|
Adalet Bakanlığından:
CEZA
MUHAKEMESİ KANUNU GEREĞİNCE MÜDAFİ VE VEKİLLERİN
GÖREVLENDİRİLMELERİ İLE YAPILACAK
ÖDEMELERİN USUL VE
ESASLARINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının
talebi üzerine müdafi veya vekillerin görevlendirilmeleri ile bu kişilere
yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Ceza
Muhakemesi Kanunu gereğince müdafi veya vekil görevlendirilmesi ile bu
kişilere yapılacak ödemeleri kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/12/2004
tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 150, 234 ve 239 uncu
maddeleri ile 23/3/2005 tarihli ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun
Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Baro: Hukukî yardımın
yapılacağı yerin bağlı bulunduğu baroyu,
b) Kovuşturma: İddianamenin
kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
c) Soruşturma: Yetkili
mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden; kovuşturmaya yer olmadığı kararı
verilen hâllerde bu kararın kesinleşmesine, kamu davası açılan hâllerde ise
iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi,
ç) Tarife: Ceza Muhakemesi
Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13 üncü maddesi
gereğince Türkiye Barolar Birliğinin görüşü alınarak her yıl Adalet ve
Maliye Bakanlıklarınca hazırlanan ve müdafi veya vekillere ödenecek
meblâğları gösteren tarifeyi,
d) Ücret: Ceza Muhakemesi
Kanunu gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile Tarife
gereğince ödenecek meblâğ ile 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah
Kanunu hükümleri uyarınca mutat olan taşıta göre gerçek masraf üzerinden
yapılan zorunlu yol giderlerini, acele ve zorunlu hâllerde ise bu
Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan mercilerin uygun
görmesi üzerine mutat taşıt dışındaki araçlarla yapılan zorunlu yol
giderlerini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Müdafi
veya Vekillere İlişkin Hükümler
Müdafi
veya vekillerin görevlendirilmesi
MADDE
5 – (1) Şüpheli veya sanıktan
kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını
beyan ederse, görevlendirilecek müdafie yapılacak ödemelerin yargılama
giderlerinden sayılacağı ve mahkûmiyeti hâlinde kendisinden tahsil
edileceği hususu hatırlatılarak talep ettiği takdirde barodan bir müdafi
görevlendirmesi istenir.
(2) Şüpheli veya sanık; çocuk,
kendisini savunamayacak derecede malûl veya sağır ve dilsiz ise ya da hakkında alt sınırı beş yıldan fazla hapis
cezasını gerektiren bir suçtan dolayı soruşturma ya
da kovuşturma yapılıyorsa istemi aranmaksızın barodan bir müdafi
görevlendirmesi istenir. Ancak bunun için şüpheli veya sanığın müdafiinin
olmaması şarttır.
(3) İkinci fıkrada sayılan
hâllerde kovuşturma aşamasında sanığa iddianamenin tebliği için çıkarılan
çağrı kâğıdına ayrıca "tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde
müdafii bulunup bulunmadığını bildirmesi, bildirimde bulunmadığı takdirde
barodan bir müdafi görevlendirmesinin isteneceği, görevlendirilen müdafie
ödenecek ücretin yargılama giderlerinden sayılacağı ve mahkûmiyeti hâlinde
kendisinden tahsil edileceği" hususunu hatırlatan meşruhat verilir.
Sanığın tutuklu olması hâlinde Ceza Muhakemesi Kanununun 176 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince yapılan
işlemler sırasında yukarıda belirtilen meşruhat hatırlatılır. Sanık
tarafından bildirimde bulunulmadığı, tebligat yapılamadığı veya tutuklu
sanığın müdafii olmadığını bildirmesi hâlinde duruşma günü beklenmeksizin
barodan bir müdafi görevlendirmesi istenir.
(4) Vekili bulunmayan mağdur,
şikâyetçi veya katılanın talep etmesi hâlinde, barodan bir vekil görevlendirmesi
istenir.
(5) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince mağdur veya suçtan zarar gören için zorunlu olarak vekil
görevlendirilmesi gereken hâllerde istemi aranmaksızın barodan bir vekil
görevlendirmesi istenir. Ancak bunun için mağdur veya suçtan zarar görenin
vekilinin olmaması şarttır.
(6) Müdafi veya vekil
görevlendirilmesi; soruşturma evresinde ifadeyi alan merci veya sorguyu
yapan hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından barodan talep
edilir.
Görevlendirme
esasları
MADDE
6 – (1) Soruşturma evresinde görev
yapan müdafi veya vekil, engel bulunmadığı takdirde kovuşturma evresinde de
öncelikle görevlendirilir.
(2) Soruşturma veya kovuşturma
makamlarınca aralarında menfaat çatışması bulunduğu bildirilmediği takdirde
birden fazla şüpheli, sanık, mağdur, şikâyetçi, suçtan zarar gören veya
katılan için aynı müdafi veya vekil görevlendirilebilir.
(3) Baro tarafından müdafi veya
vekil olarak atanan avukat, haklı mazereti hâlinde görevlendirilmesine
ilişkin yazıya dayanarak başka bir avukata yetki verebilir.
(4) Müdafi veya vekilin mesleği
bırakması ya da kanunî engellerle davadan
çekilmesi hâlinde, baro tarafından yeni bir müdafi veya vekil
görevlendirilir.
(5) Dosyada görevli müdafi veya
vekilin, istinaf veya temyiz kanun yolu muhakemesinde yapılacak duruşmaya
katılmayacağını bildirmesi durumunda, zorunlu müdafi veya vekil gerektiren
hâllerde görevlendirme, kanun yolu incelemesini yapacak mahkeme tarafından
o yer barosundan istenir.
(6) Müdafi veya vekil,
soruşturma evresinde ya da duruşmada hazır
bulunmaz veya vakitsiz olarak duruşmadan çekilir veya görevini yerine
getirmekten kaçınırsa, Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme derhal başka
bir müdafi veya vekil görevlendirilmesi için gerekli işlemi yapar.
Görevin sona ermesi
MADDE
7 – (1) Müdafi veya vekilin
görevi;
a) Soruşturma evresinde;
kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi, yetkisizlik veya
görevsizlik kararı, kamu davası açılması hâlinde ise iddianamenin kabulü
kararı verilmesi,
b) Kovuşturma evresinde;
yargılamanın yapıldığı il veya ilçe dışında yargılamayı gerektirir
görevsizlik veya yetkisizlik kararı, esasa ilişkin hükmün kesinleşmesi ya da davanın nakline karar verilmesi,
c) Müdafi, vekil veya kendisine
müdafi ya da vekil görevlendirilen kişinin
ölmesi,
ç) Kişinin kendisine bir müdafi
veya vekil seçmesi,
hâllerinde sona erer.
(2) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi üzerine
görevlendirilen müdafi veya vekil azledilemez.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Ödeme
Usul ve Esasları
Ücret
MADDE
8 – (1) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile Avukatlık
Asgari Ücret Tarifesinden ayrık olarak hazırlanacak "Ceza Muhakemesi
Kanunu Gereğince Görevlendirilen Müdafi ve Vekillere Yapılacak Ödemelere
İlişkin Tarife" gereğince ödenecek meblâğ Adalet Bakanlığı bütçesinde
bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanır.
(2) Müdafi veya vekilin görevi
gereği yaptığı zorunlu yol giderleri ayrıca ödenir.
(3) Müdafi veya vekile Tarife
gereğince ödenen meblâğ ile zorunlu yol giderleri yargılama giderlerinden
sayılır.
Tarife
MADDE
9 – (1) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekile ödenecek
meblâğ, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınmak suretiyle Adalet ve
Maliye Bakanlıkları tarafından her yıl Aralık ayında hazırlanan ve 1 Ocak
tarihinden geçerli olmak üzere düzenlenen Tarifede gösterilir. Tarife
ayrıca Resmî Gazete’de yayımlanır.
Ödemeye
ilişkin esaslar
MADDE
10 – (1) Ceza Muhakemesi Kanunu
gereğince görevlendirilen müdafi veya vekile
soruşturma ve kovuşturma evreleri için ayrı ayrı
olmak üzere Tarifede belirlenen ücret ödenir.
(2) Soruşturma evresinde kolluk
görevlileri, Cumhuriyet savcısı ve mahkeme huzurunda yapılan ifade alma
veya sorgu için farklı avukatların görevlendirilmesi hâlinde tek bir ücret
ödenir ve bu ücret görevli avukatlara katkıları oranında paylaştırılır.
(3) Aynı soruşturma veya
kovuşturma evresinde bir kişi için aynı avukata birden fazla ücret ödenmez.
(4) Aralarında menfaat
çatışması bulunmayan birden fazla şüpheli, sanık, mağdur, şikâyetçi, suçtan
zarar gören veya katılan için görevlendirilen aynı müdafi ya da vekile bu kişilerin her biri için ayrı, ancak en
fazla on kişi ücreti ödenir.
(5) Yetki belgesi ile
görevlendirilen avukata ayrıca ücret ödenmez.
(6) Müdafi veya vekil olarak
görevlendirilen avukatın mesleği bırakması ya da
kanunî engellerle davadan çekilmesi hâlinde baro tarafından yeniden
görevlendirilen müdafi veya vekile de Tarifede yazılı ücret ödenir.
(7) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen görevsizlik ile yetkisizlik veya davanın nakli
sebebiyle müdafilik ya da vekillik görevinin sona
ermesi hâllerinde Tarifede yazılı ücret ödenir.
(8) Kovuşturma evresinde
görevsizlik kararı verilerek dosyanın yargılamanın yapıldığı il veya ilçe
içindeki üst dereceli mahkemeye gönderilmesi hâlinde Tarifede yazılı
ücretler arasındaki fark ilâveten ödenir.
(9) Kişinin kendisine bir
müdafi veya vekil seçmesi nedeniyle görevi sona eren müdafi ya da vekile Tarifede yazılı ücret ödenir.
(10) Cumhuriyet savcılığı veya
mahkemenin talebi üzerine istinabe işlemi sırasında görevlendirilen müdafi
veya vekile Tarifede yazılı ücretin yarısı ödenir.
(11) Müdafi veya vekillik
ücretinin belirlenmesinde sarf kararının düzenlendiği tarihte yürürlükte
bulunan Tarife esas alınır.
Ücretin
ödenme usulü
MADDE
11 – (1) Müdafi veya vekil;
soruşturma evresinde ifade alma ve sorguya, kovuşturma evresinde ise bir
oturuma katılmakla Tarifede belirlenen meblâğı almaya hak kazanır. Bu
meblâğ, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı veya kovuşturmayı yapan
mahkeme hâkimi tarafından düzenlenecek sarf kararı ve serbest meslek
makbuzuna istinaden ödeme emri belgesiyle ödenir.
(2) Zorunlu yol giderleri ise
buna ilişkin belge veya gider pusulasının ibrazı üzerine birinci fıkrada
sayılan mercilerce düzenlenen sarf kararına istinaden ödeme emri belgesiyle
ödenir.
(3) Ödeme emri belgeleri,
soruşturma veya kovuşturmanın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Geçici ve
Son Hükümler
Yürürlük
tarihinden öncesine ilişkin uygulama
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 19/12/2006 tarihi
ile bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih arasında Ceza Muhakemesi Kanunu
uyarınca soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi üzerine görevlendirilmiş
müdafi veya vekillere ilişkin hususlarda da bu Yönetmelik hükümleri ile
2007 yılı Tarifesi uygulanır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
döneme ilişkin olarak serbest meslek makbuzu ile yol giderlerini gösteren
belge veya gider pusulasının ibrazı üzerine sarf kararları ve ödeme emri
belgeleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay
içerisinde düzenlenir.
Yürürlük
MADDE
12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı
yürütür.
|