Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: DERECELENDİRME KURULUŞLARININ YETKİLENDİRİLMESİNE VE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 – 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Derecelendirme Kuruluşlarının Yetkilendirilmesine ve
Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin;
birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "Derecelendirme kuruluşu"
tanımı yürürlükten kaldırılmış, fıkraya (n) bendi olarak aşağıdaki tanım
eklenmiştir. "n)
Yönetici: Yetkili derecelendirme kuruluşunda genel müdür, genel müdür
yardımcısı olarak görev yapanlarla, bu unvanları haiz olmamakla birlikte
yetki ve görevleri itibarıyla bu pozisyonlara denk veya daha üst konumlarda
görev yapan personeli" MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci ve üçüncü
fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(2)
Kredi değerliliğinin derecelendirilmesi, müşterinin; a)
Kullanacağı krediyi geri ödeyebilme gücünün veya b)
Borçluluğunu temsil eden sermaye piyasası araçlarının anapara, faiz ve
benzeri yükümlülüklerini vadelerinde karşılayamama riskinin, yetkili
derecelendirme kuruluşu tarafından bağımsız, tarafsız ve adil olarak
değerlendirilmesi ve sınıflandırılması faaliyetidir. Müşterinin ana ortaklık
niteliğinde olması durumunda, bu faaliyet, kredi derecelendirmesi için görüş
oluşturmak amacı ile sınırlı olmak üzere konsolidasyon kapsamındaki
ortaklıkların kredi değerliliklerinin de incelenmesi ve analiz edilmesi
faaliyetini kapsar. Ancak, bu halde verilen derecelendirme notu sadece ana
ortaklığa ilişkin olup, gruba dahil diğer ortaklıklar için geçerli
değildir." "(3)
Kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirmesi, bankaların
"Bankaların Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik"
hükümlerine uyum düzeylerinin yetkili derecelendirme kuruluşları tarafından
bağımsız, tarafsız ve adil olarak değerlendirilmesi ve sınıflandırılması
faaliyetidir." MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 6 – (1) Yetkili derecelendirme
kuruluşları, Yönetmeliğin 11 inci maddesi uyarınca teşkil olunan kalite
güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri, derecelendirme komitesi
üyeleri ve derecelendirme uzmanları aşağıdaki ilkelere uygun davranmak
zorundadır. a)
Objektiflik: Müşterinin derecelendirilmesinde kullanılan değerlendirme
yöntemlerinin doğruluğu geçmiş tecrübelerle ispatlanmış olmalıdır. Bu
yöntemler sürekli olarak gözden geçirilmelidir. Kredi değerliliğinin
derecelendirilmesi yönteminin düzenli olarak bir ila üç yıllık dönemlerde
geriye dönük testleri içerecek şekilde gözden geçirilmesi zorunludur. b)
Tarafsızlık: Derecelendirme süreci, yetkili derecelendirme kuruluşunun
ortaklık yapısı ve/veya yönetim kurulundaki muhtemel çıkar çatışmalarından
etkilenmeyecek ölçüde bağımsız olmalıdır. c)
Uluslararası erişilebilirlik/şeffaflık: Yerli ve yabancı tüm kuruluşlar, yetkili
derecelendirme kuruluşunun verdiği bireysel derecelendirme notlarına eşit
şartlarda ulaşabilmelidir. ç)
Açıklama yükümlülüğü: Krediye ilişkin temerrüt tanımı, değerlendirme yöntemi,
kullanılan zaman aralığı, her bir değerlendirme kategorisinde bulunan
temerrüt oranlarının ve derecelerin değişim ihtimali, her bir derecelendirme
notunun anlamı ve derecelendirme kuruluşları tarafından kullanılan genel
yöntem kamuoyuna açıklanmalıdır. d)
Kaynak yeterliliği: Yetkili derecelendirme kuruluşu yüksek kalitede
değerlendirme yapabilmek için gerekli tüm kaynaklara sahip olmalıdır.
Derecelendirmenin daha etkin ve güvenilir olması için, derecelendirilen
müşteri ile süreklilik arz eden bir ilişki içinde olunmalıdır. e)
İtibar: Üçüncü kişi ve kurumlar tarafından yetkili derecelendirme kuruluşunun
derecelendirmelerine gösterilen itimat ve gizli bilgilerin kötüye kullanımını
engelleyen kalite güvencesi sistemlerinin olması derecelendirme
kuruluşlarının itibarı için önem taşımaktadır. (2)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri ve
derecelendirme uzmanları müşterilerine 5 inci madde kapsamında yürüttükleri
veya yürütecekleri derecelendirme faaliyetlerinin sonucu ile ilgili bir
taahhütte bulunamazlar." MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 7 – (1) Derecelendirme
uzmanlarının; a)
En az dört yıllık lisans düzeyinde eğitim görmüş olmaları, b)
Derecelendirme konusunda yurt içinde veya yurt dışında yetkili kurumlar
tarafından verilen mesleki yeterlilik sertifikalarına ve bankacılık, bağımsız
denetim veya derecelendirme konularında en az üç yıllık tecrübeye sahip
olmaları veya bankacılık, bağımsız denetim veya derecelendirme konularında en
az beş yıllık tecrübeye sahip olmaları gerekmektedir. (2)
20 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca oluşturulması ve asgari
üç kişiden teşkil olması zorunlu olan derecelendirme komitesinde yer alacak
üyelerin en az üçte ikisinin; a)
Türkiye’de yerleşik, b)
Bankalarda genel müdür veya kredilerden sorumlu genel müdür yardımcısı veya
kredi komitesi üyesi ya da Kurulda başkan veya üye, Kurumda Başkan Yardımcısı
ya da Daire Başkanı olarak ya da Kurumda on yıl bankacılık uzman ve
yardımcısı veya bankalar yeminli murakıp ve yardımcısı olarak görev yapmış olmaları
gerekir. (3)
Diğer derecelendirme komitesi üyelerinin birinci fıkrada belirtilen
derecelendirme uzmanlarında aranan şartları haiz olmaları
gerekmektedir." MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 8 – (1) Bağımsızlık, yetkili
derecelendirme kuruluşlarının ortaklarının, yönetim kurulu başkan ve üyeleri
ile denetçilerinin, yöneticilerinin, derecelendirme komitesi üyelerinin ve
derecelendirme uzmanlarının mesleki faaliyetlerini doğruluk ve tarafsızlık
çerçevesinde yürütmelerini sağlayacak bir davranış ve anlayışlar bütünüdür. (2)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri ve
derecelendirme uzmanlarının aşağıdaki şartlara uygun davranması zorunludur. a)
Çalışmaları sırasında ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarından uzak kalmak,
dürüstlük ve tarafsızlıklarını etkileyebilecek hiçbir müdahaleye imkan
vermemek, derecelendirme faaliyeti sonucunda ulaştıkları görüşlerini,
kendilerinin veya başkalarının doğrudan veya dolaylı çıkarlarını
düşünmeksizin raporlarında açıklamak zorundadır. b)
Müşterilerinin ve bunların doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettiği
ortaklıkların yönetimi ile ilgili karar alma sürecine katılamaz,
derecelendirme modellerinin geliştirilmesi, yazılımı ve bunların test
edilmesi hariç olmak üzere bu süreçte yönetim ve danışmanlık hizmeti
veremezler. c)
Üçüncü derece dahil kan ve ikinci derece dahil kayın hısımları ile eşlerinin;
ortağı, yönetim kurulu başkanı veya üyesi, genel müdürü, genel müdür
yardımcısı veya başka unvanlarla istihdam edilseler dahi, yetki ve görevleri
itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda icrai
nitelikte görev yaptıkları müşterilerine ilişkin derecelendirme sürecinde yer
alamazlar. ç)
Derecelendirme hizmetinin verilmesinden önceki iki yıl içinde derecelendirme
hizmeti verilen bankada veya bankanın nitelikli paya sahip olduğu
ortaklıklarda görev alan kişiler olamaz, gelecek iki yıl içerisinde bunlarda
her ne unvan altında olursa olsun görev alamaz ve yatırım fonları
aracılığıyla edinilenler hariç bunların hisse senetlerine doğrudan veya
dolaylı olarak sahip olamazlar. (3)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri, denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri,
derecelendirme uzmanları ve bunların üçüncü derece dahil kan ve ikinci derece
dahil kayın hısımları ile eşleri, bu kuruluşlarla hukuki bağlantısı bulunan
yurt içinde veya yurt dışında kurulu derecelendirme kuruluşları; a)
Derecelendirme hizmeti verilen müşteri, müşteriyi kontrol eden ortaklar veya
müşterinin kontrolü altında bulundurduğu ortaklıklar ile doğrudan ya da
dolaylı ortaklık, piyasa koşullarına göre imtiyazlı bir şekilde kredi ya da
borç-alacak veya derecelendirmenin etkin bir şekilde yapılmasını engelleyecek
herhangi bir menfaat ilişkisine giremezler, yatırım fonları aracılığıyla
edinilenler hariç bunların hisse senetlerine doğrudan veya dolaylı olarak
sahip olamazlar. b)
Bunlarda yönetim kurulu başkanı veya üyesi, genel müdür ya da genel müdür
yardımcısı olarak veya önemli karar yetki ve sorumluluğu taşıyan başka
sıfatlarla görev alamaz, yönetim hizmeti veremezler. (4)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri, denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri ve
derecelendirme uzmanları, başka bir derecelendirme kuruluşunda ya da bağımsız
denetim veya değerleme hizmeti veren kuruluşlarda yönetim kurulu başkanı ya
da üyesi, denetçi, yönetici veya ortak olamazlar. Derecelendirme, bağımsız
denetim veya değerleme faaliyeti ile iştigal eden personel olarak
çalışamazlar." MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 9 – (1) Aşağıdaki hallerde
bağımsızlığın ortadan kalktığı kabul edilir. a)
8 inci maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen hususlara
aykırılık oluşması. b) Yetkili
derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri,
denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri veya
derecelendirme uzmanları ile bunların üçüncü derece dahil kan ve ikinci
derece dahil kayın hısımları ile eşlerinin derecelendirme sözleşmesinde
öngörülenler dışında müşteriden doğrudan veya dolaylı olarak menfaat
sağlamaları veya menfaat sağlayacakları vaadinde bulunulmasına karşın bu
durumun ilgili kişilerce ivedi olarak Kuruma bildirilmesini teminen kalite
güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyelerine bildirilmemiş olması. c)
Geçmiş dönemlere ilişkin derecelendirme ücretinin geçerli bir nedene
dayanmaksızın müşteri tarafından ödenmemiş veya alacak davası açılmamış
olması ya da yetkili derecelendirme kuruluşuna sözleşmede kararlaştırılan
tutarın üzerinde sonradan bir ödeme yapıldığının ortaya çıkması. ç)
Derecelendirme ücretinin derecelendirme sonuçları ile ilgili şartlara veya
önceden kararlaştırılmış bir derecelendirme tahminine bağlanmış olması ya da
derecelendirme işleminin tamamlanmasından sonra belirlenmesi. d)
Müşterinin kredi değerliliğinin derecelendirmesinin, Kuruma bildirilen ve
kamuya açıklanan temerrüt tanımından, hesaplama döneminden ve derecelendirme
kategorisine ilişkin tahmini temerrüt oranlarından farklı bir yöntemle
yapıldığının belirlenmesi. e)
Yetki alındıktan sonra üçüncü hesap döneminden itibaren bir müşteriden elde
edilen gelirin, o yıl sonu itibarıyla elde edilen dönem gelirlerinin
gerekçesiz olarak yüzde onbeşini geçmesi." MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 10 – (1) Yetkili derecelendirme
kuruluşları, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri,
derecelendirme komitesi üyeleri ile derecelendirme uzmanlarının bilgi ve
yeteneklerinin yeterli olmadığı derecelendirme faaliyetlerini kabul
edemezler. (2)
Yetkili derecelendirme kuruluşlarının görevlendirdiği derecelendirme komitesi
üyeleri ve derecelendirme uzmanları, derecelendirme görevinin planlanması,
yürütülüp sonuçlandırılması ve derecelendirme notunun verilmesi safhalarında
gerekli mesleki özen ve titizliği göstermek zorundadırlar. Bu kişilerin
göstereceği özen ve titizlik, dikkatli ve basiretli bir derecelendirme
komitesi üyesi ya da derecelendirme uzmanının aynı koşullar altında
ayrıntılara ve bulgulara vereceği önemi, göstereceği dikkat ve gayreti ifade
eder." MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci, ikinci
ve üçüncü fıkraları ile dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. "(1)
Yetkili derecelendirme kuruluşları, kendisinin, ortakları, yönetim kurulu
başkan ve üyeleri ile denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi
üyeleri ve derecelendirme uzmanlarının Yönetmelikte belirlenen mesleki
gereklilik ve yeterliliği haiz, ilgili düzenlemelere uygun, yapılan
derecelendirmelerin doğru olduğunu teyit edecek bir kalite güvencesi
sistemini kurmakla yükümlüdür. Kalite güvencesi sistemi, yeterli mali
kaynaklara sahip olmalı ve derecelendirme sürecinden bağımsız bir yapıda
oluşturulmalıdır." "(2)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun icrai görevi olmayan yönetim kurulu
üyeleri arasından seçilecek iki üye, kalite güvencesi sisteminin işleyişinden
sorumlu olarak görevlendirilir. Kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim
kurulu üyelerinin en az dört yıllık lisans düzeyinde eğitim görmüş olmaları
ve derecelendirme konusunda yurt içinde veya yurt dışında yetkili kurumlar
tarafından verilen mesleki yeterlilik sertifikalarına ve bankacılık, bağımsız
denetim veya derecelendirme konularında en az beş yıllık tecrübeye sahip
olmaları veya bankacılık, bağımsız denetim veya derecelendirme konularında en
az yedi yıllık tecrübeye sahip olmaları gerekmektedir. Yetkili derecelendirme
kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, yöneticileri,
denetçileri, derecelendirme komitesi üyeleri veya derecelendirme uzmanları,
bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranıldığından bilgi sahibi olmaları
halinde, bu durumu ivedi olarak Kuruma bildirilmek üzere kalite güvencesi
sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyelerine bildirirler." "(3)
Kalite güvencesi sistemi, yıl sonları itibarıyla yılda bir kez gözden
geçirilir. Kalite güvencesi sistemi raporu, yönetim kurulunca kabul
edilmesini müteakip Nisan ayı sonuna kadar Kuruma gönderilir ve yetkili
derecelendirme kuruluşunun internet sayfasında açıklanır." "a)
Mesleki yeterlilik: Kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu
üyeleri, derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarının 7 nci
maddede belirtilen nitelikleri taşıması." "b)
Mesleki gereklilikler: 1)
Yetkili derecelendirme kuruluşu ve ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri ve
derecelendirme uzmanlarının 8 inci, 9 uncu ve 21 inci madde hükümlerine ve 2)
Yetkili derecelendirme kuruluşu, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim
kurulu üyeleri, derecelendirme komitesi
üyeleri ile derecelendirme uzmanlarının 6 ncı, 10 uncu ve 20 nci madde
hükümlerine uygun davranması." MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki
bent eklenmiştir. "(b)
Esas sözleşmelerinde sadece derecelendirme faaliyetinde bulunacaklarına
ilişkin ibarenin bulunması," "f)
Ortaklarının, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin, yöneticilerinin,
denetçilerinin ve derecelendirme komitesi üyelerinin derecelendirme faaliyeti
sırasında bağımsızlıklarının ortadan kalkması durumunda müşteriye verilen
derecelendirme hizmetinden çekileceğini taahhüt etmesi" MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesi, başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Yetkilendirilecek derecelendirme
kuruluşunun ortakları, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu
üyeleri, derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarında
aranacak şartlar MADDE 13 – (1) Yetkilendirilecek derecelendirme kuruluşunun
ortaklarının, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri,
derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarının; a)
Başka bir derecelendirme, bağımsız denetim veya değerleme kuruluşunda
ortaklığının bulunmaması, yönetim kurulu başkanı ya da üyesi, denetçi,
yönetici olmaması, derecelendirme komitesi üyesi veya derecelendirme uzmanı,
bağımsız denetçi ya da değerleme uzmanı unvanı altında çalışmaması, b)
Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen niteliği
haiz olmaları, c)
Yurt içinde veya yurt dışında bağımsız denetim, değerleme veya derecelendirme
yapma yetkisi iptal edilmiş kuruluşlarda yetki iptaline neden olan
faaliyetlerde sorumluluklarının tespit edilmemiş olması, ç)
Mesleki faaliyetler dışında ticari faaliyetinin bulunmaması şarttır.
(2)
Yetki başvurusunda bulunan derecelendirme kuruluşu ortaklarının Kanunun 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin yanı sıra (a), (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen nitelikleri haiz olması ve tüzel kişi ortaklarının
ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması şarttır. (3)
Derecelendirme komitesi üyeleri ile derecelendirme uzmanlarının 7 nci maddede
belirtilen nitelikleri haiz olmaları ve derecelendirme uzmanlarının
bağımsızlığı ortadan kaldıran ilişkilerinin ortaya çıkması halinde
derecelendirme hizmeti sürecinden çekileceklerini taahhüt etmeleri
şarttır." MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci ve
ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(1)
Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmek isteyen derecelendirme kuruluşları,
5 inci maddede belirtilen yetkilendirilmek istedikleri derecelendirme faaliyet
konusu veya konularının belirtildiği ve aşağıdaki bilgi ve belgelerin
eklendiği bir yazı ile Kuruma başvururlar. a)
Derecelendirme kuruluşunun esas sözleşmesinin, varsa esas sözleşme
değişikliklerinin de yer aldığı son halinin noter onaylı örneği, b) Derecelendirme
kuruluşunun merkezinin ve/veya varsa şubelerinin adresleri, c)
Derecelendirme kuruluşunun başvuru tarihindeki bilançosu, ç)
Yurt dışında kurulu bir derecelendirme kuruluşu ile hukuki bağlantının
bulunması durumunda, ilgili yurt dışı şirket ile yapılan sözleşmelerin yurt
dışında kurulu şirket yetkililerince tasdik edilmiş kopyası, d)
12 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen ve ek-2’de yer
alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı taahhüt, e)
Ortakların, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri ile
derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarının; 1)
Mesleki tecrübelerini ve aldıkları eğitimlerini içeren ek-1’de yer alan
örneğe uygun olarak düzenlenecek ayrıntılı özgeçmişleri, nüfus cüzdanı veya
pasaportlarının noter onaylı örnekleri, 2)
Arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgeleri, 3)
Başka bir derecelendirme kuruluşunda ya da bağımsız denetim veya değerleme
hizmeti veren bir kuruluşta ortaklığının bulunmadığına ve bulunmayacağına,
yönetim kurulu başkanı veya üyesi, yönetici ile denetçi ya da derecelendirme,
bağımsız denetim veya değerleme faaliyeti ile iştigal eden personel olarak
görev yapılmadığına ve yapılmayacağına, yurt içinde veya yurt dışında derecelendirme,
bağımsız denetim veya değerleme yapma yetkisi iptal edilmiş kuruluşlarda
yetki iptaline neden olan faaliyetlerde sorumluluklarının tespit edilmediğine
dair ek-6’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı beyanları, 4)
Mesleki faaliyetler dışında ticari faaliyetlerinin bulunmadığına dair ek-7’de
yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek beyanları, f)
Ortakların; 1)
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre müflis
olmadıklarına veya konkordato ilân etmediklerine ilişkin ek-3’te yer alan
örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı beyanları, 2)
Kanunun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya Kanunun yürürlüğe
girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş bankalarda ya
da tasfiyeye tâbi tutulan bankerler ile iradî tasfiye haricinde tasfiyeye
tâbi tutulan finansal kuruluşlarda, faaliyet izni kaldırılan kalkınma ve
yatırım bankalarında, ortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim
ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal eden veya bankacılık
yapma ve mevduat veya katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri kaldırılan
kredi kuruluşlarında, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikalinden veya
bankacılık yapma ve mevduat veya katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri
kaldırılmadan önce nitelikli paya sahip olunmadığına veya kontrolün elinde
bulundurulmadığına ilişkin ek-5’te yer alan örneğe uygun olarak Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonundan alınacak belge, g)
Kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyelerinin, derecelendirme
komitesi üyelerinin ve derecelendirme uzmanlarının lisans diplomaları ile
aldıkları sertifikaların noter onaylı örnekleri, ğ)
Derecelendirme uzmanlarının, 9 uncu maddede belirtilen bağımsızlığı ortadan
kaldıran hallerin ortaya çıkması durumunda müşteriye verilen derecelendirme
hizmetinden çekileceğine ilişkin ek-8’de yer alan örneğe uygun olarak
düzenleyecekleri taahhüt belgesi, h) 11 inci maddede belirlenen usul ve
esaslara uygun olarak oluşturulan ya da oluşturulacak kalite güvencesi
sisteminden hangi yönetim kurulu üyelerinin sorumlu olduğuna dair yönetim
kurulu karar örneği ile kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu
üyeleri tarafından hazırlanıp imzalanmış kalite güvencesi sisteminin yapısına
ve işleyişine ilişkin ayrıntılı bilgi, ı) 5
inci maddede belirtilen yetkilendirilmek istedikleri derecelendirme faaliyeti
ya da faaliyetlerine ilişkin derecelendirme yöntemlerine ve bu yöntemler ile
uyumlu olarak kullanmayı öngördükleri derecelendirme not sistemine, temerrüt
tanımına, kullanılan zaman aralığına, derecelendirme kategorisine ilişkin
tahmini temerrüt oranlarına ve derecelendirme komitesinde görev alacak
üyelere ilişkin bilgiler, i)
Derecelendirme komitesi üyelerine ve derecelendirme uzmanlarına (ı) bendi
kapsamındaki konular ile ilgili verilmesi planlanan eğitimlere ilişkin
ayrıntılı bilgiler, j)
Tüzel kişi ortakların ortaklık yapılarını gösteren belgeler, k)
Derecelendirme kuruluşunun vereceği hizmetlerden doğabilecek zararları
karşılamak amacıyla mesleki sorumluluk sigortası yaptıracağına ilişkin beyan eklenir." "(2)
Kurum, başvuruların değerlendirilmesi sırasında, 6 ncı maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında objektiflik ilkesinin yeterliliğini sağlamak
için yetkilendirme başvurusunda bulunan derecelendirme kuruluşunun Kurulca
yetkilendirilmiş ya da uluslararası düzeyde faaliyet gösteren bir
derecelendirme kuruluşu ile 15 inci maddede belirlenen usul ve esaslar
kapsamında bilgi paylaşımı sözleşmesi yapmasını veya ek bilgi ve belge
vermesini talep edebilir. Kurumca eksikliği tespit edilen veya ek olarak
istenen diğer bilgi ve belgeler, yetki başvurusunda bulunan derecelendirme
kuruluşuna yazılı olarak bildirilir." MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 16
– (1) Derecelendirme kuruluşunun faaliyet göstermek için başvuruda
bulunduğu konu itibarıyla Kurumca yapılacak değerlendirme sonucunda Kurulca
uygun görülecek derecelendirme kuruluşları bu Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilir. Yetkilendirilen derecelendirme kuruluşları Kurumun internet
sayfasında kamuoyuna duyurulur. (2)
Yurt içinde ya da yurt dışında derecelendirme yapma yetkisinin iptal
edilmesine sebep olan hususların giderilmiş ve yetkisinin iade edilmiş olması
durumunda derecelendirme kuruluşunu bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirme
hususu Kurulca değerlendirilir." MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(2)
Birinci fıkra kapsamındaki uygulamalar ile müşteriler nezdinde yapılacak
görüşmelerde, yetkili derecelendirme kuruluşunun diğer bir ya da bir kaç
derecelendirme kuruluşuyla karşılaştırması yapılamaz." MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (d) bendi yürürlükten kaldırılmış, (e) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "e)
Sözleşmenin süresinin ve sona ermesinin şartlarının," "(3)
Yetkili derecelendirme kuruluşu bir müşteri ile birbirini izleyen azami dört
hesap dönemi için derecelendirme sözleşmesi imzalayabilir. Aynı müşteriye
dört hesap dönemi sonrasında tekrar hizmet verilebilmesi için en az bir hesap
döneminin geçmesi gerekir." MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci ve altıncı
fıkraları yürürlükten kaldırılmış, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(4)
Derecelendirme sözleşmesinin tarafının banka olması ve yetkili derecelendirme
kuruluşunun ikinci fıkra kapsamında çekilmesi halinde, durum ilgili yetkili
derecelendirme kuruluşunca gerekçesi ile birlikte Kuruma bildirilir." "(7)
Yetkili derecelendirme kuruluşunca ikinci fıkra kapsamında derecelendirme
sözleşmesinin feshedilmesi halinde, verilen derecenin kamuoyuna ya da sadece
müşteriye açıklanmış olmasına bağlı olarak kamuoyu veya müşteri,
derecelendirme sözleşmesinin sona erdiği hakkında da
bilgilendirilmelidir." "(8)
Bu maddede belirtilen gerekçelerle derecelendirme sözleşmesinin feshi halinde
aynı yetkili derecelendirme kuruluşu ile tekrar derecelendirme sözleşmesi
imzalanabilmesi için en az iki hesap döneminin geçmesi zorunludur." MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci
fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "d)
Derecelendirme uzmanları tarafından hazırlanan çalışma kağıtları, ekleri ve
bunlara ilişkin görüşler esas alınarak müşteriye verilecek derecenin ve
sektörler itibarıyla müşterilere verilecek derecelendirme notlarına esas
derecelendirme yöntemlerinin yetkili derecelendirme kuruluşu tarafından
oluşturulması gereken derecelendirme komitesince belirlenmesi
zorunludur." MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci ve
üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(1)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri, denetçileri, yöneticileri ile derecelendirme komitesi üyeleri ve
derecelendirme uzmanları, 5 inci maddede belirtilen derecelendirme
faaliyetleri sırasında öğrendikleri, bu Yönetmelik uyarınca kamuoyuna
açıklanması zorunlu olan bilgiler hariç olmak üzere, bankalar ile bankaların
müşterilerine ait sırları ve diğer müşterileri ile yapacakları derecelendirme
sözleşmelerinde kararlaştırılacak sır kapsamındaki bilgileri açıklayamaz,
kendilerinin veya üçüncü kişilerin menfaatlerine kullanamazlar. Yetkili
derecelendirme kuruluşları sır niteliğindeki bilgilerin korunmasına yönelik
her türlü tedbiri almakla yükümlüdür." "(3)
Yetkili derecelendirme kuruluşunun ortakları, yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile denetçileri, yöneticileri, derecelendirme komitesi üyeleri ya da
derecelendirme uzmanları müşterilerinin 5 inci madde kapsamındaki
derecelendirme faaliyetleri ile ilgili görüşleri ya da gelecekteki muhtemel
uygulamaları hakkında kamuoyuna açıklamada bulunamazlar." MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 22 – (1) 14 üncü madde
kapsamında yapılan yetki başvurusu sırasında kullanılacağı belirtilen
derecelendirme notu sistemi esas alınarak verilecek derecelendirme notu ya da
verilen bir derecelendirme notunun güncellenmesi sonrasında yapılacak
değişiklik kamuoyuna açıklanmadan önce yanlış yargılara ulaşılmasını önlemek
için müşteriye bilgi verilir. (2)
Bankalara ve banka dışındaki müşterilerden sadece onayı olanlara ait
dereceler ve bu Yönetmelik kapsamında kamuoyuna açıklanması gereken diğer
bilgiler, en geç bir hafta içinde yetkili derecelendirme kuruluşunun internet
sitesinde yayımlanır. Bu yayımlardan önce yetkili derecelendirme kuruluşunun
ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetçileri, yöneticileri,
derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarınca kamuoyuna
yazılı veya sözlü bilgi verilemez." MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci ve
ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 23 – (1) Yetkili derecelendirme
kuruluşları, esas sözleşmelerindeki ve adreslerindeki değişiklikleri iki
hafta içerisinde; ortakları, kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim
kurulu üyeleri, derecelendirme komitesi üyeleri ile derecelendirme
uzmanlarında meydana gelen değişiklikler ile 13 üncü maddede öngörülen
koşullardaki değişiklikleri, değişiklik veya istihdam edilme tarihinden
itibaren en geç bir ay içinde Yönetmelikte aranan şartları taşıdıklarını
gösteren belgeler ve atanmalarına veya seçilmelerine ilişkin karar örnekleri
ile birlikte Kuruma bildirirler. Kurumca yapılan değerlendirme neticesinde
otuz gün içerisinde olumsuz görüş bildirilmeyen değişiklikler geçerli
sayılır. (2)
Yetkili derecelendirme kuruluşları, sözleşme imzalanmasını müteakiben bir ay
içinde, derecelendirme faaliyetinin konusu, kapsamı, amacı, süresi, alınan
hizmet karşılığı ödenecek ücret, derecelendirme hizmetini verecek personelin
unvanı ile ad ve soyadlarına ilişkin bilgileri içeren bir yazı ile mesleki
sorumluluk sigortası poliçesinin bir örneğini Kuruma gönderirler ve bu konu
hakkında müşteriye bilgi verirler. Bu bilgilerde değişiklik olması durumunda
söz konusu değişiklikler en geç bir hafta içerisinde yazılı olarak Kuruma
bildirilir." MADDE 20 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci ve
üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(1)
Kurum yetkili derecelendirme kuruluşlarından her türlü bilgi ve belgeyi
isteyebilir." "(3)
Kurum, yetkili derecelendirme kuruluşlarının müşterilerin kredi
değerliliğinin derecelendirilmesine yönelik uyguladıkları yöntemlerinin
geçerliliğini Kurulca yetkilendirilen bir başka derecelendirme kuruluşu
tarafından değerlendirilmesini istemeye yetkilidir." MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 25 – (1) Yetkili derecelendirme
kuruluşlarının Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunca belirlenmiş muhasebe
ilkelerine uygun hazırlanmış yıllık finansal tabloları, 1/11/2006 tarihli ve
26333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Bankalarda Bağımsız Denetim
Gerçekleştirecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında
Yönetmelik" uyarınca yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca
denetlenir. (2)
Yetkili derecelendirme kuruluşları, genel kurul toplantılarını izleyen otuz
gün içerisinde bağımsız denetimden geçmiş yıllık finansal tabloları ile
bağımsız denetim raporlarının birer örneğini Kuruma gönderirler ve internet
sayfalarında kamuoyuna açıklarlar." MADDE 22 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 27 – (1) Kurumca aşağıdaki
hallerin bir veya birkaçının tespit edilmesi halinde Kurulca derecelendirme
kuruluşunun yetkisi sürekli olarak kaldırılır. a)
(e) bendi hariç olmak üzere 12 nci maddede belirlenen yetkilendirme
koşullarının kaybedilmesi. b)
6 ncı maddede belirtilen meslek ilkelerine ya da 17 nci maddenin ikinci
fıkrasına aykırı davranıldığının tespit edilmesi. c)
9 uncu maddede belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yetkili derecelendirme
kuruluşunun ortaklarının, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin,
denetçilerinin, yöneticilerinin ve derecelendirme komitesi üyelerinin
bağımsızlıklarının ortadan kalkmasına karşın yetkili kuruluşun derecelendirme
hizmetinden çekilmemesi veya derecelendirme uzmanlarının bağımsızlıklarının
ortadan kalkmasına karşın müşterinin derecelendirme notunun verilmesi
sürecinde yer aldıklarının tespit edilmesi. ç)
Derecelendirme faaliyetinin 20 nci ve 21 inci maddelerde belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde yürütülmemesi. d)
Kesintisiz olarak beş hesap dönemi itibarıyla yetkilendirilen derecelendirme
faaliyetlerinde bulunulmaması. e)
Birden fazla olmak üzere Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ve 26 ncı maddede
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yaptırılması zorunlu olan mesleki
sorumluluk sigortasının yaptırılamaması. f)
Kasıtlı olarak eksik, hatalı, yanıltıcı bilgiler kullanılarak gerçeğe aykırı
derecelendirme notu verilmesi. g)
Ortakların 13 üncü maddede belirtilen şartları kaybetmesi ya da bu şartlara
ilişkin kendilerinden alınan beyanların gerçeğe aykırı olduğunun tespit
edilmesi. (2)
12 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendine aykırı bir durumun oluşması
halinde yetkinin sürekli iptali hususu Kurulca değerlendirilir. (3)
Kurumca derecelendirme kuruluşunun yetkisinin sürekli iptaline yol açan
hususlarda sorumluluğu tespit edilen derecelendirme kuruluşu ortaklarının,
yönetim kurulu başkan ve üyelerinin, denetçilerinin, yöneticilerinin,
derecelendirme komitesi üyelerinin ve derecelendirme uzmanlarının bir başka
derecelendirme kuruluşunda çalışmasını yasaklamaya Kurul yetkilidir. (4)
Kurumca aşağıdaki hallerin bir veya birkaçının tespit edilmesi halinde Kurul,
yetkili derecelendirme kuruluşunun altı aydan fazla olmamak üzere geçici
olarak yetkisini kaldırmaya yetkilidir. a)
Kurumca istenen bilgi ve belgelerin zamanında, tam ve doğru olarak
verilmemesi. b)
11 inci madde uyarınca oluşturulması zorunlu olan kalite güvencesi sisteminde
eksiklikler bulunması. c)
Kalite güvencesi sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri, derecelendirme
komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanlarında, birinci fıkrasının (a) bendi
hariç olmak üzere 13 üncü madde hükümlerine aykırılık oluşması nedeniyle
gerekli değişikliklerin yapılmaması. ç)
17 nci maddenin birinci fıkrasına aykırı davranıldığının tespit edilmesi, d)
Derecelendirme komitesinde Kuruma bildirilenler dışında kişilerin yer alması.
e)
Kurum tarafından uyarı konusu yapılan hususların tekrar edilmesi ya da bir
hesap dönemi içerisinde bir defadan fazla yerine getirilmemesi. (5)
Yetkinin geçici olarak kaldırılması veya sürekli olarak iptalinden önce
yetkili derecelendirme kuruluşunun savunmasını almak üzere Kurum tarafından
yazılı tebligatta bulunulur. Yetkinin geçici olarak kaldırılmasında veya
sürekli olarak iptalinde bir ay içinde savunma verilmemesi halinde savunma
hakkından feragat edildiği kabul edilir. (6)
Yetkinin geçici olarak kaldırılmasına veya sürekli iptaline ilişkin karar
Kurumun internet sayfasında ilan edilir. İlan tarihinden itibaren müşterinin
yetkili derecelendirme kuruluşuna karşı olan mali yükümlülükleri ile bu
Yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleri sona erer." MADDE 23 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "MADDE 28 – (1) 27 nci maddenin,
birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri hariç olmak üzere, birinci fıkrasında
belirtilen gerekçelerle 5 inci maddede belirlenen derecelendirme faaliyetleri
kapsamında verilen derecelendirme hizmeti nedeniyle bir derecelendirme
kuruluşunun bu Yönetmelik uyarınca derecelendirme yapma yetkisinin Kurulca
sürekli olarak kaldırılmasına karar verildiği hallerde ya da gerçeğe aykırı
bir derecelendirme notunun verildiği ya da derecelendirme notunu etkileyecek
bir bilginin kasıtlı olarak dikkate alınmadığının ortaya çıkması halinde,
zarar gören taraflarca mesleki sorumluluk sigortası yaptırılan sigorta
şirketinden veya yetkili derecelendirme kuruluşundan tazmin talebinde
bulunulur." MADDE 24 – Aynı Yönetmelik eki EK-1, EK-2, EK-3, EK-5, EK-6,
EK-7, EK-8 ekleri sırasıyla ekteki şekilde değiştirilmiş ve EK-4 ile EK-9
yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 25 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 26 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.
Ekleri İçin Tıklayınız |
||||||||||