21 Haziran 2007 PERŞEMBE	Resmî Gazete	Sayı : 26559
BAKANLAR KURULU KARARI
Karar Sayısı : 2007/12300 Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan ekli “Orta Vadeli Program (2008-2010)”ın kabul edilmesi; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığının 25/5/2007 tarihli ve 2226 sayılı yazısı üzerine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 28/5/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır. Ahmet Necdet SEZER CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan A. GÜL A. ŞENER M. A. ŞAHİN B. ATALAY Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı A. BABACAN M.AYDIN N. ÇUBUKÇU K. TÜZMEN Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı F. KASIRGA O.GÜNEŞ O. GÜNEŞ H.ÇELİK Adalet Bakanı Milli Savunma Bakanı V. İçişleri Bakanı Maliye Bakanı V. H. ÇELİK F. N. ÖZAK R.AKDAĞ F.KASIRGA Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskan Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı V. M. M. EKER M. BAŞESGİOĞLU A. COŞKUN Tarım ve Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı M.H.GÜLER A. KOÇ O. PEPE Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Kültür ve Turizm Bakanı Çevre ve Orman Bakanı GİRİŞ Kamu mali yönetiminde yapılan reform kapsamında yeni bir politika belgesi olarak ortaya çıkan Orta Vadeli Programın üçüncüsü hazırlanmış bulunmaktadır. 2008-2010 dönemini kapsayacak olan bu Program, Dokuzuncu Kalkınma Planı ile genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Aynı dönemi kapsayan çok yıllı bütçe süreci, bu Programın Bakanlar Kurulu tarafından kabulüyle başlamış bulunmaktadır. Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı bir amaç, politika ve öncelikler seti sunan Orta Vadeli Program, makro politikaların yanı sıra, ülkemizin ihtiyaç duyduğu temel gelişme eksenlerini kapsamaktadır. Programda, uzun vadeli amaçlara katkıda bulunacak şekilde, üç yıllık dönemde üzerinde yoğunlaşılacak öncelikler tespit edilmiştir. Bakanlık ve kurum bütçelerinin hazırlanmasında, idari ve yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesinde, kurumların karar alma ve uygulama süreçlerinde Programın amaç ve öncelikleri esas alınacaktır. Orta Vadeli Program, yıllık uygulama sonuçları, içsel ve dışsal gelişmeler ile kalkınma planı hedefleri doğrultusunda her yıl yenilenmektedir. Programda yer alan amaç ve öncelikler bakımından uygulamanın izlenmesi, değerlendirilmesi ve Bakanlar Kuruluna bilgi sunulmasından Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı sorumludur. Orta Vadeli Program, stratejik amaçlar temelinde kamu politikaları ve uygulamalarını şekillendirecek ve kaynak tahsisini bu çerçevede yönlendirecektir. Bundan sonraki süreçte; 5018 sayılı Kanunun 16’ncı maddesi gereğince, Orta Vadeli Programın ortaya koyduğu temel amaç, öncelik ve makro hedeflerle tutarlı olmak üzere Orta Vadeli Mali Plan hazırlanacak ve Yüksek Planlama Kurulu kararıyla yürürlüğe girecektir. Kuruluşlar, Orta Vadeli Programda yer alan amaç ve öncelikler ile Orta Vadeli Mali Planda verilecek ödenek teklif tavanlarını esas alarak, tedbir önerilerini ve bütçe tekliflerini, 5018 sayılı Kanunun 17’nci maddesi çerçevesinde, hazırlayacaklardır. Kuruluşlarla bütçe müzakereleri bu doğrultuda yürütülecektir. Orta Vadeli Programla başlayan program ve bütçe hazırlama süreci, birbirleriyle uyumlu olmak üzere, nihai politika ve tedbirleri içeren Yıllık Programın Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilmesi ve mali boyutu gösteren Bütçe Kanun Tasarısının yasalaşmasıyla sona erecektir. I. TEMEL AMAÇ Orta Vadeli Programın temel amacı, Dokuzuncu Kalkınma Planında ifadesini bulan “istikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen, AB’ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye” vizyonunu esas alarak, insanımızın yaşam kalitesini artırmaya yönelik bir program ve bütçe süreci gerçekleştirmektir. Ekonomik ve siyasi istikrar, gerçekleştirilen reformlar, ülkemizin genç, eğitimli ve girişimci insan gücü, işleyen piyasa ekonomisi, uluslar arası rekabete açık sanayisi, doğal ve kültürel değerleri toplumun refahının yaygınlaşarak artmasına katkıda bulunacaktır. Programın temel amacına hizmet etmek üzere, ülkemizin beşeri ve iktisadi varlıkları etkin bir şekilde değerlendirilerek; § ekonominin rekabet gücünün artırılması, § istihdamın artırılması, § beşeri gelişme ve sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi, § bölgesel gelişmenin sağlanması, § kamu hizmetlerinde kalite ve etkinliğin artırılması yolunda gerekli çalışmalar yürütülecektir. Bu program döneminde, eğitim başta olmak üzere, makroekonomik istikrarı ve bütçe dengelerini bozmayacak şekilde, sosyal politikaların uygulanmasına öncelik verilecektir. Programın uygulama sürecinde ülkemizin ihtiyaçları ve öncelikleri esas alınarak oluşturulan “Türkiye’nin AB Müktesabatına Uyum Programı”nın hayata geçirilmesi sağlanacaktır. II. MAKROEKONOMİK POLİTİKA VE HEDEFLER Ekonomide sağlanan güven ve istikrarı korumak, ekonomik büyümeyi yüksek ve sürdürülebilir kılmak, istihdamı artırmak, cari açığa sürdürülebilir nitelik kazandırmak, cari açığın sağlam kaynaklarla finanse edilmesini sağlamak, enflasyon oranını daha da aşağı çekmek ve yüksek düzeyde faiz dışı fazla vermek Orta Vadeli Programın makroekonomik öncelikleridir. A. MAKROEKONOMİK POLİTİKALAR 1. Büyüme ve İstihdam i) Orta Vadeli Program döneminde ihracat odaklı bir büyüme stratejisi sürdürülecektir. Kamu kesimi, yapacağı altyapı yatırımları ve yasal düzenlemeler yoluyla özel sektör yatırım ve üretimini hızlandırıcı bir rol oynayacak ve özel sektörün yüksek katma değerli üretim yapısına yönelmesini teşvik edecektir. ii) Ekonomik büyümenin istikrarlı bir yapıya kavuşmasında emek verimliliğinin yanı sıra toplam faktör verimliliğinin de artmaya devam etmesi büyük önem arz etmektedir. Bunun için de öncelikle makroekonomik istikrar, kurumsal altyapının geliştirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi konularında ilerleme sağlanacaktır. Bu çabalar ekonominin rekabet gücünün artmasını destekleyecektir. iii) İstikrarlı bir büyüme için; mali disiplin korunacak, anti enflasyonist süreci destekleyen para politikasına devam edilecek ve reform süreci tavizsiz bir şekilde sürdürülecektir. iv) İstihdam odaklı sürdürülebilir bir büyüme çerçevesinde, rekabetçi bir ekonomi ve bilgi toplumunun gerektirdiği doğrultuda nitelikli insan kaynaklarının yetiştirilmesi, istihdam imkanlarının artırılması, işsizliğin azaltılması ve işgücü piyasasının etkinleştirilmesi sağlanacaktır. v) Ekonomide kamu politikalarından kaynaklanabilecek belirsizlikler azaltılarak özel sektörün geleceğe yönelik uzun vadeli plan yapabilmesi için elverişli bir ortam oluşturulacaktır. 2. Maliye Politikası Makroekonomik istikrarın ve büyüme performansının sürdürülmesi amacıyla mali disipline devam edilecektir. Bunu gerçekleştirmek üzere mali kuralları belirleyen yasal düzenlemeler yapılacaktır. Böylece, kamu borç stokunun milli gelire oranı azaltılacak, yüksek bir faiz dışı fazla seviyesi tutturulacak ve bütçeye esneklik kazandırılarak kamu harcamaları önceliklendirilecektir. Bu politika, enflasyon oranının daha da aşağı çekilmesine ve cari açığın kontrol altında tutulmasına da katkıda bulunacaktır. a. Kamu Harcama Politikası Kamu harcamaları, kaynak kısıtı ile iktisadi ve sosyal getirileri bağlamında potansiyel büyüme üzerindeki etkileri gözetilerek önceliklendirilecektir. Bu çerçevede yaratılacak mali alan, Programda yer alan gelişme eksenlerindeki öncelikler doğrultusunda kullanılacaktır. Program döneminde harcamalara ilişkin uygulanacak politikalar şunlardır: i) Kamu idarelerinde mali yönetim, iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik tedbirler alınacaktır. ii) Kurumlar, bütçe kısıtını dikkate alarak, belirlenen öncelikler çerçevesinde kaynak tahsisini gözden geçireceklerdir. Bu kapsamda, önceliğini yitirmiş faaliyetler ve projeler tasfiye edilecektir. iii) Kaynak kullanımında etkililik, verimlilik ve tutumluluğu sağlamak üzere stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme sistemi yaygınlaştırılacaktır. iv) Kamu kesiminde ücret ve maaşlar, gelir politikaları çerçevesinde hedeflenen enflasyon dikkate alınarak belirlenecektir. v) Merkezi yönetim bütçe kanunlarında kamu kesiminde yeni personel istihdamına ilişkin sınırlamalara yer verilmeye devam edilecektir. vi) Ücret sisteminin sadeleştirilmesini, kamu personelinin mali ve özlük haklarına ilişkin dengesizlik ve adaletsizliklerin giderilmesini, performansa dayalı ücret sistemine geçilmesini, mevcut statü sayısının azaltılmasını esas alacak kapsamlı bir personel reformu hayata geçirilecektir. vii) Sağlık hizmetlerinin kalitesinden ödün verilmeksizin, ilaç ve tedavi harcamalarını kontrol altında tutmaya yönelik tedbirler alınmaya devam edilecektir. viii) Genel sağlık sigortası, getireceği mali yüklerin makul düzeyde tutulması amacıyla, sağlıkta dönüşüm programıyla birlikte uygulanacaktır. ix) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla getirilen düzenlemelerde tasarruf sağlayıcı tedbirler alınacaktır. x) İşsizlik sigortasından yararlanma koşulları iyileştirilecektir. xi) Sosyal harcamaların toplam kamu harcamaları içindeki payı artırılacaktır. xii) Yerel yönetimlerin harcamalarını finanse etmek amacıyla yapılan tahsislerin objektif esaslara dayalı ve amaca yönelik kullanımı sağlanacaktır. xiii) Yerel yönetimler personel politikalarını açıklanan norm kadro düzenlemelerine uygun bir şekilde yürüteceklerdir. b. Kamu Yatırım Politikası Kamu yatırımlarının etkinliği artırılacak; yatırımlar, öncelikli sosyal ihtiyaçları giderecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki altyapıya yönlendirilecek; sektörel, bölgesel ve AB’ye uyum yönündeki amaçların gerçekleştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılacaktır. Bu çerçevede; i) Kamu yatırımlarının etkin, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesini hedefleyen rasyonalizasyon çalışmalarına devam edilecektir. ii) Eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ve e-Devlet yatırımlarına öncelik verilecektir. iii) Kamu yatırımları bölgesel kalkınma ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasında etkili bir araç olarak kullanılacaktır. iv) AB’ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği yatırımlar hızlandırılacaktır. v) Kamu altyapı yatırımlarında özel sektör katılımını artırıcı modeller geliştirilecektir. vi) Kamu yatırım teklif ve kararları, sorun analizlerini içeren sektör çalışmalarına ve nitelikli yapılabilirlik etüd ve analizlerine dayandırılacaktır. c. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme Kamu iktisadi teşebbüslerinden (KİT) orta vadede özelleştirilebilecek olanların belirli bir takvim ve strateji çerçevesinde özelleştirilmesi; ancak, özelleştirilinceye kadar bu teşebbüslerin ve uzun vadede özelleştirilemeyecek diğer kuruluşların karlılık ve verimlilik ilkelerine uygun olarak işletilmesi esastır. i) KİT’lerde hesap verebilirliği, şeffaflığı, karar alma süreçlerinde esnekliği sağlamaya ve KİT’ler üzerindeki müdahaleyi azaltmaya yönelik olarak başlatılan kurumsal yönetim sistemi projesi tamamlanacaktır. ii) Fiyatlandırma başta olmak üzere KİT’lerin tüm işletmecilik politikaları, genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde piyasa şartlarına uygun olarak belirlenecek ve etkin bir şekilde uygulanacaktır. iii) KİT’lerde stok, tedarik, üretim ve pazarlama maliyetlerini düşürerek verimliliği ve karlılığı artıran ve uluslar arası fiyat değişimlerine duyarlı olan bir finansman politikası izlenecektir. iv) KİT’lerin atıl durumda bulunan gayri menkullerinin değerlendirilmesinde rayiç bedel esas alınacaktır. v) KİT’lerin, atıl olmayan gayri menkullerini devretmemesi esastır. Zorunluluk hallerinde devir, ancak, işletmenin verimliliği, bütünlüğü ve çevre sağlığı gibi hususları olumsuz etkilemeyecek şekilde gerçekleştirilebilecektir. vi) KİT’lerin zarar eden işletme birimleri, fonksiyonları da dikkate alınarak, tasfiye edilecektir. vii) KİT’lerde atıl istihdamın azaltılmasına yönelik tedbirlerin uygulanması sürdürülecek, ancak nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için gerekli tedbirler alınacaktır. viii) İmalat sanayii maliyetleri üzerinde olumsuz baskı oluşturan enerji girdi fiyatlarının tespitinde sanayi aboneleri lehine bir politika izlenecektir. d. Kamu Borçlanma Politikası i) Borçlanma politikasının temel amacı; borçlanmanın vadesi, para ve faiz cinsinden kompozisyonu ve riskler dikkate alınarak, kamu finansman ihtiyacının en düşük maliyet ve riskle karşılanmasıdır. ii) Nakit ve borç yönetiminde oluşabilecek likidite risklerinin azaltılması amacıyla, yeterli düzeyde rezerv tutulması politikasına devam edilecektir. iii) Toplam borçlanma, ağırlıklı olarak Türk Lirası cinsinden ve sabit faizli enstrümanlarla gerçekleştirilecek, piyasa koşulları izin verdiği ölçüde borçlanmanın vade yapısı uzatılacaktır. iv) 2008-2010 döneminde piyasa yapıcılığı sistemi uygulaması, ölçüt senet uygulaması ve DİBS yatırımcı tabanının geliştirilmesi uygulamalarına devam edilecektir. e. Kamu Gelir Politikası Uygulanacak vergi politikalarının temel amacı; makroekonomik politikalarla uyumlu bir şekilde büyüme ve istihdamın desteklenmesine, ekonomide kayıtdışılığın azaltılmasına ve daha basit, adil ve geniş tabanlı bir vergi sisteminin oluşturulmasına katkıda bulunmaktır. Bu kapsamda; i) Piyasa aktörlerinin uzun vadeli ekonomik kararlar almalarına yardımcı olmak ve vergilendirmede öngörülebilirliği artırmak amacıyla, vergi politikalarının uygulanmasında istikrar esas olacaktır. ii) Vergi mevzuatının sadeleştirilmesi ve vergi tabanının genişletilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir. iii) Gerek kayıtdışılıkla etkin mücadele, gerekse yatırımların ve istihdamın desteklenmesine yönelik politikalar çerçevesinde, kamu finansmanının imkan verdiği ölçüde, işlemler ile istihdam üzerindeki vergi ve benzeri yüklerin düşürülmesine yönelik düzenlemeler yapılacaktır. iv) Vergileme alanında Avrupa Birliği mevzuatı ile uyum çalışmalarına devam edilecektir. v) Ülkemizin ticari ilişkileri bulunan ve çifte vergilemeyi önleme anlaşması imzalanmayan ülkelerle çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları imzalanmasına yönelik çalışmalara devam edilecektir. 3. Para Politikası ve Fiyat İstikrarı Para politikasının temel amacı, fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürülebilir kılmaktır. Bu amaç doğrultusunda; i) 2006 yılı başında uygulamaya konulan enflasyon hedeflemesi rejimi sürdürülecektir. ii) Uygulanmakta olan rejim çerçevesinde Merkez Bankası kısa vadeli faiz oranlarını temel politika aracı olarak kullanmaya devam edecektir. iii) Merkez Bankası, önümüzdeki dönemde de, enflasyondaki orta vadeli görünüme odaklanacak ve para politikası kararlarını bu doğrultuda oluşturacaktır. iv) Maliye politikasının enflasyon hedeflemesi rejiminin başarıyla uygulanmasına vereceği desteğin devam etmesi için, mali disipline uygun hareket edilmesi ve kamu maliyesinin etkinliğini artırmaya yönelik reformların kesintisiz olarak sürdürülmesi önemini koruyacaktır. v) Üç ayda bir yayınlanan Enflasyon Raporu para politikasının temel iletişim aracı olmaya devam edecektir. vi) Para politikasının hesap verebilirliğini ve şeffaflığını temin etmek amacıyla, enflasyonun hedeften belirgin olarak sapması ya da sapma olasılığının ortaya çıkması halinde, Merkez Bankası hedeften sapmanın nedenlerini ve enflasyonun tekrar hedefe yakınsaması için alınması gereken önlemleri Hükümete yazılı olarak bildirecek ve kamuoyuna duyuracaktır. Bu çerçevede Merkez Bankası, hesap verebilirlik ilkesinin işlerliğini sağlamak için enflasyon hedefinin etrafında oluşturulan aralığı kamuoyuna açıklamaya devam edecektir. vii) 2001 yılından beri uygulanmakta olan dalgalı döviz kuru rejimi önümüzdeki dönemde de sürdürülecektir. viii) Piyasada döviz likiditesinin belirgin olarak artması durumunda, Merkez Bankası rezerv biriktirme amaçlı, düzenli döviz alım ihaleleri yapabilecektir. ix) Döviz kurlarında aşırı oynaklık görüldüğünde ya da aşırı oynaklığa neden olabilecek gelişmeler yaşandığında, Merkez Bankası uzun dönemli denge değerini etkileme amacı olmaksızın döviz piyasasına alım ya da satım yönünde müdahalede bulunabilecektir. 4. Ödemeler Dengesi Cari işlemler açığının sürdürülebilir bir yapıda gelişmesi ve sağlıklı kaynaklarla finanse edilmesi esastır. Bu çerçevede; i) Geleneksel ihracat sektörlerinde katma değeri yüksek üretim sağlanmasına yönelik teşvik ve devlet yardımları uygulamaları etkinleştirilerek sürdürülecektir. Bu kapsamda, tasarım, marka, pazarlama ve tanıtım konusundaki mevcut destekler çeşitlendirilerek geliştirilecektir. ii) Ürün çeşitlendirmesine gidilerek dış pazarda rekabet edebilecek potansiyele sahip, yüksek katma değerli, sermaye ve bilgi yoğun, yeni teknoloji özelliği olan ürünlerin geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi amacıyla, uygulanmakta olan destek sistemleri AB ve DTÖ normları çerçevesinde etkinleştirilecektir. iii) Dahilde işleme rejimi yeniden düzenlenecektir. iv) Orta vadede yurt içi üretimin ithalat bağımlılığının azaltılması amacıyla, sanayide kullanılan ithal ara girdilerin yurt içinde üretilmesini sağlayacak mekanizmalar geliştirilecektir. v) Gümrük birliği uyarınca üstlenmekle yükümlü olduğumuz AB’nin teknik mevzuatına uyum süreci hızlandırılacak; uyumlaştırılan mevzuatın etkin uygulanmasını teminen gerekli idari, teknik ve fiziki altyapı tamamlanacak; ithalat aşamasında ve piyasa gözetim ve denetimi sırasındaki kontroller etkinleştirilecektir. vi) “Türkiye Turizm Stratejisi 2023” çerçevesinde turizm tanıtım çalışmalarına hız verilecektir. Ayrıca yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, yatırımların karşılıklı korunmasına ilişkin anlaşmalar ve kredi garanti mekanizmaları yoluyla desteklenecektir. B. PROGRAM DÖNEMİ HEDEF VE GÖSTERGELERİ 1. Büyüme ve İstihdam i) Program döneminde yıllık ortalama yüzde 5,6 oranında ekonomik büyüme hedeflenmektedir. ii) Program döneminde yıllık ortalamada reel olarak özel tüketim harcamalarının yüzde 6,4, özel sabit sermaye yatırım harcamalarının yüzde 7,8, kamu tüketim harcamalarının yüzde 3,7 ve kamu sabit sermaye yatırım harcamalarının yüzde 0,7 oranında artması öngörülmektedir. iii) İstihdam olanaklarını artırıcı uygulamaların da etkisiyle Program döneminde yaklaşık 1,4 milyon kişiye yeni istihdam yaratılacağı öngörülmektedir. 2. Kamu Maliyesi i) 2007 yılında yüzde 0,4 olacağı tahmin edilen kamu kesimi fazlasının GSYİH’ya oranının, 2008 yılında açığa dönüşmesi, daha sonra tekrar fazlaya dönerek 2010 yılında yüzde 2,3’e yükselmesi hedeflenmektedir. Genel devlet dengesinde de benzer trendin gerçekleşerek, GSYİH’ya oran olarak, 2007 yılında yüzde 0,2 olan fazlanın 2010 yılında yüzde 2,1’e yükselmesi öngörülmektedir. ii) Program dönemi boyunca faiz gideri ve özelleştirme geliri hariç kamu kesimi fazlasının GSYİH’ya oranının yüzde 7’ler seviyesinde olması hedeflenmektedir. iii) 2007 yılında yüzde 43,3 olması beklenen genel devlet harcamalarının GSYİH’ya oranının, faiz giderlerindeki düşüş sonucunda 2010 yılında yüzde 40,6’ya gerilemesi hedeflenmektedir. iv) 2007 yılında yüzde 35 olacağı tahmin edilen genel devlet faiz dışı harcamalarının GSYİH’ya oranının, 2010 yılında da aynı seviyede olması öngörülmektedir. v) 2007 yılında yüzde 43,5 olacağı tahmin edilen genel devlet gelirlerinin GSYİH’ya oranının, 2010 yılında yüzde 42,7 olması beklenmektedir. vi) 2007 yılında yüzde 31,8 olacağı tahmin edilen sosyal güvenlik primleri dahil vergi yükünün (vergi red ve iadeleri hariç) GSYİH’ya oranının, 2008 yılında bir miktar artmakla birlikte, dönem sonunda yüzde 31,3’e gerilemesi öngörülmektedir. vii) Devam eden özelleştirme işlemleri sonucunda KİT sisteminin faiz dışı fazla içindeki payı önemli ölçüde azalacaktır. 2006 yılında GSYİH’nın yüzde 0,62’si kadar faiz dışı fazla veren KİT sisteminin, 2010 yılında GSYİH’nın yüzde 0,22’si kadar faiz dışı fazla vermesi beklenmektedir. viii) Özelleştirme işlemleri sonucunda kamunun tütün, elektrik dağıtımı, petrokimya ve telekomünikasyon alanlarından tamamen çekilmesi; bunun yanı sıra, şeker üretimi ve liman işletmeciliğindeki payının azalması öngörülmektedir. ix) Yerel yönetimlerin merkezi yönetim bütçesinden aldıkları payları artırmaya yönelik tasarının mevcut haliyle yasalaşması durumunda, merkezi yönetim bütçe harcamaları, 2008 yılında 2,6 milyar YTL, 2009 yılında 4,2 milyar YTL ve 2010 yılında 4,5 milyar YTL daha artacaktır. x) Yatırım programının rasyonalizasyonu çalışmaları çerçevesinde, 2007 yılında 5,8 yıl olacağı tahmin edilen stokun ortalama tamamlanma süresinin 2010 yılında 5 yılın altına indirilmesi hedeflenmektedir. xi) Kamu net borç stokunun GSYİH’ya oranında Program dönemi sonunda 2007 yılına göre 11,2 puanlık bir düşüş hedeflenmektedir. 3. Ödemeler Dengesi i) Program döneminde dünya ekonomisi ve ticaretinde yaşanan canlılığın ve büyüme hızının bir miktar yavaşlamakla beraber sürmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, Program dönemi sonunda ihracatın yıllık ortalama yüzde 11,1 oranında artarak 137,5 milyar dolara, ithalatın ise yıllık ortalama yüzde 9,5 oranında artarak 202 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. ii) 2008 yılında 19 milyar dolar olarak öngörülen turizm gelirlerinin, 2010 yılında 20,5 milyar dolara çıkacağı tahmin edilmektedir. iii) Bu çerçevede cari işlemler açığının GSYİH’ya oranının orta vadede yüzde 6’lar civarında seyredeceği öngörülmektedir. iv) Program dönemi boyunca ödemeler dengesi finansman yapısında iyileşme beklenmekte, bu kapsamda uzun vadeli sermaye girişleri ve doğrudan yabancı yatırımların payında artış öngörülmektedir. 4. Fiyat i) Enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde “nokta hedef” olarak belirlenen enflasyon hedefleri, tüketici fiyat endeksinin yıllık yüzde değişimi ile hesaplanan yıl sonu enflasyon oranı üzerinden tanımlanmakta ve 3 yıllık bir dönem için açıklanmaktadır. Bu kapsamda, 2007, 2008 ve 2009 yılları için yıl sonu hedefleri yüzde 4 olarak belirlenirken, 2010 hedefi ise 2007 yılı sonunda belirlenecek ve ilan edilecektir. ii) Enflasyon hedeflerinin Hükümet ve Merkez Bankası tarafından birlikte belirlenmesi uygulamasına program döneminde de devam edilecektir. III. PROGRAM DÖNEMİ GELİŞME EKSENLERİ A. REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI 1. İş Ortamının İyileştirilmesi İş ortamının rekabetçi bir yapıya kavuşturularak iyileştirilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede; i) Finansal araçlar çeşitlendirilecek, başta KOBİ’ler olmak üzere işletmelerin finansmana erişimi kolaylaştırılacaktır. ii) İş ortamının iyileştirilmesine yönelik olarak bürokrasinin azaltılması ve işlemlerin hızlandırılması konusundaki çalışmalar sürdürülecektir. iii) Devlet yardımları sisteminin etkinleştirilmesi ve AB müktesebatıyla uyumlu hale getirilmesi çalışmaları sürdürülecektir. iv) İşletmelerde kurumsal yönetişim ilkeleri doğrultusunda kurumsallaşmanın yaygınlaştırılması özendirilecek ve böylece finansman imkanlarına daha uygun şartlarla erişmeleri sağlanacaktır. v) Fikri mülkiyet sisteminin etkinliğini sağlamak üzere; kurumsal kapasite güçlendirilecek, kurumlararası etkin bir işbirliği ve koordinasyon sağlanacak, toplum düzeyinde yaygın ve yerleşik bir fikri haklar kültürü oluşturulacaktır. vi) İşletmelerde bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısı geliştirilecek ve kullanımı yaygınlaştırılacaktır. vii) Altyapısı tamamlanmış arsa ve arazi temin imkanları artırılacaktır. viii) İşletmelerin kazanç ve işlemleri ile istihdam üzerindeki vergi ve yüklerin rekabet gücüne olumsuz etkileri kamu finansman dengeleri gözetilerek azaltılacaktır. ıx) Rekabeti kısıtlayan, engelleyen veya bozan davranışlar ile mücadelede caydırıcı yaptırımlar uygulanacak, yaptırımların uygulamasında saydamlık sağlanacak ve rekabet kültürünün geliştirilmesi yönündeki çalışmalara devam edilecektir. x) Sanayi bilgi sistemi oluşturulacaktır. 2.Ekonomide Kayıtdışılığın Azaltılması Rekabet gücünün artırılması, ekonomide haksız rekabetin önlenmesi ve kamu finansmanının sağlıklı bir yapıya kavuşturulması hedefi doğrultusunda kayıtdışılığın azaltılması temel amaçtır. Bu çerçevede; i) Kayıtdışılıkla etkin mücadele kapsamında toplumun tüm kesimlerinin desteklediği bir strateji uygulanacaktır. ii) Kayıtdışılığın azaltılması amacıyla başta vergi denetimi olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının denetim kapasitesi beşeri ve teknolojik altyapı yönünden geliştirilecektir.