Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA
KODEKSİ ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2007/36) Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, gıda olarak tüketime uygun
olan zeytinyağı ve pirina yağlarının tekniğine uygun ve hijyenik şekilde
üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlanmasını
sağlamak üzere özelliklerini belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, gıda olarak tüketime uygun olan
zeytinyağları ve pirina yağlarını kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne göre
hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen; a)
Pirina yağı: Pirinanın solventlerle ekstraksiyonu veya diğer fiziksel işlemler sonucu elde
edilen, reesterifikasyon işleminden geçmemiş, diğer yağlar ve karışımları ile karıştırılmamış
yağlardır. Pirina yağı hiçbir koşulda zeytinyağı olarak adlandırılamaz. 1)
Ham pirina yağı: Pirina yağının karakteristik özelliklerini taşıyan rafinasyon veya teknik amaçlı kullanıma uygun pirina
yağıdır. 2)
Rafine pirina yağı: Doğrudan tüketime sunulmayan, ham pirina yağının doğal trigliserid yapısında değişikliğe yol açmayan metotlarla
rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve serbest yağ asitliği oleik asit
cinsinden her l00 gramda 0.3 gramdan fazla olmayan yağdır. 3)
Karma pirina yağı: Rafine pirina yağı ile doğrudan tüketime uygun natürel
zeytinyağları karışımından oluşan, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden
her l00 gramda 1.0 gramdan fazla olmayan yağdır. b)
Zeytinyağı: Sadece zeytin ağacı, Olea europaea sativa Hoffm. et Link meyvelerinden elde edilen yağlardır. Solvent kullanılarak ekstrakte
edilen veya reesterifikasyon işlemi ile natürel trigliserid yapısı değiştirilmiş yağlar ve diğer cins
yağlarla karışımı bu tanımın dışındadır. 1)
Natürel zeytinyağı: Zeytin ağacı meyvesinden doğal niteliklerinde değişikliğe
neden olmayacak bir ısıl ortamda, sadece yıkama, sızdırma, santrifüj ve filtrasyon işlemleri gibi mekanik veya fiziksel işlemler
uygulanarak elde edilen, fiziksel, kimyasal ve duyusal özelikleri itibariyle
sınıfına ait özelliklere uygun yağlarını ifade eder. Natürel
zeytinyağları; aa) Natürel sızma zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun,
serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0.8 gramdan fazla
olmayan yağlar, bb) Natürel birinci zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun,
serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 2.0 gramdan fazla
olmayan yağlar, cc) Natürel ikinci zeytinyağı: Doğrudan tüketime uygun,
serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 3.3 gramdan fazla
olmayan yağlar, dd) Ham zeytinyağı/lampant:
Doğrudan tüketime uygun olmayan, serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden
%3.3 ün üzerinde olan ya da duyusal ve
karakteristik özellikleri bakımından natürel zeytinyağı özelliklerini
taşımayan, rafinasyon veya teknik amaçlı kullanıma
uygun yağlar, olarak
sınıflandırılır. 2)
Rafine zeytinyağı: Ham zeytinyağının doğal trigliserid
yapısında değişikliğe yol açmayan metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde
edilen, ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda 0.3
gramdan fazla olmayan yağdır. 3) Riviera zeytinyağı: Rafine zeytinyağı ile gıda olarak
doğrudan tüketilebilecek natürel zeytinyağları karışımından oluşan ve serbest
yağ asitliği oleik asit cinsinden her l00 gramda l.0 gramdan fazla olmayan
yağdır. 4)
Çeşnili zeytinyağı: Natürel sızma zeytinyağlarına değişik baharat, meyve ve
sebzeler veya bunların doğal aroma maddeleri katılarak çeşitlendirilmesi ile
elde edilen ve serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 0.8
gramdan fazla olmayan yağdır. c)
Zeytinyağı komisyonu: Ulusal Gıda Kodeksi Komisyonunun oluşturduğu, Katı ve
Sıvı Yağlar İhtisas Alt Komisyonunun, Zeytinyağı Çalışma Grubudur. Ürün özellikleri MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere ait özellikler
aşağıda verilmiştir; a)
Zeytinyağları ve pirina yağlarının kalite ve saflık kriterleri EK- l’ de
verilmiştir. b) Naturel zeytinyağları ile ilgili duyusal özellikler
Ek-2’de verilmiştir. c)
Çeşnili zeytinyağlarının kalite ve saflık kriterleri natürel sızma zeytinyağı
için verilen kriterlere uygun olmalıdır. ç)
Zeytinyağı diğer sıvı yağlara ve diğer sıvı yağlar zeytinyağına
karıştırılamaz. d)
Bu tebliğ kapsamında direkt tüketime sunulan ürünler nihai tüketiciye dökme
olarak satışa sunulamaz. Özel hükümler MADDE 6 – (1) Yurt içinde üretilen zeytinyağının klimatolojik
ve agronomik koşullarına göre sterol
kompozisyonunda Delta-7-stigmastenol ve toplam
sterol içerikleri ile ultraviyole ışığında özgül
soğurma kriterlerinde oluşabilecek değişiklikler Zeytinyağı Komisyonu
tarafından belirlenir. Özel hükümler ithalatta uygulanmaz. Katkı maddeleri MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılacak
katkı maddeleri, 22/12/2003 tarihli ve 25324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi – Renklendiriciler ve Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı
Maddeleri Tebliği’ne uygun olmalıdır. Buna ilave olarak; a)
Natürel zeytinyağlarına hiçbir gıda katkı maddesi ilave edilemez. b)
Rafine zeytinyağı, riviera zeytinyağı, rafine
pirina yağı ve karma pirina yağına rafinerizasyon
işlemi sırasında kaybolan doğal alfa tokoferollerin
yeniden kazandırılması amacıyla alfa tokoferol
ilavesi yapılabilir. Ancak son üründe alfa tokoferol
konsantrasyonu 200mg/kg’ı geçmemelidir. Aroma maddeleri MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan çeşnili
zeytinyağlarında kullanılacak olan aroma maddeleri, Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliği’nin Gıda Aroma Maddeleri Bölümü’nde yer alan hükümlere uygun
olmalıdır. Bulaşanlar MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki
bulaşanların miktarları, 23/9/2002 tarihli ve 24885 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların
Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ’de yer alan hükümlere
uygun olmalıdır. Pestisit
kalıntıları MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 11/1/2005 tarihli ve 25697
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıdalarda Maksimum
Bitki Koruma Ürünleri Kalıntı Limitleri Tebliği’nde yer alan hükümlere uygun
olmalıdır. Hijyen MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler, Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliği’nin Gıda Hijyeni Bölümü’nde yer alan genel kurallara uygun olarak
üretilmelidir. İşyeri özellikleri MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri üreten işyerleri,
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıda Maddeleri Üreten İşyerlerinin Taşıması
Gereken Özellikler Bölümü’nde yer alan genel kurallara uygun olmalıdır. Ambalajlama, etiketleme ve
işaretleme MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği’nin Ambalajlama –Etiketleme ve İşaretleme Bölümü’nde ve
25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi – Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme
Kuralları Tebliği’nde yer alan hükümlerine uygun olmalıdır. Bu Tebliğe ilave
olarak; a) Çeşnili zeytinyağlarında ürün adının önünde
çeşni maddesinin adı belirtilir. b)
Sadece natürel sızma zeytinyağları ve natürel birinci zeytinyağları etiketlerinde
ilgili mevzuatına uygun olarak coğrafi işaret taşıyabilir. Taşıma ve depolama MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması ve
depolanması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıdaların Taşınması ve
Depolanması Bölümü’nde yer alan kurallara uygun olmalıdır. Numune alma ve analiz yöntemleri MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerden Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği’nin Numune Alma ve Analiz Metotları Bölümü’nde belirtilen
kurallara uygun olarak numune alınmalı ve uluslararası kabul görmüş analiz
metotları uygulanmalıdır. Avrupa Birliğine bildirim MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ 3/4/2002 tarih ve 24715 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa
Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik kapsamında Avrupa Birliği
Komisyonu’na bildirilmiştir. Tescil ve denetim MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve
satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim
sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan
işyerleri hakkında 27/5/2004 tarihli 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi
ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre yasal işlem yapılır. Denetim MADDE 18 – (1) Bu Tebliğde yer alan hükümlerin uygulanması ile
ilgili denetim 5179 sayılı Kanuna göre Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı tarafından yerine getirilir. Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 19 – (1) 25/4/1998 tarihli ve 23323 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yemeklik Zeytinyağı ve
Yemeklik Pirina Yağı Hakkında Tebliğ (Tebliğ No:98/7) yürürlükten
kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri üreten ve satan
işyerleri bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde bu Tebliğ
hükümlerine uymak zorundadır. GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendinde yer alan hükmün uygulanmasına Tebliğ’in yayımı tarihinden
itibaren üç yıl sonunda başlanacaktır. Yürürlük MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür. |
||||||
|
EK–1 ZEYTİNYAĞLARI
VE PİRİNA YAĞLARININ KALİTE VE SAFLIK KRİTERLERİ
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||