Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından: Esas Sayısı : 2005/26
(Siyasî Parti Malî Denetimi) Karar Sayısı : 2007/14 Karar Günü : 27.2.2007 I - MALİ DENETİMİN KONUSU
Demokrat Türkiye Partisi’nin 2004
yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II - İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet
ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket
APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz
PAKSÜT’ün katılımıyla 27.1.2006 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında; Demokrat Türkiye
Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi
sonucunda; “Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oy
birliğiyle” karar verilmiştir. III - ESASIN İNCELENMESİ Parti’nin Anayasa
Mahkemesi’ne verdiği 2004 yılı kesinhesap
çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan
inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Denetimin maddi
öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Demokrat Türkiye Partisi’nin Genel
Merkezi ile il örgütlerinin 2004 yılı gelirlerinin 80.462.682.477.-TL,
giderlerinin 81.395.036.857.-TL ve 2005 yılına devreden borcunun
932.354.380.-TL olduğu, gelir ve borçlarının
toplamı ile gider toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür. A - Gelirlerin İncelenmesi 1 - Genel Merkez Gelirleri Parti Genel Merkezi
gelirleri 79.440.424.199.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 78.971.376.770.- lirası bağış ve
yardımlar ve 469.047.429.- lirası 2003 yılından devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır. Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir
belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun
olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır. 2 - İl Örgütleri Gelirleri Parti’nin il örgütleri
gelirleri 1.022.258.278.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı 2003 yılından devreden
nakit mevcudundan oluşmaktadır. İl örgütlerinin kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. B -
Giderlerin İncelenmesi
1 - Genel Merkez Giderleri Parti Genel Merkezi giderleri
80.372.778.579.-TL olarak gösterilmiştir. Bunun 5.583.600.000.- lirası personel
giderleri, 1.411.028.000.- lirası genel yönetim giderleri, 44.400.000.000.-
lirası kira giderleri, 6.803.050.000.- lirası haberleşme ve kırtasiye
giderleri, 4.556.795.976.- lirası elektrik, su ve ısınma giderleri,
572.500.000.- lirası temsil ve ağırlama giderleri, 752.330.240.- lirası ilan,
reklam ve propaganda giderleri, 360.712.900.- lirası
taşıma ve kargo giderleri, 810.428.800.- lirası bakım ve onarım giderleri ve
15.122.332.663.- lirası ise vergi, SSK primleri ve noter giderlerinden
oluşmaktadır. Gelir ve gider arasındaki 932.354.380.-
lira fark gider fazlası olarak 2005 yılına devretmiştir. Bu gider farkının
nedenini, 2820 sayılı Kanun’un 67. maddesi hükümlerine uygun olarak kredi
karşılığı satın alınan mallar için satıcılara olan borçlar oluşturmaktadır. Genel
Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. Aşağıda ayrıntısı belirtilen
belgeler ile 34 DTP 60 plakalı araca ait trafik cezasının parti bütçesinden
ödendiği görülmüştür.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinde, bir siyasî partinin bütün giderlerinin o siyasî parti tüzel
kişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir. Araç şoförünün aracı kullanırken gerekli
özeni göstermemesi suretiyle kişisel kusurundan kaynaklanan trafik cezası
konusunda parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı
yoktur. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Açıklanan nedenlerle, parti
görevlilerinin gerekli özeni göstermemek suretiyle kişisel kusurlarından
kaynaklanan ve dolayısıyla 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak
parti tüzel kişiliği adına yapılmayan 169.400.000.- liralık trafik cezası
gideri karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca
Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır. 2 - İl Örgütleri Giderleri Parti il örgütlerinin giderleri
1.022.258.278.-TL. olarak gösterilmiştir. Bunun tamamı genel yönetim giderlerinden
oluşmaktadır. İl örgütleri kesinhesap
çizelgelerinin gider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı
Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. C - Parti Malları Demokrat Türkiye Partisi’nin 2004 yılı
defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; Partinin 2004 yılında herhangi bir
taşınmaz mal ya da değeri yüz milyon lirayı geçen taşınır mal, menkul kıymet
ve hak ediniminde bulunmadığı anlaşılmıştır. IV - SONUÇ Demokrat Türkiye
Partisi’nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesi
sonucunda; 1 - Parti’nin 2004 yılı kesinhesabında gösterilen 80.462.682.477.- lira gelir ve
81.225.636.857.- lira gideri ile 932.354.380.- lira borcunun eldeki bilgi ve
belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 2 - 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı
olarak, parti tüzel kişiliği adına yapılmayan 169.400.000.- lira gider
karşılığı malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca
Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 27.2.2007 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
|
|||||||||||||||||||||||