Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından: OTOMATİK OLMAYAN TARTI ALETLERİ YÖNETMELİĞİ (90/384/AT) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; otomatik olmayan tartı
aletlerinin uyması gereken temel gerekler ve bu aletlerin piyasaya arzı için
gereken uygunluk değerlendirme prosedürleri ile ilgili usul ve esasları
belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, aşağıda kategorilere ayrılmış
işlemler için kullanılan otomatik olmayan tartı aletlerini kapsar. a)
Birinci kategori; 1)
Ticari işlemler için kütle tespiti, 2)
Köprü veya yol geçiş ücreti, tarife, vergi, ceza,
ikramiye, tazminat ya da benzer tip ödemelerin
hesaplanması amacıyla kütle tespiti, 3)
Kanunların veya tüzüklerin uygulanması, mahkeme tutanaklarında verilen
bilirkişi görüşü için kütle tespiti, 4)
Tıbbi amaçlı izleme, teşhis ve tedavi maksadıyla hastaların tartılması
suretiyle kütle tespiti, 5) Reçetede
yer alan ilaçların eczanede hazırlanması amaçlı kütle tespiti ile tıbbi ve
ilaç laboratuarlarında yürütülen analizlerde kütle tespiti, 6)
Halka açık satış yerlerinde tüketiciye doğrudan satışların ve ön ambalajlı
ürünlerin fiyat tespiti. b)
İkinci kategori; Yukarıda sayılanların dışında kalan tüm işlemler için kütle
tespiti. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; a)
29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile 21/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı
Ölçüler ve Ayar Kanununa dayanılarak, b)
Avrupa Birliği’nin 90/384/EEC sayılı Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Hakkında
Direktifi ile bu direktifin teknik gelişmelere uyarlanmasına ilişkin
93/68/EEC sayılı direktifine paralel olarak, hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını, b)
Halka açık satış yerleri: Meslek grubu, gelir grubu, tahsil grubu gibi özel
bir zümreye hitap etmeyen, market, süper market, pastane, lokanta, kafeterya,
kasap, bakkal, manav, gibi kamuya açık serbest satış yerlerini, c)
Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu, ç)
Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını, d)
Otomatik olmayan tartı aleti: Bu Yönetmelikte bundan sonra "tartı
aleti" olarak anılacak olan, yükün yük taşıyıcısı üzerine konulması,
kaldırılması ve tartım sonucunun alınması gibi tartım işlemleri süresince bir
kullanıcının müdahalesine ihtiyaç duyulan tartı aletini, ifade
eder. İKİNCİ
BÖLÜM Genel
Esaslar Temel gerekler MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen işlemler için
kullanılan tartı aletleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki
gerekleri yerine getirmelidir. (2)
Tartı aletlerinin bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen işlemlerde kullanılmayan cihazlar
içermesi veya bu tür cihazlara bağlı çalışması durumunda, söz konusu
cihazların, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki gerekleri yerine
getirmesi şartı aranmaz. Atıf yapılan standartlar MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen
temel gerekleri karşılayan uyumlaştırılmış Avrupa standartlarını uyumlaştıran
ulusal standartlara uygun otomatik olmayan tartı aletlerinin, bu Yönetmeliğin
5 inci maddesinde belirtilen temel gerekleri sağladığı kabul edilir. (2)
Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ulusal standartların isimleri ve
referans numaraları Resmî Gazete’de Bakanlık tarafından yayımlanır. Piyasa gözetimi ve denetimi MADDE 7 – (1) Otomatik olmayan tartı aletlerinin piyasa
gözetimi ve denetimi 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına yönelik
olarak hazırlanan 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair
Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, yaptığı
denetimlerde Yönetmelik hükümlerine uygunsuzluk tespit ederse, bu tartı
aletlerinin piyasadan toplatılması, piyasaya arzının yasaklanması veya kısıtlanmasına
yönelik olarak kanunlarla verilen yetkiler dahilinde bütün uygun önlemleri
alır. (2)
Bakanlık, bu önlemleri Komisyona bildirilmek üzere Müsteşarlığa iletir. Söz
konusu bildirimde, alınan önlemlerin gerekçeleri gösterilirken özellikle,
tartı aletinin uygunsuzluğunun aşağıdakilerden birisinden kaynaklanıp
kaynaklanmadığı belirtilir. a)
Tartı aletinin, 6 ncı maddede belirtilen
standartlara ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki hükümlere uygun
olmaması, b)
Söz konusu standartların yanlış uygulanmış olması, c)
Söz konusu standartların yetersiz olması. (3)
Tartı aletinin piyasaya arzını kısıtlayıcı olarak alınan herhangi bir karar,
gerekçeleri, mevcut itiraz yolları ve bunlarla ilgili zaman sınırlamaları ile
birlikte gecikmeksizin ilgili taraflara bildirilir. Uygunluk değerlendirmesi MADDE 8 – (1) Tartı aletlerinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer
alan (EK-1)’deki koşullara uygunluğu, başvuru sahibi tarafından seçilecek
aşağıdaki işlemlerden birisiyle belgelendirilir. a)
Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 1 inci
maddesinde bahsedilen AT tip incelemesi ve 2 nci
maddesinde bahsedilen AT tip uygunluk beyanı veya 3 üncü maddesinde
belirtilen AT doğrulaması. Ancak, bünyesinde elektronik tertibat
bulundurmayan ve yükü dengelemek için yük tartım tertibatında yay
kullanılmayan tartı aletleri için AT tip incelemesi zorunlu değildir. b)
Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 4 üncü
maddesinde bahsedilen AT birim doğrulaması veya yukarıdaki işlemlerle ilgili
kayıt belge ve yazışmaları Türkçe olarak veya onaylanmış kuruluşun kabul
ettiği bir lisanda hazırlanır ve yapılır. Onaylanmış kuruluşların tayini MADDE 9 – (1) Bakanlık, 8 inci maddede bahsedilen uygunluk
değerlendirme işlemlerini gerçekleştirecek onaylanmış kuruluşları 4703 sayılı
Kanun ve 15/11/2001 tarihli ve 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik hükümleri ile bu Yönetmeliğin ekinde yer alan
(EK-5)’teki asgari ölçütlere göre belirler. CE uygunluk işareti ve kayıtlar MADDE 10 – (1) CE uygunluk işareti ve bu Yönetmeliğin ekinde
yer alan (EK-4)’ün 1 inci maddesinde belirtilen gerekli ek bilgiler, AT
uygunluğu tespit edilen tartı aletine, tartı aletini üreten, imal eden veya
tartı aletine adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak
kendini imalatçı olarak tanıtan kişi tarafından, açıkça görülebilir, kolayca
okunabilir ve silinmeyecek bir şekilde iliştirilir. (2)
Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK- 4)’ün 2 nci
maddesinde bahsedilen bilgiler söz konusu diğer bütün tartı aletlerine,
açıkça görülebilir, kolayca okunabilir ve silinmez şekilde iliştirilir. (3)
CE uygunluk işareti ile karıştırılması muhtemel veya bu işareti
çağrıştırabilecek işaret ve figürlerin tartı aletine iliştirilmesi yasaktır.
Diğer tanıtıcı işaretler, CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve
okunabilirliğini engellemeyecek şekilde tartı aletine iliştirilebilir. (4)
Tartı aletinin, başka yönlerden CE uygunluk işaretinin iliştirilmesini
öngören diğer yönetmelik veya yönetmeliklere de tâbi olması durumunda, CE
uygunluk işareti tartı aletinin söz konusu diğer yönetmeliklerin hükümlerine
de uygun olduğunu gösterir. Bununla birlikte, bu yönetmeliklerden bir veya
birkaçının, bir geçiş dönemi boyunca, imalatçıya uygulama
konusunda bir seçme hakkı tanıdığı durumlarda, CE uygunluk işareti sadece
imalatçının uygulamayı seçtiği yönetmelik veya yönetmeliklerin hükümlerine
uygunluğunu gösterir. Bu durumda, uygulanan yönetmelik veya yönetmeliklerin
ilgili ayrıntı ve hükümleri Resmî Gazete’de yayımlandıkları şekliyle, tartı
aletinin beraberinde bulunan belge, uyarı veya kullanma kılavuzunda verilir. CE uygunluk işaretinin haksız olarak
iliştirilmesi MADDE 11– (1) Bu Yönetmeliğin 7 nci
maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla; CE uygunluk işaretinin haksız olarak
iliştirilmiş olduğunun tespit edilmesi halinde, imalatçı, tartı aletinin CE
uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık
tarafından getirilen şartlar dahilinde ihlalin sona erdirilmesi ile
yükümlüdür. (2)
Bakanlık, uygunsuzluğun devamı halinde, söz konusu tartı aletinin 7 nci madde hükümlerine uygun olarak piyasaya arzını
yasaklayıcı, kısıtlayıcı veya piyasadan toplatılmasına yönelik olarak
kanunlarla verilen yetkiler dahilinde bütün uygun önlemleri alır ve bu durumu
Komisyona bildirilmek üzere Müsteşarlığa iletir. Sınırlı kullanım işareti MADDE 12 – (1) Bu Yönetmeliğin 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsedilen amaçlardan herhangi
birisi için kullanılan tartı aletinin, 8 inci maddedeki uygunluk
değerlendirmesine tâbi tutulmamış cihazlara bağlı olması veya onları içermesi
durumunda bu cihazların her biri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-4)’ün 3
üncü maddesinde tanımlanan sınırlı kullanım işaretini taşıyacaktır. Bu işaret,
tertibatlara açıkça görülebilir, kolayca okunabilir ve silinmeyecek bir
şekilde konulacaktır. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli ve
Son Hükümler Yükümlülük MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşılayan
tartı aletlerinin piyasaya arzı ve 2 nci maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen işlemlerde kullanılmak üzere
hizmete sunulması engellenemez. Cezai hüküm MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta
bulunanlara 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Bildirim MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik gereğince tartı aletinin hizmete
sokulmasının sınırlandırılmasına ilişkin kararlar; gerekçeleri, kararlara
karşı başvuru yolları ve başvuru süreleri de belirtilerek ilgililere
bildirilir. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik MADDE 16 – (1) 17/4/2002 tarihli ve 24729 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (90/384/AT)
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe diğer
düzenlemelerde yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır. Yürürlük MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret
Bakanı yürütür. EK-1 Bu
Yönetmeliğin 2’nci madde birinci fıkrasının (a) bendinde bahsedilen tartı
aletleri, bu ekte belirlenen hükümleri karşılamak zorundadır. Bu ekte
kullanılan tanımlar Uluslararası Yasal Metroloji
Teşkilatından alınmıştır. ÖN NOT Tartı
aleti, bu Yönetmeliğin 2’nci madde birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen
uygulamaları yerine getirmek için birden fazla gösterge veya yazıcı tertibat
içeriyorsa veya onlara bağlanıyorsa ve bu tertibatlar, tartım sonuçlarını
tekrar ediyor ve tartı aletinin doğru şekilde çalışmasını etkilemiyorsa ve
eğer tartım sonuçları, Yönetmelik hükümlerini yerine getiren tartı aletinin
bir parçası tarafından doğru ve silinmez bir şekilde yazılıyor veya
kaydediliyor ve ölçümle ilgili taraflar ölçüm sonuçlarına ulaşabiliyorsa, bu
tertibatların gerekli özellikleri sağlaması aranmaz. Bununla beraber, tartı
aletinin halka doğrudan satış yerlerinde kullanılmaları halinde, satıcı ve
alıcı için gösterge ve yazıcı tertibatlar gerekli özellikleri karşılamak
durumundadır. METROLOJİK ŞARTLAR 1 - Kütle birimleri Kullanılan
kütle birimleri Uluslararası Birimler Sistemine Dair Yönetmelik hükümlerine
uygun olacaktır. Bu
koşula uygun olmak üzere aşağıdaki birimlere müsaade edilir. –
SI Birimleri: Kilogram, mikrogram, miligram, gram ve ton. – İmperyal ölçü birimleri: Paund,
ons ve troy ons –
SI olmayan diğer birimler: Kıymetli taşların tartılması halinde metrik karat. Yukarıda
atıfta bulunulan İngiliz imperyal kütle birimlerini
kullanan tartı aletleri için, aşağıdaki ilgili hükümler, basit eleme kullanılarak
sözü edilen imperyal birimlerine dönüştürülecektir. 2 - Doğruluk sınıfları 2.1
- Aşağıda doğruluk sınıfları tanımlanmaktadır. I Özel, II Yüksek, III Orta, IIII Basit Bu
sınıflar Tablo 1’de tanımlanmışlardır. TABLO 1 Doğruluk
Sınıfları
Nakil
tarifesinin belirlenmesinde II. ve III. Sınıf tartı aletlerinde minimum kapasite
5 e olarak alınacaktır. 2.2 - Taksimat aralıkları 2.2.1
- Bölüntü değeri (d) ve muayene sabiti (e) kütle birimi cinsinden 1 x 10k, 2
x 10k, 5 x 10k şeklinde olmalıdır. Burada "k" bir tam sayı veya
sıfırdır. 2.2.2-Yardımcı
gösterge tertibatı olmayan bütün tartı aletlerinde d=e dir. 2.2.3-Yardımcı
gösterge tertibatlı tartı aletleri için aşağıdaki şartlar geçerlidir; e=1
x 10k g d
< e ≤ 10 d e=
10-3 g ve d < 10-4 g olan I. sınıf tartı aletleri için bu kural aranmaz. 3 - Sınıflandırma 3.1
- Tek tartım sahalı tartı aletleri Yardımcı
gösterme tertibatı ile donatılmış tartı aletleri I veya II. Sınıf
olmalıdırlar. Bu tartı aletlerinde, minimum kapasitenin alt sınırları, Tablo
1’in 3’üncü sütununda yer alan muayene sabiti (e)’ nin
yerine bölüntü değeri (d)’ nin konulması ile elde
edilir. Eğer
d < 10-4 g ise, I. sınıf tartı aletlerinde maksimum kapasite 50 000 e’ den
az olabilir. 3.2
- Çok tartım sahalı tartı aletleri Çok
tartım sahasına, tartı aleti üzerinde açıkça gösterilmeleri halinde müsaade
edilir. Her bir tartım kademesi madde 3.1.’e göre sınıflandırılır. Eğer
tartım kademeleri farklı doğruluk sınıflarında yer alıyorsa, tartı aleti
tartım kademelerinin ait olduğu doğruluk sınıflarının en zor şartlarına uygun
olmalıdır. 3.3
- Çok bölüntülü tartı aletleri 3.3.1
- Tek tartım sahalı tartı aletleri, birden çok kısmi tartım sahasına sahip
olabilirler. (çok bölüntülü tartı aleti) Çok
bölüntülü tartı aletleri yardımcı gösterge tertibatına sahip olamazlar. 3.3.2
- Çok bölüntülü tartı aletlerinin her bir kısmi tartım aralığı şu şekilde
tanımlanır; –
Muayene sabiti ei e(i+1)>
e –
Maksimum kapasitesi Maxi Maxr = Max –
Minimum kapasite Mini Mini
= Max (i-1) Min1
= Min –
Burada; i =
1, 2, ......r, i =
Kısmi tartım sahası numarası, r =
Kısmi tartım sahalarının toplam sayısıdır. Tüm
kapasiteler, kullanılan dara değerine bakılmaksızın, net yük kapasitesidir. 3.3.3
- Kısmi sahaları Tablo 2’ye göre sınıflandırılırlar. Bütün kısmi tartım
sahaları aynı doğruluk sınıfındadırlar ve bu sınıf aynı zamanda tartı
aletinin doğruluk sınıfıdır. TABLO 2 Çok
bölüntülü tartı aletleri i =
1, 2, ......r, i =
Kısmi tartım sahası numarası, r =
Kısmi tartım sahalarının toplam sayısı
(1)
i = r için, e ile er yer değiştirerek Tablo 1’in ilgili sütunu uygulanır. 4 - Doğruluk 4.1
- Bu Yönetmeliğin 8’inci maddesinde yer alan prosedürlerin uygulanması
konusunda, gösterge hatası, Tablo 3’de gösterildiği gibi müsaade edilen
maksimum gösterge hatasını aşamaz. Dijital gösterge durumunda, gösterge
hatası yuvarlatma hatası için düzeltilecektir. Ön
ayarlı dara değeri hariç olmak üzere müsaade edilen maksimum hatalar, mümkün
olan bütün yüklerdeki net değerler ve dara değerleri için geçerlidir. TABLO 3 Müsaade
edilen maksimum hatalar
4.2
- Kullanımda müsaade edilen maksimum hatalar, madde 4,1’de belirlenen
hataların iki katıdır. 5 - Tartı aletinin tartım sonuçları, tekrarlanabilir ve
diğer gösterme tertibatları ve dengeleme yöntemleri kullanılarak yeniden üretilebilir
olmalıdır. Tartım
sonuçları, yük taşıyıcısı üzerinde yükün pozisyon değişikliklerine karşı
yeterince duyarsız olmalıdır. 6 - Tartı aleti çok küçük
miktarlardaki yük değişmelerine reaksiyon verebilmelidir. 7 - Tesir miktarları ve zaman
ilişkileri 7.1
- Eğik bir pozisyonda kullanımı muhtemel II, III ve IIII. sınıf tartı
aletleri normal yerleştirme koşullarında söz konusu olabilecek eğikliğe karşı
yeterince duyarsız olmalıdır. 7.2
- Tartı aletleri imalatçı tarafından verilen sıcaklık aralığı içinde gerekli metrolojik koşulları sağlamalıdırlar. Bu sıcaklık aralığı
aşağıdaki değerlerde olmalıdır. I.
sınıf tartı aletleri için en az 5 °C , II.
sınıf tartı aletleri için en az 15 °C , III.
ve IIII. sınıf tartı aletleri için en az 30 °C İmalatçının
belirlediği sıcaklık sınırları mevcut değilse - -10 °C ila +40 °C sıcaklık
aralığı esas alınır. 7.3
- Elektrik şebekesine irtibatlı tartı aletleri, normal şebeke dalgalanmaları
dahilinde metrolojik özelliklerini korumalıdır. Pille
çalışan tartı aletleri, voltaj gerekli minimum değerin altına düştüğünde bunu
ikaz etmeli ve bu şartlarda ya doğru olarak çalışmaya
devam etmeli yada otomatik olarak işletme dışı kalmalıdır. 7.4
- "e" değeri 1 gramdan az olan I. ve II. sınıf tartı aletleri hariç
olmak üzere diğer elektronik tartı aletleri, kendi sıcaklık aralıklarının üst
sınırında yüksek relatif nem ortamlarında metrolojik şartları sağlamalıdır. 7.5
- II, III ve IIII. sınıf tartı aletlerinin uzun bir süre yüke maruz kalışı,
bu yükteki tartım sonucu üzerinde veya yükün kaldırılmasını müteakip sıfır
göstergesi üzerindeki etkisi önemsiz olmalıdır. 7.6
- Diğer şartlar altında ya tartı aleti doğru olarak
çalışmaya devam edecek veya otomatik olarak devre dışı kalacaktır. TASARIM VE YAPI 8 - Genel şartlar 8.1
- Tartı aletlerinin tasarım ve yapısı, uygun şekilde kullanıldıkları ve
kuruldukları takdirde ve tasarlandıkları kullanım ortamlarında
çalıştıklarında metrolojik özelliklerini koruyacak
şekilde olmalı, ayrıca kütle değeri de gösterilmiş olmalıdır. 8.2
- Elektronik tartı aletleri, arıza etkilerine maruz kaldıklarında, anlamlı
olmayan arızaları gösterebilirler. Ancak bu tartı aletleri anlamlı olan
arızaları otomatik olarak tespit etmeli ve bildirmelidir. Otomatik
olarak tespit edilen anlamlı arıza elektronik tartı aleti tarafından görsel
veya sesli olarak ikaz edilecek ve bu sinyal kullanıcının müdahalesine kadar ya da arıza ortadan kalkıncaya kadar devam edecektir. 8.3
- Madde 8.1 ve madde 8.2’de belirtilen şartlar, bu tür tartı aletlerinin
öngörülen kullanımı göz önüne alındığında, normal sayılan bir zaman sürecinde
sürekli olarak sağlanmış olmalıdır. Dijital
elektronik tertibatlar, ölçüm işleminin doğru olarak seyrini, gösterim
kolaylığını ve tüm veri depolama ve transfer işlemlerinin yeterli kontrolünü
sürekli yerine getirmelidirler. Otomatik
olarak tespit edilen anlamlı dayanıklılık hatasının otomatik olarak tespit
edilmesi üzerine, elektronik tartı aletleri; kullanıcı müdahale edene kadar
veya hata ortadan kalkana kadar sinyal verecek şekilde görsel ve işitsel
olarak ikaz vermelidir. 8.4
- Harici tertibatların uygun ara bağlantılar vasıtasıyla elektronik tartı
aletine bağlanması halinde, elektronik tartı aletinin metrolojik
özellikleri üzerinde istenmeyen etkiler olmamalıdır. 8.5
- Tartı aletleri hileli kullanımı kolaylaştırması muhtemel özelliklere sahip
olmamalı ve kasti olmayan hatalı kullanım ihtimalleri en az olmalıdır.
Kullanıcı tarafından sökülmesine ve ayar edilmesine müsaade edilmeyen
parçalar, bu tür olaylara karşı emniyet altına alınmalıdır. 8.6
- Tartı aletleri bu Yönetmelikte öngörülen muayenelerin yapılmasına zorluk
teşkil edecek şekilde imal edilmemelidir. 9 - Tartım sonuçlarının ve diğer
ağırlık değerlerinin gösterimi Tartım
sonuçları ve diğer ağırlık değerleri, doğru ve açık olarak gösterilmeli ve
yanlış anlamaya sebebiyet vermemelidir. Gösterge değerleri, normal kullanım
şartları altında kolay okunabilir olmalıdır. Ek
1 madde 1’de bahsedilen birimlerin adları ve sembolleri, Uluslararası
Birimler Sistemine Dair Yönetmeliğe uygun olmalı ve buna ek olarak metrik
karat için "ct" sembolü kullanılmalıdır. Tartı
aleti, Maksimum kapasite artı 9e’den daha fazlasını göstermemelidir. Yardımcı
gösterge tertibatına yalnızca ondalık işaretinin sağ tarafı için müsaade
edilir. Genişletilmiş gösterge tertibatı yalnızca geçici olarak
kullanılabilir ve bu tertibat çalışırken sonuçların yazılması mümkün
olmamalıdır. Ana
göstergelerle karıştırılmadıkça, yan göstergeler gösterme yapabilir. 10 - Tartım sonuçlarının ve diğer
ağırlık değerlerinin yazılması (basılması) Yazılmış
veya basılmış sonuçlar doğru, yeterince tanımlanmış ve açık olmalıdır. Yazılı
çıktılar, açık, okunaklı, silinmez ve dayanıklı olmalıdır. 11 - Hizalama Tartı
aletleri gerekli hallerde bir seviyelendirme
tertibatı ve eğim gösterge tertibatı ile donatılmalıdır. Bu tertibatlar,
tartı aletinin uygun kurulumunu sağlayacak yeterli duyarlıkta olmalıdır. 12 - Sıfır ayarı Tartı
aletleri sıfırlama tertibatları ile donatılabilirler. Bunlar doğru bir
sıfırlama yapmalılar ve yanlış ölçüm sonuçlarına sebebiyet vermemelidir. 13 - Dara ve ön ayarlamalı dara
tertibatları Tartı
aletleri bir veya daha fazla dara tertibatına ve aynı şekilde ön ayarlı dara
tertibatlarına sahip olabilirler. Dara tertibatları, göstergede doğru bir
sıfır ayarını ve net ağırlıkların doğru ölçümünü oluşturmalıdırlar. Ön ayarlı
dara tertibatları ise, hesaplanmış net değerlerin hatasız olarak
belirlenmesini temin etmelidir. 14 - Maksimum kapasitesi 100 kg (100 kg
dahil)’a kadar olan, halka açık satış yerlerinde kullanılan tartı aletleri
için ilave şartlar; Halka
açık satış yerlerinde kullanılan tartı aletleri, tartım işlemiyle ilgili
bütün bilgileri göstermelidir. Fiyat göstermeli tartı aletleri ise, satın
alınacak ürünün fiyat hesaplamasını müşteriye açıkça göstermelidir. Ödenecek
fiyat gösteriliyorsa, bu doğru olmalıdır. Fiyat
hesaplamalı tartı aletlerinin başlıca göstergeleri, müşterinin fiyatı doğru
olarak okuyabileceği kadar yeterli bir süre göstermelidir. Fiyat
hesaplamalı tartı aletleri, tüm işlemlerle ilgili bütün bilgileri açık, kesin
ve uygun şekilde bir fiş veya etiket üzerine yazmak ve ürün başına tartma ve
fiyat hesaplama benzeri işlevlerden başka işlevleri de yerine getirebilir. Tartı
aletleri, doğrudan veya dolaylı göstergelerin, kolay ve basit anlaşılmasını
engelleyici özellikler taşımamalıdır. Müşteriler,
tartı aletlerinin arızalı çalışmasından dolayı doğru olmayan satışlara karşı
korunmalıdır. Yardımcı
gösterge tertibatları ve genişletilmiş gösterge tertibatlarına müsaade
edilmez. Hileli
kullanıma yol açmaması şartıyla ek donanımlara müsaade edilir. Bu
bölümün gereklerine uymayan, ancak normal olarak halka açık satış yerlerinde
kullanılan tartı aletlerine benzeyen tartı aletlerinin göstergesinin yakınına
"Halka açık satış yerlerinde kullanılamaz" ibaresini taşıyan bir
etiket silinmeyecek şekilde takılır. 15 - Fiyat etiketlemeli tartı aletleri Fiyat
etiketlemeli tartı aletleri, halka açık satış yerlerinde kullanılan fiyat
göstermeli tartı aletlerine uygulanan şartların bu tartı aletlerine tekabül
edenlerini sağlamalıdır. Minimum kapasitenin altındaki değerleri fiyat etiketine
yazmak mümkün olmamalıdır. EK-2 1 - AT tip incelemesi 1.1 - AT tip incelemesi prosedürü, üretimi planlanan tartı aletini temsil eden bir numunenin (tip), bu Yönetmelik gereklerini sağlayıp sağlamadığının onaylanmış kuruluş tarafından doğrulanmasını ve belgelenmesini kapsar. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||