hakkında fiş, özlük
işleri adalet komisyonlarınca yürütülen memurlar ile il seçim ve ilçe seçmen
kütük bürolarında çalışan vazifeliler hakkında gizli rapor düzenlemek, ç)
Denetim, araştırma, inceleme, soruşturma ve sair faaliyetler sırasında;
kanun, tüzük ve yönetmeliklerin değiştirilmesini gerektiren sebep ve zaruretlerin
veya mahallî ve mevziî aksaklıklar dışında genel olarak adlî teşkilâtın ıslah
ve geliştirilmesi için yeni tedbirler alınmasına lüzum duyulan hâllerde
durumu raporla Başkanlığa bildirmek, d)
Görüş talebiyle gönderilen yazıları inceleyerek mütalâalarda bulunmak, e)
Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle öngörülen veya Bakan ve Başkan tarafından
verilen diğer görevleri yapmak. (2)
Bölge adliye mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet
başsavcılıkları ile bölge adliye mahkemeleri adalet komisyonlarının
denetimleri, 5235 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğince adalet
başmüfettişlerince yapılır. Müfettişlerin yapamayacakları
işler MADDE 14 – (1) Müfettişler; a) Yargı yetkisine ve yargısal
takdire giren konulara karışamazlar, tavsiye ve telkinde bulunamazlar, b) Denetleme, inceleme, araştırma
ve soruşturma için gidecekleri yerleri ve yapacakları işleri ilgililerine ve
başkalarına söyleyemezler, c)
Diğer müfettişlerin denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma için
gidecekleri yerleri ve yapacakları işleri ilgililerine ve başkalarına ifşa
edemezler, ç) Görevleri sebebiyle
öğrendikleri gizli hususları, yaptıkları soruşturmalarla ilgili konuları
açıklayamazlar, d) Gizli yazılarını başkalarına
yazdıramazlar, e) Denetleme, inceleme, araştırma
ve soruşturmayla görevli bulundukları sırada bu işlerle ilgili kimselere
misafir olamazlar, hizmet ve ikramlarını kabul edemezler, bunlarla alışveriş
yapamazlar, borç alıp veremezler. Ancak beşerî ve sosyal münasebetlerin
gerektirdiği hususlar ile görev yerinin şartlarından kaynaklanan
zorunluluklar bu yasakların dışındadır. Görevden uzaklaştırma yetkisi MADDE 15 – (1) Müfettişler, haklarında görevden uzaklaştırma
hükümlerinin uygulanabileceği görevlileri; a) Para ve para hükmündeki evrak
ve senetleri, mal ve eşyayı, bunların hesaplarını, belge ve defterlerini
göstermekten ve soruları cevaplamaktan kaçınmaları, denetleme, inceleme,
araştırma ve soruşturmayı engelleyecek, güçleştirecek veya yanlış yönlere
sürükleyecek davranışlarda bulunmaları, b) 4/5/1990 tarihli ve 3628 sayılı
Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu
kapsamına giren eylem ve işlemleri yapmış olmaları, c) Haklarında evrakta sahtecilik,
kayıtlarda tahrifat yaptıkları hususunda kuvvetli delil veya emare bulunması, ç) Ceza ve disiplin soruşturmasını
gerektirir, görevle ilgili başka önemli yolsuzluklarda bulunmaları veya
açıkça ortaya konulması şartıyla kamu hizmeti gerekleri yönünden görev
başında kalmalarının sakıncalı olması, hâllerinde, denetim, inceleme,
araştırma ve soruşturmanın her safhasında geçici bir tedbir niteliğinde olmak
üzere, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137 ilâ 142
nci maddelerinde yer alan usuller dairesinde görevden uzaklaştırabilirler. Görevden uzaklaştırmaya dair
işlemler MADDE 16 – (1) Görevden uzaklaştırma yetkisinin kullanılmasında,
konunun mahiyeti de göz önünde bulundurularak gereken duyarlılık gösterilir.
Geçici olarak görevden uzaklaştırma işlemleri, tetkik mevzuunu ve sebeplerini
kapsayan bir karara dayandırılır, bu karar gerekçesiyle birlikte, derhâl,
görevden uzaklaştırılana, amirine, Cumhuriyet başsavcılığına ve Başkanlığa
bildirilir. (2)
Soruşturma sonunda, disiplin yönünden memurluktan çıkarılmasının veya cezaî
bir işlem uygulanmasının gerekmediği anlaşılanlar hakkındaki görevden
uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı, müfettişlerce, ilgili mercilere ve
Başkanlığa derhâl iletilir. Birden çok müfettişin birlikte
çalışması MADDE 17 – (1) Denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturmanın
niteliğine göre, gerektiğinde bir işte birden çok müfettiş görevlendirilir. (2)
Bu durumda kıdemli müfettiş, çalışmaları adil bir şekilde düzenler, işlerin
sağlıklı olarak yürütülmesini ve süresi içinde bitirilmesini sağlayacak
tedbirleri alır. (3)
Grup denetimlerinde yazışmalarla alâkalı olarak bu Yönetmeliğin 116 ncı
maddesindeki düzenleme gözetilir. İşlerin devri MADDE 18 – (1) Müfettişler, başladıkları işleri ara vermeden,
bizzat yapıp bitirmek zorundadırlar. Ara verilmesi veya işlerin devredilmesi Bakan
veya Başkanın iznine bağlıdır. Müfettişlerin yetkileri ve
müfettişe yardım mükellefiyeti MADDE 19 – (1) Müfettişler, yürüttükleri hizmet yönünden gerekli
gördükleri bilgileri, defter, evrak ve belgeleri, denetleme, inceleme,
araştırma ve soruşturma yaptıkları birim ve kuruluşlardan istemek ve görmek,
bunların onaylı suretlerini, bir yolsuzluğun delilini meydana getirenlerin
asıllarını almak, kasa, depo ve ambarları incelemek ve saymak, bunları
mühürlemek, inceleme ve sayma işlerinde yardım talebinde bulunmak,
gerektiğinde diğer kamu idare ve kurumlarıyla gerçek ve tüzel kişilerden
bilgi ve belge istemek yetkisine sahiptirler. İlgililer, müfettişlerin bu
isteklerini geciktirmeden yerine getirmek ve sorularını cevaplamakla
mükelleftirler. (2)
Asılları alınan belgelerin müfettişlerin mühür ve imzasıyla tasdik edilmiş
suretleri, dosyasında saklanmak üzere, alındığı yere verilir. (3)
Denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma yapılan birim ve kuruluşların
yöneticileri, hizmetin gereği gibi yürütülebilmesi için, müfettişlere,
görevleri süresince konumlarına ve hizmetin niteliklerine uygun bir yer
sağlamak ve diğer tedbirleri almak zorundadırlar. (4)
Denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturmaya başlanan yerlerdeki
görevlilere verilmiş yıllık izinlerin kullanılması, hastalık ve benzeri
zarurî sebepler dışında, müfettişin talebi üzerine, teftiş ve soruşturma
sonuna kadar ertelenebilir. (5)
İznini kullanmaya başlamış olan görevli, zaruret bulunmadıkça geri çağrılmaz. Teftiş Kurulu Şube Müdürlüğü ve
Bürolar MADDE 20 – (1) Teftiş Kurulu Şube Müdürlüğü, Başkanlığa bağlı
bir şube müdürü ve emri altında yeterli sayıda personelden oluşur. (2)
Ankara dışındaki çalışma merkezlerine, kalem işlemlerini yürütmek üzere,
Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce yeteri kadar personel atanır. Bu
personel, Teftiş Kurulu Şube Müdürü, ilgili Başkan Yardımcısı ve Başkana
bağlıdır. Çalışmalarını bu merkezde kendisine yetki verilen müfettişin
gözetimi altında ifa ederler. (3)
Teftiş Kurulu şube müdürlüğü bürolarının tefrişi ile kırtasiye ve donanım
ihtiyaçları mahallî Cumhuriyet başsavcılığınca karşılanır. Şube müdürünün ve diğer
çalışanların görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 21 – (1) Şube müdürü ve diğer çalışanların görev, yetki ve
sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir. a) Başkanlığa intikal eden her
türlü evrakın kaydını tutmak ve cevaplarını ilgili yerlere göndermek, b) Müfettişlerden gelen raporlar
ile diğer evrakı kaydetmek ve ilgili olduğu yere iletmek, c) İşi biten rapor ve diğer evrakı
düzenli bir şekilde muhafaza etmek, ç) Müfettişlerin hesap
çizelgelerini ve yolluk bildirilerini zamanında inceleyerek tahakkuka ait
işlemleri hazırlamak, d)
Başkanlık tarafından çıkarılan alt düzenleyici işlemleri ve görüş yazılarını,
belli bir düzen dairesinde dosyalamak suretiyle muhafaza etmek, hizmet içi
eğitim ve toplantıları tutanağa bağlayarak ilgililerin istifadelerine sunmak, e)
Başkan ve yardımcıları tarafından verilen diğer görevleri yapmak. (2)
Şube müdürlüğünün idaresinden, Başkan ve yardımcılarına karşı birinci
derecede şube müdürü sorumludur. Şube müdürü ve müdürlük personeli, görevleri
dolayısıyla edindikleri bilgileri açıklayamazlar. İKİNCİ
BÖLÜM Çalışma
Esasları Görev emri ve hareket MADDE 22 – (1) Görev emrini alan müfettiş azamî yedi gün içinde
görev mahalline hareket eder. Bu süre Başkanın izniyle uzatılabilir. (2)
Acele kaydıyla verilen görevlerde müfettiş, en kısa zamanda veya Başkanın
tensip edeceği günde görev yerine hareket etmek zorundadır. (3)
Görev emri alan her müfettiş hareket edeceği günü bir gün önce veya aynı gün
yazıyla Başkanlığa bildirir. (4)
Başlama yazıları her birimde göreve başlanıldığında aynı gün Başkanlığa
ulaştırılır. (5)
İkametgâhlarının bulunduğu yerlerde görev alan müfettişler ayrılma yazısı
yazmaksızın sadece göreve başlama yazılarını Başkanlığa ulaştırmakla
yetinirler. (6)
Görevin bitirileceğine dair yazı, vazifenin sona ermesinden en az bir gün
önce zorunluluk hâllerinde ise aynı gün Başkanlığa iletilir. Gezi süreleri MADDE 23 – (1) Kadro ve iş durumunun verdiği imkânlar ölçüsünde,
müfettişlerin yıllık gezi süreleri, müfettişlikte geçen fiilî hizmetleri
itibarıyla en çok; a)
Beş yıl ve daha az olanlarda 6 ay, b) 6-10 yıl olanlarda 5 ay, c) 11-15 yıl olanlarda 4 ay, ç) 15 yıldan fazla olanlarda 3 ay olur. (2) Yıl içinde alınan denetim
programının bitirilememesi hâlinde süreleri uzatmaya Başkan yetkilidir. (3) Başkan, müfettişleri,
kıdemlerine, uzmanlıklarına, görev mahallinin özelliklerine ve seyahat
sürelerine bakarak görevlendirir. Görev sırasında dikkat edilmesi
gereken hususlar MADDE
24 – (1) Görev süresince, mahkemeler
ve adalet dairelerinin normal mesai- sinin aksatılmamasına dikkat edilir. (2) Görevlilerin karakterleri ile
çevrede ve meslektaşları arasında uyandırdıkları izlenimlerin tespiti için
sıfatın gerektirdiği resmiyet ve ciddiyete dikkat edilerek, kendileri ile
görüşülür, bu amaçla mahallin üst düzeydeki yöneticileri ve güven duyulan
kişiler ile de temas kurulur. (3) Denetimin, hâkimlerin Anayasa
ve kanunlarla güvence altına alınan yargı yetkilerine ve bununla ilgili
takdir haklarına şümulü olmadığı göz önünde bulundurulur. Hâkimlerin
kararlarındaki kanunî anlayış ve uygulamalarının delillerin tartışılmasındaki
yetkilerinin müfettişlerin tenkit ve önerilerine konu teşkil etmeyeceği
hatırdan çıkartılmaz. Kanunlarda açıkça düzenlenen konular takdir hakkı
kapsamında değerlendirilmez. (4)
1/6/2004 tarihli ve 25479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adayların
Yetiştirilmesine ve Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim
Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerinin Yaptırılmasının Esas ve Usullerine
İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen sürelere
uygun şekilde çalıştırılmalarına özen gösterilir. Gerekirse kendilerine belli
konularda araştırma görevi verilir. Alınan iki nüsha yazılı metin denetim
dosyasına eklenir. (5) İlgililerin şifahen
uyarılmalarını gerektiren bir aksamaya rastlanıldığında, yapılacak tenkit
veya aydınlatmanın sağlam ve sağlıklı temellere dayandırılmasına özen
gösterilir. Birlikte bulunan diğer müfettişlerin de konu ile ilgili fikir ve
görüşleri alınarak mutabakat sağlanır. (6) Tespit edilen aksama veya
noksanlıktan dolayı, kalem personeli muhatap alınarak onların şahsında
hâkimin veya Cumhuriyet savcılarının işlemlerinin eleştirilmesinden ve her
türlü tenkitten kaçınılır. (7) Hâl kâğıtları, gizli raporlar,
3 numaralı fişler ve raporlar gibi gizli kalması asıl olan yazılar bizzat
müfettişler tarafından yazılır. (8) Müfettişler, denetim,
inceleme, soruşturma ve araştırmalar sırasında yapılan görüşmelerde,
öğreticilik ve uyarıcılık fonksiyonunun yerine getirilmesinde ilgililere
karşı kırıcı tavır takınmaktan ve incitici olmaktan kaçınır. ÜÇÜNCÜ
KISIM Atama,
Yetiştirme ve Diğer Özlük İşleri BİRİNCİ
BÖLÜM Atama ve
Yetiştirme Başkan ve yardımcılıklarına atama MADDE
25 – (1) Başkanlığa ve
yardımcılıklarına, Yargıtay ve Danıştay üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş
olan birinci sınıf hâkim ve Cumhuriyet savcıları arasından 2802 sayılı
Kanunun 37 nci maddesi gereğince Bakan, Başbakan ve Cumhurbaşkanının
imzalarını taşıyan müşterek karar ile atama yapılır. (2)
Bakanlık merkez teşkilâtında olmayıp yargı görevinden bu vazifeye
atanacakların muvafakatleri aranır. Adalet müfettişliğine atama MADDE
26 – (1) Müfettişliğe, hâkimlik ve
Cumhuriyet savcılığı mesleğinde fiilen en az sekiz yıl görev yapmış ve üstün
başarısıyla müfettişlik hizmetinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar
arasından, muvafakatleri alınarak müşterek karar ile atama yapılır. (2) Atamalarda Başkanın yazılı
teklifi alınır. Yetişme ve deneme dönemi MADDE 27 – (1) Yetişme ve deneme dönemi, bir yıl süreli,
Başkanın uygun göreceği bir veya birkaç kıdemli müfettiş yanında, denetleme,
inceleme, araştırma ve soruşturma işlerinin yaptırılacağı dönemdir. Başkan,
gerek gördüğünde bu süreyi en çok altı ay uzatabilir. (2)
Müfettişler yetişme dönemleri içerisinde onbeş günden az olmamak üzere
meslekî uyum eğitimine tâbi tutulurlar. (3) Kıdemli müfettişler,
yanlarında görevlendirilen müfettişlerin yetişmeleri ve vazifeye uyum
sağlamaları için gerekli ilgi ve gayreti gösterirler, henüz müstakil denetim
almamış olanlar mümkün olduğu kadar değişik ünitelerde görevlendirilirler.
Grup başkanları yetişme ve deneme dönemini henüz tamamlamamış müfettişler
hakkındaki görüşlerini yazılı olarak Başkanlığa bildirirler. Bunlar,
Başkanlıkça müfettişlerin özel dosyasında saklanır. (4) Başkan, yetişme ve deneme
dönemi içerisinde başarılı olamadıkları en az iki ayrı zamanda verilen
müfettiş raporuyla anlaşılanların başka bir göreve atanmalarını isteyebilir. Başmüfettişliğe atanma MADDE 28 – (1) Kuruldaki hizmet süresi beş yılı aşmış, meslekte
birinci sınıfa ayrılmış, yönetim yetenekleri yönünden üstün, iş
münasebetlerinde ve iş birliğindeki tutum ve davranışlarında yapıcı ve uyumlu
görülen adalet müfettişleri, kıdem sırasına göre Başkanın teklifiyle
başmüfettişliğe atanabilirler. Sicil MADDE 29 – (1) Mevzuat gereği yükselmeleri için sicil
doldurulması gereken müfettişlerin sicilleri Başkan tarafından verilir. Meslek içi eğitim MADDE 30 – (1) Müfettişlerin, meslekî bilgi ve beceri
seviyelerinin yükseltilmesi, yeteneklerinin geliştirilmesi için meslek içi
eğitim programları düzenlenir. (2) Uygulamada birliğin
sağlanması, meslekî tereddütlerin giderilmesi ve sorunların çözüme
kavuşturulması amacı ile Başkanın tensip edeceği tarih ve bölgelerde
toplantılar yapılabilir. Bu toplantılarda alınan sonuçlar, yazılı olarak
müfettişlere Başkanlıkça bildirilir. (3)
Kadro imkânları doğrultusunda müfettişlerin sair meslek içi eğitim
programlarına katılabilmeleri için gereken izinler verilebilir. Yurt dışına gönderilme MADDE
31 – (1) Bilgi ve görgülerini
artırmak, meslekleriyle ilgili araştırma yapmak, kurs ve yabancı dil eğitimi
ile öğrenim görmek üzere kıdemleri ve verilecek eğitimin niteliği göz önünde
bulundurularak seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan müfettişler, iki
yılı; uluslararası kuruluşlarda ya da yargı organlarında çalışmak üzere
görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere Bakanlıkça yurt dışına
gönderilebilirler. (2) Bu süreler gerekirse en çok
bir katına kadar uzatılabilir. Uzmanlaşma MADDE
32 – (1) Başkanın belirleyeceği
alanlarda uzmanlaşmaları için müfettişler özel eğitime tâbi tutulabilirler.
Müfettişlerin uzmanlaştıkları alanlar denetim programında ve grup görev
dağılımında olanaklar nispetinde dikkate alınır. (2)
Uzmanlık konularıyla ilgili bilgi alışverişini sağlama amacına yönelik
dijital ortam oluşturulur. (3)
Başkanlık, yıl sonunda uzman müfettişlerden, alanlarında sene içerisinde
yaptıkları çalışmaların sonuçlarına dair rapor talep edebilir. İKİNCİ
BÖLÜM Diğer Özlük
İşleri Kıdem MADDE
33 – (1) Kıdem, müfettişler arasında
atanma tarihine, atanma tarihi aynı olanlar arasında hâkimlik ve Cumhuriyet
savcılığı kıdemine, başmüfettişlerde müfettişlik kıdemine göre belirlenir. (2) Kıdem tablosu, her yıl Ocak
ayı içerisinde, değişiklikler takip eden ayda müfettişlere duyurulur. (3)
Talepleri ile gerek Bakanlığın diğer birimlerinde ve gerekse Bakanlık
dışındaki birimlerde vazifelendirilenlerin müfettişlik dışında geçirdikleri
süreler kıdemlerinden sayılmaz. Aylık, yolluk ve diğer hak
edişlerin alınması MADDE
34 – (1) Müfettişler, aylık, yolluk
ve diğer hak edişlerini belirlenen usul dâhilinde malî birimlerden alırlar. (2) Çekilen paranın, aylık hak
edilecek tutarı aşmaması asıldır. (3) Hesap çizelgeleri, yolluk
bildirimleri, çekilen paralar ile ilgili belgeler ve ibrazı gereken harcama
evrakı her ayın ilk haftası içerisinde, Başkanlığa gönderilir. İzinler MADDE
35 – (1) Yıllık izinler, müfettişin
isteği esas alınarak Başkanın uygun göreceği tarihte kullanılır. (2) İznin, yurt dışında geçirilmek
istenmesi hâlinde durum Başkanlığa bildirilir. Tatiller MADDE 36 – (1) Tek başına çalışan müfettişler ve grup başkanları
Başkanlığa, grup hâlinde çalışanlar, grup başkanına bilgi vererek, Millî
Bayram ve genel tatillerle hafta tatillerini, istedikleri yerlerde
geçirebilirler. DÖRDÜNCÜ
KISIM Denetim BİRİNCİ
BÖLÜM Genel
İlkeler Denetimde genel ilkeler MADDE
37 – (1) Denetlemede, işlerin kanun,
tüzük, yönetmelik ve genelgelere uygunluğunu, varsa aksaklık ve yolsuzlukları
tespit etmek, görevlilerin bilgi, çalışma ve başarı durumları hakkında görüş
sahibi olabilmek için defter, karton ve dijital ortamda tutulanlar da dâhil
kayıtların tamamı, iş hacmiyle orantılı olarak kâfi sayıda iş evrakı ve dava
dosyası incelenir. (2) Bir bölümü incelenen iş evrakı
ve dava dosyalarında ilgililer hakkında işlem yapılmasını gerektiren aksaklık
ya da yolsuzluk görülürse, evrak ve dosyaların tamamı işlem yapılmasını
gerektiren konu yönünden yeniden incelemeye alınır. (3) Muamelelerde birçok yolsuzluğa
rastlanması, işlerin ve kayıtların tamamen karışık bulunması hâlinde,
Başkanlığa bilgi verilmek suretiyle denetim programında değişiklik yapılarak
denetim süresi uzatılır ve ilgililer hakkında işleme geçilir. Denetimin
eksiksiz yapılmasına, yolsuz ve noksan işlemlerden mümkün olanların
düzeltilip tamamlanmasına çalışılır. Hesabata ilişkin konuların tetkiki
mümkün olduğu ölçüde bizzat, icabında bilirkişiden de yararlanılarak yapılır.
Tetkikatın uzaması ve denetim programının aksaması hâlinde durum Başkanlığa
bildirilerek alınacak talimata göre hareket edilir. (4)
Denetim dosyasının teşekkülünde hangi belgelerin alınacağı hususu icap eden
hâllerde Başkanlık alt düzenleyici işlemiyle düzenlenebilir. (5)
Denetim sırasında müfettiş tarafından alınan notlar öneriler listesine
ilişkin itiraz süreleri dolana kadar saklanır. (6)
Denetim sırasında parasal konularda tespit edilen eksikliklerin alâkalı
makama ihbar edilmesi asıl olmakla birlikte, cüz’î miktardaki noksanlıklar
ilgililerin rızaları tahtında tamamlattırılabilir. (7)
Denetim görevi alan müfettişe talebi hâlinde bir önceki denetim dosyası
zimmetle verilebilir, bu dosya nihayet ilgili birimin denetiminin
tamamlanmasından sonra Başkanlığa iade olunur. Teftiş dosyaları MADDE
38 – (1) Kurulun teftişine tâbi her
daire ve kuruluşta bir teftiş dosyası tutulur. (2) Bu dosyaya, bir sonraki denetim sırasında müfettişe
sunulmak üzere; düzenlenmiş ise müfettiş öneriler listesi, suç eşyası emanet
memurluğuna ait kıymetli evrak ve eşya, uyuşturucular ve ateşli silâhları
içeren liste ve inceleme tutanağı konur. İKİNCİ
BÖLÜM Tespit,
Sayım ve Cetvellerin Alınması Tespit MADDE 39 – (1) Tespit işlemi, adalet daireleri ve hâkimliklerde
bulunan para, kıymetli evrak ve eşya ile mevcut olan yerlerde ambar muhtevasının,
denetime başlanılan gün itibarıyla belirlenmesi işlemidir. (2) Para, ambar ve emanet eşya
hesaplarının incelenmesi, defter, makbuz, dosya ve diğer kayıtlar ile ilgili
daire ve kuruluşlardan alınan yanıtların birbirleriyle karşılaştırılması yoluyla
yapılır. (3) Bu işlem mümkün olduğu ölçüde
tespit konusu varlığın bizzat görülmesi veya mevcudiyetine delâlet eden resmî
yazıların alınması suretiyle yerine getirilir. Tespit ve sayıma ilişkin ilk
işlemler MADDE
40 – (1) Sayıma başlanırken, öncelikle
kasa kontrol altına alınır. İşlenmemiş makul sayıdaki kayıtların ikmali temin
olunur. Defterdeki son kayıtların altı ve en son tahsilât ve reddiyat
makbuzlarıyla kullanılmakta ise, son çek dip koçanı imzalanır. Makbuzlar ile
çeklerin tarih ve numaraları tutanağa kaydedilir. (2) Müfettişler, veznesi ve kasası
bulunan birimlerde kasayı sayarak işlere başlarlar. (3)
Ambarı bulunan birimlerde ise öncelikle müfettiş tarafından sondaj suretiyle
ambar muhtevası sayılır. Bu sayım sonrası ambar mevcudu ile ilgili olarak
yeterli kanaat edinilirse ambar sayım listesi ilgili birim sorumlusuna tanzim
ettirilir, bu liste ile defter ve kayıtlara müfettiş tarafından görüldü şerhi
düşülür. (4) Her dairenin kasasına aynı
zamanda el konulur. Aynı zamanda el konulması mümkün olmadığı takdirde,
öncelikle kasalar veya içinde para, kıymetli evrak ve değerli eşyanın
saklanmakta olduğu dolap ve benzeri yerler kilitlenip mühürlenir veya
mevcutlarında değişiklik yapılmasını önleyecek tedbirler alınır. (5) Sayımlar o gün bitirilemez ise
işe müteakip günlerde devam olunur. (6) Hâkim ve Cumhuriyet savcıları
ile adlî tıp ve benzeri resmî makamların imza ve mühürleriyle muhteviyatı
ayrıntılı olarak belirlenerek paketlenen ve durumları kuşku yaratmayan emtianın
mühürleri sökülmeksizin kayıtlardaki içeriği tutanağa geçirilmekle
yetinilebilinir. Mühür sökülmek suretiyle tespit yapılması hâlinde, emtiayı
uhdesinde bulunduran birim tarafından vakit geçirilmeksizin tekrar
mühürlenmesi sağlanır. (7)
Denetlenen birim dışında bulunan eşya ve evrakın teslim tutanakları
incelenir, gerektiğinde ilgili birimlerden muhtevasını içeren yazı alınır
veya mahalline gidilerek eşya ve evrak görülür. (8) Banka kasasında bulunan
kıymetli evrakla eşyanın mahallinde tespitinde de hâkim ve Cumhuriyet
savcılarının imza ve mühürleriyle muhteviyatı belirlenenler ve kuşku
yaratmayanların mühürleri sökülmeksizin kayıtlardaki içeriği tutanağa
geçirilmekle yetinilebilinir, ancak mühürlerinin sökülmesine ihtiyaç
duyulursa bu işlem ve yeniden mühürlenme 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 546 ncı ve müteakip maddeleri uyarınca
yapılır. (9)
Kıymetli evrak ve eşyanın tespitinde, mahsus defterdeki kayıtlardan hareketle
eşyanın mevcudiyeti araştırılır. Söz konusu deftere kaydı gerekmeyen emtianın
buraya kaydedilmiş olması hâlinde ilgililer, müteakip kayıtların usulüne
uygun yapılması konusunda uyarılır ve bu gibi eşyaya tespit tutanağında yer
verilmez. Önceki tespitte yer alıp, denetim dönemi içerisinde tasfiyesi
yapılan evrak ve eşyanın muhtevası ve numarası yazılmaksızın usulünce tasfiye
edilip edilmediği bilgisine yer verilir. (10)
Kayıtlara göre dairede gözüken ancak varlıkları görülemeyen para ve emtianın
herhangi bir sebeple başka yerde muhafaza edildiği bildirildiğinde,
ilgilisinin yanına birden ziyade güvenilir kimse verilir ve bulunduğu yerden
getirilerek durumu ayrı bir tutanakla belirlenir, gerektiğinde kilitli yerler
açtırılır. (11)
Tespit sırasında ilgilisi hakkında işlem yapılmasını gerektirecek aksaklık
veya yolsuzluk ile mevcutlarda noksanlık görülmesi hâlinde, olayın özelliğine
göre, yazı cevaplarının kısa sürede getirtilmesinin temini, defter, makbuz ve
kayıtlara el konulması gibi kasayı ve mevcutları korumaya yönelik önlemler
alınmak suretiyle sorunun mahiyetinin belirlenmesine çalışılır. Lüzum arz
etmesi hâlinde Başkanlığa, denetleme dönemi öncesi hesaplarının yeniden
inceleme konusu yapılması yolunda teklifte bulunulur ve alınacak emre göre
hareket edilir. Gereken hâllerde sorumlular hakkında adlî ve idarî tahkikat
başlattırılır. (12)
Kullanılmakta olan ve denetim için önem arz eden defter, karton, makbuz gibi
kayıtlara delâlet eden belgeler denetime başlanılan gün itibarıyla imzalanır.
Lüzumu hâlinde bu işlem denetim içerisindeki başka bir tarihte de
yapılabilir. (13)
Söz konusu işlemler, zarurî hâller dışında, ilgili memurun huzurunda yapılır. Para,
kıymetli evrak ve eşyanın sorulması MADDE
41 – (1) Tespit ve sayımda; kasa
hesapları ile tereke ve izaleişüyu hesaplarının ve varsa icra dairelerine ait
muhafaza edilmekte olan kıymetli evrak ve eşyanın tespit gün ve saatindeki
bakiyeleri ile mevduat ve tahvilata, iki denetim tarihi arasında ne miktar ve
oranda faiz tahakkuk ettirildiği hususları bankalardan yazı ile istenir. Noter tespiti MADDE
42 – (1) Noterliğe ait tespit
işleminde; öncelikle emanet para defterine göre bulunması gereken meblağ
araştırılarak, denetim dönemi içerisinde icra edilen işleme ait son tahsilât
ve tediyat makbuzları ile çekin tarih ve numaraları tutanağa dercedilir.
Muhtevası ilgili mercilere yatırılmış bulunan son harç, damga vergisi ve
değerli kâğıt bedeline ait beyannamelerin kapsadıkları dönemler, tarihleri,
bu beyannamelerdeki son yevmiye numaraları, ihtiva ettikleri paraların
yatırıldığını gösteren makbuzların tarih ve numaraları tespit edilir ve son
beyannameler ile makbuzlar imzalanır. (2) İlgili dairesine henüz
yatırılmayan döneme ait harç, vergi ve değerli kâğıt karşılığı paralar ile
cari döneme ait hasılatın bulunduğu yerler, tutanakta ayrı ayrı gösterilir ve
son noter makbuzunun dairede kalan nüshası imzalanarak, son yevmiye tarih ve
numarası ile sözü edilen son makbuzun tarih ve numarası da tutanağa
kaydedilir. (3) Yapılan tespit sonunda
bulunması gerekenden fazla para çıktığı takdirde, bunun tahsil edilmiş harç,
vergi ve değerli kâğıt karşılığı olup olmadığı, niteliği hakkında noterin
kesin beyanı tutanağa geçirilir. Tespit ve sayım işlemleri MADDE 43 – (1) Denetime başlandığında ilk olarak aşağıdaki
tespit ve sayım işlemleri yapılır: a) Mahkeme yazı işleri
müdürlüğünde; 1) Emanet para hesabı, 2) Harç hesabı, 3) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, b) Mahkemeler veznesinde; 1) Emanet para hesabı, 2) Harç hesabı, 3) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, c) Tereke hâkimliği kaleminde; 1) Kasa hesabı, 2) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, ç) İzaleişüyu satış memurluğunda; 1) Kasa hesabı, 2) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, d) Suç eşyası emanet memurluğunda; 1) Kasa hesabı, 2) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, e)
İcra müdürlüğünde; 1) Kasa hesabı, 2) Harç hesabı, 3) Cezaevi yapı harcı hesabı, 4)
Kıymetli evrak ve eşya hesabı, f)
Türkiye Noterler Birliğinde; 1) Kasa hesabı, 2) Bankalar hesabı, 3) Tahvil hesabı, 4) Borçlu cari hesabı, 5) Basılı evrak stokları hesabı, 6) Tesis edilen fonlar hesabı, 7) Bütçe gelir-gider hesabı, 8) Alacaklı cari hesabı, 9) Değişmeyen değerler hesabı;
(Birlik merkezi, Noter odaları), 10) Birlik genel giderler hesabı, 11) Noter odaları giderleri
hesabı, 12) Gelirler hesabı, g) Noter odalarında; 1) Kasa hesabı, 2) Bankalar cari hesabı, 3) Demirbaş eşya hesabı, 4) Muhtelif borç ve alacaklar
hesabı, 5) Noterler Birliği cari hesabı, 6) Personel giderleri hesabı, 7) İdarî giderler hesabı, ğ) Noterlik dairesinde; 1) Emanet para hesabı, 2) Harç, damga vergisi ve değerli
kâğıt hesapları, h) Ceza infaz kurumlarında; 1) Hükümlü ve tutuklu emanet para
hesabı, 2) Ambar hesabı, 3) Cezaevi yapı harcı hesabı, 4)
Ekmek kırıntı hesabı, 5) Hükümlü, tutuklu, kıymetli
evrak ve eşya hesabı, i) Bölge idare, idare ve vergi
mahkemelerinde; 1) Emanet para hesabı, 2) Harç hesabı, 3)
Kıymetli evrak ve eşya hesabı, ı) Türkiye Barolar Birliğinde; 1) Kasa hesabı, 2)
Bankalar hesabı, j) Barolarda; 1) Kasa hesabı 2) Banka hesabı, k) Adlî Tıp Kurumunda; 1) Emanet para hesabı, 2) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, 3) Umumî muvazene avans hesabı, 4) Ambar hesabı, l) Adlî tıp kurumu grup
başkanlıklarında; 1) Ambar hesabı, 2) Kıymetli evrak ve eşya hesabı, 3) İhtisas daireleri avans hesabı, m) Adlî tıp şube müdürlüklerinde; 1) Kasa hesabı, n)
İl seçim ve ilçe seçmen kütük bürolarında; 1)
Kurum ve kuruluşlarca yatırılan paralara dair kasa hesabı. (2)
Tespit ve sayım işlemleri sonunda tespit ve sayım tutanakları düzenlenir,
ilgililerin imzası da müfettişlerin imzası ile birlikte buraya derç edilir. İş ve mahiyet cetvelleri ile
kadroya ilişkin diğer cetvellerin alınması MADDE
44 – (1) Denetim yerindeki
görevlilerin belirlenmesi için atanmaları adalet komisyonlarına ait memurlar
da dâhil olmak üzere, ad ve soyadlarını, sicil numaralarını, sıfatlarını,
derece ve kademelerini, doğum yeri ve tarihlerini, o yerde göreve
başladıkları, mesleğe girdikleri tarihleri, hâkim ve Cumhuriyet savcılığı
sınıfından olanların birinci sınıfa ayrılma tarihleri ile noter
çalışanlarının maaşlarını içeren bir kadro cetveli düzenlettirilir. Denetim
döneminde asaleten veya yetkili olarak görev yapıp denetimden önce ayrılan
hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile diğer Bakanlık personelinin o yerde göreve
başlama ve ayrılma tarihleri ile başka mahallerde yetkili çalışanların
ayrılış ve dönüş tarihleri de müstakil cetvellerde gösterilir. Bakanlığa
bağlı ve ilgili kuruluşların denetlenmesinde bu birimlere ait cetveller
müstakil olarak düzenlettirilebilir. İl seçim ve ilçe seçmen kütük büroları
ile müstakil noterlik dairesi ve personeli için ayrıca kadro cetveli tanzim
ettirilir. (2)
Hâkim, Cumhuriyet savcıları ve Bakanlık personeline ait izin ve rapor
durumlarını gösteren cetveller ile hâkimlerin müstemir yetkilerini gösterir
çizelge ayrıca düzenlettirilir. (3) Cumhuriyet başsavcılığı,
mahkemeler, infaz hâkimliği, icra müdürlüğü ile denetimli serbestlik ve
yardım merkezi şube müdürlüğü ve bürolarına ait, iş ve mahiyet cetvelleri,
noterlik dairelerine ilişkin iş cetvelleri Cumhuriyet başsavcısı, hâkim ve
ilgili amirin imzasıyla düzenlettirilir ve iş cetvellerinin kayıtlara
uygunluğu müfettiş tarafından ayrıca kontrol edilir. (4)
Ceza infaz kurumlarının faaliyetlerine ilişkin olarak bu Yönetmeliğin ekinde
yer alan Ek-2 sayılı form düzenlettirilir. (5) Esasa kayıtlı derdest işlerin
yıllara göre beyanına iş cetvellerinde yer verilir. (6)
Tereke ve izaleişüyu iş durumları ise inceleme tutanaklarında bildirilir. (7)
Vesayet dosyaları için iş cetveli düzenlenmez, bu dosyalardan gerek
görülenler inceleme tutanağında gösterilir. (8) Cumhuriyet başsavcısı,
başsavcı vekili ve savcılar ile icra müdürü ve yardımcıları, ceza infaz
kurumu, adlî tıp, denetimli serbestlik birimleri gibi ünitelerde görevli
Bakanlık personeli arasında yapılan iş bölümünü gösterir belge örneği dosyaya
eklenir. Yapılmamış ise denetim sırasında düzenlettirilir. İş bölümünün
hakkaniyete ve işlerin sağlıklı yürütülmesine uygunluğu üzerinde durulur.
Büyük merkezlerde iş bölümü cetvelleri ilgili birime özetlettirilmek
suretiyle alınabilir. (9)
Toplu mahkemelerde görevli hâkimler arasında iş bölümü yapılmışsa bu cetvel
de dosyaya konulur. (10)
Bir mahkemede aynı anda birden fazla hâkimin çalışması hâlinde, incelenen
dosyaların hangi hâkime ait olduğu isim belirterek inceleme tutanağında
gösterilir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Hesap ve
Kalem İşlemlerinin İncelenmesi Kasa
hesaplarının incelenmesi MADDE
45 – (1) Kasa hesaplarının
incelenmesi, iki denetim tarihi arasındaki tahsilât ve reddiyat makbuzlarının
defter kayıtları ile tek tek karşılaştırılması ve sayfa toplamlarının hesap
makinesi ile yeniden alınması suretiyle yapılır. Bilgisayar ortamında tutulan
kayıtların güvenilirliğine kanaat getirildiği takdirde hesap makinesi
kullanılmasından vazgeçilebilir. (2)
Makbuzların seri ve sıra numaralarının teselsülüne itina gösterilip
gösterilmediğine, muhteviyatının eksiksiz şekilde kasa defterine dercolunup
olunmadığına, reddiyatın tahsilât sayfalarındaki özel hanelere zamanında
işlenip işlenmediğine, devirlerin yıl sonlarında yapılarak tahsilât ve
reddiyat bakiyelerini doğrulayıp doğrulamadığına, makbuzların mevzuatın
emredici hükümlerine uygun düzenlenip düzenlenmediğine ve memur ve taraf
imzalarını taşıyıp taşımadığına, makbuz asıl ve dipkoçanları arasında
farklılık bulunup bulunmadığına dikkat edilir. Ayrıca, sondaj suretiyle
makbuz nüshalarının, dosyalarında saklanıp saklanmadığına, icra dairelerinde
takip tutanaklarına geçirilip geçirilmediğine bakılır, kasa defteri reddiyat
bölümündeki meblağların, tahsilâttakileri doğrulayıp doğrulamadığı, bir
tahsilâttan mükerrer veya fazla para reddolunup reddolunmadığı da tetkik
olunur. Gerektiğinde bankalardan hesap özeti getirilerek kullanma zimmeti hususu
da araştırılır. (3) Kasa hesabının incelenmesi
neticesinde, makbuz ve kayıt hataları yüzünden noksanlık veya fazlalığa
rastlanıldığında 11/4/2005 tarihli ve 25783 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İcra ve İflâs Kanunu Yönetmeliğinin 111 inci maddesi uyarınca kasa defterinin
son tahsilât ve reddiyat toplamları hakikî duruma göre düzeltildikten sonra
kasa fazlası hakkında gereken işlem yapılır ve kasa noksanı ikmal ettirilir. (4) Zamanaşımına uğrayan para
bulunduğunda, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 36 ncı maddesi
gereğince işlem yapılıp yapılmadığı, hesaplara tahakkuk ettirilen faizlerin
usulünce malî birimlere veya ilgilisine ödenip ödenmediği araştırılır. (5)
Sayman mutemedi alındı makbuzlarında seri ve sıra numaralarının birbirini
takip edip etmediğine, içeriğinin eksiksiz şekilde sayman mutemedi kasa
defterine geçirilip geçirilmediğine, tahsil olunan miktarların süresi
içerisinde malî birime yatırılıp yatırılmadığına, vergi dairesi alındı
makbuzlarının sayman mutemedi kasa defteri ile uyumlu olup olmadığına
bakılır. (6)
Cezaevi yapı harcının kontrolünde, öncelikle alındı makbuzlarında seri ve
sıra numaralarının birbirini takip edip etmediğine, içeriğinin eksiksiz
şekilde cezaevi yapı harcı yevmiye defterine geçirilip geçirilmediğine,
tahsil olunan miktarların süresi içerisinde Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü İşyurtları Daire Başkanlığının hesabına aktarılıp aktarılmadığına,
banka dekontlarının cezaevi yapı harcı yevmiye defteri ile uyumlu olup
olmadığına bakılır. (7)
Kasa hesaplarının yukarıdaki esaslar doğrultusunda Cumhuriyet savcılarıyla
ilgili hâkimler tarafından periyodik denetimlerinin sağlıklı bir şekilde
yapılıp yapılmadığı müfettişlerce kontrol edilir, usulünce yapılmadığının
tespiti hâlinde ilgililer tarafından denetimin icrası temin olunur. Hesap
işlemlerinin incelenmesi, gerek duyulduğunda müfettiş tarafından da yapılır. (8) Adalet daireleri ile
mahkemelere teslim edilen kıymetli evrak ve eşya üzerinde durularak, bunların
kabulünde makbuz ve kıymetli evrak eşya defterinin tutulup tutulmadığına
bakılır, böyle bir defter kullanılmıyorsa tanzim ettirilir. Söz konusu
defterin Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazı İşleri Yönetmeliği hükümlerine
uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığı ve mevcudun kayıtlara uygunluğu müfettişlerce
araştırılır. (9) Sayımda tespit edilen kıymetli
evrak ve eşyada noksanlık bulunup bulunmadığı veya bunlar üzerinde yolsuzluk
yapılıp yapılmadığı hususu, ilgili kayıtların dosyalarla karşılaştırılması
suretiyle kontrol edilir. Bu deftere kaydı gerekmeyen evrak ve eşyanın
defterde yer alması hâlinde müteakip kayıtlarda ilgililerin usulünce hareket
etmeleri hususunda uyarıda bulunulur. Bu tip kayıtlar tespit ve inceleme
tutanaklarına alınmaz. Kıymetli evrak eşya defterinde yer alan kıymetli evrak
ve eşyanın miktar ve diğer evsafı tespit ettirilmemiş ise bu işlem
ilgililerine yaptırılır. (10)
Posta ve banka yolu ile gelip, posta mutemet defterine kaydedilen paraların
kasa defterine kaydının zamanında ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığına
bakılır. (11)
Bilirkişilere ödenen ücretlerden limitleri dâhilinde gelir ve damga vergisi
kesintilerinin yapılıp yapılmadığı reddiyat, vergi dairesine gönderilen
listeler ve alındı makbuzlarının karşılaştırılması suretiyle araştırılır. (12) İnceleme sonucu tespit edilen
aksaklıklar raporda belirtilir. (13)
Müfettişlerce hesap işlemlerinin bizzat yapılmasına gerek duyulduğu hâllerde
Ankara, İstanbul ve İzmir merkezleri ile Başkanlığın tasvibi alınmak
suretiyle işi yoğun diğer ünitelerde, kasa hesabının tahsilât ve reddiyat
yekûnu alınmak suretiyle yapılması gereken kontrolü, her yıl için birbuçuk
aylık süreye inhisar ettirilir. Ancak birbuçuk aylık sürenin ayrı ayrı
onbeşer günlük dönemleri kapsaması gerekir. Diğer yerlerde onbeşer günlük
dönemler kanaat verecek sayıda yapılır. (14)
Ciddî, bariz ve işlem ifasını mucip bir aksama, noksanlık veya yolsuzluğa
rastlanması hâlinde Başkanlıkla temas kurulur, alınacak talimat üzerine
sondaj terk edilerek yekûn kontrolü, denetim döneminin tamamına teşmil
edilerek yapılır. Suiistimal tespiti hâlinde inceleme önceki dönemlere de
teşmil edilir. Yardımcı personel
kullanılması ve kalem çalışanlarının hizmetinden yararlanılması MADDE 46 – (1) Hesapların incelenmesi ve kalem muamelâtının
denetlenmesi sırasında yardımcı elemandan yararlanılabilir. Kalem personeli
öncelikli olarak bu işlemlerin ifasında ve mümkün olduğu kadar kendi birimi
dışında çalıştırılır. Harç ve yargılama giderleri ile
ilgili işlemlerin incelenmesi MADDE
47 – (1) Bir önceki denetim
tarihinin iki ay öncesi esas alınarak hüküm altına alınan ve malî birimlerce
tahsil edilebilirliği öngörülen miktardaki harç ve yargılama giderlerinin
zamanında tahsiline tevessül edilip edilmediği araştırılır. Bu araştırma,
karar kartonları, esas defterleri, harç tahsil müzekkereleri, zimmet
kayıtları hukuk mahkemelerinde ayrıca sayman mutemedi kasa defteri ve malî
birime ait makbuzları karşılaştırılmak, gerektiğinde dava dosyaları
incelenmek suretiyle yapılır. İşi yoğun olan merkezlerde kayıtların düzenli
tutulduğuna kanaat getirildiği takdirde, her yıl için üçer aylık dönemler
hâlinde inceleme yapılabilir. İlgililerin bu hususta kontrol görevlerini
yapıp yapmadıkları üzerinde durulur. (2) İdarî yargı mahkemelerinde
görülen tam yargı davalarında, mütebaki harcın tahsili için önceden
davacılara bildirim yapılması, takiben harcın zamanında tahsili cihetine
gidilip gidilmediği yukarıdaki esaslar dairesinde incelenir. İnfaz işlemlerinin incelenmesi MADDE
48 – (1) İnfaz işlemleri iki denetim
tarihi arasında ceza mahkemelerinden verilip kesinleşen mahkûmiyet
kararlarının tamamı, mahkeme esas defteri ile Cumhuriyet başsavcılığı infaz
defterleri karşılaştırılmak suretiyle incelenir. İşi yoğun merkezlerde
düzenli tutulduğuna kanaat getirildiği takdirde, her yıl için üçer aylık dönemler
hâlinde inceleme yapılabilir. İlâmların zamanında infaza verilip verilmediği
ve verilenlerin de yine zamanında Cumhuriyet başsavcılığınca deftere
kaydedilerek infazına tevessül olunup olunmadığına bakılır. (2) Bir evvelki denetim dönemi
içinde, kesinleşmemiş olan mahkûmiyet ilâmlarının infaza verilme işlemlerinde
yolsuzluk ve gecikme olup olmadığı önceki denetim dönemine inilmek suretiyle
incelenir. (3)
Mahkemeler tarafından hükmedilen ve denetimli serbestlik kapsamına giren
kesinleşmiş kararların Cumhuriyet başsavcılığı denetimli serbestlik genel
defterine kaydının yapılıp yapılmadığı da yukarıdaki esaslar çerçevesinde
kontrol edilir. (4)
Mahkemeler tarafından verilip kesinleşen idarî para cezasına ilişkin
kararların usulü dairesinde ilgili yerlere iletilip iletilmediği bu kapsamda
tetkik olunur. Diğer kalem işlemlerinin
incelenmesi MADDE
49 – (1) Cumhuriyet başsavcılığı
esas defteri ile ilgili mahkemelerin iddianamenin değerlendirilmesi defterine
yapılan kayıtlar sondaj usulüyle karşılaştırılır. İddianamenin kabulüne karar
verilen veya iddianamenin reddi hususunda verilen karara yapılan itiraz
sonucu itirazın kabul edildiği hâllerde, dosyanın mahkeme esas defterine
girişinin yapılıp yapılmadığı, iddianamenin iadesi kararına itiraz edilmemesi
veya yapılan itirazın reddedilmesi hâllerinde de soruşturma defterine yeniden
giriş yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Ayrıca denetim sırasında itiraz
merciinde bulunan evrakın varlığı zimmet veya defter kayıtlarından tetkik
edilir. Kayıt dışı kalmış evrak bulunup bulunmadığı ve kayıtta gecikme olup
olmadığı araştırılır. (2) İstinaf ve temyiz dilekçeleri
ve gıyabî hükümlerin tebliğe çıkarılması, istinaf yoluna başvurulan ve temyiz
edilen dosyaların Yargıtaya, Danıştaya, bölge adliye ve idare mahkemelerine
sevk işlemleri ile ceza mahkemelerinde üçer aylık infaz listelerinin
düzenlenmesi üzerinde hassasiyetle durulur. (3) Dosyalar, esas, istinaf ve
temyiz defterleri, posta gönderme belgeleri incelenir ve gönderme işlemleri
tamamlanan dosyaların gönderilmelerinde, Yargıtay, Danıştay, bölge adliye ve
idare mahkemelerinden onama, bozma, red, eksikliklerin tamamlanması için iade
edilenlerin kayda alınmalarında veya işleme konulmalarında veya karar
düzeltme işlemlerinde usulsüzlük veya gecikme olup olmadığı tetkik edilir.
Mevcut kayıtların yolsuzluk şüphesi doğurması hâlinde gerekirse ilgilileri
ile veya taraf durumunda bulunan kurum ve kuruluşlarla temasa geçilerek kayıt
dışı kalmış evrak veya dosyaya konulmamış istinaf veya temyiz dilekçesi
bulunup bulunmadığı araştırılır. Temyiz ve istinaf defterleri incelenirken
uzun süre üst mahkemelerden dönmeyen dosyaların akıbetleri denetim dönemine
bağlı kalınmaksızın tetkik edilir, suiistimalin bulunması durumunda
soruşturma yapılır. (4) 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu ve 20/8/1959 tarihli ve 4/12059 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe giren Tebligat Tüzüğü ile Bakanlığın bu konudaki
genelgelerine uyulup uyulmadığı, hukuk mahkemelerinde; üst mahkeme
ilâmlarının taraflara tebliği için gerekli masrafın önceden alınıp
alınmadığı, dosyaların üst mahkemelerden dönüşünü takiben 1086 sayılı Kanunun
öngördüğü tebligatın bekletilmeksizin yapılıp yapılmadığı, belli süre
geçtikten sonra dosyaların esasa kaydedilip edilmediği, istinaf ve temyize gönderme
giderleri yetmediğinde gerekli ihtarlı yazının geciktirilmeksizin çıkarılıp
çıkarılmadığı, kadastro mahkemelerinde kararların ilgilisine resen tebliğ
edilip edilmediği ve bu mahkeme ile ilgili bölümünde belirtilen sair hususlar
üzerinde durulup durulmadığı araştırılarak bu konulardan dolayı gereken
öneriler yapılmakla beraber, noksanlıkların denetim esnasında
tamamlattırılmasına çalışılır. (5) Ayrıca, bölge idare, idare ve
vergi mahkemelerinde; Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğü ile Bakanlığın bu konudaki
genelgelerine riayet edilip edilmediği, idare ve vergi mahkemelerinde gerek
ilk derecede görülen davalarda posta giderlerinin, gerekse Danıştay ve bölge
idare mahkemesi ilâmlarının taraflara tebliği için icabeden masrafın önceden
para olarak alınıp alınmadığı, dosyaların itiraz ve temyizden dönüşünü
müteakip 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun
öngördüğü tebliğlerin bekletilmeksizin yapılıp yapılmadığı, Danıştayca
verilen bozma kararlarında belli süre geçtikten sonra dosyaların esasa alınıp
alınmadığı üzerinde durularak, gerekli öneriler yapılmakla beraber,
noksanlıkların denetim esnasında giderilmesine çalışılır. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Cumhuriyet
Başsavcılıklarının Denetimi Cumhuriyet başsavcılıklarında
incelenecek konular MADDE
50 – (1) Cumhuriyet
başsavcılıklarının denetiminde; a) Hâlen derdest bulunan
soruşturma, kabahat, infaz, denetimli serbestlik ve istinabe evrakı, b) Soruşturma ve kabahat evrakında
verilen kararlar, c) Temyiz, istinaf, itiraz ve
kanun yararına bozma kartonları, ç) İcra ve noterlik daireleri,
ceza infaz kurumu, suç eşyası emanet memurluğu denetim kartonları ile
nezarete alınanların kaydına mahsus defter, d) Denetimli serbestlik ve yardım
merkezi şube müdürlüğü ve büroları, suç eşyası emanet memurluğu, arşiv,
kitaplık, adlî sicil, seferberlik ve sivil savunma, yangından korunma iş ve
işlemleri, incelenir. (2) Elde bulunan soruşturma,
infaz, kabahat, istinabe ve denetimli serbestlik evrakının tümünün
incelenmesi asıldır. İşi yoğun olan merkezlerde, yeteri kadar evrakın
incelenmesi ile yetinilebilir. (3) İş hacmine uygun miktarda
kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararlar ile kabahat eylemleri
nedeniyle verilen kararlara ait evrak da incelenir. İş cetvelleri MADDE
51 – (1) Denetime başlandığı gün
itibarıyla ilgililerden, derdest soruşturma, kabahat, infaz ve istinabe
evrakına dair onaylı iş cetvelleri alınır ve kontrolden geçirilir. (2) Cumhuriyet başsavcılıklarında
kayıtları tutulan denetimli serbestlik ve adlî kontrol kararlarının iş
cetveli alınmaz. (3)
İş cetvellerinde elde görülenler ve diğer yerlerde bulunanların yekûnu ile
birlikte dökümü de gösterilir. Bunlardan tetkik edilenler cetvelde
işaretlenir veya ayrıca listesi düzenlenir. (4) Cumhuriyet savcılarının kanun yollarına
müracaat faaliyetleriyle alâkalı olarak ayrıca cetvel alınır. (5)
Tetkik edilen evrak numaraları gösterilirken, öneriler ile hâl kâğıtları
arasında irtibat tesisine imkân verebilmesi bakımından evrakın hangi
görevliye ait olduğu belirtilir. Öneriye konu olan iddianamelerin hangi
Cumhuriyet savcısına ait olduğu inceleme tutanağında numaralarına yer
verilmek suretiyle gösterilir. Soruşturma ve kabahat evrakının
incelenmesi MADDE
52 – (1) Derdest soruşturma ve
kabahat evrakı incelenirken eski yıllardan kalanlar ile soruşturma evrakında
ayrıca tutuklu işler üzerinde önemle durulur. (2) Ayrıca kamu düzenine, can ve
mal güvenliğine, laikliğe, eğitim ve öğretim özgürlüğüne karşı işlenen suçlar
ile dernek, siyasî partiler, basın ve yayın organlarınca işlenen suçlarla
yıkıcı, bölücü ve ulusal çıkarlara karşı işlenen suçlar hakkındaki
soruşturmaların bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından yapılıp yapılmadığı, bu
davaların hassasiyetle takip edilip edilmediği, inkılâp kanunlarının
uygulanmasında, Atatürk aleyhine işlenen suçlarda beklenen titizliğin
gösterilip gösterilmediği, mevzuat gereği Bakanlığa bilgi verilmesi gereken
durumlarda ve ayrıca memurlara ait kovuşturmalarda ilgili mercie bilgi
sunulup sunulmadığı, gözetim ve tutukluluk sürelerine riayet edilip
edilmediği araştırılır. (3) 26/9/2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanununun 73 üncü ve 75 inci maddesine göre uzlaşma ve ön
ödeme usulüne riayet edilip edilmediği hususu üzerinde durulur. İnfaz evrakının incelenmesi MADDE
53 – (1) Disiplin ve tazyik hapsine
dair evrak ile adlî kontrol ve denetimli serbestlik hususunda verilen
kararlar da dâhil olmak üzere infaz evrakının incelenmesinde; kayıtlarda
gecikme ve usulsüzlük bulunup bulunmadığı, evrakın türüne göre, infaz için
çıkarılan çağrı kâğıdı ve yakalama emirlerinin zamanında gönderilip
gönderilmediği, akıbetlerinin takip edilip edilmediği araştırılır. Para
cezaları karşılığı olarak PTT ya da banka aracılığı ile Cumhuriyet
başsavcılığına gelen paraların usulüne uygun olarak işlem görüp görmediği,
çocuk hükümlülere aidiyeti dolayısıyla bekleyen ilâmlar hakkında mevzuata
uygun surette hareket edilip edilmediği üzerinde durulur. (2) İnfaz için başka yer
Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilen veya infaz edilip mahkemelerine iade
olunan ilâmlara ait kayıtların sıhhat derecesinin tespiti bakımından, taşraya
gönderilenlerin posta kayıtları, mahkemesine iade olunanların da
dosyalarındaki işlemli infaz evrakı yeter sayıda incelenir. Keyfiyet ve infaz
numaraları inceleme tutanağında gösterilir. (3)
İdarî para cezalarının infazında, 20/3/2006 tarihli 2006/10218 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi
ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzüğün 194 üncü
maddesindeki usule uyulup uyulmadığı, işlemlerin ifasında gecikmeye düşülüp
düşülmediği kontrol edilir. İstinabe evrakının incelenmesi MADDE
54 – (1) İstinabe evrakı
incelenirken; gereken önemin verilip verilmediği, dinlenilmesi istenilen
şahsın celbi ve zamanında dinlenmesi için gereken hassasiyetin gösterilip
gösterilmediği tetkik edilir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair
kararların incelenmesi MADDE
55 – (1) Kovuşturmaya yer olmadığına
dair kararlar incelenirken; delillerin eksiksiz toplanıp toplanmadığı, olaya
uygun sonuca varılıp varılmadığı, kamu davası açmak için yeterli delil
olmasına rağmen karar verilip verilmediği veya kanunun açık hükmüne aykırı
bulunup bulunmadığı, kararda; kanun yolu, mercii, süresi ile şüpheliler
lehine tanınan hakların gösterilip gösterilmediği, kararın ilgililerine
tebliğ edilip edilmediği ve ayrıca olayın özelliklerinin gerektirdiği diğer
hususlar üzerinde durulup durulmadığı araştırılır. (2)
Soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların
hatalı olarak verildiğinin anlaşılması hâlinde konuya öneriler listesinde yer
verilir. (3)
Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların, aynı fiile ilişkin sonradan yeni
delil ortaya çıkması ihtimalinin bulunması hâlinde ele alınması Cumhuriyet
başsavcılığına önerilir. Delillerin yeterince toplanmamış olması, mevcut
delillerin dikkate alınmaması veya hatalı yorumlandığının sonradan fark
edilmesi gibi hâller; yeni delilin ortaya çıkması ihtimali bulunan hâller
olarak değerlendirilir. (4)
Cumhuriyet savcısının, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanununun 173 üncü maddesinin beşinci fıkrasında ifade edilen kamu davasının
açılmaması hususundaki takdir yetkisini kullandığı hâllerde kovuşturmaya yer
olmadığına dair kararın ele alınması önerilemez. İtiraz edilmiş ve itirazın
reddine karar verilmiş olması hâlinde ise Ceza Muhakemesi Kanununun 173 üncü
maddesinin altıncı fıkrasındaki usulün uygulanması gözetilir. İddianame ve diğer karar
kartonlarının incelenmesi MADDE 56 – (1) İddianame ve diğer karar kartonlarının
incelenmesinde ilgilileri hakkında kanaat edinmeye yetecek miktarda evrak
kontrol edilir. Cumhuriyet başsavcılarının
faaliyetlerinin değerlendirilmesi MADDE 57 – (1) Cumhuriyet başsavcısı unvanıyla görev ifa
edenlerin; a) Görev yaptıkları Cumhuriyet
başsavcılığının verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasının
sağlanmasında sergilediği hassasiyet, b)
Cumhuriyet savcıları tarafından düzenlenen iddianame, fezleke, görevsizlik,
yetkisizlik ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlarla benzeri belgelerin
kontrolünde gösterdiği gayret, c)
Cumhuriyet savcıları arasında görev gereklerine ve hakkaniyete uygun bir
işbölümünün hazırlanması, birikimi önleyici tedbirlerin alınması hususunda
gösterdiği özen, ç)
Ceza infaz kurumu ve diğer adlî birimlerin idaresi hususundaki hassasiyeti
ile gönderilen ödeneklerin sarfında gösterdikleri itina, d)
Gerektiğinde yargısal faaliyete katılmakta sergilediği duyarlılık, e)
Tahsis edilen bina, lojman, araç, gereç gibi donanımın görev gereklerine uygun
tarzda kullanılması, muhafazası ile ihtiyaçlarının giderilmesine verdiği
önem, f)
Bakanlık soruşturmalarına eğilmek suretiyle olayın niteliğine uygun bir
şekilde neticelendirmekte gösterdikleri gayret, g)
Adliyenin, diğer kişi ve kuruluşlar nezdinde saygınlığına ve etkinliğine
uygun tarzda temsil edilmesi hususundaki yetenek ve çaba, ğ)
Ağır ceza merkezlerinde görev yapan Cumhuriyet başsavcılarının 2802 sayılı
Kanunun 115 inci maddesi uyarınca yaptıkları görevlendirmelerde, işin
mahiyetine ve hakkaniyete uygun davranıp davranmadıkları, aynı Kanunun 62 nci
maddesinin son fıkrasındaki ihbar mükellefiyetini yerine getirme konusunda
gösterdikleri titizlik, adalet komisyonu çalışmalarına sağladıkları katkı, h)
Ulusal yargı ağı projesinin verimli şekilde kullanılmasında, mevzuatın
takibinde, Bakanlık genelge ve görüşlerinin izlenmesi ve uygulanmasında
gösterdiği hassasiyet ile göreve bağlılığı, konuları
üzerinde özellikle durulur. Diğer hususların incelenmesi MADDE 58 – (1) Cumhuriyet başsavcılıklarının denetiminde ayrıca; a) Cumhuriyet savcılarının
duruşmalara hazırlıklı çıkıp çıkmadıkları, duruşmaları dikkatle izleyip
izlemedikleri, tetkik nedeniyle talike sebebiyet verip vermedikleri, mütalâa
ve taleplerinin dosya münderecatına uygun olup olmadığı, b) Mahkemelerden verilen kararlara karşı kanun yollarına müracaatta
dikkatli ve duyarlı hareket edilip edilmediği, c) Emanet para kasa hesaplarında belli sürelerle hesap çekimi ve kontrolü
yapılıp yapılmadığı, hükümlü ve tutuklu emanet para hesabının
kontrolünün Bakanlık genelgeleri doğrultusunda icra olunup olunmadığı, ç) İnfazın ertelenmesine dair
13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunun 16 ve 17 nci maddeleri gereğince
verilen kararların sıra numarasıyla ayrı bir kartonda muhafaza edilip
edilmediği, d) Adalet Kütüphaneleriyle ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasında
aksaklık bulunup bulunmadığı, e) Ön ödeme ya da para cezası
karşılığı olarak PTT veya banka aracılığıyla Cumhuriyet başsavcılığına gelen
paraların ilgili evraka intikalinin sağlanıp sağlanmadığı araştırılır
ve düzeltilmesi mümkün olan aksaklıkların mahallinde giderilmesi sağlanır. (2)
Ayrıca, Cumhuriyet başsavcılıklarının denetiminde yukarıdaki konularla bağlı
kalınmayarak ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle
tespitinde zarurî görülen hususlar araştırılır. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet
başsavcılıklarının denetimi MADDE 59 – (1) Bu Yönetmeliğin adlî yargı ilk derece mahkemeleri
Cumhuriyet başsavcılığı için öngörülen ve aykırılık teşkil etmeyen hükümleri
bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı için de uygulanır. (2)
Ayrıca ve özellikle; a)
Cumhuriyet savcılarının duruşmalara hazırlıklı çıkarak dikkatle izleyip
izlemedikleri, tetkik nedeniyle talike sebebiyet verip vermedikleri, mütalâa
ve taleplerinin dosya münderecatına uygun olup olmadığı, b)
Dairelerden verilen kararlara karşı kanun yollarına müracaatta dikkatli ve
duyarlı hareket edip etmedikleri, c)
Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarına ilişkin hüküm ve kararlara ait
dosyalardaki varsa tebligat eksiklikleri giderilerek, sunulması gereken belge
ve deliller de eklendikten sonra usulüne uygun tebliğname düzenlenip
düzenlenmediği, ç)
Tebliğnamelerin ilgililerine tebliğinde gösterdikleri özen, d)
Cumhuriyet başsavcılarının bölge adliye mahkemesinin genel yönetim işlerinde
hassasiyet gösterip göstermedikleri, gönderilen ödeneklerin zamanında ve
usulüne uygun olarak sarfına ve gereksiz tenkislere sebebiyet verip
vermedikleri, Cumhuriyet başsavcılığının verimli, uyumlu, düzenli bir şekilde
çalışmasını sağlamadaki gayretleri, ceza dairelerince benzer olaylara ilişkin
verilen kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için başkanlar kuruluna
başvurup başvurmadığı, Cumhuriyet savcılarının ilerleme belgelerinin
düzenlenmesinde, gözetim ve denetim yetkisini kullanmada, müdürlüklerin ve
personelin denetlenmesi ile disiplin işlemlerindeki faaliyetleri, yargısal
faaliyete katılıp-katılmadıkları, fiilen görev üstlenip üstlenmedikleri araştırılır
ve düzeltilmesi mümkün olan aksaklıkların mahallinde giderilmesi sağlanır. (3)
Cumhuriyet başsavcılıklarının denetiminde yukarıdaki konularla bağlı
kalınmayarak ilgililerin meslekî bilgi ve çalışmalarının her yönüyle
tespitinde zarurî görülen hususlar tetkik olunur. BEŞİNCİ
BÖLÜM Mahkemelerin
Denetimi Genel olarak mahkemelerin
denetimi MADDE 60 – (1) Mahkemelerin denetiminde bütün defter, kayıt ve
kartonlar incelenir. İlgisine göre Yönetmeliğin Dördüncü Kısım İkinci Bölümünde
sıralanan tespit işlemleri yapılır. (2)
Mahkemelerde esas, istinabe, değişik işler şeklinde iş cetvelleri ve ayrıca
mahiyet cetvelleri tanzim ettirilir. (3)
İş hacmine göre ve ilgililerin faaliyetini takdire esas olacak sayıda
incelenen derdest ve karara bağlanmış dava dosyaları ile istinabe ve değişik
iş evrakının numaraları düzenlenecek listede gösterilir. (4) Gelen kadar iş çıkartılmaması,
teraküme yol açılması, eski yıllardan devren gelen işlerin
sonuçlandırılamaması ve zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılma sebepleri
üzerinde durulur, aksayan bir durum varsa raporun mahsus bölümünde ele
alınır, gerekli görülen hâllerde ilgisi hakkında işleme geçilir. (5) Denetim esnasında yazılması
geciktirilmiş gerekçeli karar tespit edildiğinde, gecikme süresi, karar
sayısı, mahkemenin iş hacmi ve sair hususlar birlikte mütalâa edilerek işleme
geçilmesini gerektirir derecede bir durum görüldüğünde, tutanak düzenlenir ve
gereği yapılır. (6)
Mahkeme dosyalarının tetkiki sırasında ayrıca; a)
Davanın kısa sürede sonuçlandırılması için delillerin birlikte toplanmasını
temin eden tensipler yapılması, b) Duruşmanın sevk ve idaresinde
usul hükümlerine uyulması, c) Duruşma tutanaklarının
düzenlenmesinde yasal şartlar açısından bozmaya esas olacak noksanlıklara yol
açılmaması, ç) Ara kararı gereklerinin yerine
getirilmesi, d) Yersiz mazeret ve mehil
istemlerinin kabul edilmesi, e) Hükümlerin tefhim şekli ve
gerekçeli kararların münderecatı, f) Hükmü müteakip kalem
muamelâtının düzenli ve sür’atli seyri, buna dair gözetim ve denetimi, g) Toplu mahkemelerde iş bölümü ve
üyelerinin heyete katkı derecesi, ğ) Yargılamayla ilgili özel
hükümlere riayet edilmesi, h)
Yargılamanın özelliğine göre davetiye ve çağrı kâğıtlarına gerekli meşruhatın
konulması, i) Keşiflerin kararlaştırılan
günlerde ve tekrarına mahal bırakılmayacak şekilde yapılması, bilirkişilerin
seçiminde, raporlarının hazırlanmasında ve kanunî sürelere riayette usul
hükümlerine uyulması, ı)
Gereksiz delil toplanması, özellikle gerekmediği halde keşif yapılması veya
bilirkişiye başvurulması, j) Duruşmalara dosya ve ilgili
mevzuatın önceden tetkik edilmek suretiyle hazırlıklı çıkılması, tetkik
nedeniyle taliklere sebebiyet verilmemesi, k) Ara kararlarının hükme
ulaştırıcı ve açık mahiyette olması ve taliklerin iş hacmine uygun sürelerle
yapılması, l) Karar tefhimlerinde Ceza
Muhakemesi Kanununun ve 1086 sayılı Kanunun öngördüğü usuller dairesinde
hüküm sonucunun zapta yazılıp okunması, kanun yollarının ve sürelerinin
kararda gösterilmesi, m)
Mahkemeler arasında verilen gönderme ve görevsizlik kararlarının usule
uygunluğu, n) Dava dosyalarının tertip ve
tanzimi ile üst mahkemenin görevli dairesine noksansız sevki, o) Eski yıllardan devren gelen
dosyalara önem verilmesi hususları
üzerinde özellikle durulur. (7) Bunlarla birlikte, denetimde
yukarıda sayılanlara bağlı kalınmayarak ilgililerin meslekî bilgi ve çalışma
durumlarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar araştırılır. Ceza mahkemelerinde denetim MADDE 61 – (1) 60 ıncı maddede belirtilenlerle birlikte ceza
mahkemelerinin denetiminde; a) Tutuklu ve acele sayılan işlere
hassasiyet gösterilmesi, b) Ceza Muhakemesi Kanununun tanıklara verilecek tazminat ve giderler ile
ilgili 61 inci maddesinin tatbikinde duyarlı davranılması, c) Türk Ceza Kanununun uzlaşmaya
ilişkin 73 ve ön ödemeye dair 75 inci maddeleri ile Ceza Muhakemesi Kanununun
sanığın yokluğunda duruşma yapılmasıyla alâkalı 195 inci maddesinin
uygulanması, ç)
3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve ilgili mevzuattaki
usule ilişkin hükümlere uyulması, d)
İddianamenin iadesi konusunda Ceza Muhakemesi Kanununun 174 üncü maddesinin
belirlediği usule uyulup uyulmadığı, gereksiz kabul veya red kararı verilip
verilmediği, e)
Tutuklama, arama, elkoyma, koşullu salıverilme gibi değişik iş defterine
kayıt yapılarak verilen kararlarda kanunî şartlara riayet olunması hususları
üzerinde özellikle durulur. (2)
Ayrıca, denetimde yukarıda sayılanlara bağlı kalınmayarak ilgililerin meslekî
bilgi ve çalışma durumlarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar
araştırılır. Hukuk mahkemelerinde denetim MADDE
62 – (1) 60 ıncı maddede
belirtilenlerle birlikte hukuk mahkemelerinin denetiminde, a)
Layihaların teatisi, delillerin ibrazı için sürelere riayet edilmesi, b) Dava şartlarının başlangıçta
araştırılması, c) Tarafların ihtilafa düştüğü ve
anlaştığı hususların tespitiyle delillerin buna göre toplanması, ç) Davanın usul ekonomisine uygun
şekilde sonuçlandırılması için hassasiyet gösterilmesi, d) Keşif ve tanık giderlerinin
tespitinde, yatırma süresi ile miktarının işin mahiyetine uygun olarak
belirlenmesi, e) Celse harcı, kesin mehil gibi
yaptırımların uygulanmasında gösterilen hassasiyet derecesi, f) İhtiyatî tedbir, delil tespiti
gibi değişik iş taleplerinde kanunî şartların araştırılması, g) Tereke ve vesayet işlerinde;
21/7/2003 tarihli ve 2003/5960 sayılı Türk Medenî Kanununun Velayet, Vesayet
ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük hükümlerine riayet edilmesi
ve özellikle belli sürelerde hesap alınması, müdebbir bir müdür gibi hareket
edilmesi, dosyalarda meblağı büyük reddiyat makbuzları karşılığının kasaya
alınışının tahsilâta dayalı olup olmadığı, dosyalar ile uygunluk arz edip
etmediği, ödemelerin banka kanalı ile yapılıp yapılmadığı, eşyanın hâkim
huzurunda hak sahiplerine eksiksiz tevdi edilip edilmediği, gerek
görüldüğünde hak sahipleri ile muhtelif yollarla irtibata geçilerek
istihkaklarını alıp almadıkları, yetkisizlik kararıyla başka yerlere
gönderilen dosyalarda; bilirkişi raporlarının, eşya ve paraların dosyaya
giriş ve çıkışlarını gösteren makbuzların, gönderi belgeleri ve yetkisizlik
kararlarının konulması suretiyle oluşturulan gölge dosyada muhafaza edilip
edilmediği, ğ)
İzaleişüyu satış dosyalarında; işlemlerin 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı
İcra ve İflâs Kanununa uygun ifa olunup olunmadığı, gerekmediği hâlde kıymet
takdiri yapılıp yapılmadığı, ilgililerin itirazına imkân verecek şekilde
kıymet takdir tutanağı ile satış şartnamesinin ayrı ayrı tebliğ edilip
edilmediği, ilânlarda kanunî sürelere uyulup uyulmadığı, mahkemenin satış
kararında yazılı hissedarlar ile tapuda yazılı olanlar ve ipotek
alacaklılarının dikkate alınıp alınmadığı, ihale alıcısından başkası adına
tapuya tescil için yazı yazılmış olup olmadığı, ilâm ve Yargıtay onama
harcının, satışla alâkası olmayan ipotek alacaklısına ödenen para için
gerekli tahsil harcının, satış sebebiyle ihale kararı damga vergisi,
tellâliye resmi ve katma değer vergisinin yasal oranlarda usulünce tahsil
edilip edilmediği, hâkimin bilirkişi raporunu ve satış bedelini tevzi
işlemlerini denetleyip denetlemediği, izaleişüyu satış paralarının
dağıtılmasına ilişkin listelerin hâkim tarafından tasdiki, paranın hak
sahiplerine faizleriyle birlikte bilirkişi raporuna uygun olarak tasfiyeye
tâbi kılınıp kılınmadığı, h)
İcra mahkemelerinde; mahsus usul hükümlerine riayet derecesi, i) Kadastro mahkemelerinde;
21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 4, 11, 25, 26, 27, 28,
29, 32 ve 36 ncı maddelerinde belirtilen; sınır tespitlerine itirazlarda 7
günlük itiraz, 15 günlük karar, diğer davalarda 30 günlük sürelere riayetin
davanın başlangıcında araştırılması, mahallî mahkemelerden ve yetkisizlikle
komisyonlardan gelen davalarda 30 günlük ilânın yapılması ve bu süreden sonra
duruşma açılması, ilgilinin başvurusuna gerek görülmeden uyuşmazlığın
çözümüne etkili kayıt ve belgelerin ilgili dairelerden toplanması, meşruhatlı
davetiye çıkarılması, nitelik ve zaman bakımından göreve riayet edilmesi, davanın
başlangıcında bunun üzerinde durulması, kararlarının resen tebliği,
değişikliği gerektiren harita örneklerinin ilâma eklenmesi, harçların mevzuat
gereği tespiti ile tahsili, mahkeme giderlerinin tahsili için müzekkerelerin
süresinde yazılıp, merciine tevdii gibi kanun hükümlerinin yerine getirilmesi
hususları üzerinde
özellikle durulur. (2)
Tereke ve izaleişüyu satış dosyalarına ait iş cetvellerine inceleme
tutanağında yer verilir. Bu tutanak denetim dönemi itibarıyla derdest paralı,
derdest parasız, tasfiye edilen paralı, tasfiye edilen parasız ayrımı
yapılmak suretiyle ve dosyaların numaraları da gösterilerek düzenlenir.
İnceleme tutanağında ayrıca derdest paralı dosyalara ait banka hesap
numaraları, ihtiva ettiği meblağ, dosyasına göre bulunması gereken meblağ,
aradaki fark dökümüne yer verilir. Dosya ve banka arasında fark olduğunda
durum inceleme tutanağında izah edilir. İzaleişüyu satış dosyalarında,
parasal yönden inceleme yapıldıktan sonra, işi yoğun olan yerlerde tasfiye ve
derdest dosyalardan, harç ve vergiler ile bu Yönetmelikte öngörülen tüm
incelemeler yönünden, kanaat verecek tarzda ve otuzdan az olmamak üzere
sondaj suretiyle belirlenip incelenen dosya numaraları, listede altı çizilmek
veya ayrı bir tutanak eklenmek suretiyle belirtilir. (3)
Tereke ve izaleişüyu satış dosyalarının incelenmesi sırasında tespitte
saptanan kıymetli evrak ve eşyanın dışında bir mevcut ile karşılaşılırsa bu
durum tespit tutanağına eklenir. İnceleme tutanağında yeniden kıymetli evrak
ve eşyaya yer verilmez. Aynı şekilde kasa hesabına ilişkin bir açıklama
yapılması zarureti hâsıl olduğunda da bu işlem tespit tutanağına ek yapılmak
suretiyle icra olunur, ayrıca inceleme tutanağında kasa durumu belirtilmez. (4)
Velayet ve takip edilmeye değer ölçüde maddî kıymeti bulunmayan vesayet
dosyaları inceleme tutanağına alınmaz. (5)
Ayrıca, denetimde yukarıda sayılanlara bağlı kalınmayarak ilgililerin meslekî
bilgi ve çalışma durumlarının her yönüyle tespitinde zarurî görülen hususlar
araştırılır. Bölge
adliye mahkemelerinin denetimi MADDE 63 – (1) Bu Yönetmeliğin adlî yargı ilk derece mahkemeleri
için öngörülen ve aykırılık teşkil etmeyen hükümleri bölge adliye mahkemeleri
için de uygulanır. (2)
Ayrıca ve özellikle bölge adliye mahkemelerindeki denetimde; a)
Ceza dairelerinde; 1)
Ceza Muhakemesi Kanununun 279 uncu maddesi gereğince dosyaların yetki,
başvuru hakkı ve süresi yanında, incelenmesi istenen kararın bölge adliye
mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olup olmadığı yönlerinden ön incelemeye
tâbi tutulup tutulmadığı, 2)
Ceza Muhakemesi Kanununun 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentleri uyarınca karar verilen dosyaların gecikilmeden mahalline gönderilip
gönderilmediği, 3)
Ceza Muhakemesi Kanununun 281 inci maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin
kararının kaldırılarak duruşma hazırlığı işlemlerinin başlanmasına karar
verilen dosyalarda duruşma gününün belirlenerek gerekli çağrıların yapılıp
yapılmadığı, tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak
davanın duruşmasına gelmediğinde davanın reddedileceğinin ayrıca bildirilip
bildirilmediği, 4)
Ceza Muhakemesi Kanununun genel hükümlerine göre başlanılan duruşmada
görevlendirilen üyenin inceleme raporunun okunarak, ilk derece mahkemesinin
gerekçeli hükmüyle orada dinlenilen tanık ifadelerini içeren tutanakların,
bilirkişi raporlarının, bölge adliye mahkemesi duruşma hazırlığı aşamasında
toplanan delil ve belgelerin okunması işlemlerinin Ceza Muhakemesi Kanununun
282 nci maddesi gereğince yapılıp yapılmadığı, 5)
Ceza Muhakemesi Kanununun 283 üncü maddesi doğrultusunda, sanık lehine
istinaf yoluna başvurulması hâlinde yeniden verilen hükmün önceki kararda
belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamayacağı kuralına uyulup uyulmadığı, 6)
Keşif ve bilirkişi incelemelerinin icrasında gecikmeye sebebiyet verilip
verilmediği, 7)
Kararların süresi içinde yazılıp yazılmadığı, b)
Hukuk dairelerinde; 1)
1086 sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (L) bendi gereğince, dosyaların yetki,
başvuru süresi, kesin karar olup olmadığı, başvuru şartlarını taşıyıp
taşımadığı, başvuru sebep ve gerekçelerinin gösterilip gösterilmediği
yönlerinden ön incelemeye tâbi tutulup tutulmadığı, 2)
Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığının anlaşılması hâlinde 1086
sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (M-I) bendinde sayılan hâllerde davanın
esası incelenmeden ve duruşma yapılmaksızın hükmedilmesi gereken kararların
usulüne uygun verilip verilmediği, 3)
1086 sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (M-II) bendinde sayılan hâllerde
davanın esası ile ilgili olarak duruşma yapılmadan verilebilen kararlarda
usule uyulup uyulmadığı, 4)
1086 sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (O) bendi uyarınca, kamu düzenine
aykırılık teşkil eden hâller dışında incelemesinin istinaf dilekçesinde
belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp yapılmadığı, 5)
1086 sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (R) bendinde sayılan yasaklara riayet
edilip edilmediği, 6)
Duruşmalı olarak incelenen işlerde taraflara çıkarılan çağrı kâğıtlarına 1086
sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (S) bendindeki şerhlerin konulup
konulmadığı, 7)
Kararların 1086 sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (T) bendinde yer alan
hususları içerip içermediği, 8)
Gerekli harç ve giderlerin eksiksiz olarak alınıp alınmadığı, 9)
İstinaf başvurusunun kötü niyetle yapıldığının anlaşılması durumunda 1086
sayılı Kanunun 426 ncı maddesinin (K) bendi delâletiyle aynı Kanunun 422 nci
maddesindeki yaptırımın uygulanıp uygulanmadığı, 10)
492 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca, tazminat davalarının kabulü
hâlinde bakiye harç tahsil edilmeden ilâmın tebliğe çıkarılıp çıkarılmadığı, 11)
Keşif ve bilirkişi incelemelerinin
icrasında gecikmeye sebebiyet verilip verilmediği, 12)
Kararların süresinde yazılıp yazılmadığı hususları
üzerinde durulur. (3)
Ayrıca, denetimde yukarıda sayılanlara bağlı kalınmayarak, ilgililerin
meslekî bilgi ve çalışma durumlarının her yönüyle tespitinde zorunlu görülen
hususlar araştırılır. Bölge idare, idare ve vergi
mahkemelerinde denetim MADDE
64 – (1) Bölge idare, idare ve vergi
mahkemelerindeki denetimde; a) 2577 sayılı Kanunun 3, 5, 6, 7,
14 ve 15 inci maddeleri gereğince davanın esasına geçilmeden önce dava
dilekçesinin ilk incelemeye tâbi tutulması, b) Dava dilekçesi ve eklerinin
tebliğe çıkarılmasında 2577 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi hükümlerine
uyulması, c) Posta masraflarının para olarak
alınması, ç) 2577 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesi uyarınca harç ve posta masraflarının tamamlanmaması sebebiyle
verilecek olan işlemden kaldırma kararlarında gecikmeye neden olunmaması, d) Gerek muhtelif kanunlar, gerek
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca tespit edilen öncelikli işlerin
gecikmeden neticelendirilmesi, e) 2577 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesinin duruşmalı işlerde uygulanması, f) Keşif ve bilirkişi incelemelerinin
icrasında gecikmeye sebebiyet verilmemesi, g) 2577 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesi doğrultusunda dava esnasındaki taraf ve vasıf değişikliklerinin
dikkate alınması, ğ) 2577 sayılı Kanunun 32 ve 37
nci maddeleri uyarınca özel ve genel yetki hükümlerine riayet edilmesi, h) 2577 sayılı Kanunun 48 inci
maddesi ve Kalem Yönetmeliğinin 69 uncu maddeleri gereğince temyiz ve itiraz
layihalarıyla birlikte gerekli harç ve giderlerin eksiksiz olarak alınması,
dosyaların Danıştay ve bölge idare mahkemesine dizi listesine bağlı olarak
gecikmeden sevk edilmesi, i) 2577 sayılı Kanunun 27 nci
maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları uyarınca yürütmeyi durdurma
kararlarında gerekçe gösterilmesi, ı) Kararların makul sürede
yazılması, j) 492 sayılı Kanunun 32 nci
maddesi, Kalem Yönetmeliğinin 66 ncı maddesi gereğince tazminat davalarının
kabulü hâlinde bakiye harç tahsil edilmeden ilâmın tebliğe çıkarılmaması, k) 492 sayılı Kanunun 129 ilâ 130
uncu maddeleri uyarınca sadece, belediye ve özel idare gelirleriyle ilgili
davalarda hükmedilen karar harcının tahsili için ilgili malî birime harç
tahsil müzekkeresi yazılması hususları
üzerinde durulur. (2)
Ayrıca, denetimde yukarıda sayılanlara bağlı kalınmayarak, ilgililerin
meslekî bilgi ve çalışma durumlarının her yönüyle tespitinde zorunlu görülen
hususlar araştırılır. ALTINCI
BÖLÜM Diğer
Birimlerin Denetimi Adalet
komisyonlarının denetimi MADDE 65 – (1) Adalet komisyonlarının denetiminde, defterler,
kayıtlar, sicil dosyaları, gizli dosyalar, işlemler ve kararlar incelenir ve
komisyonun kimlerden teşekkül ettiği tespit olunarak dosyaya konulmak üzere
bir belge düzenlettirilir. (2) Ayrıca; a) Personele ait atama, geçici
görevlendirme ve sicil işlemlerinin zamanında düzgün şekilde yapılıp
yapılmadığı, b) Kanunun öngördüğü sürelerde
görevlilerden mal beyannamesi alınıp alınmadığı, c) Yapılan soruşturma işlemlerinde
gecikme ve usulsüzlük olup olmadığı, ç) Zabıt kâtipleri, mübaşirler ve
diğer personelin kılık kıyafetlerinin mevzuata uygun olup olmadığı, d) Hâkim, savcı ve avukat
adaylarının yetiştirilmesinde gösterilen gayret ile bunlara ilişkin devam
defterlerinin amacına uygun şekilde tutulup tutulmadığı, e)
Bilirkişi listelerinin düzenlenmesiyle ilgili mevzuatın usulünce uygulanıp
uygulanmadığı, f)
2802 sayılı Kanunun 115 inci maddesi gereğince yapılan zorunlu
görevlendirmelerin işin mahiyetine ve hakkaniyete uygun gerçekleştirilip
gerçekleştirilmediği, aynı Kanunun 62 nci maddesinin son fıkrasındaki ihbar
mükellefiyetini yerine getirme konusunda gösterilen hassasiyet gibi hususlar
üzerinde durulur ve belirlenen eksiklikler yerinde tamamlattırılır. İcra
ve iflâs dairelerinin denetimi MADDE
66 – (1) İcra ve iflâs dairelerinin
denetiminde; ilâmlı, ilâmsız ve iflâslı takipler ile talimata ait iş durumu
incelenerek cetveller alınır. Defterler, kayıtlar, kartonlar incelenip,
işlerin yürütülmesinde, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerinin aynen yerine
getirilip getirilmediği, Bakanlık genelge ve mütalâalarına uyulup uyulmadığı,
iş sahiplerine gereksiz malî külfet yükletilip yükletilmediğine bakılır.
Müdür ve diğer personelin performanslarını tespite yeter derecede derdest ve
muameleden kaldırılmış takip ve talimat dosyaları incelenir. (2) İcra kasa hesabında yolsuzluk
bulunup bulunmadığının tespiti bakımından geniş tetkikat yapılır. Büyük
miktarları ihtiva eden paralar ile eski yıllarda kasaya alınan ve denetim
döneminde reddedilen paralar üzerinde önemle durulur. İncelenen yüksek
reddiyatlı ve eski yıllarda tahsil edilerek denetim döneminde reddolunan
paraları havi derdest, infaz, vesair surette işlemden kaldırılmış esas ve
talimat dosyalarının numaraları düzenlenen listede gösterilir. (3) Yüksek reddiyatlı işlerin
seçilmesinde kasa defterinin reddiyat bölümünden, satış içeren dosyaların
tespitinde katma değer vergisi beyannamelerinin tutulduğu kartonlardan, eski
yıllarda tahsil edilerek denetim döneminde reddolunan dosyaların
belirlenmesinde ise kasa defterinde yer alan ve yılsonlarında hazırlanan müfredatlı
devir listelerinden faydalanılır. (4) Ayrıca, şüpheyi gerektiren
durum varsa istihkak sahipleriyle muhtelif usullerle temas sağlanarak
istihkaklarını alıp almadıkları sorulur. Yolsuzluk tespiti hâlinde gerekli
işlem yapılır. Aksi hâlde, istihkak sahiplerinin isimlerini belirten ve
müfettişin de imzasını taşıyan bir liste dosyaya eklenir. Şüphe ve tereddüdü
gerektiren durum bulunmaması hâlinde, istihkak sahiplerinden bilgi alınması
cihetine gidilmez. (5) İcra ve İflâs Kanunu
Yönetmeliğinin tahsilât makbuzu ile ilgili 61, reddiyat makbuzu ile alâkalı
62, bu makbuzların dağıtılmasına dair 63 ve harç tahsil müzekkeresinin
düzenlendiği 64 üncü maddelerine uygun hareket edilip edilmediği araştırılır. (6) Kasa hesabının incelenmesi
sonucunda önemli bir sorun tespit edilmesi hâlinde konuya raporda yer
verilir. (7) Harç tahsilâtı ve cezaevi yapı
harcı bedellerinin yatırıldığına ilişkin malî birim ve bankaya ait
makbuzlarının özel kartonlarda muhafaza edilip edilmediği ve bunların
dosyalarına işlenip işlenmediğine bakılır. (8) Mahcuz eşyanın yediemin ve
emanet dairelerine tevdiinde, talimat hacizlerinde, araç temininde izlenen
yol ve bunlara ücret takdirleri, haciz tutanaklarının tanzimi ve
inandırıcılığı, iş bölümü cetvellerinin icra mahkemesi hâkimince onanmış olup
olmadığı üzerinde durulur. (9)
Bilirkişilere ve ticarî işletme niteliğinde olmayan yedieminlere ödenen
ücretlerden gelir vergisi kesintisinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
yapılan satışlarda, ihale damga vergisi, tellâliye, katma değer vergisi gibi
devlet alacaklarının yasal oranlarına uygun şekilde tahsil edilip edilmediği,
ihalenin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı araştırılır. (10)
İcra müdürlerinin yaptıkları işlemler nedeniyle icra mahkemelerine açılan
şikâyet davalarının sonuçları irdelenerek, şikâyet davasının kabulüne yol
açacak şekilde yaygın hatalı işlemlerde bulunup bulunmadığı incelenir. (11)
İşlemlerden şüphe duyulması hâlinde tüm denetim dönemini kapsayacak şekilde
bankalardan hesap özeti getirtilerek büyük meblağlı para giriş ve çıkışı olan
günlerde hesaplardaki bu hareketliliğin kasa defteri tarafından doğrulanıp
doğrulanmadığına bakılır. Şayet banka hesabı ile kasa defteri arasında
uyumsuzluk mevcutsa araştırma derinleştirilir. Gerekli görülürse ilgililer
dinlenilir ve sorumlular hakkında tevessülata geçilir. (12)
Talimat dosyalarında reddolunan paraların aynı gün ve noksansız olarak PTT’ye
veya bankaya yatırılıp yatırılmadığı da tetkik edilir. Mahkeme
veznelerinin denetimi MADDE
67 – (1) Mahkeme veznelerinin sayım
ve hesapların kontrolü ile denetimi bu Yönetmeliğin Dördüncü Kısmının
Birinci, İkinci ve Üçüncü Bölümlerinde gösterilen esaslar dairesinde yapılır.
Banka ve PTT vasıtasıyla mahkemelere gönderilen ve mutemet defteri ile yazı işleri
müdürleri tarafından bu yerlerden alınan paralar vezne kayıtlarıyla
karşılaştırılır. Suç eşyası emanet memurluklarının
denetimi MADDE
68 – (1) Suç eşyası emanet
memurluğunun denetiminde, bu Yönetmeliğin Dördüncü Kısmının Birinci ve İkinci
Bölümlerinde belirtildiği şekilde sayım ve hesapların incelemesi yapılır. (2) Suç eşyası ile paraların
kabulü, muhafazası, iade ve müsaderesi, tasfiyesi ve bunlara ait işlemlerin
takibinde 1/6/2005 tarihli ve 25832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Suç
Eşyası Yönetmeliği hükümlerine uyulup uyulmadığı, denetim sırasında iş
bölümüne göre memurluğun işlemlerini takiple görevli bulunan Cumhuriyet
savcısına incelettirilir. Kıymetli eşya, 10/7/1953 tarihli 6136 sayılı Ateşli
Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamına giren
silâhlar ile uyuşturucu maddeler kontrol ettirilir. Bunlardan av tüfekleri
ile mermiler dâhil edilmeden listeye alınması gerekli görülen diğer eşyanın
bir sonraki denetime esas olmak üzere, kayıtlara uygun olarak tanzim ettirilen
listesi ile suç eşyası emanet memurluğu denetimine ait inceleme tutanağı
düzenlettirilir. İnceleme tutanağında, önceki denetimde mevcut oldukları
saptanan suç eşyası ile son denetim döneminde gelenlerden sahiplerine iade,
zoralım suretiyle merciine teslim veya imha edilenlerin, sahiplerince
tebligata rağmen alınmadığı için satılanların ve başka yere yollananların
emanet numaraları yer alır. Liste ve inceleme tutanağı bir sonraki denetimde
kullanılmak üzere mahallinde tutulan teftiş dosyasına eklenir. Listeye ait
bilgisayar kaydı da kasada muhafaza altına aldırılır. (3) Yaptırılacak incelemede
ayrıca; müsaderesine karar verilen silâhlar ile önem arz eden mühimmat ve
diğer eşyanın yetkili mercilere teslimine dair kayıt ve meşruhatın sıhhat
derecesinin tespiti bakımından tesellüm zabıtları ve buna dair belge asılları
ile emanet esas defteri karşılaştırılarak suç eşyası emanet memurluğunca
başka mahalle gönderilmesi için Suç Eşyası Yönetmeliğine göre Cumhuriyet
başsavcılığına tevdi olunan eşyanın akıbetleri gözden geçirtilir. (4) Suç eşyasının muhafaza
edildiği yerin sağlam ve muhkem olup olmadığı tetkik edilerek bir zaafiyetin
tespit edilmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması sağlanır. Düzenlenen
listede yer alan eşyanın mevcudiyeti ve inceleme tutanağında bulunan
hususlardan önemli görülenler müfettiş tarafından sondaj suretiyle kontrol
edilir. (5) Suç Eşyası Yönetmeliğine göre
zapt olunan ateşli silâhlar ile mermilerin emanet dairesinde saklanmasının
sakıncalı olduğu hâllerde, bunların kolluk kuvvetlerine ait bina ve depolarda
muhafaza altına alınması; müsaderesine karar verilenler ile kovuşturmanın her
safhasında, emanet dairesinde saklanması sakıncalı görülen silâh ve
mühimmatın mahkemeden karar alınarak Zoralım Silâhlara Ait Yönergede
belirtilen esaslar dairesinde en yakın Kara Kuvvetleri Komutanlığı ordu
donatım birliklerinden birine teslimi hususlarının yerine getirilmesinde
gereken hassasiyetin gösterilip gösterilmediği üzerinde durulur.
Noksanlıkların mahallinde ikmali cihetine gidilir. Ayniyat
memurluklarının denetimi MADDE 69 – (1) Ayniyat memurluklarının denetiminde; iş bölümüne
göre görevli bulunan Cumhuriyet savcısına demirbaş eşyanın mevcut olup
olmadığı defter kayıtları ile mevcudun karşılaştırılması suretiyle
yaptırılır. Denetimi yapan müfettiş gerektiğinde eşyanın varlığını sondaj
suretiyle araştırır. Ayrıca demirbaşa ilişkin liste tanzimi cihetine
gidilmez. (2)
Ayniyatla ilgili cetvellerin zamanında tanzim edilerek merciine gönderilip
gönderilmediği, işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülüp
yürütülmediği denetlenir. Taşıtların ve diğer demirbaşların geçici teslim
tutanakları incelenir. İdarî işler müdürlükleri ile
daire mutemetliklerinin denetimi MADDE
70 – (1) İdarî işler müdürlükleri
ile daire mutemetliklerinin denetiminde ilgililerin işlemleri üzerinde
durulur. Arşivlerin denetimi MADDE
71 – (1) Arşivlerin denetiminde;
vazifelilerin, ilgili mevzuatta yer alan esas ve usullere uygun şekilde
faaliyet gösterip göstermedikleri incelenir, ihmali görülenler hakkında
kanunî gereğine tevessül olunur. Adlî Tıp Kurumu, grup
başkanlıkları ve şube müdürlüklerinin denetimi MADDE 72 – (1) Adlî Tıp Kurumunun denetiminde; a)
Denetime başlandığı gün Yönetmeliğin Dördüncü Kısmının Birinci ve İkinci
Bölümlerinde gösterilen hesaplar ile mevcutların tespiti yapıldıktan sonra,
cevabî yazılar ve kayıtlar karşılaştırılır, b) Görevlilere ait kadro cetveli,
ihtisas kurulları başkan ve üyeleri ve uzmanlar ile ihtisas daire başkanlığı
görevlerini yerine getirenlerin isimlerini içeren listeler, Genel Kurul ile
ihtisas kurul ve dairelerinin iş durumlarını gösteren listeler dosyaya
konulur, c) Adlî tıp grup başkanlıkları ve
şube müdürlüklerinin denetiminde, kadro cetveli, mevcut ihtisas dairelerine
ait faaliyet raporları ile denetim dönemine ait iş istatistik formları
dosyaya eklenir, ç) Sayım ve hesaplar, defter ve
kayıtlarla karşılaştırılır, şube müdürlüklerinin ayrıca hesaplarının sayım ve
kontrolü yapılır, d) İşlemlerin yürütülmesi ve
raporların düzenlenmesinde mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı üzerinde
durulur. Adlî
tabipliklerin denetimi MADDE 73 – (1) Adlî tabipliklerin denetiminde, denetim dönemi
içindeki iş ve gelir durumunu gösterir cetveller alınır. Tahsil edilen
paraların merciine noksansız gönderilip gönderilmediği mahallindeki mevcut
kayıtlardan araştırılır. Ayrıca makbuz ve fatura karşılaştırması yapılarak
yolsuzluk olup olmadığı tetkik edilir. (2) Döner sermaye ile alâkalı suç
teşkil eden yahut disiplin cezasını gerektiren işlemlere muttali olunması
hâlinde konu merciine iletilir. İşlerin mevzuata uygun yürütülüp
yürütülmediği üzerinde durulur. Türkiye Noterler Birliğinin
denetimi MADDE 74 – (1) Türkiye Noterler Birliğinin denetiminde, bu
Yönetmeliğin Dördüncü Kısmının Birinci ve İkinci Bölümlerinde gösterilen
esaslar dairesinde sayım ve hesap kontrolü yapılır. (2)
Denetim sırasında ayrıca; a)
Mevzuat gereği kullanılması zorunlu olan tüm defterlerin usulüne uygun
şekilde tutulup tutulmadığı, b)
Mevcutların, kayıt ve banka cevaplarına uygun olup olmadığı, c)
18/1/1972 tarihli 1512 sayılı Noterlik Kanununun Onüçüncü Kısmında yer alan
maddelerde belirtilen görevlerin ifasında gecikme ve noksanlık bulunup
bulunmadığı, ç)
Genel kurul, yönetim kurulu ve disiplin kurulu ile başkanlık divanı
toplantılarının süresinde ve usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığı,
verilen kararların uygulanıp uygulanmadığı, d)
Birlik çalışmaları hakkında Bakanlığa bilgi verilip verilmediği hususları
incelenir. Noter odalarının denetimi MADDE 75 – (1) Noter odalarının denetiminde, bu Yönetmeliğin
Dördüncü Kısmının Birinci ve İkinci Bölümlerinde gösterilen esaslar
dairesinde sayım ve hesap kontrolü yapılır. (2)
Denetim sırasında ayrıca; a)
Kullanılması gerekli olan defterlerin usulüne uygun şekilde tutulup
tutulmadığı, b)
Mevcutların belge ve banka cevaplarıyla uygun olup olmadığı, c)
Türkiye Noterler Birliği tarafından gönderilen ödeneklerin amaca uygun
şekilde sarf edilip edilmediği, ç)
Üye aidatlarının gönderilmesinde gecikmeler bulunup bulunmadığı ve bu konuda
ilgililerin uyarılıp uyarılmadığı, d)
Genel kurul ve başkanlık divanı kararlarının uygulanmasında gecikmelere
sebebiyet verilip verilmediği, e)
Noterlik dairelerinin iç düzeninin Noterlik Kanunu Yönetmeliği hükümlerine
uygunluğunu temin etmek için yardımlarda bulunup bulunulmadığı, f)
Sosyal yardım faaliyetleri ile vefat eden noterlere ait dairelerin geçici
idare, devir ve tesliminde gereken tedbirin alınıp alınmadığı gibi
hususlar üzerinde durulur. Noterliklerin denetimi MADDE 76 – (1) Noterliklerde denetime başlandığı gün itibarıyla
yıllık temelde onaylama, düzenleme ve toplam yevmiye sayısı ile yıllık
safi-gayrisafi gelir düzeyini belirten iş cetveli alınır. Gelir durumu tespit
gününden önceki ay sonu itibarıyla çıkartılır. (2)
Yıllık safi gelirin gayrisafi gelire olan oranının makul seviyenin altına
düşmesi hâlinde, bu durumun kabul edilebilir sebepleri bulunmuyorsa konu
denetim raporunda açıklanır ve malî mercilere ihbarda bulunulur, durumun
niteliğine göre tevessülata geçilir. (3) Emanet para, harç, damga ve
değerli kâğıt hesapları incelenir. (4) Emanet para hesabının
incelenmesinde, emanet tutanakları, kabul ve red makbuzları, çek dip
koçanları ve defter kayıtları karşılaştırır ve sayfa toplamlarının kontrolü
yapılır. Ayrıca emanet para faizlerinin merciine yollanıp yollanmadığına
bakılır. (5) Noterlik Kanununun 119 uncu
maddesi uyarınca tahsil edilen vergi, değerli kâğıt ve harçların ilgili vergi
dairesine bir beyanname ile yatırılıp yatırılmadığı araştırılır.
Beyannamelerin her ayın biri ile onbeşinci ve onaltıncı ile sonuncu günlerine
ait iki devre için hazırlanıp hazırlanmadığı ve her ayın onbeşinci günüyle
son gününü takip eden yedi iş günü içinde ilgili dairelere verilip
verilmediği hususları, makbuz ve beyanname asılları ile yevmiye defterlerinin
karşılaştırılması suretiyle araştırılır. (6) Karşılaştırma ve toplamların
alınması işlemi, sondaj suretiyle ve her yıl için üç aydan az olmamak üzere,
muayyen dönemler için yapılır. Bilgisayar kullanılan noterlerde, yevmiye
defterinin sayfa toplamlarının alınması yerine, günlük toplamların teselsül
edip etmediği, onbeş günlük yekûnların aylık yekûnlara, bunların da muvazene
defterine aynen geçip geçmediğine bakılır, inceleme yapılan dönemler
tutanakta belirtilir. (7) Noterliklerin denetiminde
ayrıca; a)
İş sahiplerinden harç, vergi ve değerli kâğıt karşılığı olarak tahsil edilmiş
ve henüz merciine yatırılmamış paraların mevcut olmaması veya noksan olması
hâlinde, miktar da göz önünde tutulmak
suretiyle ilgilisi hakkında işleme geçilmesi takdir edilir, noksanlık ihtiva
etmese dahi paraların ilgili dairelere yatırılmasındaki gecikmelerin
mahiyetine göre işlem yapılır, b)
Noterlik Kanununun 117 nci maddesinin tatbikine esas olmak üzere, fazla ücret
alındığının tespiti hâlinde durum değerlendirilerek noterin beyanını da
taşıyan iki nüsha tutanak düzenlenir ve düşünce yazısına bağlanarak
Başkanlığa gönderilir, c) Eksik ücret alınmasının kasıtlı
olduğu anlaşıldığında ceza ve disiplin yönünden işlem yapılır, ç) Beyannamede gösterilen harç,
vergi ve değerli kâğıt bedelinin merciine eksik yatırıldığının tespiti
hâlinde durum vergi dairesine bir yazıyla bildirilir, iş kâğıtlarının
incelenmesinde hata sonucu harç, vergi ve değerli kâğıt bedelinin noksan
tahakkuk ve tahsil edildiğinin tespiti hâlinde de, işlemlerin numaraları ve
hatanın mahiyeti de belirtilerek düzenlenecek tutanak vergi dairesine
gönderilir, fazla veya noksan harç, vergi ve ücret alınması hâli belli
sayıdaki işe inhisar ettiği ve miktar itibarıyla de cüz’i bulunduğu takdirde
öneri yapılarak muvafakat hâlinde noksanlık mahallinde notere ikmal
ettirilir, d) Harç, vergi ve değerli kâğıt
bedelinin fazla tahakkuk ettirilmesi hâlinde, işin mahiyet ve ehemmiyetine
göre icabında noter hakkında gerekli işlem yapılmakla beraber, fazla tahakkuka
yol açan hatalara işaret edilmek ve işlem numaraları da belirtilmek suretiyle
beyannamenin verildiği daireler haberdar edilir, e) Noterlik Kanununun 158 inci
maddesinde ifade edilen eski tarihli evrak düzenleme, yevmiye defterinde
numara ayırma, harç, damga veya sair vergilerin ödenmelerine esas olarak
düzenlenen beyannamelerde veya bunlara eklenen makbuzlarda tahrifat yapılması
hususları üzerinde titizlikle durulur, f) Muamelelerde birçok yolsuzluğa
rastlanması, işlerin ve kayıtların tamamen karışık bulunması hâlinde,
Başkanlığın bilgi ve izni dâhilinde denetim programında değişiklik yapılarak
süre uzatılır. Denetimin eksiksiz yapılmasına, yolsuz ve noksan işlemlerden
mümkün olanların düzeltilip tamamlanmasına çalışarak, ilgililer hakkında
işleme geçilir, harç, vergi, değerli kâğıt ve katma değer vergisi gibi
hesapların tetkiki icabında bilirkişiden de yararlanılmak suretiyle yapılmaya
çalışılır, g) Suç teşkil eden veya inzibatî
muameleyi gerektiren bir husus görülmesi hâlinde, inceleme bütün işlemlere
teşmil edilir, gerekirse önceki dönemlere ait işlemler de incelenir, ğ) Denetlenen noterliğin iş hacmi
de nazara alınarak; özellik arz edenler ile değeri yüksek harç, vergi ve
ücret tahsilini gerektiren işlemler ve numaraları yevmiye defterlerinden tespit
olunur, bu iş kâğıtlarındaki tahakkukların kanun, yönetmelik, tebliğ, mütalâa
ve ücret tarifesindeki esaslara uygun bulunup bulunmadığı incelenerek,
yevmiye numaraları düzenlenecek listede belirtilir, h) Dairede tutulması gereken
defterler, kartonlar, kayıtlar ve bunların dayanağı olan evrak ile mevzuat
hükümleri dairesinde muamele yapılıp yapılmadığının kontrolü bakımından da iş
hacmine uygun surette cilbentler ve iş kâğıtları tetkik edilir, i)
Yevmiye defteri kayıtlarındaki tutarlar ile iş kâğıtlarına eklenmiş bulunan
noterlik makbuzlarında yer alan meblağların sondaj suretiyle
karşılaştırılması yapılır, ı)
Kira sözleşmesi, personelle hizmet sözleşmeleri, bordrolar, Noterlik Kanunu
Yönetmeliği gereğince tutulması zorunlu olan yazışma kartonları incelenir,
muvazene defteri ile dayanağı olan fatura ve gider makbuzlarının gerçek
durumu yansıtıp yansıtmadığı, yerinde olup olmadığı araştırılır, tereddüt
hâlinde durum ilgili mercie bildirilir, j)
Noterin tahsil ettiği, katma değer vergilerinden dairedeki harcamalar için
ödediği katma değer vergileri çıktıktan sonra bakiyesini süresinde merciine
yatırıp yatırmadığına, ayrıca muvazene defterinin gider sütununda da düşümünü
yapıp yapmadığına bakılır. (8)
Denetim sırasında hizmet mahallinin resmî bir dairenin gerektirdiği
saygınlığı sağlayacak nitelikleri taşıyıp taşımadığı ve mefruşatının bu
niteliğine uygun bulunup bulunmadığı üzerinde durulur. (9)
Noterlik iş ve işlemlerinin denetiminde yukarıda değinilen hususlar dışında
müfettiş tarafından gerekli görülen sair inceleme ve araştırmalar icra
olunur. Türkiye Barolar Birliğinin
denetimi MADDE 77 – (1) Türkiye Barolar Birliğinin denetiminde, bu
Yönetmeliğin Dördüncü Kısmının Birinci ve İkinci Bölümlerinde gösterilen
esaslar dairesinde sayım ve hesap kontrolü yapılır. (2)
Denetim sırasında ayrıca; hesap çekimleri yapılıp, kayıt, defter ve belgeler
tetkik edilerek; a)
Genel kurulca seçilen organların, faaliyetlerini 19/3/1969 tarihli ve 1136
sayılı Avukatlık Kanununun amir hükümlerinde öngörülen şekilde sürdürüp
sürdürmedikleri, b)
Birlik yönetim ve disiplin kurulları toplantılarının süresinde yapılıp
yapılmadığı ve işlemlerinde gecikme ve mevzuata aykırılık olup olmadığı, c)
Bakanlığın vesayet makamı sıfatıyla verdiği kararların yerine getirilip getirilmediği, ç)
Baro denetimlerinde yapılan önerilerin, teşkilâta duyurulup duyurulmadığı, d)
Birlik aidatlarını zamanında göndermemeleri hâlinde, baroların uyarılıp
uyarılmadıkları, e)
Defter ve belgelerin usulünce tutulup, sarfiyatların amaç doğrultusunda ve
hakkaniyet ölçüsünde yapılıp yapılmadığı, f)
Denetçilerin raporlarının gözden geçirilerek gereklerinin yerine getirilip
getirilmediği, g)
Barolar tarafından müdafilere ödenmek üzere Maliye Bakanlığınca Türkiye
Barolar Birliği hesabına aktarılan paraların, mahsus defterine eksiksiz
kaydedilerek işlemlerin denetime imkân verecek şekilde itinayla yürütülüp
yürütülmediği, ğ)
Avukatlık Kanununun 27 nci maddesi gereğince basımı ve satışı yapılan pul
bedellerine ilişkin hesap ve kayıtların mevzuat hükümlerine göre yapılıp
yapılmadığı, h)
Avukatlık Kanununun 27 nci maddesinin (a) bendi uyarınca kurulmuş bulunan
sosyal yardım ve dayanışma fonuna ilişkin kayıt ve hesapların usulünce
tutulup tutulmadığı hususları
incelenir. (3)
Denetimde yukarıda değinilen hususlar dışında müfettiş tarafından gerekli
görülen sair inceleme ve araştırmalar icra olunur. Baroların denetimi MADDE 78 – (1) Baroların denetimi, idarî ve malî konuları
kapsayacak şekilde yapılır. (2)
Bu denetimde; a)
Genel kurulun, Avukatlık Kanununun öngördüğü zamanlarda toplanıp
toplanmadığı, üyelerin bu toplantılara yazılı çağrı ile davet edilip
edilmediği, muhik sebep olmaksızın toplantıya katılmayan veya oy
kullanmayanların para cezasıyla cezalandırıp cezalandırılmadığı, giriş ve üye
aidatlarının kanunun tespit ettiği oranlar dâhilinde olup olmadığı, b)
Disiplin işlemlerinde gecikme ve sürünceme bulunup bulunmadığı, c)
Adlî müzaheret bürosunun kurularak, görev alacak avukatların listesinin
düzenlenip düzenlenmediği, büronun senelik çalışmalarıyla ilgili raporun
tanzim olunarak, yönetim kuruluna ibraz edilip edilmediği, ç)
19/6/2002 tarihli ve 24790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Barolar
Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğine göre bulundurulması gerekli defter
veya kartonların eksiksiz tutulup tutulmadığı, d)
Baro iç yönetmeliğinin tanzim edilip edilmediği, e)
Baro gelir-gider ve adlî yardım hesapları ile 23/3/2005 tarihli ve 5320
sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun
13 üncü maddesi uyarınca müdafilere ödenmek üzere barolara gönderilen
paraların ve bunların harcanmasının mahsus defterine eksiksiz kaydedilerek,
işlemlerin denetime imkân verecek şekilde itinayla yürütülüp yürütülmediği,
söz konusu hesaplara ait faiz ve sair gelirlerin amacına uygun kullanılıp
kullanılmadığı, f)
Gelir ve giderlerin makbuzlara dayandırılıp dayandırılmadığı ve bunların
kanun uyarınca görevlendirilenler tarafından müştereken imzalanıp
imzalanmadığı, g)
Denetleme kurulunun yıllık rapor yanında en az iki ayda bir denetim görevini
yerine getirip getirmediği, ğ)
Baroda yardımcı personel istihdam edilip edilmediği, bunların vergi
kesintileri ile prim ve ücretlerinin zamanında tediyesinin sağlanıp
sağlanmadığı, h)
Baroya kayıtlı avukatların sosyal sigorta prim borçlarının bulunup
bulunmadığı, i)
Türkiye Barolar Birliğine ölüm ve kesenek borcunun olup olmadığı, ı)
Üye avukatların aidatlarını zamanında ödeyip ödemedikleri, ödemeyenler
hakkında gerekli uyarı yapıldıktan sonra levhadan silme cihetine gidilip
gidilmediği, j)
Sarf belgelerinin işlendiği defterler ve kayıtlar üzerinden hesap çekimi de
yapılmak suretiyle, mahsup defterlerine düzenli ve eksiksiz kaydedilip
edilmediği, herhangi bir usulsüzlük ve yolsuzluk bulunup bulunmadığı gibi hususlar
üzerinde durulur. (3)
Bundan başka, baronun kuruluşu, üye avukat sayısı ve kurum avukatı ile
stajyer sayısı ve denetlenen baroya bağlı bulunan iller hakkında genel
bilgilere raporda yer verilir. Personele ait kadro cetveli, yönetim ve
disiplin kurulu soruşturma cetvelleri düzenlettirilerek rapora eklenir. (4)
Türkiye Barolar Birliği ya da baroların denetimi sırasında idarî ve malî
konularda organlarının usulsüzlük ve yolsuzlukları belirlenmesi hâlinde
gerekli tespit yapıldıktan sonra ilgilinin savunması alınmaksızın oluşturulan
dosya bir fezlekeye bağlanarak Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmek
üzere Başkanlığa iletilir. (5)
Denetimde yukarıda değinilen hususlar dışında müfettiş tarafından gerekli
görülen sair inceleme ve araştırmalar icra olunur. Ceza infaz kurumlarının denetimi MADDE 79 – (1) Ceza infaz kurumlarının denetimine başlandığı
gün, bu Yönetmeliğin Dördüncü Kısım, Birinci ve İkinci Bölümlerinde
gösterilen tespit ve sayım işlemleri yapılır. Ancak bu işlemler Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Kontrolörlerinin denetim programına dâhil
birimlerde gerek duyulmadıkça yapılmaz. (2)
Denetime başlanılan gün itibarıyla ceza infaz kurumu mevcudu koğuşlar ve
diğer birimler bizzat gezilmek suretiyle saptanır. Ceza infaz kurumunun büyük
olması ve sair fiilî imkânsızlıkların bulunması durumunda konu sayım ve
tespit tutanağında izah edilmek suretiyle sayım işlemi kayıtlar üzerinden
icra olunabilir. Koğuş ve sair birimlerin gezilmesi sırasında hükümlü ve
tutuklularla konuşulup istekleri saptanarak makul olanların karşılanması
yönünde alâkalılar uyarılır, gerekirse ilgili birime ulaştırılmak üzere
keyfiyet Başkanlığa aksettirilir. (3) Kurum binası ve müştemilatı
ile koğuş, oda, yatakhane, yemekhane, görüş mahalli, ambar, mutfak, revir,
çamaşırhane, banyo, müşahede ve disiplin hücreleri gibi kısımlar ile hizmete
açık veya kapalı bulunan bölümlerin ısınma ve fizikî durumları ile kullanılış
özellikleri, gece ve gündüzleri etkin bir denetime imkân verip vermedikleri,
muhafaza, aydınlatma ve firarları önleyici tedbirlerin yeterliliği,
haberleşme ve alarm tesisatının durumu gözden geçirilir. (4)
Birden fazla müdür bulunan kurumlarda iş bölümü çizelgesinin yapılıp
yapılmadığı araştırılır. (5)
Yatma plânlarının bulunup bulunmadığı tetkik olunur. (6)
Aramalar ile günlük yoklamaların yapılıp yapılmadığı incelenir. (7)
Personele ait nöbet ve vardiya çizelgelerinin düzenlenme, tasdik ve
tatbikinde mevzuata uyulup uyulmadığı araştırılır. (8)
Cumhuriyet başsavcısı, görevli Cumhuriyet savcısı, kurum müdürleri ve diğer
ilgililerin kontrol görevlerini gece ve gündüz yerine getirip getirmedikleri
üzerinde durulur, bu amaç doğrultusunda tutulmakta olan kayıtlar kontrol
edilir. Bu denetimler sırasında tespit edilen hususlarla ilgili olarak
görevlilerin uyarılıp uyarılmadığı, suç teşkil eden fiillerinden dolayı
gerekli işlemlere tevessül edilip edilmediği izlenir. (9)
Disiplin cezaları verilmişse mahiyeti, hükümlüler ve tutuklular hakkında
uygulanan disiplin ceza ve tedbirlerin kurum idaresinde tutulan Gözlem ve
Sınıflandırma Formuna kaydedilip kaydedilmediği tetkik olunur. (10)
Gönderilen ve alınan mektuplar ile basılı eserlerin kuruma alınırken kontrole
tâbi tutulup tutulmadığı, telefon görüşmelerinin mevzuata uygun şekilde
yaptırılıp yaptırılmadığı irdelenir. (11)
Ziyaret ve görüşlerde mevzuat ve Bakanlık genelgelerine uygun davranılıp
davranılmadığı izlenir. (12)
Şikâyet kutularının ceza infaz kurumunun uygun yerlerine konulup konulmadığı,
sorumlu infaz koruma başmemuru tarafından açılarak kurumun en üst amirine
iletilip iletilmediği araştırılır. (13)
Hükümlü ve tutukluların kurumda çekilmiş fotoğraflarının bulunduğu
hükümlü/tutuklu kimlik belgesi verilip verilmediği kontrol edilir. (14)
Amacına uygun tarzda iyileştirme programlarının düzenlenme ve uygulanma
durumları araştırılır. (15)
Kütüphaneden yararlanma usulleri ile bu konudaki mevzuat hükümlerinin
uygulanması tetkik edilir. (16)
Televizyon, radyo, internet gibi iletişim araçlarının temini ve kullanılması
usulleri gözden geçirilir. (17)
Mevzuat gereği tutulması gereken defter ve kartonların usulünce tutulup
tutulmadığı, ayrıca hükümlü ve tutuklu defterlerine resim yapıştırılıp
yapıştırılmadığının üzerinde durulur. (18) Hükümlü ve tutukluların
kıymetli eşyalarının kabulü, korunması ve iadelerinde mevzuat hükümlerine
uygun hareket edilip edilmediği incelenir. (19) Asayiş ve güvenlikle ilgili
olaylara karşı alınan önleme tedbirlerinin durumu araştırılır. (20) Kurumda olağanüstü hâllerde
uygulanacak plân tatbikatının yapılıp yapılmadığına bakılır. (21)
Hükümlü ve tutukluların kuruma alınma, kayıt, bilgilendirme ve muayene
işlemlerinin yapılıp yapılmadığı araştırılır, öğrenim ve meslekî durumlarının
saptanması gibi işlemlerle kadın, erkek, genç, çocuk hükümlü ve tutuklularla
daha önce polis, jandarma gibi güvenlik hizmetlerinde bulunanlar ve ırza
geçme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan gelenler, akıl
hastaları, cinsel eğilimleri farklı olanların, saldırgan ve çevresi için tehlike
arz edenler gibi durumu özellik gösterenlerin kurum içerisinde yerleştirilme
durumları tetkik edilir, ıslah ve iyileştirme çalışmalarına karşı duranlarla
terör ve örgütlü suçlardan hükümlü ve tutuklu bulunanlar hakkında alınan
tedbirler üzerinde hassasiyetle durulur. (22)
Hükümlü gözlem ve sınıflandırmalarının zamanında yapılıp yapılmadığı tetkik
edilir. (23)
Bir yıldan ziyade hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûm olanlara vasi tayin
ettirilip ettirilmediği kontrol edilir. (24) Hükümlü ve tutukluların
temizlik, tıraş ve banyo ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı gözlenir. (25)
Hükümlü ve tutukluların tedavi ve muayeneleri için hastanelere, duruşmalarda
bulundurulmak üzere mahkemelere gönderilmeleri veya başka bir infaz kurumuna
nakil ve sevkleri hususunda alınan tedbirler incelenir. (26)
Hükümlü ve tutukluların kişisel paralarının emanete alınma ve dağıtılma
usullerine riayet edilip edilmediği ve faizlerin mevzuata uygun şekilde
işleme tâbi tutulup tutulmadığı gözden geçirilir. (27)
Ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile işyurtlarının demirbaşına kayıtlı
olup hizmet dışı bırakılan eşya ve araçlarla yemek ve ekmek artıklarının
satışından elde edilen gelirlerin ilgili yere gönderilip gönderilmediği
araştırılır. (28)
Hükümlü ve tutukluların, aşı ve muayenelerinin yaptırılıp yaptırılmadığı
kontrole tâbi tutulur. (29) Mutfak teşkilâtı olmayan yerlerde yemeklerin
pişirilmesi, likit gaz tüpleri ve gazocaklarının muhafaza yerleri, çiğ
ve kuru gıda maddeleriyle ekmeğin temin ve dağıtım durumu ile mutfak
teşkilâtı olan kurumlarda günlük tabelaların tanziminde titizlik gösterilip
gösterilmediği denetlenir. (30) Genel bütçeye ait giyecek,
yiyecek, temizlik ve sair ihtiyaç maddelerinin alım ve dağıtımında mevzuat
çerçevesinde davranılıp davranılmadığı incelenir. (31) Hükümlülerin izinlerini
düzenleyen esaslara riayet edilip edilmediğine bakılır. (32) Yiyecek bedellerinin
tahsilinde mevzuat hükümlerinin uygulanmasına özen gösterilip gösterilmediği
araştırılır. (33) Hükümlü ve tutukluların hak
ve menfaatlerinin korunması hususunda alınan tedbirlerle insan onuru ile
bağdaşmayan veya kişileri küçültücü nitelikte işlemlere mani olacak
tedbirlerin alınıp alınmadığı gözden geçirilir. (34) Kurumda uygulanan günlük
yaşamla ilgili programlar denetlenir, geçen denetimden bu yana meydana gelen
toplu ve müessif olaylar ve sebepleri ile bunlar hakkında yapılan işlemler
irdelenir. (35) Mevcut bütün defter ve
kartonlar tetkik edilir, yeterli sayıda infaz dosyası gözden geçirilip, hata
yapılıp yapılmadığına bakılır. İncelenen evrakın infaz numaraları
düzenlettirilen iş cetveli veya hükümlü listesi üzerinde gösterilir. (36)
Ceza infaz kurumları izleme kurullarının raporları ile infaz hâkimliğinin
kararları da gözden geçirilmek suretiyle denetim dönemi içerisinde aksayan
yönlerin belirlenmesine çalışılır. (37)
Genel olarak kurumun amir ve memurlarının karar ve işlemleri tetkike tâbi
tutulur, ayrıca infaz kurumlarının mevzuat dairesinde sevk ve idare edilip
edilmediğine bakılır. (38) Yapılan denetim sonucu bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 sayılı Ceza İnfaz Kurumu Bilgi Formu tanzim
ettirilir, aksayan hususlar denetim raporunda belirtilir, ceza infaz kurumuna
ait kadro cetveli, hükümlü defter numaraları ile infaz numaralarını ihtiva
eden hükümlü isim listesi, Bakanlık memurları açısından tanzim edilen ve
gerektiğinde özeti çıkartılan iş bölümü cetveli denetim dosyasına konulur. İl seçim ve ilçe seçmen kütük
bürolarının denetimi MADDE 80 – (1) Seçim büroları müstakil bir yönetmelik dâhilinde
seçim iş ve işlemleri dışında adalet müfettişleri tarafından denetlenir. Denetimli serbestlik ve yardım
merkezi şube müdürlüğü ve büroları ile koruma kurullarının işlemlerinin
denetlenmesi MADDE 81 – (1) Denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube
müdürlüğü ve büroları ile koruma kurullarının işlemlerinin denetlenmesinde, a) Denetime başlanılan gün
itibarıyla çalışma raporlarından hareketle iş cetvelleri düzenlettirilmek
suretiyle elde mevcut bulunan derdest dosya sayısı belirlenir, iş hacmine
göre bunların tamamı veya sondaj suretiyle seçilecek yeteri kadar dosya
üzerinden tetkikat icra olunur, gereken hâllerde işlemi tamamlanmış bulunan
dosyalar da ilgili birimlerden getirilmek suretiyle denetlenir, b) Koruma kurullarının, 20/12/2005
tarihli ve 26029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Denetimli Serbestlik ve
Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliğin 61 inci maddesinde
belirlenen şekilde oluşturulup oluşturulmadığına bakılır, 63 üncü madde
gereğince yapılması gereken periyodik toplantıların usulünce yapılıp
yapılmadığı, toplantı öncesinde gündem oluşturulması ve bilgilendirmenin şube
tarafından yerine getirilip getirilmediği araştırılır, toplantı ve karar
yeter sayılarının Yönetmeliğe uygun şekilde tecelli edip etmediği irdelenir,
koruma kurulu tarafından alınan kararların ifası hususunda şube müdürlüğü
tarafından işlem icra olunup olunmadığı incelenir, c) Denetimli serbestlik ve yardım
merkezi şube müdürlüğü veya bürolarında bulunan çalışma programından bir
örnek alınarak, söz konusu programın adil ve hizmetin gereğine uygun olarak
düzenlenip düzenlenmediği ayrıca gereklerine göre hareket edilip edilmediği
tetkik olunur, ç) Denetimli Serbestlik ve Yardım
Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliğinin 80 inci maddesinde belirtilen
defterler ile aynı Yönetmeliğin 96 ncı maddesinde bildirilen kartonların
usulünce ve amacına uygun şekilde tutulup tutulmadığı araştırılır, d) Denetimli serbestlik ve yardım
merkezi şube müdürlüğü veya bürosunun mevzuat gereği periyodik olarak
düzenlemek durumunda olduğu çizelge, liste, plân ve projelerin süresinde
hazırlanıp hazırlanmadığı ve ilgili evrak getirtilerek iletilmeleri gereken
yerlere ulaştırılıp ulaştırılmadıkları kontrol edilir, e) Cumhuriyet başsavcılığı
tarafından tutulmakta olan adlî kontrol kararlarının kaydına mahsus defter
ile denetimli serbestlik genel defteri aynı ortamda bulundurulmak suretiyle
denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü veya bürolarında
tutulmakta olan adlî kontrol defteri, denetimli serbestlik defteri,
çocukların denetimine dair defter, mükerrirlere ilişkin defter kayıtları
karşılaştırılmaya tâbi tutularak, Cumhuriyet başsavcılığı tarafından tutulan
defterlerdeki kayıtlardan o yerdeki şube müdürlüğü veya bürodaki defterlere
kaydedilmesi gerekenlerin zamanında ve tam olarak kaydedilip
kaydedilmedikleri, her bir tedbir ve kararın ayrı numara ile kaydının yapılıp
yapılmadığı saptanır, kayıtlarda sorun çıkması durumunda tetkikat tüm
işlemleri kapsayacak şekilde genişletilir. (3)
Bu incelemeler sırasında, işlemlerin 5402 sayılı Kanun, Denetimli Serbestlik
ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliği ve ilgili mevzuat
hükümlerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediğine bakılır. Uzmanların denetimi MADDE 82 – (1) Aile ve çocuk mahkemeleri, ceza infaz kurumları,
denetimli serbestlik büro ve şubeleri ile diğer birimlerde görevlendirilen,
psikolog, sosyolog, öğretmen, sosyal çalışmacı ve sair vazifelilerin
denetimi, nezdinde görev yaptıkları birimin denetimi ile birlikte icra
olunur. Diğer birimlerin denetlenmesi MADDE 83 – (1) Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşlar veya mevzuat
gereği müfettişlerin denetimine tâbi tutulan sair birimlerde; a)
Denetime başlanılan gün itibarıyla para veya sayımı gereken eşya mevcut ise
tespit işlemi yapılır, b)
Kadro durumu ve hareketlerini gösteren cetveller tanzim ettirilerek dosyaya
alınır, c)
Varsa çalışanlar arasındaki iş bölümünü gösteren çizelgeler temin edilir,
böyle bir çizelgenin bulunmaması hâlinde ise yapılan görevin niteliği icabı
bu çizelgenin varlığının faydalı olacağının düşünülmesi durumunda, denetim
sırasında adı geçen belge hazırlattırılarak bir örneği dosyaya ilâve olunur, ç)
Mümkün olduğu nispette; çalışanların performansını gösteren ve yıl içerisinde
baktıkları ve çıkarttıkları iş durumunu belgeleyen iş cetvelleri alınır, d)
Mevzuat çerçevesinde iş, işlem ve kararlar incelenir, e)
Tespit olunan eksikliklerin öneriler listesinde belirtilenlerin dışındakilere
gerektiğinde denetim raporunda yer verilir. Adliyesi bulunmayan
ilçelerdeki adalet daireleri ve ilçe seçmen kütük bürolarının
denetlenmesi MADDE 84 – (1) Adliyesi bulunmayan ilçelerde diğer adalet
dairelerinin bir kısmı ile seçim bürolarının açık olması hâlinde, bağlı
bulunduğu yerin denetimi ile birlikte bu birimlerin de denetimi
gerçekleştirilir. (2)
Bu birimlerin tespiti bağlı bulundukları adliyenin denetimine başlandığı gün
itibarıyla yapılmaya çalışılır, mümkün olmaması hâlinde devam eden günlerde
bu işlem ifa olunur. Tespit ve sayımın devam eden günlerde icra olunması
hâlinde iş cetvelleri de tespit günü itibarıyla düzenlettirilir. (3)
Evrakın incelenmesi imkânlar ölçüsünde mahallinde icra edilir. İşlerin yoğun
olması veya geniş tevessülatı gerektirecek bir durumun varlığı hâlinde evrak
ve dosyalar bağlı bulunduğu adliyeye getirtilebilir. (4)
Bu birimlerin denetimi sonucunda ayrı bir denetim dosyası tanzim edilmez.
Denetime ilişkin evraklar bağlı bulunulan adliyenin denetim dosyası içine
yerleştirilir. Bakanlık merkez birimlerinin
denetimi MADDE 85 – (1) Bakanlık merkez birimleri, Bakan tarafından
tensip edildiğinde denetlenir. (2) Bu denetim Bakanın verdiği
emir çerçevesinde ve Başkanın belirlediği yöntem dâhilinde yapılır. YEDİNCİ
BÖLÜM Denetim
Raporu ve Öneriler Listesi Denetim
raporları ve dosyasının düzenlenmesinde dikkat edilecek hususlar MADDE
86 – (1) Denetim raporu, bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-17 sayılı form temel alınmak suretiyle
hazırlanır, raporda tespit edilen aksaklıklar ilgili birimin başlığı açılmak
suretiyle ifade edilir. İşleyişi normal bulunan, aksaklık tespit edilmeyen
veya mahallinde giderilen ve hâl kâğıtlarına yansıtılmayan basit aksaklıklar
açısından başlık açılmaz. Yazı işleri müdürleri hakkında düzenlenen gizli
raporların muhtevasına ve kanaate, ilgili bölüm başlığı açılmak suretiyle
özetle yer verilir. (2)
Genel sonuç bölümünde sırası ile; a) Adalet daireleri ile
mahkemelerin faaliyet ve işleyişlerinin normal yolda olup olmadığına, b) Denetim yerinde alınan ihbar ve
şikâyetler ile yapılan inceleme ve soruşturmalara, c) Personel, ödenek, demirbaş eşya
ve diğer hususlarda hissedilen ihtiyaç ve taleplere, ç) Bir önceki denetimde yapılan
önerilere riayet derecesine, d) Haklarında hâl kâğıdı
düzenlenen görevlilerin adlarına, hâl kâğıdı düzenlenmeyen görevlilerin
adları ile birlikte düzenlenmeme sebeplerine, e) Haklarında, Adlî Yargı Hâkim ve
Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerinin
Yaptırılmasının Esas ve Usullerine İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan 3
numaralı fiş düzenlenenlerin adlarına, f) Adalet memurları hakkında
düzenlenen gizli raporların kaç adet olduğuna ve ilgili mercie tevdii edilme
bilgisine, g)
Gerekli görülen diğer konulara ve müfettiş düşüncesine yer
verilir. (3) Denetim raporu ve öneriler
listesi denetime katılan müfettişlerin tamamı tarafından imza edilir. (4) Rapora bağlı bulunan belgelere
ek numarası verilir ve bu numaralar dizi listesinde gösterilir, öneriler
listesi ve denetim raporu iki nüsha hâlinde düzenlenir. (5)
Denetim dosyası ve raporu zorunlu hâller dışında mahallinde ikmal edilip bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek-1 sayılı formdaki dizi listesine bağlandıktan sonra
postaya verilir. SEKİZİNCİ
BÖLÜM Öneriler
Listesi Öneriler listesinin düzenlenmesi MADDE 87 – (1) Müfettişlerce, denetlemelerde tespit edilmiş olan
aksaklıklara ve bunların düzeltilmesine ait olan ve Başkanlık tarafından
uygun bulunan görüşler, öneriler listesi adı altında ilgililere tebliğ
edilmek üzere mahalline gönderilir. Bunların yerine getirilip getirilmediği
yetkililerce takip edilir. Öneri konularının, uygulamada faydalı olabilecek,
uyulmaması hâlinde tevessülatı gerektirebilecek aksamalardan seçilmesine
dikkat edilir. (2)
Hatalı işlem belirtildikten sonra mevzuattaki yeri ve inandırıcı gerekçesi
ile birlikte çözüm yolu gösterilir. (3)
O yerdeki iş hacmi, görevlilerin kıdem durumu ve diğer şartlar dikkate
alınarak aynı konuda aynı ünitenin değişik birimlerinde rastlanan
aksamalardan ötürü önerilerin öncelikli olarak müştereken, gereken hâllerde
ise ayrı ayrı kaleme alınması denetimi yapan müfettiş tarafından takdir
edilir. (4)
İşin öneminin gerekli kıldığı durumlar haricinde tek konuya inhisar eden
hususlar öneri konusu yapılmaz. (5)
Önerilerin kaleme alınmasında doyurucu ve ikna edici üslup kullanılmasına
itina edilir. (6)
Soruşturma hususlarından müsait olanlar öneri konusu yapılır. (7)
Öneri yapılmasına gerek duyulmayan mevzular denetim raporunda belirtilebilir. (8)
Kanun yararına bozma yoluna başvurulması istenilen ve yargı yetkisiyle takdir
hakkına ilişkin hususlara öneriler listesinde yer verilmez. Kanunlarda açıkça
düzenlenen konular takdir hakkı kapsamında değerlendirilmez. (9)
Önerilerin yazımında Yönetmelikte denetlenecek birimleri gösterir Dördüncü
Kısımdaki sıraya uyulmasına mümkün mertebe dikkat edilir. (10)
Her öneride ilgili dosya ve evrak numarası gösterilir, dosya ve evrak fazla
sayıda ise duruma göre makul miktarda numaranın yazılmasıyla yetinilebilir. (11)
Önceki denetim sonunda yapılan önerilerin dayanakları tekrar edilmeyerek
yerine getirilmemiş olanların numaraları ve lüzumu hâlinde mahiyetleri de
kaydedilmek suretiyle uyulması hususu bir madde hâlinde öneri konusu yapılır.
Bir evvelki öneriler listesinde yer alan ve mükerrir olduğu için hukukî dayanağı
gösterilmeyen önerilerin yeniden yapılması hâlinde bu kez hukukî
dayanaklarına yer verilir. (12)
Evvelki denetim önerilerini tebellüğ etmiş ve bilahare o mahal veya görevden
ayrılmış olan veya sonradan göreve başlamış bulunan ilgililerden, makul ve mücbir
sebep olmaksızın önerileri yerine getirmemiş olanlar hakkında soruşturmaya
geçilir. (13)
Denetim sırasında görülen ve mevzuata uygun olup olmadığında tereddüt edilen
veya hatalı olduğuna kanaat getirilmekle beraber, mevcut genelge ve
mütalâalarla düzeltilmesine imkân görülmeyen ve yahut da herhangi bir genelge
ve mütalâanın uygulamada mahzurlu bir netice doğurduğu tespit edilen
hâllerde, öneride bulunulmaz. Durum ilgili genel müdürlüklerden mütalâa
alınmak üzere denetim raporuna kaydedilir. (14)
Bu Yönetmeliğin 113 üncü maddesine göre incelenen öneriler listesi, ilgili
hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile diğer görevlilere tebliğ edilmek üzere
mahalline gönderilir. Mahal Cumhuriyet başsavcılığı, öneriler listesini
denetim dönemi içerisinde o yerde çalışıp ayrılanlar da dâhil tüm hâkim ve
Cumhuriyet savcıları ile diğer alâkadarlara tebliğ eder. (15)
Önerilerin tebliğinden itibaren ilgililer on beş gün içerisinde gerekçelerini
de göstermek suretiyle önerilere Başkanlık nezdinde itiraz edebilirler. Bu
süre öneriler listesinin mahalline gönderildiği tarihten itibaren her hâlde 6
ay geçmekle sona erer. Başkanlıkça itirazın haklı olduğu sonucuna ulaşılırsa
öneri listeden çıkartılır veya değiştirilebilir. (16)
İtiraz üzerine değişenler de dâhil olmak üzere önerilerle hâl kâğıtlarının
çelişki arz etmemesine dikkat edilir. DOKUZUNCU
BÖLÜM Hâl
Kâğıtları, Fişler ve Gizli Raporlar Hâl
kâğıdının düzenlenmesi MADDE
88 – (1) Hâl kâğıtları
düzenlenirken; objektif ölçüler içinde kalınarak gizliliğe riayet olunmasına
özen gösterilir. İlgililer hakkında sağlam ve güvenilir kaynaklara
dayanılarak ciddî ve titiz inceleme yapılır. Tefahhusatın olumsuzluk içermesi
hâlinde bu durum gerektiğinde hâl kâğıdının ilgili bölümünde mümkün olduğu
kadar kaynak gösterilerek anlatılır. (2) Denetimin başladığı gün
itibarıyla görevde bulunanların, o yerdeki hizmet süresinin altı ayı aşması
hâlinde haklarında hâl kâğıdı düzenlenir. Altı aylık sürenin hesaplanmasında;
izin ve rapor gibi hallerle, yetkili olarak başka yerde geçen zaman dikkate
alınmaz. (3)
Denetime başlanılan tarih dikkate alınarak, o mahalden ayrılmalarından
itibaren üç ay geçmeyenler hakkında da hâl kâğıdı tanzim edilir. (4) Yeterince kanaat edinilmesi
hâlinde denetim raporunda izahat verilerek çalıştıkları ve ayrıldıkları
süreye bakılmaksızın ilgililer hakkında hâl kâğıdı tanzim edilebilir. (5) Haklarında hâl kâğıdı
düzenlenmeyenler açısından; tanzim edilmeme sebebi raporda açıklanır. (6) Hâl kâğıtları iki nüsha
düzenlenerek müfettiş tarafından imzalanır. İş taksimi yapılmak suretiyle
birden fazla müfettiş eliyle icra olunan denetimlerde ilgili birimi
denetleyen müfettiş veya müfettişler ile grup başkanınca müştereken imza
edilir. (7)
Yaş haddinden emekli olanlar hakkında hâl kâğıdı düzenlenmez. Hâl kâğıtları hakkındaki genel
ilkeler MADDE 89 – (1) Hâl kâğıtlarının kimlik bölümü bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek-3 sayılı formda yer alan açıklama, kalan kısımlar içinse
Yönetmelik ekindeki ilgili formlar esas alınarak tanzim edilir. (2)
Hâl Kâğıtları a)
Kimliği, b)
Kişisel ve sosyal özellikleri, c)
Meslekî bilgi ve çalışması, ç) Gerekiyorsa açıklama,
müfettişin kanaati ve sonuç, bölümlerinden oluşur. (3) Meslekî bilgisi değerlendirilmeyecek
olanlarda meslekî bilgi ve çalışması bölümü yerine çalışma ve başarısı
bölümü, noterlerde ise gerekiyorsa açıklama, müfettişin kanaati ve sonuç
bölümü yerine sadece sonuç bölümü bulunur. (4)
Hâl kâğıdı formlarının düzenlenmesinde kişisel ve sosyal özellikleri ve
meslekî bilgi ve çalışması bölümlerinde ayrı ayrı 100 üzerinden not takdir
edilir. (5)
Hâl kâğıdı doldurulurken ekteki formların her bölümünün altında yer alan
"not" kısmındaki açıklamalara dikkat edilir. (6)
Kişisel ve sosyal özellikleri bölümüne ait bütün hanelerinin değerlendirmeye
tâbi tutularak doldurulması zorunludur. (7)
Meslekî bilgi ve çalışması bölümünde sıfat yetki ve iş bölümüne göre
ilgilinin sadece baktığı işle ilgili olan haneler değerlendirmeye tâbi
tutulur. Bu bölümde bütün hanelerin doldurulamaması hâlinde not dağılımı bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 sayılı formda gösterilen formüle göre
yapılır. (8)
Hâl kâğıtlarının kişisel ve sosyal özellikleri bölümünde verilen not sonuç
bölümünde sadece rakam ve yazı ile belirtilir ve derece kısmında
değerlendirmesi yapılmaz. Meslekî bilgi ve çalışması bölümünde belirtilen
notların toplamı sonuç bölümünde rakam ve yazı ile yazılır, verilen bu nota
göre derecelendirme yapılır, hâl kâğıdı müfettişlik mührü ile mühürlenerek
imzalanır. (9) Meslekî çalışma ve başarısı
bölümündeki notlar; 49
ve aşağısı Zayıf, 50-69
arasında olan Orta, 70-84
arasında olan İyi, 85-100
arasında olan Pekiyi kabul
edilerek, ilgilinin meslekî bilgi ve çalışması belirlenir ve bu husus hâl
kâğıdının sonuç bölümünün derece kısmına yazılır. Noterlerde zayıf, orta,
iyi, pekiyi gibi derecelendirme yapılmaz. (10)
Müfettişin gerekli gördüğü izahat ve kanaat; müfettişin kanaati ve sonuç,
gerekiyorsa açıklama bölümünde belirtilir. (11)
Orta ve zayıf not takdir edilen hâl kâğıtlarında gerekli görülen açıklamalar
yapılıp, dayanak belgeler de ilave edilir. Ekler hâl kâğıdının açıklama
bölümünde gösterilir. (12)
Kuvvetli delil bulunmayan inceleme ve soruşturma konularına hâl kâğıdında
değinilmez. Hâkim ve Cumhuriyet savcısı hâl
kâğıtları MADDE 90 – (1) Ağır ceza merkezlerinde ve büyükşehir belediyesi
dâhilinde bulunan ilçelerde görev yapan Cumhuriyet başsavcıları ve vekilleri
için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 sayılı, bu kapsam dışında kalan
Cumhuriyet başsavcısı, vekilleri ve Cumhuriyet savcıları için Ek-6, adlî
yargı hâkimleri için Ek-7, idarî yargı hâkimleri için Ek-8, Bakanlık merkez,
bağlı ve ilgili kuruluşlarında bulunan hâkim ve Cumhuriyet savcıları için
Ek-9 sayılı hâl kâğıdı formları doldurulur. (2)
Yargıtay başkan ve üyeliklerinden atanan bölge adliye mahkemesi başkanı,
daire başkanı, başsavcısı hakkında hâl kâğıdı tanzim edilmez. (3)
Henüz birinci derecenin son kademesine gelmemiş olanların terfie lâyık
bulunup bulunmadığı, ikinci derece kadro aylığı almış olup da müteakip
denetim tarihine kadar hâkimlik ve Cumhuriyet savcılığı mesleğinde birinci
sınıfa ayrılabilmek için gerekli görev süresini dolduracak olanlar ile bir
sonraki denetim tarihine kadar birinci sınıf incelemesine tâbi tutulacak
hâkim ve Cumhuriyet savcılarının emsallerine göre birinci sınıfa
ayrılabilecek derecede temayüz edip etmediği, gerek görüldüğünde mesaisinden
Yargıtay ve Danıştay üyeliklerinde, bölge mahkemelerinde yararlanılıp
yararlanılamayacağı, kendisinden hâkimlik, Cumhuriyet savcılığı, hukuk, ceza
gibi alanların hangisinde faydalanılabileceği, büyük merkezlerde görev
yapmaya, mahkeme başkanlığına veya müfettişliğe ehil bulunup bulunmadığı,
görevinin veya görev yerinin değiştirilmesinde zorunluluk olup olmadığı gibi
hususlar kanaat ve sonuç bölümünde belirtilir. Noter
hâl kâğıtları MADDE
91 – (1) Noterler için bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-12 sayılı hâl kâğıdı formu düzenlenir. (2)
Noterlik Kanunu ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği hükümleri de göz önünde
tutularak noterin meslekte yeterli olup olmadığı, yeterlilik derecesi, ikinci
veya üçüncü sınıf noterlerde ise bunun yanı sıra daha yukarı bir sınıftaki
noterliğe yükselme yeteneğinin bulunup bulunmadığı sonuç bölümünde
belirtilir. (3)
Noterin meslekte yeterli sayılabilmesi için meslekî bilgi ve çalışması
notları toplamının 50 veya daha yukarı olması gerekir. (4)
Noterin yukarı sınıfa atanmaya yetenekli sayılabilmesi için meslekî bilgi ve
çalışması not toplamının en az 70 puan olması icap eder. (5)
Meslekî bilgi ve çalışması bölümündeki notların toplamı noterin yeterlilik
derecesidir. Bulunan rakam, hâl kâğıdının sonuç bölümünün ilgili hanesine
yazılır. Atamaları Bakanlığa ait olan
memurların hâl kâğıtları MADDE 92 – (1) Atamaları Bakanlığa ait olan icra müdür ve
yardımcıları hakkında bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-10 sayılı, ceza
infaz kurumu bir ve ikinci müdürleri ve idare memurları için Ek-11, psikolog,
sosyolog, tabip, veteriner, mimar, mühendis, sosyal araştırmacı, pedagog,
öğretmen, Adlî Tıp Kurumunda görev yapan başkan, şube müdürü, doktor ve
uzmanlar için Ek-14, denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürü ve
büro şefleri için Ek-13, veri hazırlama kontrol işletmeni ve sair görevliler
için Ek-15 sayılı hâl kâğıtları formu düzenlenir. (2)
Sonuç bölümünde; birinci derecenin son kademesine gelmeyenlerin terfie
müstahak olup olmadığı, ayrıca gerektiğinde tüm vazifeliler için büyük
merkezlerde görev yapıp yapamayacağı, görevinin veya görev yerinin
değiştirilmesinde zorunluluk bulunup bulunmadığı, ilgilinin bir üst göreve
atanmaya lâyık olup olmadığı belirtilir. (3) Tabip, diş tabibi, mühendis,
mimar, öğretmen gibi meslek sahibi görevlilerin meslekî bilgilerinin
değerlendirilmesi yapılmaz. (4)
Hâkim, Cumhuriyet savcısı, icra müdür ve yardımcıları, noterler, ceza infaz
kurumu bir ve ikinci müdürleri ile idare memurları, Adlî Tıp Kurumunda başkan
unvanı ile görev yapanlar haricindeki Bakanlık memurları hakkında hâl kâğıdı
doldurulması müfettişin takdirine bağlıdır. Önceki hâl kâğıtları MADDE 93 – (1) Denetim görevi alan müfettişler, denetime tâbi
görevlilerin açık sicillerini inceleyebilirler. (2)
Ancak gerek gördüklerinde gizli sicille ilgili bazı bilgilerin elde
edilebilmesi için Başkanın aracılığını isterler. Hâl kâğıtlarının gönderilmesi MADDE 94 – (1) Hâl kâğıtları ilgisine göre Başkanlıkça Personel
Genel Müdürlüğü, Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü ile Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğüne gönderilir. Hâl kâğıtlarının mahiyeti MADDE 95 – (1) Hâl kâğıtları; ilgili makamların
değerlendirilmelerinde kullanılmak için hazırlanan ve 9/10/2003 tarihli ve
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 26 ncı maddesi anlamında bilgi notu
niteliğindedir. Hâkim ve savcı adayları, adalet
komisyonu ile Adalet Bakanlığı bağlı kuruluşları personeline ait fiş ve gizli
raporlar MADDE
96 – (1) Hâkim ve savcı adayları
için 2802 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ve Adlî Yargı Hâkim ve Savcı
Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerinin
Yaptırılmasının Esas ve Usullerine İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin
üçüncü fıkrası ve ekindeki örneğe göre 3 numaralı fiş tanzim edilir. Fişin
sonuç ve kanaat bölümünde zayıf, orta, iyi, pekiyi gibi derecelendirme
yapılır. (2)
Adalet dairesi ve hâkimlikler ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili
kuruluşlarında çalışan yazı işleri müdürü, şube müdürü, şef gibi sıfat
taşıyanlar ile çalışmaları hakkında olumlu veya olumsuz yeterli kanaat oluşan
diğer görevliler hakkında bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-16 sayılı forma
göre gizli rapor doldurulur. (3) İkişer nüsha olarak düzenlenen
3 numaralı fişler raporla birlikte Başkanlığa, düzenlenmiş ise tek nüsha
hâlinde gizli raporlar Adalet Komisyonuna, Bakanlık bağlı kuruluşlarında
çalışanlar hakkında ilgili birime gönderilmek üzere Başkanlığa, atamaları
Adlî Tıp Kurumunca yapılmış personel hakkındakiler ise Kurum Başkanlığına
tevdi olunur. Tevdi yazısının bir örneği dosyaya konulur. (4) Gizli raporlarda meslekî
bilgi, çalışma ve başarı dereceleri ve diğer hâllerine, özellikle
uhdelerindeki para hesaplarının düzgün ve güven verici olup olmadığına,
maiyetine nafiz bulunup bulunmadıklarına, görevlerine bağlı ve terfie layık
olup olmadıklarına dair kanaate yer verilir. Ayrıca gizli raporların sonuç
bölümünde zayıf, orta, iyi, pekiyi gibi derecelendirme yapılır. (5) Noterler hariç, görevinde
olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı sağlayan memurlara takdirname
verilmesi teklif edilebilir. BEŞİNCİ
KISIM İnceleme,
Soruşturma, Araştırma BİRİNCİ BÖLÜM İzin İzin MADDE 97 – (1) Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının, görevden doğan
veya görev sırasında işledikleri suçları ile sıfat ve görev gereklerine
uymayan tutum ve davranışlarından dolayı haklarında soruşturma, inceleme ve
araştırma yapılması, Bakanın iznine bağlıdır. (2)
Müfettişlerin denetim veya soruşturma sırasında öğrendikleri ve gecikmesinde
sakınca bulunan konuların soruşturması için önceden izin alınması gerekmez,
ancak durum Bakana sunulmak üzere hemen Başkanlığa bildirilir. (3)
Hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında Bakanlıkça alınan ihbar ve
şikâyetlerden gerekli görülenler, Ceza İşleri Genel Müdürlüğünce, inceleme ve
gerektiğinde soruşturmaya geçilmesi izni alındıktan sonra Başkanlığa intikal
ettirilir. (4)
Müfettişlerin denetim sırasında; a)
Tespit ettikleri usulsüzlük ve yolsuzluklar ile öğrendikleri ve gecikmesinde
sakınca bulunan konuların soruşturulması için, bu yerde çalışmış ve ayrılmış
olanlar da dâhil olmak üzere, önceden izin alınması gerekmez, b) Belli bir konuyu içeren veya
gerçek kimlik ve doğru adres gösterilmek suretiyle yapılan ihbar ve
şikâyetlerin müfettiş tarafından inceleme ve araştırılması için izin
alınmasına lüzum yoktur. Yapılan inceleme ve araştırma sonunda, gerekli
görülürse soruşturmaya geçilir, c)
Denetlenen yer veya kişilerle alâkalı olmayan bir ihbar veya şikâyet alınması
ya da böyle bir durumun tespit edilmesi hâlinde konu Başkanlığa iletilir,
müteakip işlemler Başkanlık tarafından verilecek emir doğrultusunda yerine
getirilir, ancak
(a) ve (b) bentlerinde yer alan hususlarda Bakana sunulmak üzere Başkanlığa
bilgi arz edilir. (5)
Denetim haricinde soruşturma, inceleme veya araştırma yapılması sırasında; a)
Haklarında işlem yapılan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının izin verilen
inceleme, soruşturma veya araştırma konuları haricinde sair yolsuz
hareketleri tespit edilirse, ayrıca izin alınmasına gerek duyulmadan,
Başkanlığa bilgi verilerek mevcut iznin teşmili suretiyle gereğine tevessül
olunur, b) Soruşturma, inceleme veya
araştırma konularıyla ilgili olarak başka bir hâkim veya Cumhuriyet savcısı
hakkında ihbar veya şikâyet alındığında veyahut doğrudan doğruya konuya
muttali olunduğunda, Başkanlığa bilgi verilmek suretiyle adı geçenler
hakkında incelemeye devam olunur. Ancak, soruşturma yapılmasını gerektirecek
delil elde edildiğinde durum hemen Bakana bilgi arzı için yeniden Başkanlığa
bildirilir, c)
Hakkında işlem yapılan hâkim ve Cumhuriyet savcıları haricinde diğer hâkim ve
Cumhuriyet savcılarının tetkik mevzuu dışında sair hususlarıyla alâkalı ihbar
veya şikâyet alınması veya tespit edilmesi ve gecikmesinde sakınca
bulunmaması hâlinde, keyfiyet Başkanlığın takdirine sunulur. (6)
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü aracılığıyla intikal etmeyen inceleme ve
soruşturma konuları, bu birime Başkanlıkça bildirilir. (7)
Müfettişler hakkındaki ihbar ve şikâyetlerde izin Başkan tarafından Bakandan
alınır. Tahkikat sonucunda düzenlenen rapor, gereği yapılmak üzere doğrudan
Başkanlığa gönderilir. Bu dosyalar Başkanlıkça saklanır. İKİNCİ
BÖLÜM İnceleme ve
Soruşturma İncelemenin ve soruşturmanın
yapılışı MADDE 98 – (1) İnceleme ve soruşturma, aşağıdaki esaslara göre
yapılır; a)
Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının görevden doğan veya görev sırasında
işledikleri suçları sebebiyle haklarında inceleme ve soruşturma için alınacak
izinlerde bu Yönetmeliğin 97 nci maddesi hükümleri göz önünde bulundurulur, b)
İnceleme ve soruşturma icrasında bir süre ile bağlı kalınmaksızın iddia ve
savunma çerçevesinde gerekli görülen bütün deliller toplanmadan o yerden
ayrılınmaz ve işin sonuçlanması hâlinde raporun da mahallinde yazılmasına
çalışılır, c)
Karar mercii ayrı olan görevlilere ait inceleme ve soruşturmalar 2802 sayılı
Kanunun 86 ncı maddesinde yer alan iştirak hâli yoksa ayrı ayrı yapılır,
iştirak hâlinin söz konusu olduğu hâllerde ise aynı soruşturma evrakı ile
neticelendirilir, ç)
İstinabe, tanık dinlenmesi, arama, el koyma, keşif, haberleşmenin tespiti ve
dinlenmesi gibi delil toplama işlemleri sırasında Ceza Muhakemesi Kanununun
hükümleri ile birlikte 2802 sayılı Kanunun 101 inci maddesindeki yetkiler
kullanılır, hâkim ve Cumhuriyet savcıları lehine 2802 sayılı Kanunun 85 ve 88
inci maddelerinde yer alan kısıtlayıcı hükümler dikkate alınır, d)
İlerde soruşturmaya mahal görüldüğü takdirde yeniden beyanlarına müracaat
zorunluluğunda kalınmaması için inceleme esnasında da tanıklar ve
bilirkişiler yeminli olarak dinlenir, e)
İnceleme ve soruşturmalarda, ilgililerin beyanlarının tespiti sırasında zabıt
kâtibinden yararlanılabilinir, adliyede görev yapan bir zabıt kâtibinin
kullanılması hâlinde kendisine yemin verdirilmesine gerek yoktur, adliye
dışından bir kimsenin kâtip olarak kullanılması durumunda ise Ceza Muhakemesi
Kanununun 169 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince kendisine yemin
verdirilir. Ancak müfettiş gerekli gördüğü hâllerde, ifadeleri bizzat tespit
edebilir, f)
İnceleme ve soruşturmalar esnasında bilirkişi incelemesi, keşif yapılması
gibi masraf gerektiren sair işlemlerin yapılmasında mahal Cumhuriyet
başsavcılığının ilgili ödeneği kullanılır, g)
İnceleme ve soruşturma işlemleri sırasında el konulan eşya mahal Cumhuriyet
başsavcılığı emanet memurluğunda muhafaza altına aldırılabilinir, ğ)
Müfettişler, ifadeleri tespit edilecek şahısların celbi için sözlü ve yazılı
iletişim araçları dâhil her türlü imkândan yararlanırlar. Mazeretsiz olarak
davete icabet etmeyenlerin Ceza Muhakemesi Kanununun 43 ve 44 üncü
maddelerine göre getirilmeleri için görevli mahkeme ve hâkimden talepte
bulunur, h)
İkame olunan deliller toplanmakla beraber, işin aydınlanmasına yarayacak her
türlü evrak ve belgeler tetkik olunur, konunun mahiyetine nazaran,
gösterilenlerden başka tarafsızlığına inanılan kimseler de tanık sıfatıyla
dinlenir, hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında yapılan inceleme ve
soruşturmalarda zorunluluk olmadıkça, hâkim ve savcı dışındaki adalet
personeli dinlenmez, i)
İrtikâp ve rüşvet şayiası ile politik ve ideolojik akımlarla ilgili iddiaları
ihtiva eden inceleme ve soruşturmalarda, gösterilen tanıklarla yetinilmeyerek
ilgilinin meslektaşları, mahallin mülkî ve zabıta amirleri, yüksek dereceli
memurları ile itimada şayan ve tarafsız kimseler dinlenmek suretiyle tam ve
vicdanî kanaat edinilmeye çalışılır, ı)
İnceleme ve soruşturmalar sırasında mesailerine engel olmamak için üst seviye
kamu görevlileri tefahhus yöntemiyle dinlenilebilirler, bilahare bu görüşme
tefahhus tutanağına bağlanır, şayet bu kişilerin anlatımları inceleme ve
soruşturma mevzusu hakkında esaslı bir delil niteliğinde bulunur ve ilgili
yeminli ifade vermekten kaçınır ise beyanını yazılı olarak verilmesi istenir, j)
İnceleme ve soruşturma konularının bazı belge ve evrakın tetkikini zarurî
kıldığı hâllerde, bunların onaylı örnekleri ve inceleme tutanakları rapora
eklenir, k)
Muhbir ve müştekileri birden ziyade olsa da konu ve delil bakımından irtibat
bulunan hâllerde, bu konular tek madde hâlinde incelenir, konu veya şahısta
birlik olduğu durumlarda inceleme ve soruşturma müfettiş tarafından
birleştirilir, l)
İnceleme veya soruşturma sırasında, aynı konu hakkında, üst dereceli hâkim
veya Cumhuriyet savcısı tarafından da inceleme veya soruşturma yapılmakta
olduğunun öğrenilmesi hâlinde bu evrak ilgilisinden alınarak dosya içerisine
konulur, m)
Soruşturma iznine bağlanmış olarak intikal eden veya soruşturma izni alınan
hâllerde delil durumuna göre ilgililerin savunmalarına başvurulur,
ilgililerin savunmaları kendilerinden yazılı olarak istenir, alâkadarın
isteği hâlinde savunması bizzat müfettiş tarafından alınır, n)
Savunmaların yazılı olarak istenilmesi durumunda, 2802 sayılı Kanunun 84 üncü
maddesine göre üç günden az olmamak üzere süre tanınır, tayin edilen süre
içinde cevap verilmediği takdirde savunmadan vazgeçilmiş sayılacağı hususu da
ayrıca müzekkereye yazılır, ilgilinin yazılı talebi ile savunma süresi makul
seviyede uzatılabilir, verilen ek mehil ayrıca kendisine tebliğ edilir, o)
Savunma yazısında soruşturma maddelerinin, ayrı ayrı ve açık şekilde maddî
olay anlatılmak suretiyle ifade edilmesine özen gösterilir, kanunda
belirtilen disiplin suçlarına ilişkin tanımların savunma yazısında
zikredilmesi zorunlu değildir, ö)
2802 sayılı Kanunun 97 nci maddesi uyarınca hâkim ve Cumhuriyet savcıları
hakkında; belli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan, başvuru
sahibinin adı, soyadı, imzası ile iş veya yerleşim yeri adresi ve Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşları için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunmayan,
daha önceden şikâyet konusu yapılıp sonuçlanan hususlarda yeni delil
içermeyen, kanun yollarına başvuru sebebi olarak ileri sürülebilecek veya
hâkimlerin yargı yetkisi ve takdiri kapsamında kalan hususlara ilişkin
bulunan, akıl hastalığı sebebiyle vesayet altına alınanlar ile henüz vesayet
altına alınmamış olmakla birlikte bu hastalığa duçar oldukları sağlık kurulu
raporu ile belirlenenlerce verilmiş olan, ihbar ve şikâyetler işleme
konulmaz, ancak 2802 sayılı Kanunun 97 nci maddesinin (b) bendinde yazılı
şartları taşımayan ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda,
konu hakkında gerekli araştırma ve inceleme yapılır, gereken şartları taşımadığı
için işleme konulmayan dilekçeler dosyaya eklenir ve raporun ilgili bölümünde
gereken izahata yer verilir, p)
Grup denetimi veya soruşturma mahallerinde alınan ihbar ve şikâyetler, grup
başkanı müfettiş tarafından kendisi ve arkadaşları arasında hakkaniyet
dairesinde dağıtılır. Şikâyetten vazgeçme ve haksız
şikâyet MADDE 99 – (1) Bir şahsın şikâyeti üzerine başlanan disiplin
soruşturması, şikâyetten vazgeçilse dahi durdurulmaz. (2) 2802 sayılı Kanunun 76 ncı
maddesi gereğince; a) Tetkikat
sonucunda şikâyetin haksız olduğunun anlaşılması hâlinde, soruşturma için
Devletçe yapılan masraflar hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun 329 uncu
maddesinin uygulanması, b)
Disiplin cezasını gerektirecek mahiyette olan ihbar ve şikâyetin kötü niyetle
yapıldığı veya delillerin uydurulduğu anlaşılan hâllerde ise Türk Ceza
Kanununun 267 nci maddesinin birinci fıkrasındaki eylemin değerlendirilmesi açısından
konular irdelenerek rapora gerektiğinde ilgili maddelerin uygulanmasına
yönelik mütalâa derç edilir. Disiplin soruşturmalarında
zamanaşımı MADDE 100 – (1) Hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında yapılan
disiplin soruşturmalarında 2802 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde düzenlenen
zamanaşımı süreleri ve şartlarına dikkat edilir. (2)
Özellikle; meslekten çıkarma ve yer değiştirme cezalarını gerektiren eylemler
dışındakilerin işlenmesinden itibaren üç yıl geçmesi hâlinde disiplin
soruşturmasının açılamayacağı ve her hâlükarda beş yıl geçmesi hâlinde
disiplin cezası verilemeyeceği hükmü gözetilir. Disiplin cezasını gerektiren
eylemin aynı zamanda bir suç teşkil etmesi ve bu suç için kanunda daha uzun
bir zamanaşımı süresinin öngörülmüş olması ve ceza soruşturması veya
kovuşturmasının da açılması hâlinde uzun olan dava zamanaşımı süresinin
geçerli olacağı dikkate alınmak suretiyle işlem icra olunur. (3)
Zamanaşımına uğradığı başlangıçtan itibaren açıkça belli olan eylemlerden
dolayı yapılan şikâyet ve ihbarlar, durumu izah eden bir inceleme tutanağına
bağlanmak suretiyle dosyaya ilave edilir. Tedbir istemi ve ön rapor MADDE 101 – (1) Soruşturma esnasında; edinilen kanaate göre
ilgilinin göreve devamının soruşturmanın selametine veya yargı erkinin nüfuz
ve itibarına zarar vereceği sonucuna varıldığında, soruşturma emrinde sarahat
olsun veya olmasın, rapor tanzimi beklenilmeyerek ilgilinin, Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunca geçici tedbirle görevinden uzaklaştırılması veya
soruşturmanın neticelendirilmesine kadar başka bir yargı çevresinde
görevlendirilmesi düzenlenecek bir ön raporla birlikte talep edilir. (2)
Tedbir istemini içeren ön raporda, ilgili hakkında soruşturmaya geçildiği
özellikle vurgulanır, ayrıca talebin dayanağını oluşturan inandırıcı nedenler
açık şekilde belirtilip, bunu doğrulayan tanık beyanları ile sair belgeler de
eklenir. Bilgilendirme raporu MADDE 102 – (1) Elde olmayan sebeplerle inceleme veya
soruşturmanın kısa sürede sonuçlandırılamayacak olması durumunda Başkanlık
makamının talebi üzerine bilgilendirme amacıyla müfettiş tarafından o ana
kadar toplanan delilleri ve yapılan işlemleri gösterir bir bilgilendirme
raporu tanzim edilerek Başkanlığa sunulur. Hâkim ve Cumhuriyet savcıları
hakkında yürütülen tahkikatlarda soruşturmaya geçilme anı MADDE 103 – (1) Denetim sırasında Başkanlığa ilgili hakkında
soruşturmaya geçildiğinin yazı ile bildirilmesi, hakkında işlem yapılan kişi
için tedbir istenmesi veya her halükârda ilgilinin savunmasının talep
edilmesi hâlinde soruşturma aşamasına geçildiği kabul edilir. (2)
İnceleme ve gerektiğinde soruşturma yapılması yönünde verilen emir üzerine
yürütülen tahkikatlarda, ilgiliye savunma verilmesi veya hakkında tedbir
talep edilmesi durumunda da soruşturmaya geçilmiş addolunur. (3)
Soruşturmaya geçildikten sonra ilgilinin savunması istenir. (4)
Bakan tarafından yalnız soruşturma emri verilmiş ise emir tarihinde
soruşturmanın başladığı kabul edilir, ancak toplanan delillere göre açıkça,
ilgilinin sorumluluğunu gerektirecek bir durumun mevcut olmadığının
anlaşılması hâlinde, savunma alınması işleminden sarfınazar olunur. Atamaları Bakanlığa ait olan
personel hakkında inceleme ve soruşturma MADDE 104 – (1) Atamaları Bakanlığa ait bulunan hâkim ve savcı
adayları, icra müdür ve yardımcıları, ceza infaz kurumu birinci ve ikinci
müdürleri, idare memuru, sayman, tabip gibi görevliler ile geçici yetkili
noter yardımcılarının suç niteliğindeki fiilleri ve işlemleri ile disiplin
cezasını gerektirir yolsuzluklarından dolayı, gerek denetim ve soruşturma,
gerekse ihbar ve şikâyet sebebiyle izin alınmadan, haklarında soruşturma
yapılır. Neticede fiil suç mahiyetinde görüldüğü takdirde, 9/12/1999 tarihli
ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında
Kanun hükümlerine tâbi memurlar dışındakiler için umumî hükümler dairesinde
kovuşturma yapılmak üzere, düzenlenecek evrak rapora ve basit işlerde ise
ayrıntılı bir yazıya bağlanarak mahallî Cumhuriyet başsavcılığına tevdi
edilir. (2)
Yalnız disiplin işlemini gerektiren rapor veya ihbar yazısının bir örneği
düzenlenecek rapor ekleri ile birlikte Başkanlığa gönderilir. (3)
Yukarıda sayılan memurlar hakkındaki soruşturmaların disiplin amirleri
tarafından icra edilmesi asıl olmakla birlikte, önem arz edenlerle müfettiş
tarafından yapılması gerekli görülenler bizzat icra olunabilir. Suç teşkil
eden tahkikat konuları ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına da bildirilir. Atamaları adalet komisyonlarına
ait personel hakkında inceleme ve soruşturma MADDE
105 – (1) Atamaları adalet
komisyonlarına ait personel hakkında alınan ihbar ve şikâyetler ile bunların
müfettiş tarafından tespit olunan yolsuzluklarının önemli olanlarının
soruşturmaları müfettiş tarafından yapılabilir. Soruşturma sonunda düzenlenen
evrak ile soruşturma konusu yapılmayan ihbar ve şikâyetler, ilgisine göre
gereği için mahallî Cumhuriyet başsavcılığına veya adalet komisyonu
başkanlığına gönderilir ve gerek görülenlerin sonuçları hakkında Başkanlığa
bilgi verilmesi gerektiği hususu ayrıca belirtilir. (2) Bu maddede belirtilen
görevliler hakkında müfettiş tarafından yapılan soruşturma sonunda düzenlenen
soruşturma raporları veya denetim raporlarında, bu personel hakkında başka
mahalle atama teklifleri yapıldığında, yazıların birer örneği ilgili genel
müdürlüğe gönderilmek üzere Başkanlığa verilir. (3) İcra müdürlüğü görevini
vekâleten yürüten yazı işleri müdürleri ile zabıt kâtipleri hakkında disiplin
işlemine ait evrak Başkanlığa gönderilir. (4) Adlî yargı adalet komisyonu
tarafından Noterlik Kanununun 33 üncü maddesinin ikinci ve 35 inci maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca notere vekâlet etmek üzere görevlendirilen adalet
memurları ile geçici yetkili noter yardımcılarının bu görevlerinden dolayı
işten çıkarılmaları gerektiğinde, Noterlik Kanununun 197 nci maddesinin
ikinci fıkrasındaki esasa göre hareket edilir. Geçici olarak görevden
uzaklaştırma MADDE
106 – (1) İcra müdürleri,
yardımcıları, ceza infaz kurumu birinci ve ikinci müdürleri, memurları, infaz
ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurları, Bakanlıkça atanan diğer
memurlar, yazı işleri müdürleri ve zabıt kâtipleri ile bu sıfattan sayılan ve
657 sayılı Kanunun 1 inci ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren diğer personel
Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen şartların varlığı hâlinde 15 ve 16
ıncı maddelerdeki usul dâhilinde müfettişler tarafından görevden
uzaklaştırılabilirler. Noterler hakkında soruşturma MADDE
107 – (1) Noterlik Kanununun 124
üncü maddesi gereğince noterler hakkında yapılan soruşturmalarda suç teşkil
eden fiillerden dolayı Ceza Muhakemesi Kanununun belirlediği usul
çerçevesinde savunmaları alınır. (2) Disiplin cezası gerektiren
hususlarda ise, düzenlenecek tutanağın altına noterin diyeceği sorulduktan
sonra sadece beyanının derciyle yetinilir. (3) Noterin çeşitli nedenlerden
dolayı beyan vermekten çekinmesi veya beyanın alınamaması hâllerinde konu
düzenlenen tutanakta ifade edilmekle iktifa olunur. (4) İşin mahiyeti icabı suç teşkil
eden fiillerinden dolayı noterin işten el çektirilmesine gerek görüldüğü
takdirde, Noterlik Kanununun 123 üncü maddesi gereğince ilgili evrak
örnekleri, konu hakkındaki gerekçeli düşünceyi havi bir yazı ile Başkanlığa
gönderilir. Ayrıca soruşturma raporunda duruma ilişkin bilgiye yer verilir. Zabıta amirleri hakkında
soruşturma MADDE
108 – (1) Zabıta amirlerinin adlî
görevlerinden doğan suçlarından ötürü Ceza Muhakemesi Kanununun 161 inci
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 2802 sayılı Kanuna göre inceleme ve
soruşturma yapılır. Karar organının ayrı oluşu dikkate alınmak suretiyle
raporda disiplin yönünden düşünce belirtilmeyerek rapor örneğinin merciine
tevdii denilmekle yetinilir. (2) Denetim, inceleme ve
soruşturma sırasında, zabıta amirleri hakkında inceleme veya soruşturmayı
gerektiren ve suç teşkil eden bir hususun tespiti veya öğrenilmesi
hâllerinde, gerekli iznin alınması için keyfiyet derhâl Başkanlığa
bildirilerek alınacak cevaba göre hareket edilir. Alınan ihbar ve şikâyetin
konusu suç teşkil etmediği takdirde, durumun Başkanlığa intikal
ettirilmesiyle yetinilir. 4483 sayılı Kanuna tâbi
görevliler hakkında soruşturma MADDE 109 – (1) 4483 sayılı Kanuna tâbi görevlilerin denetim
sırasında disiplin nedeniyle haklarında açılacak soruşturmalarda izin
alınmasına gerek bulunmamaktadır. (2)
Bu görevliler hakkında gerek denetim sırasında gerekse denetim dışında cezaî bir
soruşturmanın yürütülebilmesi için 4483 sayılı Kanunun 5 inci maddesi
uyarınca ön inceleme izni alınması gereklidir. (3)
Bu iznin alınmasından sonra deliller 4483 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi
uyarınca toplanır ve ön incelemenin 4483 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde ön
görülen 30 ve ek 15 günlük sürelere uygun şekilde tamamlanmasına özen
gösterilir. (4)
Şayet ön inceleme sırasında ilgili memurun cezaî anlamda sorumlu olabileceği
kanaatine varılırsa alâkalı görevlinin ifadesi 4483 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi
gereğince alınır, gerek görüldüğünde bu ifadenin verilmesi ilgili memurdan
yazılı olarak da istenebilir. (5)
İfadesi alınmak istenilen memura hangi konuda ifadesinin istendiği açıkça
bildirilir. (6)
Ön inceleme için yapılan masraflar ilgili Cumhuriyet Başsavcılıkları
tarafından karşılanır. (7)
Ön inceleme sonucunda cezaî açıdan bir ön inceleme raporu, disiplin açısından
ise ayrıca bir soruşturma raporu tanzim edilir. Ön inceleme raporunun sonuç
bölümünde duruma göre ilgili hakkında "soruşturma izni verilmesi"
veya "soruşturma izni verilmesine yer olmadığı" düşünceleri ifade
edilir. Disiplin soruşturmasına ilişkin raporun sonuç bölümünde ise;
"disiplin cezası uygulanması" veya "işlem yapılmasına yer
olmadığı" şeklinde ibareler kullanılmak suretiyle kanaat belirtilerek
rapor neticelendirilir. (8)
Disiplin ve cezaî soruşturmaların her birisi için ayrı ayrı dosya düzenlenir. (9)
Raporlar Başkanlık tarafından karar mercilerine gönderilir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Araştırma Araştırma
MADDE
110 – (1) Araştırmanın tefahhus
yoluyla yapılmasının Bakan tarafından tensip edilmesi hâlinde, müfettiş
sağlıklı bir sonuca ulaşmak için olay hakkında bilgisi olabilecek kişilerle
temas kurar. Yazılı beyanlara başvurmadan ve işin gizliliğine azamî derecede
titizlik göstererek bilgi toplar. Lüzumu hâlinde evrak ve belgeleri inceler. (2) Müfettiş edindiği bilgileri,
dinlenen kimselerin hüviyet ve şifahî beyanlarını ayrı ayrı tutanağa
bağladıktan sonra ayrıca düzenlenecek araştırma raporunda bilgilerin ve
beyanların ana hatlarını belirtir. (3) Hâkim ve Cumhuriyet savcıları
hakkında yapılan araştırmada, zorunluluk olmadıkça hâkim ve Cumhuriyet
savcıları dışındaki adalet personelinin bilgisine başvurulmaz. (4)
Araştırma sırasında masraf gerektiren işlemlerin yapılmasında mahal
Cumhuriyet başsavcılığının ilgili ödeneğinden istifade edilir. (5) Müfettişler, Bakan’ın gerek
görmesi veya Başkanlığın görevlendirmesi veya bizzat rastlayacakları
aksaklıklarla ilgili konularda araştırma yaparlar. Gereken tedbir ve teklifleri
muhtevi raporlarını Başkanlığa sunarlar. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM İnceleme ve
Soruşturma Raporlarının Düzenlenmesi İnceleme
ve soruşturma raporları MADDE
111 – (1) Düzenlenecek raporların
başlığına; incelemelerde "inceleme raporu", soruşturmalarda
"soruşturma raporu", inceleme ve soruşturma birlikte yapıldığında
"inceleme ve soruşturma raporu" yazılır. Hâkim ve Cumhuriyet
savcıları dışında kalan ilgililer hakkında düzenlenecek raporların başlığı
"soruşturma raporu" şeklinde kaleme alınır. (2) Daha sonra sırasıyla ve
başlıklar altında; a) İncelemelerde "inceleme
izninin tarihi", soruşturmalarda "soruşturma izninin tarihi",
inceleme ve soruşturmanın birlikte yapıldığı durumlarda ise "inceleme ve
soruşturma izninin tarihi" başlığı altında; hâkim ve Cumhuriyet savcısı
sınıfından olanlar için alınan izin veya denetim emrine istinaden yapılıyorsa
denetim emrinin tarihi ve sayısı; bunların dışında kalan görevlilerde sadece
"soruşturma emri" veya "denetim emri"nin tarih ve sayısı
yazılır, b) "Muhbir-müşteki"
başlığı altında; varsa konuyu intikal ettirenlerin ad ve soyadları ile açık
adresleri belirtilir, müstear isimle yapılan ihbar ve şikâyetlerde, bu
bölümde müstear isimle birlikte adın gerçek olmadığı bilgisine yer verilir, c) İncelemelerde "hakkında inceleme
yapılanlar", soruşturmalarda "hakkında soruşturma yapılanlar"
başlığı altında; hakkında inceleme veya soruşturma yapılan görevliler
gösterilir, inceleme veya soruşturma emri bir görevli belirtilmeden verilmiş
ve somut olarak soruşturma konusu olabilecek olay veya sorumlunun bulunmaması
durumunda bu başlık altında kişi ismi belirtilmeyebilir, ç) İncelemelerde "inceleme
maddesi", soruşturmalarda "soruşturma maddesi" başlığı
altında; haklarında inceleme veya soruşturma yapılan kimseler birden ziyade ise
bunlara ait isnatlara ayrı ayrı yer verilir, tek kişi hakkında birden çok
isnat olduğunda her biri kendi bünyesi içinde ayrı ayrı madde hâlinde
gösterilir, inceleme ve soruşturma raporlarının yazılmasında kolaylık olması
açısından inceleme ve soruşturmaya konu olan vaka belirtilmek suretiyle
ilgililerin bu konuyla olan irtibatları açıklanarak inceleme veya soruşturma
maddesi de tesis edilebilir, d) İncelemelerde "yapılan
inceleme", soruşturmalarda "yapılan soruşturma" başlığı
altında; alınan emirden başlanılarak inceleme veya soruşturmanın ne şekilde
yapıldığı, hangi delillerin toplandığı ana hatlarıyla açıklanır, toplanmasına
gerek görülmeyen delillerin toplanmama sebepleri gösterilir, e) İncelemelerde "inceleme
maddeleri", soruşturmalarda "soruşturma maddeleri" tek tek ele
alınarak; 1) "Müştekinin iddiası"
başlığı altında; iddia kısaca özetlenir, 2) "Toplanan deliller"
bölümünde deliller, "tanık beyanları" ve "belgeler"
başlığı altında tasnif edilerek tanıklar ad ve soyadı ve sıfatlarına göre sıralanır,
belgelerin nelerden ibaret olduğuna yine ek numaraları yazılarak değinilir, 3) "Savunma" bölümünde;
ilgilinin alınan savunmasına özet olarak yer verilir. İnceleme raporlarında
ise bu başlık açılmaz, 4) "Delillerin
tartışılması" bölümünde ise; tanık beyanları mümkün olduğu kadar
gruplandırılarak özetlenir, leh ve aleyhe toplanan deliller iddia ve savunma
ile karşılaştırılıp tahlil ve münakaşa edilerek, iddianın doğrulanan ve
doğrulanmayan yönleri doyurucu bir gerekçe ile belirtilir ve sonuçta
açıklanan düşünceye uygunluk göstermesine itina edilir, f) "Uygulanması düşünülen
işlem" bölümünde; 1) Gerekçe tekrar edilmeksizin
incelemelerde "soruşturmaya geçilmesine yer olmadığı", soruşturma
maddelerinde ise suç mahiyetinde görülen hususlardan dolayı ilgili kanun
maddesine değinilmeksizin "kovuşturma yapılması" ve meslekten
çıkarma ile yer değiştirme cezaları hariç "disiplin cezası
uygulanması"; sair hâllerde meslekten çıkarma ve yer değiştirme cezaları
hariç, nev’i gösterilmeden "disiplin cezası uygulanması", bu
Yönetmeliğin 103 üncü maddesi uyarınca soruşturma aşamasına geçilmesine
rağmen gerek ceza ve gerekse disiplin bakımından
bir muamele ifasına lüzum görülmeyen hâllerde ise "işlem yapılmasına yer
olmadığı" şeklinde düşünce bildirilir, 2)
Yapılan tetkikat sonucunda fiillerin 2802 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde
düzenlenen zamanaşımına uğradığının anlaşılması hâlinde raporun sonuç bölümü
"zamanaşımı nedeniyle işlem yapılmasına yer olmadığı" şeklinde
bağlanır, 3)
2802 sayılı Kanunun 93 üncü maddesine göre soruşturmayı gerektiren kişisel
suç iddialarında da, inceleme veya soruşturma yapılır, raporun ilgili
bölümünde "fiilin şahsî suç niteliğinde" olduğu vurgulanarak,
gerektiren hâllerde ayrıca "disiplin cezası uygulanması"
mütalâasında bulunulur, 4) Noterler hakkında düzenlenecek
raporların, uygulanması düşünülen işlem ve genel sonuç bölümlerinde; noterin
eylemi suç mahiyetinde görüldüğü takdirde Noterlik Kanununun 154 üncü maddesi
uyarınca "kovuşturma yapılması", sadece disiplin cezasını
gerektiren hâlde aynı Kanunun 124 üncü maddesi gereğince "disiplin
kovuşturması yapılması" şeklinde düşünce bildirilir, suç teşkil eden
fiil aynı zamanda disiplin cezası tayinini de gerektiriyorsa iki hâle
birlikte yer verilir, iddianın veya tahkik konusu hususların doğrulanmaması
hâlinde ise "işlem yapılmasına yer olmadığı" görüşü yazılır. (3)
İnceleme veya soruşturma maddelerinin birden fazla olduğu hâllerde açılacak
"genel sonuç" bölümünde ise; inceleme ve soruşturma maddelerinden
dolayı uygulanması istenilen işlemler madde numaraları gösterilerek
belirtilir. (4) Soruşturma konusu hususlar
sabit olmasa da, hakkında soruşturma yapılan görevlinin bulunduğu mahalde
göreve devamında sakınca görüldüğünde ve idarî bir tasarrufla yerinin
değiştirilmesi lüzumuna kanaat getirildiği takdirde, bu konuya raporun
uygulanması düşünülen işlem veya genel sonuç bölümünde gerekçeli olarak yer
verilir. Soruşturmanın devamı sırasında bu husus tedbir olarak intikal
ettirilmiş ise, aynı bölümde tedbir talebine müteallik yazıya atıfta
bulunmakla yetinilir. (5) Soruşturmanın, denetim
sırasında yapılması ve sonuçlandırılamaması hâlinde, ilgiliye ait hâl
kâğıdında soruşturma konusu hususlardan dolayı idarî tedbir mütalâa edilmiş
ise sonradan tamamlanacak soruşturma raporunun sonuç bölümünde de bir
çelişkiye mahal bırakmamak için bu konu açıkça belirtilir. İnceleme
ve soruşturma raporlarında yazılışa özen ve nüshalar MADDE
112 – (1) Raporlar kanunlardaki
hukukî tabirlere sadık kalınarak ve sade bir dil kullanılmak suretiyle kaleme
alınır. (2) İnceleme ve soruşturmanın
tamamlanmaması veya raporların yazılamaması sebepleri tekide mahal
bırakılmadan her ayın ilk haftası içinde Başkanlığa bildirilir. (3) İnceleme ve soruşturma
raporları üç nüsha, aynı maddeden dolayı disiplin cezasıyla birlikte
kovuşturma yapılması da istenen hâllerde dört nüsha düzenlenir. Gerek
inceleme ve gerekse soruşturmalarda tanık beyanları ve belgeler birer nüsha
düzenlenir, icabı hâlinde bunlardan Başkanlık tarafından onaylı suretler
çıkartılır. (4) Noterlere ait soruşturmalarda
ise raporlar üç nüsha olarak düzenlenir. (5)
İnceleme ve soruşturma sırasında incelenen dosya ve evrakın gerekli olan
kısımları haricinde lüzumsuz örnek alınmamaya özen gösterilir. ALTINCI
KISIM Raportörlük,
Çeşitli ve Son Hükümler BİRİNCİ
BÖLÜM Raportörlük Raportörlük MADDE 113 – (1) Denetim dosyaları ile araştırma, inceleme ve
soruşturma evrakı Başkanca görevlendirilecek bir veya birkaç müfettiş
tarafından incelenir. (2)
Dosya ve evrak içerisinde düzeltilmesi veya tamamlatılması gerektiği kanaati
oluşan hususlar varsa, bunların giderilmesi raportör müfettiş tarafından
dosyayı tanzim eden müfettişten istenir. Müfettişler arasında oluşan görüş
farklılıklarının giderilememesi hâlinde konu raportör tarafından Başkanlık
makamına iletilerek verilecek talimat dairesinde hareket edilir, gerekirse
Başkan tarafından yazı ile düzeltmelerin yapılması, aksi takdirde görüş veya
dayanağını yazılı olarak bildirmesi ilgili müfettişten istenir. Dosyayı
düzenleyen müfettiş tarafından bu yazı üzerine gereken düzeltmelerin
yapılmamasının nedenleri bir yazı ile Başkanlığa bildirildiği takdirde başka
bir müfettişe yeniden inceleme yaptırılır; bu inceleme sonunda, Başkanca
belirlenecek görüş doğrultusunda işlem yapılır, Başkanın bu aşamada vereceği
emir ilgili müfettişler açısından nihaî niteliktedir. (3)
Raportör müfettiş tarafından alınan notlar dosyaya eklenebilir. Raporlar ve hâl kâğıtları
hakkında yapılacak işlemler MADDE 114 – (1) Denetim raporlarının asılları ve dosyaları, araştırma,
inceleme ve soruşturma raporlarının suretleri, Kurul arşivinde saklanır.
İnceleme, araştırma ve soruşturma raporları ve dosyaları Ceza İşleri Genel
Müdürlüğüne, ceza ve infaz kurumlarına ait denetim raporlarının bir sureti
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne, denetim raporlarına ekli hâl
kâğıtları ve aday fişleri ilgili genel müdürlüklere gönderilir. İKİNCİ
BÖLÜM Çeşitli ve
Son Hükümler Görüş ve tekliflerin intikali MADDE 115 – (1) Denetim, inceleme, araştırma ve soruşturmalar
sonunda, müfettişlerin, uygulamada görülen mahallî ve mevziî aksaklıkların
giderilmesine, idarî tedbir alınmasına, kuruluşun ihtiyaçlarının
karşılanmasına, kadronun azaltılmasına veya artırılmasına dair olan ve
Başkanlıkça da uygun bulunan görüş ve teklifleri, ilgili genel müdürlük veya
daire başkanlıklarına intikal ettirilir. Yazışmalar MADDE 116 – (1) Müfettişler, görevleri ile ilgili konularda,
resmî ve özel kuruluş ve kişilerle doğrudan yazışma yaparlar. (2)
Grup denetimlerinde grup başkanı tarafından yetki verildiği takdirde ilgili
müfettiş kendi uhdesinde bulunan konularla ilgili olarak Başkanlık makamı
veya Başkanlık aracılığıyla yapılanlar hariç, bizzat yazışma yapar. (3)
Bakanlık merkez kuruluş ve birimleri ve yüksek yargı organlarıyla yazışmalar,
Başkanlık aracılığıyla yapılır. (4)
Şekil şartları bu Yönetmelik veya Başkanlık tarafından belirlenmiş olanlar
dışında yer alan yazışmalarda 18/10/2004 tarihli ve 2004/8125 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve
Usuller Hakkında Yönetmelik hükümleri tatbik edilir. Denetim
programı MADDE
117 – (1) Amacına uygun tarzda
denetime imkân verecek süreleri ihtiva eden ve müteakip denetim yerlerini de
kapsayacak şekilde düzenlenecek denetim programı ilk görev yerinden ve ilk on
gün içerisinde Başkanlığa gönderilir. Tek bir birimin denetlendiği durumlarda
da denetim programı düzenlenir. (2) İşlemlerde yolsuzluklara
rastlanılması, işlerin ve kayıtların tamamen karışık bir vaziyette bulunması
hâlinde Başkanlığa bilgi verilip programda değişiklik yapılarak süre
uzatılır. Kanun yollarına başvurulmasının
temini MADDE 118 – (1) Kanun yollarından geçmeden kesinleşen ve hukuka
aykırı olduğuna kesinlikle kanaat getirilen kararlara karşı kanun yararına
bozma yoluna gidilmesi talebi, sonucundan Başkanlığa bilgi verilmesi kaydını
da taşıyan bir yazı ile mahallî Cumhuriyet başsavcılığına intikal ettirilir. Alınan ihbarların intikali MADDE 119 – (1) Denetim, inceleme, soruşturma ve araştırma
sırasında atanmaları adalet komisyonlarına ait görevliler hakkında
müfettişlere yapılan ihbar ve şikâyetlerle bilhassa hükümlü ve tutuklularca
ileri sürülen ve kazaî veya idarî yollardan hâlli mümkün konulardaki
müracaatlar gereği yapılmak üzere ilgili mercie intikal ettirilerek lüzum görülen
hâllerde durum Başkanlığa bildirilir. Başkanlığın alt düzenleyici
işlemleri MADDE 120 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili diğer
hususlar Başkanlık tarafından alt düzenleyici işlemlerle düzenlenir. (2)
Alt düzenleyici işlemler tarih ve sırasına göre şube müdürlüğü tarafından
muhafaza edilir. Mühürlenecek evrak MADDE 121 – (1) Hâl kâğıdı, 3 numaralı fiş, gizli rapor, öneriler
listesi, denetim, inceleme, soruşturma ve araştırma raporları müfettişlik
mührü ile mühürlenir. Ulusal yargı ağı projesinin
uygulandığı yerlerde denetim MADDE 122 – (1) Ulusal yargı ağı projesinin tam olarak
uygulandığı yerlerde, gerek denetime hazırlık ve gerekse denetimin
yapılmasında ulusal yargı ağı projesinin sağladığı imkânlardan yararlanılmaya
çalışılır. (2)
Personelin ulusal yargı ağı projesi çalışmalarına katılmasına ve kullanımının
yaygınlaştırılmasına yönelik teşvik edici tedbirlerin alınması sağlanır. (3)
Projenin uygulanmasında aksayan hususlara denetim raporunda yer verilir. Kimlik belgesi, mühür, araç ve
gereçler MADDE 123 – (1) Müfettişlere Bakan tarafından imzalanmış,
fotoğraflı kimlik belgesi ile numaralı bir resmî mühür verilir. (2)
Müfettişlere, imkânlar ölçüsünde, taşınabilir bilgisayar ve donanımı ile
çanta ve benzeri araç ve gereçler Bakanlıkça sağlanır. Bunlardan kullanma
süresi dolmamış olanlar, ayrılırken iade edilir. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik MADDE 124 – (1) 19/3/1989 tarihli ve 20113 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 24/12/2005 tarihinden itibaren üç yıl süreyle
müfettişliğe yapılacak atamalarda sekiz yıllık süre şartı beş yıl olarak
uygulanır. GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 1/3/1926 tarihli ve 765
sayılı Türk Ceza Kanununun 434 üncü
maddesine göre tecil hükmü taşıyan kararların müstakil kartonda saklanıp
saklanmadığı, belli zamanlarda bu kararlar konusunda nüfus idaresinden bilgi
alınıp alınmadığı, öngörülen zamanaşımı süresince takip edilip edilmediği,
zamanaşımı süresi dolanların mahkemelerine iletilip iletilmediği, bu madde
hükmü uyarınca izlenecek bir ilâm kalmayıncaya kadar takip edilir. Yürürlük MADDE 125 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 126 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
|
||||||||||||||||||||||||