|
Türkiye Atom Enerjisi
Kurumundan:
NÜKLEER VE NÜKLEER ÇİFT KULLANIMLI EŞYALARIN
İHRACATINDA
İZNE ESAS OLACAK BELGENİN VERİLMESİNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla nükleer madde, nükleer
alanda kullanılan malzeme, ekipman ve ilgili
teknoloji ile nükleer çift kullanımlı malzeme, ekipman ve ilgili
teknolojinin ihracatında İzne Esas Olacak Belgenin verilmesine ilişkin
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Kurumun
belirlediği Nükleer Transfer Uyarı Listesi ve Nükleer Çift Kullanım Listesi
kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatı için gerekli olan İzne
Esas Olacak Belgenin
verilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi
Kurumu Kanununun 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) DTM: Başbakanlık Dış Ticaret
Müsteşarlığını,
b) Eşya Kalemi: Nükleer
Transfer Uyarı Listesi veya Nükleer Çift Kullanım Listesi kapsamında
barışçıl amaçlı ihracatı yapılan madde, malzeme, ekipman
ve ilgili teknolojiyi,
c) Güvence Belgesi: Bu
yönetmelik kapsamına giren eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatı/transferi
durumunda Yönetmeliğin 9 uncu, 12 nci, 13 üncü,
14 üncü ve 16 ncı maddelerinde taahhütleri içeren
alıcı ülkenin ilgili resmi makamlarından alınmış onaylı belgeyi,
ç) Güvenlik Denetimi Anlaşması:
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca, taraf
ülkelerin sınırları içinde barışçıl amaçlarla kullanılan nükleer maddeler
üzerinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının güvenlik denetimini kabul
ettiğine dair Ajans ile imzalamış oldukları anlaşmayı,
d) İzne Esas Olacak Belge: 6/6/2006 tarihli ve 26190 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren İhracat Yönetmeliği gereğince Dış Ticaret
Müsteşarlığı tarafından verilecek İhracat İznine esas Kurumca bu
Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun olarak düzenlenecek belgeyi,
e) Kurum: Türkiye Atom Enerjisi
Kurumunu,
f) NSYÖA: Nükleer Silahların Yayılmasının
Önlenmesi Antlaşmasını,
g) Nükleer Çift Kullanım
Listesi: Kurum tarafından hazırlanan nükleer çift kullanımlı madde,
malzeme, ekipman ve ilgili teknolojiden oluşan
ihracat kontrolüne tabi eşya kaleminin/kalemlerinin listesini,
ğ) Nükleer Çift Kullanımlı
Eşya: Nükleer alan dışında kullanımının yanı sıra nükleer alanda da
kullanılabilme özelliğine sahip eşya kalemini/kalemlerini,
h) Nükleer Transfer Uyarı
Listesi: Kurum tarafından hazırlanan nükleer alanda kullanılmak üzere özel
olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış madde, malzeme, ekipman
ve ilgili teknolojinin ihracat kontrolüne tabi eşya kaleminin/kalemlerinin
listesini,
ı) Nihai Kullanım Sertifikası:
Bu Yönetmelik kapsamına giren ticarete konu eşya kaleminin/kalemlerinin
kullanım amacına ilişkin olarak ithalatçıdan alınan onaylı belgeyi,
i) Teslim Teyit Belgesi:
İhracatın izin süresi içinde gerçekleştiğini gösteren onaylı resmi belgeyi,
j) Tüm Hassas İhracatın
Kontrolü: Kurum tarafından hazırlanan listelerde yer almayan ve normal
şartlarda ihracat için Kurumdan İzne Esas Olacak Belge alınmasını
gerektirmeyen eşya kalemini/kalemlerini,
k) UAEA: Uluslararası Atom
Enerjisi Ajansını,
l) Yeniden transfer: Nükleer
Transfer Uyarı Listesi veya Nükleer Çift Kullanım Listesi kapsamında ihraç
edilen herhangi bir eşya kaleminin alıcı ülke tarafından yeniden ihraç
edilmesini,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İhracat Kontrolü, İzne Esas Olacak
Belge Verme Yetkisi ve Başvuru
İhracat
kontrolü
MADDE
5 – (1) Nükleer Transfer Uyarı ve
Nükleer Çift Kullanım listelerinde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin
herhangi bir alıcı ülkeye yapılacak barışçıl amaçlı transferine ve alıcı
ülke tarafından herhangi bir üçüncü ülkeye yapılacak yeniden transferine
ihracat kontrolü uygulanır.
Tüm
Hassas İhracatın Kontrolü
MADDE
6 – (1) Nükleer Transfer Uyarı ve
Nükleer Çift Kullanım Listelerinde yer almayan hassas eşya
kaleminin/kalemlerinin ihracatında aşağıda belirtilen durumlarda İzne Esas
Olacak Belge alınması zorunludur.
a) İhracatçının ihraç edeceği
eşya kaleminin/kalemlerinin nükleer silahların yayılması veya
geliştirilmesi riski taşıyabilecek bir faaliyette kullanılabileceğinden
şüphe duyduğu yönünde Kuruma beyanda bulunması,
b) İlgili kurum veya
kuruluşlardan gelen bilgilerin değerlendirilmesi sonucunda söz konusu eşya
kaleminin/kalemlerinin nükleer silahların yayılması veya geliştirilmesi
riski taşıyabilecek bir faaliyette kullanılabileceği yönünde şüphesi
duyulması,
c) Ulusal ve uluslararası
güvenliği tehlikeye düşürebileceğine, insan hakları ihlaline ve Türkiye’nin
ikili ve/veya çok taraflı uluslararası ilişkilerinde olumsuz gelişmelere
yol açabileceğine dair bulguların olması,
ç) Ülkemizce belirlenmiş riskli
ülkeler/şirketler listesinde yer alan ülke, firma ve şahıslara yönelik
sevkıyatların söz konusu olması.
İzne
Esas Olacak Belge ve verme yetkisi
MADDE
7 – (1) Kurum tarafından
hazırlanan listelerde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin ihraç edilmesi
Kurum tarafından verilecek olan İzne Esas Olacak Belgeye bağlıdır. İzne
Esas Olacak Belge verme yetkisi Kuruma aittir. Kurum bu belgeyi verirken Milli
Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığının yazılı mutabakatlarını alır.
(2) Bu faaliyet başka bakanlık,
kurum ve/veya kuruluşlardan da izin alınmasını gerektiriyorsa bu izinlerin
verilmesi Kurum tarafından İzne Esas Olacak Belge verilmesi ön koşuluna
bağlıdır.
Başvurunun
yapılması
MADDE
8 – (1) Bu Yönetmelik gereği, İzne
Esas Olacak Belge almak isteyen kişi ve/veya kuruluşlar bir dilekçe ekinde
a) İzne Esas Olacak Belge
başvuru formu (Ek-1),
b) Güvence belgesi (Madde 10,
13, 14, 15 ve 17 için),
c) Son Kullanım Sertifikası (Ek-2),
ç) Bağlı bulunduğu Ticaret ve
Sanayi Odasına kayıt ve tescilli olduğunu gösterir onaylı ve başvuru yılı
vizeli Üye Belgesi,
d) Kurum tarafından belirlenen
ücretin Kurum hesabına yatırıldığını gösterir banka dekontu,
ile
birlikte Kuruma başvurur. Kurum gerekli gördüğü durumlarda başka bilgi ve
belgeler de isteyebilir.
Başvurunun
incelenmesi ve İzne Esas Olacak Belgenin verilmesi
MADDE
9 – (1) Dilekçe ekindeki bilgi ve
belgeler Kurum tarafından incelenir, eksiklik varsa başvurana bildirilerek
tamamlanması istenir. Bilgi ve belgeler yeterli görülürse, söz konusu
ihracat hakkında Milli Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığının yazılı
mutabakatlarının alınmasını müteakip, İzne Esas Olacak Belge Kurum
Başkanlığı tarafından onaylanır ve ihracat yapacak kişi ve/veya kuruluş
adına verilir. İzne esas olacak belge, verilen iznin kapsamı ve süresini
aşacak şekilde kullanılamaz, başka kişi ve/veya kuruluşlara devredilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nükleer Transfer Uyarı Listesi Kapsamındaki
Eşya Kalemlerinin İhracat Koşulları
Nükleer
silah ve patlayıcıların yasaklanması
MADDE
10 – (1) Nükleer Transfer Uyarı
Listesi kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatında İzne Esas Olacak Belge, alıcı ülkenin
ilgili resmi makamlarından söz konusu eşya kaleminin/kalemlerinin nükleer
silah veya patlayıcıların yapımında kullanılmayacağına dair Güvence Belgesi
alındıktan sonra verilir.
Fiziksel
korunma
MADDE
11 – (1) İhracatı söz konusu olan
Nükleer Transfer Uyarı Listesi kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin
fiziksel korunmasına ilişkin hususlar aşağıdadır:
a) Nükleer Transfer Uyarı
Listesinde yer alan nükleer maddeler ve tesislerin amaç dışı ve yetkisiz
kullanımını önlemek için fiziksel korunma ile ilgili önlemleri uygulamak alıcı
ülkenin sorumluluğundadır. Ancak, nükleer madde ve tesisin tipine göre
uygulanacak fiziksel korunmanın seviyesi, Uluslararası Nükleer Maddelerin
Fiziksel Korunma Sözleşmesinde belirtilen önlemler asgari olmak kaydıyla,
alıcı ülke ile bu konu üzerinde anlaşmaya varılarak belirlenir.
b) Nükleer Transfer Uyarı
Listesindeki eşya kaleminin/kalemlerinin taşınması sırasındaki fiziksel
korunması ile ilgili tedarikçi, alıcı ve taşıyıcı firmanın sorumlulukları
her uygulamada özel düzenlemelerle açık bir şekilde tanımlanır.
Güvenlik
denetimi
MADDE
12 – (1) Nükleer Transfer Uyarı
Listesinde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatında:
a) Nükleer Transfer Uyarı
Listesinde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin nükleer silah sahibi
olmayan bir ülkeye ihracatı durumunda, alıcı ülkenin mevcut ve gelecekteki
barışçıl amaçlı her faaliyetindeki kaynak ve özel bölünebilir
maddelerin tümüne UAEA güvenlik denetiminin uygulanmasını gerektiren, alıcı
ülke ile UAEA arasında imzalanmış bir Güvenlik Denetimi Anlaşmasının yürürlükte
olması,
b) Nükleer Transfer Uyarı
Listesinde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin nükleer silah sahibi
olmayan ve UAEA ile Güvenlik Denetimi Anlaşması yürürlükte bulunmayan bir
ülkeye ihracatı söz konusu olduğunda,
ihraç edilecek eşya kaleminin/kalemlerinin kullanılacağı nükleer
tesislere UAEA güvenlik denetiminin uygulanıyor olması,
şartları
aranır.
Zenginleştirme
tesisi, ekipmanı ve teknolojisinin ihracatının
özel kontrolü
MADDE
13 – (1) Bir zenginleştirme
tesisinin, ekipmanının veya teknolojisinin
ihracatında, alıcı ülkenin ilgili resmi makamlarından, ihraç edilen tesisin
veya ekipmanın veya ihraç edilen teknolojiye dayanan herhangi bir tesisin
%20’nin üzerinde zenginleştirilmiş uranyum üretmek üzere tasarımlanmayacağı
veya işletilmeyeceğine dair güvence belgesi istenir.
Yeniden
transferin kontrolü
MADDE
14 – (1) Alıcı ülkenin ilgili
resmi makamlarından, Türkiyeden ihraç edilen
Nükleer Transfer Uyarı Listesi kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin
veya ilgili teknolojinin yeniden transferi ve Türkiyeden
ihraç edilen Nükleer Transfer Uyarı Listesi kapsamındaki tesislerden elde
edilen ya da Türkiye’den ihraç edilen malzeme, ekipman
veya teknolojiden yararlanılarak elde edilen eşya kaleminin/kalemlerinin
ihracatı söz konusu olduğunda, ilk transfer sırasında kendilerinden istenen
taahhütleri içeren güvence belgelerinin aynısını son alıcı ülkenin ilgili
resmi makamlarından sağlayacağına dair güvence belgesi vermesi
istenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Nükleer Çift Kullanım Listesi
Kapsamındaki Eşya Kalemlerinin İhracat Koşulları
Nükleer
silah ve patlayıcıların yasaklanması
MADDE
15 – (1) Nükleer Çift Kullanım
Listesi kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatında alıcı ülkenin ilgili resmi makamlarından,
transfer edilen eşya kaleminin/kalemlerinin
veya bu transferden üretilen malzeme, ekipman veya teknolojinin nükleer silah veya patlayıcı
yapımında yada UAEA’nın güvenlik denetimi
olmadan bir nükleer yakıt çevrimi
tesisinde kullanmayacağına dair güvence belgesi istenir.
Güvenlik
denetimi
MADDE
16 – (1) Nükleer Çift Kullanım
Listesinde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatında;
a) Alıcı ülkenin, nükleer
silahların yayılmasının önlenmesi doğrultusundaki NSYÖA’na
taraf olması ve UAEA ile Güvenlik Denetimi Anlaşmasını imzalamış olması,
b) İhracı söz konusu olan
malzeme, ekipman, bileşenler veya ilgili
teknolojinin beyan edilen son kullanım ve son kullanıcı için uygun olması,
c) İhraç edilen malzeme, ekipman, bileşenler veya ilgili teknolojinin; yakıtı
yeniden işleme, zenginleştirme veya ağır su üretimi amaçlı bir tesisin
araştırılması, tasarımı, inşası, işletilmesi, onarımı veya geliştirilmesi
için kullanılmaması,
ç) Alıcı ve son kullanıcının,
önceden izin verilmiş olan bir ihracatta, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
hareket etmemiş olması,
şartları
aranır.
Yeniden
transferin kontrolü
MADDE 17 – (1) Alıcı ülkenin
ilgili resmi makamlarından, Türkiye’den ihraç edilen Nükleer Çift Kullanım
Listesi kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin veya ilgili teknolojinin
yeniden transferi ve Türkiye'den ihraç edilen Nükleer Çift Kullanım Listesi
kapsamındaki eşya kaleminin/kalemlerinin veya ilgili teknolojiden
yararlanılarak elde edilen eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatı söz konusu
olduğunda, ilk transfer sırasında kendilerinden istenen taahhütleri içeren
güvence belgelerinin aynısını son alıcı ülkenin ilgili resmi makamlarından
sağlayacağına dair güvence belgesi vermesi istenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İzne
Esas Olacak Belgenin süresi ve Teslim Teyit Belgesi
MADDE
18 – (1) Kurum tarafından
hazırlanan listelerde yer alan eşya kaleminin/kalemlerinin ihracatında İzne
Esas Olacak Belge, veriliş tarihinden itibaren yüz yirmi gün için geçerlidir.
İhracatçı, ihracat gerçekleştikten sonra, izin süresi içinde, ihracatın
gerçekleştiğini gösteren Teslim Teyit Belgesini Kuruma vermekle yükümlüdür.
(2) Özel durumlarda,
ihracatçının talebinde yer alan gerekçeler Kurum tarafından
değerlendirildikten sonra verilen izin süresi uzatılabilir. Gerekçenin uygun
görülmediği durumlarda ise İzne Esas Olacak Belge iptal edilir. Kurum süre
uzatımı ve İzne Esas Olacak Belgenin iptal edildiğini DTM’ye bildirir.
İşlemlerin
gizliliği
MADDE
19 – (1) İhracat işlemleri ile ilgili
İzne Esas Olacak Belge
talepleri ve ilgili
diğer belgeler gizlilik
derecesine sahiptir.
Tebliğ
ile düzenlenecek hususlar
MADDE
20 – (1) Nükleer Transfer Uyarı
Listesi ve Nükleer Çift Kullanım Listesi Tebliğ ile düzenlenir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
21 – (1) 15/2/2000
tarihli ve 23965 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Nükleer Alanda
Kullanılan Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin İhracatına İzin
Verilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE
22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı yürütür.
EK-1
|
İZNE ESAS OLACAK BELGE BAŞVURU FORMU
|
|
İhracatçı
Firma
|
|
Ticari Unvanı
|
|
|
Ticaret Odası Kayıt No
|
|
|
Adresi
|
|
|
Telefon
No
|
|
Faks
No
|
|
|
Elektronik
Posta Adresi
|
|
|
İhracat
Yapılacak Yer
|
|
Ülke
|
|
|
Şehir
|
|
|
İthalatçı
Firma
|
|
Ticari Unvanı
|
|
|
Adresi
|
|
|
Telefon
No
|
|
Faks
No
|
|
|
Elektronik
Posta Adresi
|
|
|
Son
Kullanıcı
|
|
Unvanı
|
|
|
Adresi
|
|
|
Telefon
No
|
|
Faks
No
|
|
|
Elektronik
Posta Adresi
|
|
|
Gümrük
|
|
Çıkış Gümrüğü
|
|
|
İhraç
Edilecek Eşya Kalemi
|
|
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P.)
|
|
|
Kontrol
Listesi Numarası
|
|
|
Cinsi
|
|
|
Değeri
|
|
|
Miktarı (Adet/Ağırlık)
|
|
|
Teknik Özellikleri
|
|
|
Son Kullanım Amacı
|
|
|
Son Kullanım Yeri
|
|
EK-2
|
SON KULLANIM SERTİFİKASI
(END USE CERTIFICATE)
|
|
G.T.İ.P.
|
|
|
Eşyanın ismi
(Name of the item)
|
|
|
Eşyanın kontrol listesi numarası
(Control list number)
|
|
|
İhracatçı
firmanın unvanı, adresi, telefonu, faks numarası ve e-posta adresi
(Name,
address, telephone fax and e-mail address of the exporter
company)
|
|
|
İthalatçı
firmanın unvanı, adresi, telefonu, faks numarası ve e-posta adresi
(Name,
address, telephone, fax and e-mail address of importer company)
|
|
|
Son
kullanıcının unvanı, adresi,
telefonu, faks numarası ve e-posta adresi
(Name, address, telephone, fax and e-mail address of the end user)
|
|
|
Son kullanım
amacı ve yeri
(Purpose and the place of the end use)
|
|
|
Eşyanın miktarı
(Quantity)
|
|
|
Menşe ülkesi (Country of origin)
|
|
|
Sevk ülkesi (Country of destination)
|
|
Son kullanıcı olarak, ithal edilen bu eşya
kaleminin/kalemlerinin; yukarıda belirtilen amaçla yukarıda belirtilen
yerde kullanılacağını taahhüt ederiz.
(As end-user, we guarantee
that the imported item will only be used for the
above-mentioned purposes and at the above mentioned
place .)
İthalatçı Firma Ünvanı
Firma Yetkilisinin İmzası
(Importer Company)
|