|
Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
TARIM
VEYA ORMAN TRAKTÖRLERİNİ TAHRİK ETMEK ÜZERE
TASARLANAN MOTORLARDAN ÇIKAN GAZ EMİSYONLARI
VE PARÇACIK KİRLETİCİLERE KARŞI
ALINACAK
TEDBİRLERLE İLGİLİ TİP ONAYI
YÖNETMELİĞİ
(2000/25/AT)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri
uyarınca tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin yapım ve kullanım
bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu
yerine getirmek üzere ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla tekerlekli
tarım veya orman traktörlerinin motorlarından çıkan gaz emisyonları ve
parçacık kirleticilere karşı alınacak tedbirler kapsamında motorların ve bu
motorların yerleştirildiği traktörlerin belgelendirilmelerine ilişkin
hükümleri ve bunların uygulanmasına ait usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, TORTOY
kapsamında yer alan tekerlekli tarım veya orman traktörlerinin bir motor
tipine veya grubuna kirletici emisyonlar bakımından ayrı teknik ünite
olarak AT tip onayı belgesi ve bu motorların yerleştirildiği traktörlere AT
tip onayı belgesi verilmesine ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak,
b) Avrupa Birliğinin 2000/25/EC
direktifine ve bu direktifi değiştiren 2005/13/EC ve 2006/96/EC
direktiflerine paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AT: Avrupa Topluluğunu,
b) "e" İşareti:
Motorların bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,
c) İmalatçı: Tip onayı
işlemlerinin bütün unsurlarından ve imalatın uygunluğunun sağlanmasından
onay kuruluşuna ve teknik hizmetler kuruluşuna karşı sorumlu olan,
traktörlerin veya motorların ticari isim, marka veya lisansının sahibi veya
temsilcisini,
ç) Kirletici emisyonlar
bakımından ayrı teknik ünite olarak bir motor tipinin veya grubunun tip
onayı: Traktörü tahrik etmek üzere bir motor tipinin veya grubunun bu
Yönetmeliğin teknik şartlarını karşıladığını tevsik eden belgeyi,
d) Kirletici emisyonları
konusunda bir traktör tipinin tip onayı: Tip onaylı motor donanımlı bir
traktör tipinin bu Yönetmeliğin teknik şartlarını sağladığını tevsik eden
belgeyi,
e) Motor: Bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek I’de belirtilen traktörleri tahrik etmek üzere
tasarlanan herhangi bir içten yanmalı motoru,
f) Motor grubu: Benzer
tasarımda olan ve bundan dolayı kirletici emisyonlar bakımından
karşılaştırılabilir özellikler gösterebilen motorun iki veya daha fazla
tipini,
g) Tarım veya orman traktörü:
TORTOY’da tarif edildiği gibi, bundan böyle sadece traktör olarak anılacak
olan, tarım veya ormancılıkta kullanılan, ana işlevi çekme gücü sağlamak
olan, aletleri çekmek, itmek, taşımak veya tahrik etmek için özel olarak
tasarlanmış, en az iki dingilli, lastik tekerlekli, azami tasarım hızı 6
ila 40 km/saat olan, yük ve yolcu taşımak için donatılabilen motorlu
araçları,
ğ) TORTOY: 7/1/1999 tarihli ve
23576 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tekerlekli Tarım veya Orman
Traktörleri Tip Onayı Yönetmeliğini (74/150/AT),
h) Yedek (değiştirilebilir)
motor: Makinadaki motorun yerini alan ve sadece bu amaç için tedarik edilmiş,
yeni imal edilmiş motoru,
ı) Yetkili temsilci:
İmalatçının bütün sorumluluklarını alarak imalatçı tarafından
yetkilendirilen kişi veya kuruluşu,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte bulunmayan
terimler için, 20/6/2007 tarihli ve 26558 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli Makinalara Takılan İçten Yanmalı
Motorlardan Çıkan Gaz ve Parçacık Halindeki Kirletici Emisyonlara Karşı
Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip
Onayı Yönetmeliğinde (97/68/AT) ve TORTOY’da belirtilen tanım ve tarifler
geçerlidir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Uygulama
Usul ve Esasları
Tip
onayı belgesi başvuruları
MADDE
5 – (1) Tip onayı belgesi
başvurularına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Traktörler veya motorları
ile ilgili tip onayı belgesi başvuruları, tanıtım paketi içinde bulunan
tanıtım paketi fihristine uygun olarak düzenlenmiş tanıtım dosyasıyla
birlikte imalatçı veya yetkili temsilcisi tarafından onay kuruluşuna
yapılır. Tanıtım dosyası başvurudan itibaren onayın verildiği veya
reddedildiği tarihe kadar onay kuruluşunun incelemesine açıktır.
b) Tip onayı belgesi
başvuruları, ancak bir onay kuruluşuna yapılabilir. Başvuru sahibi, başka
bir ülkenin onay kuruluşuna başvuruda bulunmadığını bir yazı ile onay
kuruluşuna bildirir.
c) Onaylanacak her tip için ayrı bir başvuru
yapılır.
Tip
onayı işlemleri
MADDE
6 – (1) Kirletici emisyonları
konusunda bir motor tipinin veya grubunun tip onayı verilmesi işlemi,
kirletici emisyonlar bakımından traktörlerin tip onayı verilmesi işlemi ve
bu tür motorların ve traktörlerin sınırlama yapılmadan piyasaya sunulması
şartları, TORTOY’da belirtilmiştir.
Uygulama
takvimi
MADDE
7 – (1) Motor kategorilerine göre faz
(Faz I, Faz II, Faz III, Faz IIIA, Faz IIIB ve Faz IV) uygulama takvimi
aşağıda belirtilmiştir.
a) Faz I; A, B ve C
kategorisindeki motorlar için yeni tip onayı alacak traktörlerde 31/12/2006
tarihinden itibaren uygulamaya girmiş olup, tip onayı mevcut traktörlerde
31/12/2007 tarihine kadar uygulanır.
b) Faz II; D, E, F ve G
kategorisindeki motorlar için, yeni tip onayı alacak traktörlerde 1/1/2007
tarihinden itibaren uygulamaya girmiş olup, tip onayı mevcut traktörlerde
1/1/2008 tarihinden itibaren uygulanır.
c) Faz IIIA;
1) H, I ve K kategorilerindeki
motorlar için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (3a) alt bendinde belirtilen güç aralığı) 31/12/2009’dan sonra,
2) J kategorisindeki motorlar
için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3a) alt bendinde
belirtilen güç aralığı) 31/12/2009’dan sonra,
uygulanır.
ç) Faz IIIB;
1) L kategorisindeki motorlar
için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (3c) alt bendinde belirtilen güç aralığı) 31/12/2009’dan sonra,
2) M ve N kategorilerindeki
motorlar için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinin (3c) alt bendinde belirtilen güç aralığı) 31/12/2010’dan sonra,
3) P kategorisindeki motorlar
için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3c) alt bendinde
belirtilen güç aralığı) 31/12/2011’den sonra,
uygulanır.
d) Faz IV,
1) Q kategorisindeki motorlar
için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (3d) alt bendinde belirtilen güç aralığı) 31/12/2012’den sonra,
2) R kategorisindeki motorlar
için (97/68/AT Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (3d) alt bendinde belirtilen güç aralığı) 30/9/2013’ten sonra,
uygulanır.
Eşdeğer
belgeler ve uygunluğun tanınması
MADDE
8 – (1) Bir motor tipi veya motor
grubu için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek III’ün hükümlerine uygun
olarak verilen alternatif tip onayı belgeleri ile bu Yönetmeliğe uygun olan
tip onayı işaretleri eşdeğer olarak kabul edilir.
Teknik
hizmetler kuruluşları (teknik servisler)
MADDE
9 – (1) Teknik servis olarak, EN
17025 veya eşdeğer ulusal veya uluslararası standartları haiz, deney ve
analizleri yapabilecek laboratuvarı ve/veya teknik imkanları bulunan resmi
ve özel kurum ve kuruluşlar, yapılacak protokolle belirlenecek şartlar
çerçevesinde Bakanlıkça görevlendirilebilir. Teknik servisler, onay
kuruluşunun müsaadesi ile deneyleri kendi laboratuvarları dışında aynı
özelliklere sahip laboratuvarlarda yaptırabilir. Görevlendirilen teknik
servisler Bakanlığın www.sanayi.gov.tr internet adresinde yayımlanır.
Yükümlülükler
ve tedbirler
MADDE
10 – (1) Yükümlülükler ve
tedbirlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) 7 nci maddeye bağlı olarak, herhangi bir
motor tipi veya grubu bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I’deki şartları
sağlamalıdır.
b) Herhangi bir traktör tipi bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek II’nin şartlarını sağlamalıdır. Bu hususta, bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek I’e uygun olarak onaylanmış olan motor
tipinin veya gruplarının tip onayları veya bu Yönetmeliğin ekinde yer alan
Ek III’te belirtilen hükümler tanınır.
c) Yedek motorlar, orijinal
olarak piyasaya arz edildiğinde, değiştirilecek motorun sağlaması gereken
sınır değerlere uygun olmalıdır. "Yedek Motor" terimi, motor
üzerindeki bir etikette bulunur veya kullanıcı el kitabında yer alır.
ç) Bir motor tipi veya
grubundan veya traktörlere takılan motorlardan yayılan kirleticiler bu
Yönetmeliğin şartlarını sağlıyorsa, hava kirliliği ile ilgili gerekçelere
dayanılarak;
1) Bir motor tipi veya grubu
konusunda AT tip onayı belgesi veya ulusal tip onayı belgesi verilmesi
reddedilemez, yeni bir motorun satışı, hizmete girmesi veya kullanımı
yasaklanamaz,
2) Traktör tiplerinin AT tip
onayı belgesinin veya ulusal tip onayı belgesinin verilmesi reddedilemez,
traktör tiplerinin kullanımı, satışı ve ilk hizmete girmesi yasaklanamaz.
d) Motorlardan yayılan
kirleticilerin bu Yönetmeliğin şartlarını sağlamamaları halinde, aşağıda
belirtilen tarihlerden sonra motorların veya traktörlerin piyasaya arzı
yasaklanır.
1) A, B ve C kategorilerindeki motorlar için
31/12/2007,
2) D, E, F ve
G kategorilerindeki motorlar
için 31/12/2009,
3) H kategorisindeki motorlar için 31/12/2009,
4) I kategorisindeki motorlar için
31/12/2009,
5) K kategorisindeki motorlar
için 31/12/2009,
6) J kategorisindeki motorlar
için 31/12/2009,
7) L kategorisindeki motorlar için 31/12/2010,
8) M kategorisindeki motorlar
için 31/12/2011,
9) N kategorisindeki motorlar
için 31/12/2011,
10) P kategorisindeki motorlar
için 31/12/2012,
11) Q kategorisindeki motorlar
için 31/12/2013,
12) R kategorisindeki motorlar
için 30/9/2014.
Esneklik
planı
MADDE
11 – (1) 6 ncı maddeden ve 10 uncu
maddenin birinci fıkrasının (a) bendinden istisna olarak, traktör
imalatçısının talebi halinde ve onay kuruluşu tarafından verilen izne tabi
olarak, art arda gelen iki sınır değer fazları arasındaki dönem süresince
motor imalatçısının bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek IV’te belirtilen
işleme uyması kaydıyla, geçerli mevcut fazdan hemen önce gelen emisyon
sınır fazına uygun olan sınırlı sayıdaki motorlar veya bu tür motorların
takıldığı traktörler piyasada yer alabilir.
Muafiyetler
MADDE
12 – (1) Muafiyetlere ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Teknolojik olarak gelişmiş
motorlar ve bu motorların yerleştirildiği traktör tipleri için tip onayı
belgesi talep edilmesi halinde, AT Komisyonuna ve diğer ülkelerin onay
kuruluşlarına bilgi verilerek, motorlara ve traktörlere ulusal tip onayı
belgesi verilebilir.
b) Bu Yönetmeliğin yürürlük
tarihinden önce imal edilen motorlara ve trafiğe çıkmış traktörlere bu
Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
c) Bu Yönetmelik hükümleri,
üçüncü ülkelere ihraç için traktör tiplerine yerleştirmek üzere tasarlanan
motorlara uygulanmaz.
ç) Kategori A’dan G’ye kadar
motorlar için 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen
tarihlerden önceki imalat tarihli motorlar konusunda anılan tarihler iki ay
ertelenir.
d) Kategori H’den R’ye kadar
motorlar için 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen
tarihlerden önceki imalat tarihli motorlar konusunda anılan tarihler, iki
yıla kadar ertelenebilir.
e) 10 uncu maddenin birinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen tarihlerden önce 97/68/AT Yönetmeliğinin
ekinde yer alan Ek I madde 4.1.2.4, madde 4.1.2.5 ve madde 4.1.2.6’daki
çizelgede belirtilen sınır değerleri sağlayan motor tipleri veya motor
grupları için ilgili donanımın sözü edilen tarihlerden önce istenen sınır
değerleri sağladığını göstermek üzere özel etiket ve işaretlemeye izin
verilir.
f) 97/68/AT Yönetmeliğinin 13
üncü maddesinde belirtilen şartlar altında başka muafiyetler verilebilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Teknik
uyarlamalar
MADDE
13 – (1) Teknik ilerlemeleri
dikkate alacak şekilde, bu Yönetmeliğin eklerinin şartlarını uyarlamak için
gerekli olan her değişiklik, TORTOY’da belirtilen işleme uygun olarak
yapılır.
Bildirim
MADDE
14 – (1) Bildirime ilişkin
hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelikle ilgili
görevlendirilen teknik hizmetler kuruluşunun isim ve adresi, ilgili mevzuat
uyarınca Avrupa Komisyonuna ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerin onay
kuruluşlarına bildirilir.
b) Onaylanan veya reddedilen
tip onayı belgelerinin birer nüshası, onaylama ya da ret tarihinden
itibaren bir ay içerisinde ilgili mevzuat uyarınca Avrupa Birliği üyesi
ülkelerin onay kuruluşlarına ve Avrupa Komisyonuna gönderilir.
c) Bu Yönetmeliğin ekinde yer
alan Ek I uyarınca bir motor tipi ve Ek II uyarınca bir traktör tipi ile
ilgili onayın verilmesi, onayın kapsamının genişletilmesi, onayın
reddedilmesi veya geri çekilmesine veya imalatın tamamen durdurulmasına
ilişkin bildirim, TORTOY’a uygun olarak yapılır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik ve atıflar
MADDE
15 – (1) 29/12/2002 tarihli ve
24978 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım veya Orman Traktörlerini
Tahrik Etmek Üzere Tasarlanan Motorlardan Çıkan Gaz Emisyonları ve Partikül
Kirleticilere Karşı Alınacak Tedbirler İle İlgili Tip Onayı Yönetmeliği
(2000/25/AT) yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Diğer düzenlemelerde
yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe yapılmış atıflar, bu Yönetmeliğe
yapılmış olarak kabul edilir.
Yürürlük
MADDE
16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EKLER LİSTESİ
Ek I Bir
traktöre ait motor tipinin veya motor grubunun yayılan kirleticiler
bakımından ayrı teknik ünite olarak AT tip onayı için gerekli şartlar
İlave 1 Traktörde
ayrı teknik ünite olarak kullanılmak üzere ana motor tipinin yayılan
kirleticiler bakımından AT tip onayı ile ilgili bilgi dokümanı
İlave 2 Ayrı
teknik ünite için AT tip onayı belgesi
İlave 3 Motorların
işaretlenmesi
İlave 4 Numaralandırma
İlave 5 AT
tip onayı işareti
Ek II Yayılan
kirleticiler konusunda sıkıştırma ateşlemeli bir motorla donatılan bir traktör tipinin at tip
onayı için gerekli şartlar
İlave 1 Yayılan
kirleticiler bakımından sıkıştırma ateşlemeli bir motorla donatılan bir traktör tipinin AT tip
onayı ile ilgili bilgi dokümanı (tanıtım bildirimi)
İlave 2 AT
tip onayı belgesi
Ek III Alternatif
tip onaylarının tanınması
Ek IV Bu
Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen esneklik planına göre piyasaya
arz edilen traktörler ve motorlarla ilgili hükümler
Ekleri için tıklayınız
|