Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından: Esas Sayısı : 2005/30
(Siyasî Parti Malî Denetimi) Karar Sayısı : 2007/3 Karar Günü : 27.2.2007 I - MALİ DENETİMİN KONUSU
Milliyetçi Hareket Partisi’nin
2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II - İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet
ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz
PAKSÜT’ün katılımıyla 1.12.2005 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında; Milliyetçi Hareket
Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi
sonucunda; “Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oy
birliğiyle” karar verilmiştir. III - ESASIN İNCELENMESİ Parti’nin Anayasa
Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı kesinhesap
çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan
inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Denetimin maddi
öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Milliyetçi Hareket Partisi’nin Genel
Merkezi ile il örgütlerinin 2004 yılı gelirlerinin 17.849.757.218.279.-TL,
giderlerinin 21.172.801.460.472.-TL, 2005 yılına devreden nakit mevcudunun
252.437.906.833.-TL ve borcunun 3.575.482.149.026.-TL olduğu, gelir ve borçlarının toplamı ile gider ve
nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür. A - Gelirlerin İncelenmesi 1 - Genel Merkez Gelirleri Parti Genel Merkezi
gelirleri 13.480.506.543.438.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 144.700.000.000.- lirası demirbaş
satış gelirleri, 12.870.263.850.000.- lirası hazine yardımı,
459.942.693.438.- lirası banka gelirleri ve 5.600.000.000.- lirası diğer gelirlerden
oluşmaktadır. Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. 2 - İl Örgütleri Gelirleri Parti’nin il örgütleri
gelirleri 4.369.250.674.841.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun
494.799.613.116.- lirası üye aidatları, 2.120.000.000.- lirası satışlardan
sağlanan gelirler, 10.050.000.000.- lirası eğlence ve şölen faaliyetlerinden
sağlanan gelirler, 4.500.000.000.- lirası demirbaş satış gelirleri,
3.732.480.101.590.- lirası bağış gelirleri ve 383.754.514.- lirası banka
gelirleri ve 124.917.205.621.- lirası ise 2003 yılından devreden nakit
mevcudundan oluşmaktadır. İl örgütlerinin kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. B -
Giderlerin İncelenmesi
1 - Genel Merkez Giderleri Parti Genel Merkezi giderleri
17.055.266.995.506.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun
689.747.669.197.- lirası personel giderleri, 1.584.169.869.937.- lirası genel
giderler, 324.463.421.005.- lirası araştırma geliştirme ve eğitim giderleri,
5.329.327.046.194.- lirası demirbaş alım giderleri, 6.218.663.208.278.-
lirası seçim giderleri, 2.140.034.906.806.- lirası 2003 yılından devredip
ödenen borçlar, 155.820.720.676.- lirası seyahat giderleri, 516.660.739.971.-
lirası bayrak, rozet, afiş, yayın vb. giderler ve 96.379.413.442.- lirası ise
şölen ve eğlence giderlerinden oluşmaktadır. Gelir ve gider arasındaki
3.575.482.149.026.- lira fark gider fazlası olarak 2005 yılına devretmiştir.
Bu gider farkının nedenini, 2820 sayılı Kanun’un 67. maddesi hükümlerine uygun
olarak kredi karşılığı satın alınan mallar için satıcılara olan borçlar
oluşturmaktadır. Parti Genel Merkezi’nin 2005 yılına devreden nakit mevcudu
ise 721.696.958.- liradır. Genel
Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. Aşağıda
ayrıntısı belirtilen muhasebe fişi ve belgeler ile Parti’nin Milas İlçe Başkanlığına
ait elektrik faturasının zamanında ödenmemesi sonucu tahakkuk eden gecikme
cezası ve icra masraflarının parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.
(TL)
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde, bir siyasî partinin bütün giderlerinin o siyasî parti tüzel
kişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir. Parti’nin Milas İlçe Başkanlığı
görevlilerinin görevlerini zamanında ve gerekli özeni göstermek suretiyle
yapmamaları sonucu süresi içerisinde ödenmeyen elektrik faturası için
tahakkuk eden gecikme cezası ve icra masrafları konusunda parti tüzel
kişiliğini sorumlu tutma imkanı yoktur. Bu
ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Açıklanan nedenlerle,
parti görevlilerinin görevlerini zamanında ve gerekli özeni göstermek
suretiyle yerine getirmemeleri sonucu kişisel kusurlarından kaynaklanan ve
dolayısıyla 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak parti tüzel
kişiliği adına yapılmayan 1.419.560.000.- liralık gecikme cezası ve icra
masrafları karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri
uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği
sonucuna varılmıştır. 2 - İl Örgütleri Giderleri Parti il örgütlerinin giderleri
4.117.534.464.966.-TL. olarak gösterilmiştir. Bunun
103.831.600.000.- lirası personel giderleri, 2.058.414.669.281.- lirası genel
giderler, 39.045.288.110.- lirası araştırma geliştirme ve eğitim giderleri,
57.538.740.800.- lirası demirbaş alım giderleri, 1.552.926.353.716.- lirası
seçim giderleri, 60.087.875.004.- lirası seyahat giderleri, 152.778.199.955.-
lirası bayrak, rozet, afiş, yayın vb. giderler ve 92.911.738.100.- lirası
şölen ve eğlence giderlerinden oluşmaktadır. Parti’nin il örgütlerinin 2004 yılı
gelirleri ve giderleri arasındaki 251.716.209.875.- liralık fark nakit
mevcudu olarak 2005 yılına devretmiştir. İl örgütleri kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. C - Parti Malları Milliyetçi Hareket Partisi’nin 2004 yılı
defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; Parti’nin 2004 yılında 2820 sayılı
Yasa’nın 74 üncü maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan
947.494.037.121.- lira değerinde 247 adet demirbaş eşya niteliğinde taşınır
mal ve 11.750.000.000.- lira değerinde taşınmaz mal ediniminin olduğu
anlaşılmaktadır. 2004 yılında elde edilen
11.750.000.000.- lira değerindeki taşınmaz mal il örgütlerince elde
edilmiştir. Söz konusu taşınmaz il binası olup satınalma
yoluyla elde edilmiştir. Parti tarafından 2004 yılında
edinilen demirbaş eşya niteliğindeki, değerleri toplamı 947.494.037.121.-
lira olan 247 adet taşınır malların 902.456.054.441.- lira tutarındaki 218
adedi Genel Merkez tarafından, 45.037.982.680.- lira tutarındaki 29 adedi ise
il örgütlerince edinilmiştir. Parti Genel Merkezi’nce elde
edilen 218 adet ve 902.456.054.441.- lira değerindeki taşınır demirbaş
malların tamamı bilgisayar ve bilgisayar yedek parçaları ile muhtelif büro
malzemeleri olup satınalma suretiyle edinilmiştir. İl örgütlerince elde edilen 29
adet ve 45.037.982.680.- lira değerindeki taşınır demirbaş malların ise
30.406.000.000.- lira değerindeki 1 adedi taşıt aracı, 14.631.982.680.- lira
değerindeki 28 adedi ise muhtelif büro malzemeleri olup tamamı satınalma suretiyle edinilmiştir. Milliyetçi Hareket Partisi’nin 2004 yılı
kesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde,
Parti’nin Genel Merkez ve il örgütlerinin ihtiyacı için ve tamamı satınalma yoluyla elde edilen toplam 959.244.037.121.-
lira tutarındaki taşınır ve taşınmaz malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. IV - SONUÇ Milliyetçi Hareket Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelemesi sonucunda; 1-
Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen
17.849.757.218.279.- lira gelir ve 21.171.381.900.472.- lira gideri ile
252.437.906.833.- lira nakit devrinin ve 3.575.482.149.026.- lira borcunun
eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na
uygun olduğuna, 2- 2820 sayılı Yasa’nın
70. maddesine aykırı olarak, parti tüzel kişiliği adına yapılmayan 1.419.560.000.- lira gider karşılığı
malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye gelir
kaydedilmesine, 27.2.2007 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
|
|||||||||||||||||||||||||||||