|
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulundan:
İMTİYAZLI HİZMET
ANLAŞMALARINA İLİŞKİN TÜRKİYE FİNANSAL
RAPORLAMA STANDARDI
YORUMU (TFRS YORUM 12)
HAKKINDA TEBLİĞ
SIRA NO: 65
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; “TFRS Yorum 12
İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları” (TFRS Yorum 12) Türkiye Finansal
Raporlama Standardı Yorumunun yürürlüğe konulmasıdır.
(2) Adı geçen Türkiye
Finansal Raporlama Standardı Yorumu bu Tebliğin 1
no’lu ekinde yer almaktadır.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğin kapsamı TFRS Yorum 12’nin Ek/1’de yer alan metninde belirlenmiştir.
Hukuki dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 28/07/1981 tarih ve 2499
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/02/2004 tarihli
ve 2004/6924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (f) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
(a) TMS: Türkiye Muhasebe
Standartlarını,
(b) TFRS: Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,
(c) Yorum: Türkiye Finansal Raporlama Standartları
ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara açıklık
kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni,
ifade eder.
Yürürlük ve uygulamaya
ilişkin hükümler
MADDE
5 – (1) Bu Tebliğin 1 no’lu ekinde
yer alan TFRS Yorum 12, 31/12/2007 tarihinden sonra başlayan hesap
dönemlerinde uygulanmak üzere yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler bu
hükümler çerçevesinde TFRS Yorum 12’yi 31/12/2007 tarihli finansal tablolarında uygulayabilirler.
(2) TFRS Yorum 12’yi,
31/12/2007 tarihli finansal tablolarında uygulamayan
işletmeler, 31/12/2007 tarihli finansal
tablolarında;
(a) “TFRS 1 Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması”
Türkiye Finansal Raporlama Standardının 9,12,13
ve 25H Paragraflarını, bu Tebliğin 2 no’lu ekinde
yer alan şekliyle,
uygularlar.
Yürütme
MADDE
6 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları
Kurulu yürütür.
EK 1
TFRS Yorum 12
İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları
İlgili
Düzenlemeler
·
Finansal Tabloların
Hazırlanma ve Sunulma Esaslarına
İlişkin Kavramsal Çerçeve
·
TFRS 1 Türkiye
Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması
·
TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar
·
TMS 8 Muhasebe
Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar
·
TMS 11 İnşaat
Sözleşmeleri
·
TMS 16 Maddi
Duran Varlıklar
·
TMS 17
Kiralama İşlemleri
·
TMS 18 Hasılat
·
TMS 20 Devlet
Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması
·
TMS 23
Borçlanma Maliyetleri
·
TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum
·
TMS 36
Varlıklarda Değer Düşüklüğü
·
TMS 37
Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar
·
TMS 38 Maddi
Olmayan Duran Varlıklar
·
TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme
·
TFRS Yorum 4
Sözleşmenin Kiralama İşlemi Kapsayıp Kapsamadığının Belirlenmesi
·
TMS Yorum 29
Açıklama- İmtiyazlı Hizmet
Anlaşmaları
Ön Bilgi
1
Birçok ülkede,
yol, köprü, tünel, hapishane, hastane, havalimanı, su dağıtım tesisleri,
enerji tedariki ve telekomünikasyon şebekeleri gibi kamu hizmetlerine
ilişkin altyapı; geleneksel olarak kamu sektörü tarafından inşa edilmekte,
işletilmekte, bakımı yapılmakta ve kamu bütçesi ödeneğinden finanse
edilmektedir.
2
Bazı
ülkelerde, devlet, söz konusu altyapının geliştirilmesine, finanse
edilmesine, işletilmesine ve bakımına özel sektör katılımını sağlamak
amacıyla sözleşmeye dayalı hizmet anlaşmaları düzenlemektedir. Altyapı
hâlihazırda mevcut olabilir veya hizmet anlaşması dönemi sırasında inşa
ediliyor olabilir. Bu Yorum kapsamındaki bir anlaşmada tipik olarak, kamu
hizmeti sağlamak amacıyla kullanılan altyapıyı inşa eden veya altyapıyı
yenileyen (örneğin altyapının kapasitesini artırarak) ve belli bir dönem içerisinde altyapıyı işleten
ve altyapının bakımını yapan bir özel sektör işletmesi (işletmeci) yer
alır. İşletmeciye, anlaşma dönemi boyunca vermiş olduğu hizmetlerin
karşılığında bir ödeme yapılır. Söz konusu anlaşma, performans standartları
ve fiyatların düzenlenmesine yönelik mekanizmalar ile ihtilafların çözümüne
yönelik anlaşmaları belirleyen bir sözleşme tarafından yürütülür. Sözü
edilen anlaşma, genellikle ‘yap-işlet-devret’, ‘iyileştir-işlet-devret’
veya ‘kamudan özel sektöre’ imtiyazlı hizmet anlaşması olarak tanımlanır.
3
Bu hizmet
anlaşmalarının bir özelliği, yükümlülüğün kamu hizmeti niteliğinin işletmeci tarafından üstlenilmesidir.
Kamu politikası, hizmetleri işleten tarafın kimliğine bakılmaksızın kamuya
sunulan altyapıya ilişkin hizmetler içindir. Hizmet anlaşması, sözleşmeye
dayalı olarak, işletmeciyi kamu sektörü işletmesi adına hizmetleri kamuya
sunma konusunda yükümlü kılar.
Hizmet anlaşmalarının diğer yaygın özellikleri aşağıdaki gibidir:
(a)
Hizmet
anlaşmasını yapan taraf (imtiyazı
tanıyan), devlet kurumları dahil olmak üzere, bir kamu sektörü işletmesi
veya hizmeti sunma sorumluluğunun devredildiği bir özel sektör işletmesidir.
(b)
İşletmeci,
altyapının ve ilgili hizmetlerin en azından bazılarının yönetiminden sorumludur ve sadece imtiyazı tanıyan
taraf adına vekil olarak hareket etmez.
(c)
Sözleşme, işletmeci
tarafından toplanacak başlangıç fiyatlarını belirler ve hizmet anlaşması
dönemi boyunca fiyat değişikliklerini düzenler.
(d)
İşletmeci,
başlangıçta altyapıyı hangi tarafın finanse ettiğine bakmaksızın az
miktarda bedel karşılığında veya hiçbir ek bedel almadan anlaşma döneminin
sonunda belirlenmiş koşullar çerçevesinde altyapıyı, imtiyazı tanıyana
teslim etmekle yükümlüdür.
Kapsam
4
Bu Yorum,
kamudan özel sektöre verilen imtiyazlı hizmet anlaşmalarının işletmeciler
tarafından muhasebeleştirilmesini
düzenler.
5
Bu Yorum,
aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi durumunda kamudan özel sektöre verilen
imtiyazlı hizmet anlaşmaları için geçerlidir:
(a)
İmtiyazı
tanıyanın, işletmecinin altyapı ile hangi hizmetleri vermesi gerektiğini,
bu hizmetleri kimin için vermesi gerektiğini ve hangi fiyat üzerinden
vermesi gerektiğini denetlemesi veya düzenlemesi durumunda ve
(b)
İmtiyazı
tanıyanın; mülkiyet, intifa hakkı ya da başka bir
vasıtayla, anlaşma döneminin sonunda altyapıya ilişkin mevcut herhangi bir
önemli hak/payı kontrol etmesi durumunda.
6
Kamudan özel
sektöre verilen imtiyazlı hizmet anlaşmasında bütün yararlı ömrü boyunca
(tüm yararlı ömre tabi varlıklar) kullanılan altyapı, 5(a) Paragrafında
belirtilen koşulların karşılanması halinde bu Yorumun kapsamına girer. UR1-UR8
Paragrafları, kamudan özel sektöre verilen imtiyazlı hizmet anlaşmalarının
bu Yorumun kapsamına girip girmediğinin ve ne derecede bu Yorumun kapsamına
girdiğinin belirlenmesini düzenler.
7
Bu Yorum,
aşağıda belirtilen her iki madde için de geçerlidir:
(a)
İşletmecinin
hizmet anlaşması nedeniyle inşa ettiği veya üçüncü bir taraftan elde ettiği
altyapı; ile
(b)
İmtiyazı
tanıyanın hizmet anlaşmasının amacı doğrultusunda işletmeciye imtiyaz hakkı tanıdığı mevcut altyapı.
8
Bu Yorum,
hizmet anlaşmasına girmeden önce işletmeci tarafından maddi duran varlık
olarak elde tutulan ve muhasebeleştirilen altyapının muhasebeleştirilmesini
düzenlemez. Bu tür bir altyapı için TFRS’lerin
bilanço dışı bırakmaya ilişkin hükümleri (TMS 16’da belirtilen) uygulanır.
9
Bu Yorum, imtiyazı
tanıyanlarca yapılan muhasebeleştirme işlemlerini düzenlemez.
Konular
10
Bu Yorum,
imtiyazlı hizmet anlaşmalarındaki yükümlülüklerin ve ilgili hakların
muhasebeleştirilmesine ve ölçülmesine ilişkin genel ilkeleri belirler.
İmtiyazlı hizmet anlaşmalarının açıklama bilgilerine ilişkin hükümler TMS
Yorum 29 : Açıklama-İmtiyazlı Hizmet
Anlaşmaları kapsamında yer alır. Bu Yorumda düzenlenen konular
aşağıdakilerdir:
(a)
İşletmecinin
altyapı üzerindeki haklarının kullanımı;
(b)
Anlaşma
bedellerinin muhasebeleştirilmesi ve ölçülmesi;
(c)
İnşaat veya
yenileme hizmetleri;
(d)
İşletme
hizmetleri;
(e)
Borçlanma
maliyetleri;
(f)
Bir finansal varlığın ve maddi olmayan duran varlığın
sonraki muhasebeleştirme işlemi;
(g)
İmtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye sunulan kalemler.
Görüş
Birliği
İşletmecinin
altyapı üzerindeki haklarının kullanımı
11
Bu Yorum
kapsamına giren altyapı, işletmecinin maddi duran varlığı olarak
muhasebeleştirilmez; çünkü sözleşmeye dayalı olarak yapılan hizmet
anlaşmaları, işletmeciye kamu hizmeti altyapısının kullanımının
denetlenmesi hakkını devretmez. İşletmeci, sözleşmede belirlenen şartlar
çerçevesinde imtiyazı tanıyan adına kamu hizmetlerini sunmak üzere
altyapıyı işletmek için imtiyaz hakkına
sahiptir.
Anlaşma
bedelinin muhasebeleştirilmesi ve ölçülmesi
12
Bu Yorumun
kapsamına giren sözleşmeye dayalı anlaşmaların şartları uyarınca,
işletmeci, bir hizmet sunucusu olarak hareket eder. İşletmeci, bir kamu
hizmetinin sunulması için kullanılan altyapıyı inşa eder veya yeniler
(inşaat veya yenileme hizmetleri) ve belirlenen dönem boyunca bu altyapıyı
işletir ve altyapının bakımını (işletme hizmetleri) gerçekleştirir.
13
İşletmeci,
gerçekleştirdiği hizmetler için TMS 11 ve TMS 18 uyarınca hâsılatını
muhasebeleştirir ve ölçer. İşletmecinin tek bir sözleşme veya anlaşma
çerçevesinde birden fazla hizmet gerçekleştirmesi durumunda (örneğin,
inşaat veya yenileme hizmetleri ile işletme hizmetleri) alınan veya
alınacak bedel, tutarlar ayrı ayrı
tanımlanabildiği zaman, verilen hizmetlerin gerçeğe uygun değerleri
oranında dağıtılır. Söz konusu bedelin niteliği, daha sonra nasıl
muhasebeleştirileceğini belirler. Finansal varlık
ve maddi olmayan duran varlık olarak elde edilen bedelin daha sonra
muhasebeleştirilmesi, aşağıda yer alan 23-26 ncı
Paragraflarda detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
İnşaat
veya yenileme hizmetleri
14
İşletmeci,
inşaat veya yenileme hizmetlerine ilişkin hâsılatı ve maliyetleri TMS 11’e
göre muhasebeleştirir.
İmtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye verilen karşılık
15
İşletmeci,
inşaat veya yenileme hizmeti veriyorsa, işletmeci tarafından alınan veya
alınacak bedel, hizmetin gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilir.
Söz konusu bedel,
(a)
Bir finansal varlık veya
(b)
Bir maddi
olmayan duran varlık
hakları
olabilir.
16
İşletmeci, bir
finansal varlığı, inşaat hizmetleri karşılığında
imtiyazı tanıyanın verdiği veya imtiyazı tanıyanın talimatı doğrulusunda
verilen nakit veya diğer bir finansal varlığı
elde etmeye ilişkin sözleşmeden doğan koşulsuz bir hakka sahip olduğu
ölçüde muhasebeleştirir; anlaşma genellikle hukuken icra edilebilir
olduğundan, imtiyazı tanıyanın çok az miktarda, ki o da varsa, ödemeyi
yapmama takdiri vardır. Ödeme, işletmecinin altyapının belirlenen kalite
veya etkinlik gereklerini karşıladığını garanti etmesi koşuluna bağlı olsa
dahi, imtiyazı tanıyan taraf, işletmeciye (a) belirlenen veya
belirlenebilen tutarı veya (b) eğer varsa, kamu hizmeti kullanıcılarından
tahsil edilen tutarlar ile belirlenen veya belirlenebilen tutarlar
arasındaki açığı ödemeyi sözleşmeye dayalı olarak taahhüt ediyorsa,
işletmecinin nakit tahsil etmeye ilişkin koşulsuz bir hakkı vardır.
17
İşletmeci,
maddi olmayan bir duran varlığı, kamu hizmeti kullanıcılarından ücret
tahsil etme hakkını (lisans) elde ettiği ölçüde muhasebeleştirir. Kamu
hizmeti kullanıcılarından ücret tahsil etme hakkı, nakit elde etmek için
koşulsuz bir hak değildir; çünkü tutarlar, kamunun hizmeti kullandığı
ölçüde koşula bağlıdır.
18
İşletmeciye,
sunduğu inşaat hizmetleri karşılığında kısmen finansal
varlıklarla kısmen de maddi olmayan duran varlıklarla ödeme yapılıyorsa,
işletmecinin elde ettiği bedelin her bir unsurunun ayrı ayrı
muhasebeleştirilmesi gereklidir. Her iki unsur için alınan veya alınacak
bedel başlangıçta, alınan veya alınacak bedelin gerçeğe uygun değeri
üzerinden muhasebeleştirilir.
19
İmtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye verilen bedelin niteliği, sözleşme şartları
ve var olduğu zamandaki ilgili borçlar hukuku hükümleri esas alınarak
belirlenir.
İşletme
Hizmetleri
20
İşletmeci,
işletme hizmetlerine ilişkin hâsılatı ve maliyetleri TMS 18’e göre
muhasebeleştirir.
Altyapıyı belirlenen hizmet verebilir
düzeye çıkarmaya ilişkin sözleşmeden doğan yükümlülükler
21
İşletmeci,
hizmet anlaşmasının sonunda, altyapı imtiyazı tanıyana teslim edilmeden
önce, (a) altyapıyı belirlenen hizmet verebilir düzeyde muhafaza etmek veya
(b) altyapıyı belirlenen bir duruma çıkarmak için lisansının bir koşulu
olarak yerine getirmesi gereken sözleşmeden doğan yükümlülüklere sahip
olabilir. Herhangi bir yenileme unsuru haricinde (bakınız Paragraf 14)
sözleşmeden doğan altyapıyı muhafaza etme ve iyileştirme yükümlülükleri,
TMS 37 uyarınca muhasebeleştirilir ve ölçülür; örneğin, bilânço tarihindeki
mevcut yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılması gereken harcamaya
yönelik en iyi tahminde olduğu gibi.
İşletmeci
tarafından katlanılan borçlanma maliyeleri
22
TMS 23
uyarınca, anlaşmadan kaynaklanan borçlanma maliyetleri, işletmecinin maddi
olmayan bir duran varlığı (kamu hizmeti kullanıcılarından ücret tahsil etme
hakkı) elde etmeye yönelik sözleşmeden doğan bir hakkı bulunmadıkça,
maliyetlere katlanılan dönem içerisinde bir gider olarak
muhasebeleştirilir. Bu durumda, anlaşmadan kaynaklanan borçlanma
maliyetleri, anlaşmanın düzenlenme aşaması sırasında bu Standart uyarınca
izin verilen alternatif işlem çerçevesinde aktifleştirilebilir.
Finansal varlık
23
TMS 32 ve TMS
39 ile TFRS 7, 16 ncı ve 18 inci Paragraflar
uyarınca muhasebeleştirilen finansal varlıklar
için geçerlidir.
24
İmtiyazı
tanıyan tarafından veya imtiyazı tanıyanın talimatı ile ödenmesi gereken
tutar, TMS 39 çerçevesinde,
(a)
Bir borç veya
alacak,
(b)
Satılmaya
hazır bir finansal varlık veya
(c)
İlk
muhasebeleştirme esnasında belirtilmiş olması halinde, ilgili sınıflandırma
koşulları gerçekleştiyse gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal varlık
olarak
muhasebeleştirilir.
25
İmtiyazı
tanıyan tarafından ödenmesi gereken tutar, borç olarak veya alacak olarak ya da satılmaya hazır finansal
varlık olarak muhasebeleştirilirse TMS 39, etkin faiz yöntemi kullanılarak
hesaplanan faizin kar veya zararda muhasebeleştirilmesini gerektirir.
Maddi
Olmayan Duran Varlık
26
TMS 38, 17 nci ve 18 inci Paragraflar uyarınca muhasebeleştirilen
maddi olmayan duran varlıklar için geçerlidir. TMS 38’in 45–47 nci Paragrafları, parasal olmayan varlık ya da varlıklar veya parasal ve parasal olmayan
varlıkların bir bileşimi karşılığında elde edilmiş maddi olmayan duran
varlıkların ölçülmesini düzenler.
İmtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye sunulan kalemler
27
11 inci
Paragraf çerçevesinde, hizmet anlaşmasının amacı doğrultusunda imtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye imtiyaz hakkı tanınan altyapı kalemleri,
işletmecinin maddi duran varlığı olarak muhasebeleştirilmez. İmtiyazı
tanıyan aynı zamanda, işletmecinin istediği gibi elinde tutabileceği veya
tasarrufta bulunabileceği diğer kalemleri de işletmeciye sağlayabilir. Bu
varlıklar, imtiyazı tanıyan tarafından hizmetlerin karşılığı olarak
ödenecek bedelin bir kısmını oluşturuyorsa, bu varlıklar TMS 20’de
tanımlandığı gibi devlet teşvikleri değildir. Bu varlıklar, işletmecinin
varlıkları olarak muhasebeleştirilir, ilk muhasebeleştirme sırasında
gerçeğe uygun değerinden ölçülür. İşletmeci, varlıkların karşılığında
üstlendiği yerine getirilmeyen yükümlülüklere ilişkin olarak bir borç
muhasebeleştirir.
28
“-“
Geçiş
29 30
uncu Paragraf çerçevesinde, muhasebe politikalarındaki değişiklikler, TMS 8
uyarınca muhasebeleştirilir, örneğin geriye dönük olarak.
30 Herhangi
bir özel hizmet anlaşması için işletmecinin sunulan en erken dönemin
başlangıcında geriye dönük olarak bu Yorumu uygulaması mümkün değilse,
işletmeci,
(a) Sunulan en erken dönemin başlangıcında
var olan finansal varlıkları ve maddi olmayan
duran varlıkları muhasebeleştirir;
(b) Söz
konusu finansal varlıkların ve maddi olmayan
duran varlıkların (önceden
sınıflandırılmış olmalarına rağmen) ilgili tarihteki defter
değerleri olarak daha önceki defter değerlerini kullanır ve
(c)
Tutarların cari dönemin başlangıcında olduğu gibi değer düşüklüğü
için test edildiği durumda, mümkün oldukça, ilgili tarihte değer düşüklüğü
için muhasebeleştirilen finansal varlıkları ve
maddi olmayan duran varlıkları test eder.
Ek A
Uygulama Rehberi
Bu ek, bu Yorumun ayrılmaz bir parçasıdır.
Kapsam (Paragraf 5)
UR 1 Bu
Yorumun 5 inci Paragrafı, aşağıdaki koşullar gerçekleştiğinde, altyapının
bu Yorumun kapsamına girdiğini
belirtir:
(a)
imtiyazı
tanıyanın, işletmecinin altyapı ile hangi hizmetleri vermesi gerektiğini,
bu hizmetleri kimin için vermesi gerektiğini ve hangi fiyat üzerinden
vermesi gerektiğini denetlemesi veya düzenlemesi durumunda;
(b) İmtiyazı tanıyanın; mülkiyet, intifa hakkı ya da başka bir
vasıtayla, anlaşma döneminin sonunda altyapıya ilişkin mevcut
herhangi bir önemli hak/payı kontrol etmesi durumunda.
UR 2 (a)
koşulunda belirtilen denetim ve düzenleme fonksiyonları sözleşme ya da başka bir vasıtayla (bir düzenleyici vasıtasıyla)
düzenlenebilir ve çıktının bir kısmının ya da
tamamının başka kullanıcılar tarafından alındığı durumlarla birlikte
imtiyazı tanıyanın çıktının tamamını elde ettiği durumları kapsar. Bu koşul
gerçekleştirilirken, imtiyazı tanıyan taraf ve ilgili taraflar birlikte
dikkate alınır. İmtiyazı tanıyan bir kamu sektörü kuruluşu ise, kamu çıkarı
için hareket eden düzenleyicilerle birlikte kamu sektörü bir bütün olarak,
bu Yorumun amaçları doğrultusunda imtiyazı tanıyanla ilgili olarak kabul
edilir.
UR 3
(a) koşulunun amaçları doğrultusunda, imtiyazı tanıyanın fiyat üzerinde tam
kontrolünün olması gerekmez: fiyatın imtiyazı tanıyan tarafından, sözleşme
veya düzenleyici tarafından (örneğin bir tavan fiyat oranı tarafından)
düzenlenmesi yeterlidir. Ancak, ilgili koşul, anlaşmanın özü için
uygulanır. Sadece uzak durumlarda uygulanabilecek bir tavan fiyat oranı
gibi esas olmayan özellikler, göz ardı edilir. Bunun aksine örneğin,
sözleşmenin işletmeciye fiyatları belirleme özgürlüğünü tanıması ancak
fazla karın imtiyazı tanıyana iade edilmesi durumunda,,işletmecinin kazancı
tavan fiyat oranına göre belirlenir ve denetim testinin fiyat bileşeni
koşulu karşılanmış olur.
UR 4
(b) koşulunun amaçları doğrultusunda, imtiyazı tanıyanın mevcut herhangi
bir önemli hak/pay üzerindeki
denetimi hem işletmecinin altyapıyı satmasını veya ipotek etmesini
kısıtlamalı hem de imtiyazı tanıyana anlaşma süresince sürekli olarak
kullanım hakkını vermelidir. Altyapıya ilişkin mevcut hak/pay, vadesi
gelmiş ve anlaşma döneminin sonunda beklenen koşuldaymış gibi olan
altyapının tahmin edilen cari değeridir.
UR 5 Denetim,
yönetimden ayrılmalıdır. İmtiyazı tanıyan, hem Paragraf 5 (a)’da tanımlanan
denetimi hem de altyapıya ilişkin mevcut herhangi bir önemli hak/payı
elinde bulunduruyorsa işletmeci, çoğu durumda yönetime ilişkin geniş takdir
yetkisine sahip olsa dahi, sadece
imtiyazı tanıyan adına altyapıyı yönetiyordur.
UR 6 (a)
ve (b) koşulları birlikte, gerekli değiştirmeler dahil olmak üzere (bakınız
Paragraf 21), altyapının ekonomik ömrünün tamamın ne zaman imtiyazı tanıyan
tarafından denetleneceğini belirler. Örneğin, işletmecinin anlaşma
süresince altyapının bir kısmını değiştirmesi gerekiyorsa (örneğin, yolun
üst tabakasını veya bir binanın çatısını), ilgili altyapı kalemi bir bütün
olarak dikkate alınır. Bu nedenle, imtiyaz sahibi değiştirilen ilgili
parçanın nihai durumuna ilişkin mevcut herhangi bir önemli hak/payı
denetliyorsa (b) koşulu,
değiştirilen kısım dahil olmak üzere altyapının tamamı için gerçekleşmiş
olur.
UR 7 Bazen
altyapının kullanımı Paragraf 5(a)’da belirtildiği gibi kısmen düzenlenebilir
ve kısmen de düzenlenmeyebilir. Ancak, bu anlaşmalar, birçok türde
olabilir:
(a)
Fiziki olarak
ayrılabilen ve bağımsız olarak işletilebilen ve TMS 36’da tanımlandığı gibi
nakit yaratan birim tanımını karşılayan herhangi bir altyapı, tamamen düzenlenmemiş
amaçlar için kullanılıyorsa ayrıca incelenir. Örneğin, bu durum, kalan
kısmı imtiyazı tanıyan tarafından kamu hastalarını tedavi etmek için
kullanılan bir hastanenin özel kısmı için geçerli olabilir.
(b)
Sadece
yardımcı faaliyetler (hastanedeki bir dükkân gibi) düzenlenmediği zaman,
denetim testleri, bu faaliyetler yokmuş gibi uygulanır; çünkü imtiyazı
tanıyanın Paragraf 5’te açıklandığı gibi hizmetleri denetlemesi durumunda
yardımcı faaliyetlerin varlığı, imtiyazı tanıyanın altyapı denetiminden çıkmaz.
UR 8 İşletmeci,
Paragraf UR7(a)’da tanımlanan ayrılabilir altyapıyı veya Paragraf UR7(b)’de
tanımlanan düzenlenmeyen yardımcı hizmetleri sağlamak amacıyla kullanılan
tesisleri kullanma hakkına sahip olabilir. Her iki durumda da, imtiyazı
tanıyan tarafından işletmeciye verilen ve özünde kiralama işlemi olan bir
işlem söz konusu olabilir; böyle bir durumda bu işlem, TMS 17 uyarınca
muhasebeleştirilir.
EK 2
TFRS Yorum 12’yi
31/12/2007 tarihli finansal tablolarında uygulamayan
işletmeler için TFRS 1 Standardının 31/12/2007 tarihli finansal
tablolarda uygulanacak olan Paragrafları
Paragraf 9
“9.
Diğer Standartlarda yer alan geçiş hükümleri,
halihazırda TFRS’leri uygulayan bir işletmenin
muhasebe politikasındaki değişikliklere uygulanır; söz konusu hükümler 25D,
25H, 34A ve 34B Paragrafları hariç, TFRS’yi ilk
kez uygulayan işletmelerin TFRS’ye geçişinde uygulanmaz.”
12 nci Paragrafın (a)
bendi
“12. (a)
13-25H ve 36A-36C Paragrafları, diğer TFRS’lerin
bazı hükümlerinden muafiyet sağlar.”
13 üncü Paragrafın (l) bendinden sonra gelmek üzere
(m) bendi
“13.
(m) “TFRS Yorum 12 İmtiyazlı Hizmet
Anlaşmaları” Yorumuna uygun olarak muhasebeleştirilen bir finansal varlık veya maddi olmayan duran varlık
(Paragraf 25H).”
25G
Paragrafından sonra gelmek üzere başlık ve 25H Paragrafı
“İmtiyazlı hizmet anlaşmaları
25H. TFRS’yi ilk kez uygulayan işletme TFRS Yorum 12 geçiş hükümlerini uygulayabilir.”
|