|
Karar Sayısı : 2007/12937
Ekli
“Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Bayındırlık
ve İskân Bakanlığının 1/11/2007 tarihli ve 5098 sayılı yazısı üzerine, 7126
sayılı Sivil Savunma Kanunu’nun ek 9 uncu maddesine göre, Bakanlar
Kurulu’nca 27/11/2007 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah
GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C.
ÇİÇEK H.
YAZICI N.
EKREN M.
AYDIN
Devlet Bak.
ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet
Bakanı
M.
BAŞESGİOĞLU B.
YILDIRIM N.
ÇUBUKÇU N.
EKREN
Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı V. Devlet
Bakanı Devlet Bakanı
V.
M. S.
YAZICIOĞLU M. A.
ŞAHİN M.
V. GÖNÜL B.
ATALAY
Devlet
Bakanı Adalet
Bakanı Millî
Savunma Bakanı İçişleri
Bakanı
B.
ATALAY K.
UNAKITAN H.
ÇELİK F.
N. ÖZAK
Dışişleri
Bakanı V. Maliye
Bakanı Millî
Eğitim Bakanı Bayındırlık
ve İskân Bakanı
R.
AKDAĞ B.
YILDIRIM M.
M. EKER F.
ÇELİK
Sağlık
Bakanı Ulaştırma
Bakanı Tarım ve
Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos.
Güv. Bakanı
M. Z.
ÇAĞLAYAN M.
H.GÜLER E.
GÜNAY V.
EROĞLU
Sanayi ve
Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı Kültür ve
Turizm Bakanı Çevre ve Orman
Bakanı
BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler, Binaların Kullanım ve Tehlike Sınıfları
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1-
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu kurum ve kuruluşları, özel kuruluşlar ve
gerçek kişilerce kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin,
tasarımı, yapımı, işletimi, bakımı ve kullanımı safhalarında çıkabilecek
yangınların en aza indirilmesini ve herhangi bir şekilde çıkabilecek
yangının can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlamak üzere,
yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirlerin, organizasyonun,
eğitimin ve denetimin usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2-
(1) Bu Yönetmelik;
a)
Ülkedeki her türlü yapı, bina, tesis ile açık ve kapalı alan işletmelerinde
alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini,
b)
Yangının, ısı, duman, zehirleyici gaz, boğucu gaz ve panik sebebiyle can ve
mal güvenliği bakımından yol açabileceği tehlikeleri en aza indirebilmek
için, yapı, bina, tesis ve işletmelerin tasarım, yapım, kullanım, bakım ve
işletim esaslarını,
kapsar.
(2) Bu
Yönetmelik hükümleri;
a)
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapı ruhsatı alınmış olmakla
birlikte henüz yapımına başlanmamış olan yapılar,
b) Mevcut
yapılardan Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra kullanım amacı
değiştirilerek, sağlık, eğitim ve konaklama amaçlı olarak kullanılacak bina
ve tesisler, tehlikeli maddelerin bulundurulacağı binalar ve binadaki
toplam kullanıcı sayısı 200’ü geçen toplanma amaçlı binalar,
c)
Yönetmelikte belirtilen diğer yapılar, binalar, tesisler ve işletmeler,
hakkında
uygulanır.
(3)
Karada ve suda, sürekli veya geçici, resmî ve özel, yeraltı ve yerüstü
inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve onarımlarını içine alan sabit ve
hareketli tesisler yapı sayılarak, haklarında bu Yönetmeliğe göre işlem
yapılır.
(4) Korunması gerekli kültür
varlığı olarak tescil edilen binalarda, yangına karşı güvenlik tedbirleri
için yapılacak tesisatlara ilişkin olarak, Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Koruma Kurulunun görüşü alınır ve yapının özelliğini etkilemeyecek biçimde,
tahliye, algılama, uyarı ve söndürme sistemlerinden gerekli olanlar
kurulur.
(5) Türk
Silahlı Kuvvetlerince kullanılan yapı, bina ve tesisler ile eğitim ve tatbikat
alanlarının yangından korunması, bu Yönetmelik hükümleri de dikkate
alınarak hazırlanacak yönetmelik ile düzenlenir.
Dayanak
MADDE 3-
(1) Bu Yönetmelik, 9/6/1958 tarihli ve 7126 sayılı Sivil Savunma Kanununun
ek 9 uncu maddesi, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 33 üncü maddesi ve 13/12/1983
tarihli ve 180 sayılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 30/A maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4-
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Acil
durum: Afet olarak değerlendirilen olaylar ile dikkatsizlik, tedbirsizlik,
ihmal, kasıt ve çeşitli sebeplerle meydana getirilen olayların yol açtığı
hâlleri,
b) Acil
durum ekibi: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların
tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve
söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekibi,
c) Acil
durum planları: Acil durumlarda yapılacak müdahale, koruma, arama-kurtarma
ve ilk yardım iş ve işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağını
gösteren ve acil durum öncesinde hazırlanması gereken planları,
ç) Acil
durum asansörü (İtfaiye asansörü): Binalarda bulunan, kullanımı doğrudan
yangın söndürme ve kurtarma ekiplerinin veya itfaiyenin denetimi altında
bulunan ve ek korunum uygulanmış olan özel asansörü,
d) Açık
arazi işletmesi: Tabiat şartlarına açık olan ve otopark, tank sahaları,
hurda sahaları, kimyevi madde, kereste deposu, piknik alanı ve turistik
tesis gibi amaçlarla kullanılan muhtelif büyüklükteki arazi işletmesini,
e)
Alevlenme noktası: Isınan maddeden çıkan gazların, bir alevin geçici olarak
yaklaştırılıp uzaklaştırılması sonucunda yanmayı sürdürdüğü en düşük
sıcaklığı,
f)
Apartman: İçinde bağımsız mutfak ve banyoya sahip en az üç mesken bulunan
binayı,
g)
Atriumlu yapı: İki veya daha çok sayıda katın içine açıldığı, merdiven
yuvası, asansör kuyusu, yürüyen merdiven boşluğu veya su, elektrik,
havalandırma, iklimlendirme ve haberleşme gibi tesisatın içinde yer aldığı,
tesisat bacaları ve şaftlar hariç olmak üzere, üstü kapalı geniş ve yüksek yapıyı,
ğ)
Basınçlandırma: Kaçış yollarındaki iç hava basıncını yapının diğer
mekânlarındaki basınca göre daha yüksek tutarak duman sızıntısını önleme
yöntemini,
h) Bina
yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan
mesafeyi veya imar planında ve bu Yönetmelikte öngörülen yüksekliği,
ı)
Bodrum katı: Döşemesinin üst kotu, yapının dış duvarına bitişik zeminin en
üst kotuna göre 1.2 m’den daha aşağıda olan katı,
i)
Çıkmaz koridor mesafesi: Mekân içerisinden mekânın koridora bağlanan
kapısına kadar olan mesafe göz önüne alınmaksızın, kaçışta, bir mekân veya
mekânların bağlı olduğu bir koridor içinden, koridor boyunca bir çıkışa
veya iki yönde kaçış imkânına sahip olunan noktaya kadar olan mesafeyi,
j) Duman
haznesi: İçinde dumanın toplanması amacıyla tavanda tasarlanan hacmi,
k) Duman
kontrolü: Yangın hâlinde duman ve sıcak gazların yapı içindeki hareketini
veya yayılımını denetlemek için alınan tedbirleri,
l) Duman perdesi: Yükselen dumanın yanal yayılımını
sınırlamak amacıyla tavanda sabit konumda, uzaktan kapatılabilen veya bir
algılayıcı uyarısıyla kapanan, yangına karşı dayanıklı bölücü perdeyi,
m) Duman
tahliyesi: Dumanın yapının dışına kendiliğinden çıkmasını veya mekanik
yollarla zorlamalı olarak atılmasını,
n) Duman
yönlendirme bacası: Yangın hâlinde, dumanların istenilen yöne çekilerek
yangının genişlemesini önlemeye yönelik bacaları,
o) EN:
Avrupa standartlarını,
ö)
Güvenlik bölgesi: Binadan tahliye edilen şahısların bina dışında güvenli
olarak bekleyebilecekleri bölgeyi,
p) Islak
borulu yağmurlama sistemi: Boruları sürekli olarak su ile dolu durumda
tutulan otomatik söndürme sistemini,
r)
İlgili standart: Türk standartlarını, bu standartların olmaması hâlinde
Avrupa standartlarını, Türk veya Avrupa standartlarında düzenlenmeyen
hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen standartları,
s)
Kademeli yatay tahliye: Kullanıcıların yangından uzaklaşarak aynı kat
seviyesinde yer alan yangın geçirimsiz komşu kompartımana sığınmasını,
ş) Kaçış
aydınlatması: Normal aydınlatma devrelerinin kesintiye uğraması hâlinde,
armatürün kendi gücüyle veya ikinci bir enerji kaynağından beslenerek
sağlanan aydınlatmayı,
t) Kaçış
(Yangın) merdiveni: Yangın hâlinde ve diğer acil hâllerde binadaki
insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen,
yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabiî zemin seviyesinde
güvenlikli bir alana açılan merdiveni,
u) Kaçış
uzaklığı: Kat içinde herhangi bir noktada bulunan bir kullanıcının
kendisine en yakın kat çıkışına kadar almak zorunda olduğu yolun gerçek
uzunluğunu,
ü) Kaçış
yolu: Oda ve diğer müstakil hacimlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve
benzeri geçişler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina son
çıkışına giden yollar dâhil olmak üzere binanın herhangi bir noktasından
yer seviyesindeki cadde veya sokağa kadar olan ve hiçbir şekilde
engellenmemiş bulunan yolun tamamını,
v)
Kamuya açık kullanım: Binanın, herkesin giriş ve çıkışına açık olarak
kullanılmasını,
y)
Kamuya açık bina: Otel, sinema, tiyatro, hastane, lokanta, okul, yurt,
lokal, işyeri, açık ve kapalı spor tesisleri, eğitim ve dinlenme tesisi ve
benzeri binaları,
z) Konut: Ticari amaç
gözetmeksizin bir veya birçok insanın iş zamanı dışında barınma, dinlenme
ve uyuma amacıyla ikamet ettiği, imar planında bu amaca ayrılmış olan yeri,
aa)
Kullanıcı yükü: Herhangi bir anda, bir binada veya binanın esas alınan
belirli bir bölümünde bulunma ihtimali olan toplam insan sayısını,
bb) Kullanıcı yük katsayısı:
Yapılarda kişi başına düşen kullanım alanının metrekare cinsinden m2/kişi
olarak ifadesini,
cc) Kuru
boru sistemi: Normalde içinde su bulunmayan, yangın hâlinde itfaiyenin
zemin seviyesinden su basabileceği boruyu,
çç) Kuru
borulu yağmurlama sistemi: Çalışma öncesi, kontrol vanasından sonraki boru
hattı, basınçlı hava veya inert gaz ile dolu durumda tutulan otomatik
söndürme sistemini,
dd) Korunumlu koridor veya hol:
Bitişik olduğu mekânlardan yangına karşı dayanıklı yapı elemanlarıyla
ayırılmak suretiyle yangın etkilerinden korunmuş koridoru veya holü,
ee) Korunumlu merdiven: Yangına
karşı dayanıklı bir malzeme ile çevrili veya yangından etkilenmeyecek
şekilde düzenlenen merdiveni,
ff) Mevcut yapı: Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce yapı ruhsatı
alınıp yapımı devam eden veya yapımı tamamlanan ve kullanım amacı
değiştirilmeyen yapı, bina, tesis ve işletmeyi,
gg)
Ortak merdiven: Birden çok sayıda kullanım birimine hizmet veren kaçış
merdivenini,
ğğ)
Sertifika: Herhangi bir ekipman, malzeme veya hizmet için, Türk
Standartları Enstitüsü veya Türk Standartları Enstitüsü tarafından kabul
gören uluslararası bir onay kuruluşu tarafından test edilerek verilen ve
ilgili standartlara uygunluğu gösteren belgeyi,
hh) Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG):
Petrolden ve doğalgazdan elde edilerek basınç altında sıvılaştırılan
propan, bütan ve izomerleri gibi hidrokarbonları veya bunların karışımını,
ıı)
Site: Herhangi bir şekilde çevresinden ayrılan ortak kullanım alanları,
güvenlik teşkilatı ve sistemleri ile yönetim bütünlüğü olan konut veya
işyeri topluluğunu,
ii) Son
çıkış: Bir yapıdan kaçış sağlayan yolun yapı dışındaki yol ve cadde gibi
güvenlikli bir alana geçit veren bitiş noktasını,
jj) Sulu
boru sistemi: Sürekli olarak su ile dolu durumda tutulan boruyu,
kk) Tek
yönlü kaçış mesafesi: Bir mekân içindeki kişilerin sadece tek bir yönde
hareket ederek bir çıkışa veya alternatifli iki yönde kaçış imkânına sahip
olduğu noktaya kadar olan mesafeyi,
ll) TS:
Türk Standartları Enstitüsünce yürürlüğe konulmuş Türk standartlarını,
mm)
Yağmurlama (sprinkler) sistemi: Yangını söndürmek, soğutmayı sağlamak ve
gelişen yangını itfaiye gelinceye kadar sınırlamak amacı ile kurulan ve su
püskürtmesi yapan otomatik sistemi,
nn)
Yangına karşı dayanım (direnç): Bir yapı bileşeninin veya elemanının yük
taşıma, bütünlük ve yalıtkanlık özelliklerini belirlenmiş bir süre
koruyarak yangına karşı dayanmasını,
oo)
Yangına tepki: Belirli şartlar altında bir ürünün yangına maruz kaldığında
gösterdiği tepkiyi,
öö)
Yangın bölgesi (zonu): Yangın hâlinde, uyarı ve söndürme tedbirleri diğer
bölümlerdeki sistemlerden ayrı olarak devreye giren bölümü,
pp)
Yangın kesici: Bina içinde, yangının ve dumanın ilerlemesini ve yayılmasını
belirlenmiş bir süre için
durduran, yatay veya düşey konumlu elemanı,
rr)
Yangın duvarı: İki bina arasında veya aynı bina içinde farklı yangın yüküne
sahip hacimlerin birbirinden ayrılması gereken hâllerde, yangının
ilerlemesini ve yayılmasını belirlenmiş bir süre için durduran düşey
elemanı,
ss) Yangın güvenlik holü: Kaçış merdivenlerine
yangının ve dumanın geçişini engellemek için yapılacak bölümü,
şş) Yangın kapısı: Bir yapıda kullanıcılar, hava
veya nesneler için dolaşım imkânı sağlayan, kapalı tutulduğunda duman, ısı
ve alev geçişine belirli bir süre direnecek nitelikteki kapı, kapak veya
kepengi,
tt)
Yangın kompartımanı: Bir bina içerisinde, tavan ve taban döşemesi dâhil
olmak üzere, her yanı en az 60 dakika yangına karşı dayanıklı yapı
elemanları ile duman ve ısı geçirmez alanlara ayrılmış bölgeyi,
uu)
Yangın perdesi: Korunması gereken nesne, ürün veya alt yapının yangına
karşı korunması veya ısının yatay veya düşey olarak yayılmasını engellemek
maksadıyla kullanılan özel donanımlı bariyerleri,
üü)
Yangın tahliye projesi: Mimari proje üzerinde, kaçış yollarının, yangın
merdivenlerinin, acil durum asansörlerinin, yangın dolaplarının, itfaiye su
verme ve alma ağızlarının ve yangın pompalarının yerlerinin renkli olarak
işaretlendiği projeyi,
vv)
Yangın türü: Yanmakta olan maddeye göre;
1) A
sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı
katı maddeler yangınını,
2) B
sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar,
katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler yangınını,
3) C
sınıfı yangınlar: Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen
gibi yanıcı gaz maddeler yangınını,
4) D
sınıfı yangınlar: Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi
yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddeler gibi metaller
yangınını,
yy)
Yangın yükü: Bir yapı bölümünün içinde bulunan yanıcı maddelerin kütleleri
ile alt ısıl değerleri çarpımları toplamının, plandaki toplam alana
bölünmesi ile elde edilen ve MJ/m2 olarak ifade edilen
büyüklüğü,
zz) Yapı
sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek veya tüzel kişiyi,
aaa)
Yapı sorumluları: Yapım işlerinde görev alan yapı müteahhidi, proje
müellifi, tasarımcı, şantiye şefi ve yapı denetimi kuruluşunu,
bbb)
Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dâhil
olmak üzere, yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliğini,
ccc)
Yüksek bina: Bina yüksekliği 21.50 m’den veya 7 kattan fazla, yapı yüksekliği 30.50 m’den veya 10 kattan fazla olan binaları,
ççç)
Yırtılma yüzeyi: Patlama riskine karşı, kapalı bölümün yan duvarında
oluşturulan zayıf yüzeyi,
ddd)
Yüksek tehlike: Yüksek
tehlike sınıfına giren maddelerin üretildiği, kullanıldığı ve depolandığı
yerleri,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler,
Görevler, Yetkiler, Sorumluluklar ve Yasaklar
İlkeler
MADDE 5- (1) Yeni yapı inşasında veya mevcut binalardan proje
değişikliği gerektiren esaslı onarım ve tadilat projelerinde, binanın
kullanım sınıfına ve özelliklerine göre bu Yönetmelikte öngörülen esaslar
göz önüne alınır.
(2) Projeler, diğer kanuni
düzenlemeler yanında, yangına karşı güvenlik bakımından bu Yönetmelikte
öngörülen şartlara uygun değil ise, yapı ruhsatı verilmez. Yeni yapılan
veya proje tadilatı ile kullanım amacı değiştirilen yapılarda bu Yönetmelikte
öngörülen esaslara göre imalat yapılmadığının tespiti hâlinde, bu
eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi veya
çalışma ruhsatı verilmez.
(3)
Bu Yönetmelikte tanımlanmamış olan ve açıklık gereken hususlar
hakkında, Türk Standartları, bu standartların olmaması hâlinde ise, Avrupa
Standartları esas alınır. Türk veya Avrupa Standartlarında düzenlenmeyen
hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul edilen standartlar da
kullanılır.
(4) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında proje ve yapım ile ilgili konularda tereddüde
düşülen hususlar hakkında Bayındırlık ve İskân Bakanlığının, diğer hususlar
hakkında ise İçişleri Bakanlığının uygulamaya esas olacak yazılı görüşü
alınarak bu görüşlere göre işlem yapılır.
Görev, yetki ve sorumluluk
MADDE 6-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından;
a) Yapı ruhsatı vermeye
yetkili idareler,
b) Yatırımcı kuruluşlar,
c) Yapı sahipleri,
ç) İşveren veya temsilcileri,
d) Tasarım ve uygulamada
görevli mimar ve mühendisler ile uygulayıcı yükleniciler ve imalatçılar,
e) Yapı yapılmasında ve
kullanımında görev alan müşavir, danışman, proje kontrol, yapı denetimi ve
işletme yetkilileri,
görevli, yetkili ve
sorumludur.
(2)
Yangın söndürme ve algılama, duyuru ve acil aydınlatma gibi aktif yangın
güvenlik sistemlerinin yeterli olmamasından; projenin eksik veya hatalı
olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde proje müellifleri ve
yapımın eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde
ise müteahhit veya yapımcı firma sorumludur. Sistemin uygun çalışmaması
işletmeden kaynaklanıyor ise, işletmeci kuruluş doğrudan sorumlu olur.
Yangın güvenlik sistemlerinin yaptırılmasının gerekli olduğu yapı sahibine
yazılı olarak bildirildiği hâlde, yapı sahibi tarafından yaptırılmamış veya
standartlara uygun yaptırılmamış ise, yapı sahibi sorumlu olur.
(3) Bu
Yönetmelik hükümlerine uyulmaması sebebiyle meydana gelen yangın
hasarlarından dolayı;
a) Yapı
inşasında yer alan yapı sahipleri, işveren ve işveren temsilcileri,
b)
Tasarımda, uygulamada ve denetimde görevli mimar ve mühendisler,
c) Yapı
denetimi kuruluşları,
ç)
Müteahhitler, imalatçılar ve danışmanları,
kusurlarına
göre sorumludur.
(4) Binaların yangın algılama ve
söndürme projeleri tesisat projelerinden ayrı olarak hazırlanır. Tahliye projeleri,
konutlar hariç olmak üzere, yüksek yapılarda ve yapı inşaat alanı 5000 m2’den
fazla olan yapılarda mimari projelerden ayrı olarak hazırlanır. Diğer
yapılarda ise, mimari projelerde gösterilir. Projeler; ilgili belediye
itfaiye birimlerinin uygun görüşü alındıktan sonra, belediye ve mücavir
alan sınırları içerisinde belediyelerce, belediye ve mücavir alan sınırları
dışında ise, valiliklerce onaylanarak uygulanır.
(5) Yapı
ruhsatı vermeye yetkili merciler; yangın söndürme, algılama ve tahliye
projelerinin ve uygulamalarının
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler.
(6)
Sigorta şirketleri, yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları
binalarda, tesislerde ve işletmelerde, bu Yönetmelik hükümlerine uyulup
uyulmadığını kontrol etmek mecburiyetindedir.
(7)
Yangın güvenliği sistemlerinin teşvik edilmesi için, ilgili kanunlarda
belirtilen vergi, resim ve harçlar hariç olmak üzere, kamu kuruluşlarınca
proje onay ve denetim hizmetlerinden hiçbir şekilde vize, harç ve benzeri
ad altında herhangi bir ücret talep ve tahsil edilemez.
Genel sorumluluklar
ve yasaklar
MADDE 7- (1) Herhangi bir yerde
kontrol dışı ateş yandığının veya duman çıktığının görülmesi hâlinde,
itfaiyeye haber verilir.
(2) Kamuya
açık telefon ve ücretli telefon kabinlerinin içine, karayolları ve
otobanların şehir dışındaki uygun yerlerine, kamu binalarının, sitelerin ve
diğer kurum ve kuruluşlara ait binaların güvenlik ve kontrol sistemlerinin
bulunduğu yerlere, kırmızı zemin üzerine fosforlu sarı veya beyaz renkte
“YANGIN 110” yazılması mecburidir.
(3) Yangına müdahaleyi kolaylaştırmak
bakımından, itfaiye araçlarının yapıya kolayca yanaşmasını sağlamak üzere,
yapıların ana girişine ve civarına park yasağı konulması ve bu hususun
trafik levha ve işaretleri ile gösterilmesi şarttır.
(4)
Yüksek binalar ile toplam kapalı kullanım alanı 1000 m2’den
büyük imalathane, atölye, depo, otel, motel, sağlık, toplanma ve eğitim
binalarında, binaya ait yangın tahliye projeleri, bina girişinde ve yangın
sırasında itfaiyenin kolaylıkla ulaşabileceği bir yerde bulundurulur. Bu
projelerde; binanın kaçış yolları, yangın merdivenleri, varsa itfaiye
asansörleri, yangın dolapları, itfaiye su verme ağızları, yangın pompaları
ile jeneratörün yeri işaretlenir.
(5) Binada yangın çıkması hâlinde
olaya müdahale eden acil durum ekipleri mahalli itfaiye teşkilatı amirinin
olay yerine gelmesinden itibaren onun emrine girerler ve ona her konuda
yardım etmek mecburiyetindedirler.
(6)
Gerek bina acil durum ekiplerinin ve gerekse yangına müdahale eden itfaiye
ekiplerinin görev yaptıkları sırada, yetkili itfaiye amirince can ve mal
güvenliğini korumak üzere verilecek olan karar ve talimatlar, diğer kamu
görevlilerince ve yangın güvenliği sorumlularınca aynen yerine getirilir.
(7) Kamu
görevlileri, bina kullanıcıları, bina görevlileri, gönüllü ekipler ve olay
yerinde bulunan herkes, itfaiye ekiplerinin görevlerini yerine getirmesine
yardımcı olur ve çalışmaları güçleştirici davranışlardan kaçınır.
(8) Koru, park, bahçe ve piknik yerlerinde
ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile işleticilere ve vatandaşlara ocak yeri
olarak ayrılmış yerler dışında ateş yakmak, ateşle ilgili işler yapmak ve
anız yakmak yasaktır. Kâğıt, plastik ve naylon gibi kolay yanan maddeler
ile kıvılcımlı küllerin ve sigara izmaritlerinin kapalı mekânlara, kapı
önlerine, ormanlık alanlara, otoban, cadde ve sokaklara atılması ve
dökülmesi yasaktır.
(9) Araçların, sokak ve caddelerde yangın
söndürme cihazlarının kullanılmasını ve itfaiye araçlarının geçişini
zorlaştıracak şekilde park edilmesi, itfaiye araçlarına yol verilmemesi,
yaya kaldırımını aşacak şekilde tabela ve afiş asılması, sergi açılarak
yolun kapatılması ve dar sokaklara araç park edilmesi gibi fiil ve
hareketler yasaktır.
(10) Her
türlü binada, açık arazide, tesiste, sokakta, caddede, meydan ve alanda
bulunan sabit ve seyyar yangın söndürme tesisat ve cihazlarını karıştırmak,
bozmak, kırmak sökmek, içine kâğıt ve paçavra gibi yabancı maddeler koymak
veya bunları kullanılmayacak hâle getirmek veyahut bozuk bir hâlde tutmak,
her ne suretle olursa olsun yangın musluklarının önünü kapatmak, bina önüne
ip çekmek, tente asmak ve benzeri hareketler yapmak yasaktır. Yangın
söndürücü tesis ve malzeme, amacı dışında kullanılamaz.
(11)
Yönetmeliğin bu bölümündeki maddelerinde yer alan yangın güvenliği,
itfaiyeye yardım ve yasaklar ile ilgili hususların uygulanmasından; kamu
yapılarında binadaki en üst amir, kat mülkiyeti tesis etmiş yapılarda
yöneticiler ve site yöneticileri ve diğer binalarda ise, bina malikleri
sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Binaların
Kullanım Sınıfları
Kullanım sınıfları
MADDE 8- (1) Binaların kullanım özelliklerine göre sınıfları
aşağıda belirtilmiştir:
a) Konutlar,
b)
Konaklama amaçlı binalar,
c)
Kurumsal binalar,
ç)
Büro binaları,
d)
Ticaret amaçlı binalar,
e)
Endüstriyel yapılar,
f)
Toplanma amaçlı binalar,
g)
Depolama amaçlı tesisler,
ğ)
Yüksek tehlikeli yerler,
h)
Karışık kullanım amaçlı binalar.
(2)
Binaların kullanım sınıfı ile ilgili olarak herhangi bir tereddüt
doğduğunda, Bayındırlık ve İskân Bakanlığının değerlendirmesine ve kararına
uyulur.
Konutlar
MADDE 9- (1) Konutlar; bağımsız bölüm sayısına göre, en çok
iki bağımsız bölümü olan bir ve iki ailelik evler ve üç veya daha çok
bağımsız bölümü bulunan apartmanlar olarak tasnif edilir.
Konaklama amaçlı binalar
MADDE 10- (1) Konaklama amaçlı binalar;
konaklama hizmeti veya konaklama hizmeti ile birlikte beslenme,
eğlence, gösteri ve animasyon gibi hizmetlerden birinin veya birkaçının
sunulduğu yerlerdir. Oteller, moteller, termal tesisler, tatil köyü ve
pansiyonlar, kampingler, öğrenci yurtları, kamplar ve benzeri tesisler
konaklama amaçlı binalardandır.
Kurumsal binalar
MADDE 11- (1) Kurumsal
binalar ve bu binaların kullanım özellikleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Eğitim tesisleri: Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin
yürütüldüğü yerlerdir. Eğitim amaçlı binalar; ilköğretim, ortaöğretim kurumları ve yüksek
öğretim kurumları dâhil olmak üzere, altı veya daha fazla kişi tarafından
günde 4 saat veya daha fazla bir süre ile veya haftada 12 saatten fazla bir
süre ile eğitim amacı ile kullanılan binalar veya binaların bu amaçla
kullanılan bölümlerini kapsar. Anaokulları, kreşler, çocuk kulüpleri, özel
eğitim kurumları, ilköğretim okulları, ortaöğretim kurumları, dershaneler,
kütüphaneler, yetiştirme yurtları, yatılı bölge okulları, yüksek öğretim
kurumları ve benzeri yerler bu sınıfa girer.
b) Sağlık hizmeti amaçlı binalar: Bedensel veya zihinsel
bir hastalığın veya yetersizliğin tedavisinin veya bakımının yapıldığı veyahut
küçük çocuklar, nekahet hâlindeki kişiler veya bakıma muhtaç yaşlıların
bakımları için kullanılan ve dört veya daha fazla kişinin yatırılabildiği
binaları veya binaların bu amaçla kullanılan bölümlerini kapsar.
Hastaneler, huzurevleri, çocuk bakım ve rehabilitasyon merkezleri,
dispanserler ve benzeri yerler
bu sınıfa girer. Sağlık ocakları, özel klinikler, revirler, teşhis ve
tedavi merkezleri ve tıbbi laboratuvarlar da bu sınıftan sayılır.
c) Tutukevi, cezaevi
ve ıslah evi binaları: Hürriyetleri kısıtlanmış veya güvenlik sebebiyle
hareketleri sınırlandırılmış kişilerin barındırıldığı binalardır. Ceza ve
tutukevleri, nezarethaneler, ıslah evleri ve benzeri yerler bu sınıfa
girer.
Büro binaları
MADDE 12- (1) Büro binaları; ticaret amaçlı binaların kapsamına
giren işler hariç olmak üzere, iş amacı ile her türlü büro hizmetlerinin
yürütüldüğü, hesap ve kayıt işlemlerinin ve benzeri çalışmaların yapıldığı
binalardır. Bankalar, borsalar, kamu hizmet binaları, genel büro binaları,
doktor ve diş hekimi muayenehaneleri gibi yerler bu binalardandır.
(2) Başka bir binanın bünyesinde büro hizmetleri
için kullanılan bölümler, ana binanın kullanım sınıflandırılmasına tabidir.
Ticaret amaçlı binalar
MADDE 13- (1) Ticaret amaçlı binalar; gıda, giyim, sağlık ve
diğer ihtiyaç maddelerinin toptan ve perakende olarak satıldığı yerlerdir.
Mağazalar, dükkânlar, marketler, süpermarketler, toptancı siteleri, sebze,
meyve ve balık halleri, et borsaları, kapalı çarşılar, pasajlar,
tamirhaneler, yedek parça ve malzeme satış yerleri ile benzeri yerler
ticaret amaçlı binalardır.
(2) Ticari malların satışı ile bağlantılı olarak
kullanılan ve aynı binanın içinde bulunan büro, depo ve hizmet amaçlı
bölümler ticaret amaçlı bina sınıfına girer. Esas olarak başka bir kullanım
sınıfına giren bir binada bulunan küçük ticaret amaçlı bölümler, binanın
esas kullanım sınıflandırmasına ilişkin hükümlere tabi olur.
Endüstriyel yapılar
MADDE 14- (1)
Endüstriyel yapılar; her çeşit ürünün yapıldığı fabrika ve işleme, montaj,
karıştırma, temizleme, yıkama, paketleme, depolama, dağıtım ve onarım gibi
işlemlere mahsus bina ve yapılardır. Her türlü fabrika, bıçkıhaneler,
çamaşırhaneler, tekstil üretim
tesisleri, enerji üretim tesisleri, gıda işleme tesisleri, dolum ve
boşaltım tesisleri, kuru temizleme tesisleri, maden işleme tesisleri,
rafineriler ve benzeri yerler bu sınıfa girer.
Toplanma amaçlı binalar
MADDE 15- (1)
Toplanma amaçlı binalar; tören, ibadet, eğlence, yeme, içme, ulaşım ve araç
bekleme gibi sebeplerle, 50 veya daha fazla kişinin bir araya gelebildiği
bütün binaları veya bunların bu amaçla kullanılan bölümlerini ifade eder.
Toplanma amaçlı binalar şunlardır:
a) Yeme ve
içme tesisleri: Beslenme ile ilgili
hizmetlerin sunulduğu açık ve kapalı yerleri kapsar. Kahvehaneler, çay
bahçeleri, pastaneler, lokantalar, lokaller, fırınlar, kafeterya ve benzeri
yerler bu sınıfa girer.
b) Eğlence yerleri: Eğlence hizmeti veren açık ve kapalı yerleri kapsar.
Sinemalar, tiyatrolar, pavyonlar, gazinolar, tavernalar, barlar, kokteyl
salonları, gece kulüpleri, diskotekler, düğün ve nikâh salonları ve benzeri
yerler bu sınıfa girer.
c) Müzeler
ve sergi yerleri: Sanat ve bilim
eserlerinin muhafaza ve teşhir edildiği yerleri kapsar. Müzeler, sergi
yerleri, müzayede yerleri, fuarlar ve benzeri yerler bu sınıfa girer.
ç) İbadethaneler:
İbadet yapılan alanları ve benzeri
yerleri kapsar. Camiler, kiliseler, sinagoglar ile benzeri ibadet yerleri
bu sınıfa girer.
d) Spor
alanları: Spor yapılan alanları ve
benzeri yerleri kapsar. Açık ve kapalı spor alanları ve salonları ile
benzeri yerler bu sınıfa girer.
e) Terminal ve
garlar: Kara ve
demiryolu araçlarının yolcu ve yüklerini indirip bindirdikleri yerlerdir.
f)
Hava alanları: Üzerindeki
her türlü bina, tesis ve donanımlar dâhil olmak üzere, kısmen veya tamamen
uçakların iniş, kalkış ve yer hareketlerini yaparken kullanabilmeleri için
yapılmış alanlardır.
g) Limanlar: Gemilerin barındıkları, yük alıp
boşalttıkları ve yolcu indirip bindirdikleri yerlerdir.
(2) Herhangi bir binada toplanma amaçlı olarak
kullanılan, ancak 50'den az kişinin toplanmasına uygun olan bölümler, esas
binanın kullanım sınıflandırılmasına tabidir.
Depolama amaçlı tesisler
MADDE 16- (1) Depolama amaçlı tesisler; her
türlü mal, eşya, ürün, araç veya hayvanın depolanması veya muhafazası için kullanılan
bina ve yapıları ifade eder. Depolama amaçlı tesisler şunlardır:
a) Depolar: Çeşitli mal, malzeme ve maddelerin
gerektiğinde kullanılmak üzere muhafaza edildiği yerlerdir. Silolar, tank
çiftlikleri, basımevi depoları, antrepolar, ahırlar, ambarlar, eşya emanet
ve muhafaza yerleri, arşivler ve benzeri yerler bu sınıfa girer.
b) Otoparklar: Motorlu ulaşım ve taşıma araçlarının
bekletildiği ve muhafaza edildiği yerlerdir. Kapalı ve açık otoparklar, bina
otoparkları, oto galerileri, kapalı taksi durakları ve benzeri yerler bu
sınıfa girer.
(2) Bir binanın
içerisinde bulunan 50 m2’den küçük depolama amaçlı bölümler esas binanın bir parçası
olarak kabul edilir.
Yüksek tehlikeli yerler
MADDE 17- (1) Parlayıcı
ve patlayıcı maddeler ile akaryakıtların imal edildiği, depolandığı,
doldurma-boşaltma ve satış işlerinin yapıldığı yerler yüksek tehlikeli
yerler olarak değerlendirilir. Aşağıda belirtilen yerler bu sınıfa girer.
a) Parlayıcı ve patlayıcı gazlarla ilgili yerler, LPG, doğalgaz ve benzeri gazların depolama, taşıma,
doldurma-boşaltma ve satış işlerinin yapıldığı yerlerdir.
b)
Patlayıcı maddelerle ilgili yerler, ısı
ve basınç tesiri ile kolay tutuşabilen ve patlayabilen maddelerin bulunduğu
yerlerdir. Mermi, barut, dinamit kapsül ve benzeri maddelerin imal ve
muhafaza edildiği ve satıldığı yerler bu yerlerdendir.
c) Yanıcı sıvılarla ilgili yerler, yanıcı sıvıların üretildiği, depolandığı ve hizmete
sunulduğu satış tesisleri ve benzeri yerlerdir.
Karışık kullanım amaçlı binalar
MADDE 18-
(1) Bir binada iki veya daha fazla
kullanım sınıflandırılmasına tabi olacak bölümler var ise ve bu bölümler
birbirinden, daha yüksek tehlike sınıfına uygun bir yangın bölmesi ile
ayrılamıyor veya iç içe olması sebebiyle ayrı korunma tedbirlerini
uygulamak mümkün değil ise, daha yüksek koruma tedbirleri gerektiren
sınıflandırmaya ilişkin kurallar bütün bina için uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tehlike Sınıflandırması
Bina tehlike sınıflandırması
MADDE 19- (1)
Bina veya bir bölümünün tehlike sınıfı, binanın özelliklerine ve binada
yürütülen işlemin ve faaliyetlerin niteliğine bağlı olarak belirlenir. Bir
binanın çeşitli bölümlerinde değişik tehlike sınıflarına sahip malzemeler
bulunuyor ise, su ve pompa kapasitesi
bina en yüksek tehlike sınıflandırmasına göre belirlenir.
(2)
Binada veya bir bölümünde söndürme sistemleri ve kompartıman
oluşturulurken, tasarım sırasında aşağıdaki
tehlike sınıflandırması dikkate alınır:
a) Düşük
tehlikeli yerler: Düşük yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip malzemelerin
bulunduğu, en az 30 dakika yangına dayanıklı ve tek bir kompartıman alanı
126 m2’den büyük olmayan yerlerdir.
b) Orta
tehlikeli yerler: Orta derecede yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip yanıcı
malzemelerin bulunduğu yerlerdir.
c)
Yüksek tehlikeli yerler: Yüksek yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip ve
yangının çabucak yayılarak büyümesine sebep olacak malzemelerin bulunduğu
yerlerdir.
(3)
Binada veya bir bölümünde, söndürme sistemleri tasarımında uyulacak bina
tehlike sınıflandırılması ile ilgili olarak kullanılan alanlar, Ek-1/A,
Ek-1/B ve Ek-1/C’de gösterilmiştir.
İKİNCİ
KISIM
Binalara
İlişkin Genel Yangın Güvenliği Hükümleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Temel
Hükümler
Binanın
inşası
MADDE 20-
(1) Bir bina, yangın çıkması
hâlinde;
a)
Binanın yük taşıma kapasitesi belirli bir süre için korunabilecek,
b)
Yangının ve dumanın binanın bölümleri içerisinde genişlemesi ve yayılması
sınırlandırılabilecek,
c)
Yangının civarındaki binalara sıçraması sınırlandırılabilecek,
ç)
Kullanıcıların binayı terk etmesine veya diğer yollarla kurtarılmasına
imkân verecek,
d)
İtfaiye ve kurtarma ekiplerinin emniyeti göz önüne alınacak,
şekilde
inşa edilir.
Binaların yerleşimi
MADDE 21- (1)
İmar planları yapılırken; konut, ticaret, sanayi ve organize sanayi gibi
fonksiyon bölgeleri arasında, yangın havuzları ve su ikmal noktalarının
yapımına imkân verecek şekilde yeşil kuşaklar ayrılması mecburidir.
(2) İmar
planlarının tasarımında donatı alanları ile yerleşim fonksiyonları belirlenirken,
bina sınıflandırmalarındaki yangın tedbirleri esas alınır.
(3) Yeni
planlanan alanlarda bitişik nizamda teşekkül edecek imar adalarının
uzunluğu 75 m’den fazla olamaz. Uzunluğu 75 m’den fazla olan
bitişik nizam yapı adalarında, yangına karşı güvenliğe ve erişim kontrolüne
ilişkin düzenlemeler yapılır ve alınması gereken tedbirler plan müellifi
tarafından plan notunda belirtilir.
(4) Plan
yapımı ve revizyonlarında, planlama alanı ve nüfus dikkate alınarak, 0.05
m²/kişi üzerinden itfaiye yerleri ayrılır.
Binaya ulaşım yolları
MADDE 22- (1) İtfaiye araçlarının şehrin her binasına
ulaşabilmesi için, ulaşım yollarının tamamında itfaiye araçlarının
engellenmeden geçmesine yetecek genişlikte yolun trafiğe açık olmasına özen
gösterilir. Özellikle park edilmiş araçlar sebebiyle itfaiye araçlarının
geçişinin engellenmemesi için, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bu
Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre, belediye trafik birimleri ile
emniyet trafik şube müdürlüğü, normal zamanlarda yolları açık tutmakla
yükümlüdür. Bunlar, yangın anında ulaşımın sağlanması için, park edilmiş
araçlara veya özel mülkiyete zarar vermeyecek tedbirleri alarak ulaşım
yollarını açma yetkisine sahiptirler.
(2) İtfaiye araçlarının
yaklaşabildiği son noktadan binanın dış cephesindeki herhangi bir noktasına
olan yatay uzaklık en çok 45
m olabilir.
(3) İç ulaşım yolları,
herhangi bir binaya ana yoldan erişimi sağlayan yollardır. İç ulaşım
yollarında olağan genişlik en az 4 m ve çıkmaz sokak bulunması hâlinde en az
8 m
olur. Dönemeçte iç yarıçap en az 11 m, dış yarıçap en az 15 m, eğim en çok % 6 ve düşey kurp en az R=100 m yarıçaplı
olur. Serbest yükseklik, en az 4
m ve taşıma yükü 10 tonluk arka dingil yükü düşünülerek
en az 15 ton alınır.
(4) İç ulaşım yolundan binaya
erişim için gerekli açılı mesafe, o bölgeye hizmet verecek itfaiyede
bulunan araçların erişim imkânlarından daha uzak ise, itfaiye aracının
binaya yanaşmasına engel olabilecek çevre veya bahçe duvarları, itfaiye
aracı tarafından kolaylıkla yıkılabilecek şekilde zayıf olarak yapılır. Bu
şekilde zayıf olarak yapılan duvar bölümü, en az 8 m uzunluğunda olur;
kolayca görünebilecek şekilde kırmızı çapraz işaret konularak gösterilir ve
önüne araç park edilemez.
İKİNCİ
BÖLÜM
Taşıyıcı Sistem Stabilitesi
Bina taşıyıcı sistemi stabilitesi
MADDE
23- (1)
Bina taşıyıcı sisteminin yangın direncinin belirlenmesinde, yük taşıma
kapasitesi, bütünlüğü ve yalıtımı göz önüne alınır.
(2) Bina taşıyıcı
sistem ve elemanlarının, gerek bir bütün olarak ve gerekse her bir
elemanıyla, bir yangında insanların tahliyesi veya söndürme süresinde
korunmaları için yeterli bir zaman boyunca stabil kalmalarını sağlayacak
şekilde hesaplanarak boyutlandırılması mecburidir.
(3) Yapı elemanları
ile birleşik olarak kullanılan mamuller dâhil olmak üzere, yapı
elemanlarının yangın karşısındaki tepkileri ve dirençleri için ilgili
yönetmelikler ve standartlar esas alınır.
(4) Çevreye yangın
yayma tehlikesi olmayan ve yangın sırasında içindeki yanıcı maddeler çelik
elemanlarında 540 0C
üzerinde bir sıcaklık artışına sebep olmayacak bütün çelik yapılar, yangına
karşı dayanıklı kabul edilir. Alanı 5000 m2’den az
olan tek katlı yapılar hariç olmak üzere, diğer çelik yapılarda, çeliğin
sıcaktan uygun şekilde yalıtılması gerekir. Yalıtım, yangına dayanıklı
püskürtme sıva ile sıvama, yangına dayanıklı boya ile boyama, yangına
dayanıklı malzemeler ile çevreyi sarma, kutuya alma ve kütlesel yalıtım
şeklinde yapılabilir.
(5) Betonarme ve ön
gerilmeli betondan mamul taşıyıcı sistem elemanlarında ilgili yönetmelik ve
standartlara uyulur. Çok katlı ve özellikle yatay yangın bölmeli binalarda,
sistem bir bütün olarak incelenir, eleman genleşmelerinin kısıtlandığı
durumlarda doğan ek zorlamalar göz önünde tutulur. Betonarme veya
betonarme-çelik kompozit elemanların yangına karşı 120 dakika dayanıklı
olabilmesi için, içindeki çelik profil veya donatının en dışta kalan
kısımlarının yani pas payının, kolonlarda en az 4 cm ve döşemelerde en az 2.5 cm kalınlığında beton
ile kaplanmış olması gerekir.
(6) Ahşap elemanların yangın mukavemet hesapları
yanma hızına dayandırılır. Yanma hızı 0.6 ilâ 0.8 mm/dak kabul edilip;
ahşap elemanın bu şekilde azalan en kesitiyle ve güvenlik katsayısı 1.00'e
eşit alınarak, üzerine gelen gerçek yükü taşıyabildiği süre yangın
mukavemet süresi kabul edilir. En az 19 cm kalınlığında kagir taşıyıcı duvar,
kemer, tonoz ve kubbeler, diğer yönetmelik ve standartlara uygun inşa
edilmiş olmaları kaydıyla, 4 saatten kısa süreli yangınlar için ayrı bir
kontrolü gerektirmez.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yangın
Kompartımanları, Duvarlar, Döşemeler, Cepheler ve Çatılar
Yangın kompartımanları
MADDE 24- (1) Yangın kompartıman duvar ve
döşemelerinin yangına en az direnç sürelerine Ek-3/B’de yer verilmiştir.
(2) İki veya
daha çok bina tarafından ortak kullanılan duvarlar, kazan dairesi, otopark,
ana elektrik dağıtım odaları, yapı içindeki trafo merkezleri, orta gerilim
merkezleri, jeneratör grubu odaları ve benzeri yangın tehlikesi olan kapalı
alanların duvarları ve döşemeleri kompartıman duvarı özelliğinde olur.
(3) İki
veya daha çok binaya ait müşterek duvarlar yangına dayanıklı duvar olarak
inşa edilir. İkiz evleri birbirinden ayıran her duvar yangın duvarı olarak
inşa edilir ve evler ayrı binalar olarak değerlendirilir.
(4) Bina
yüksekliği 21.50 m’den fazla olan konut
harici binalarda ve bina yüksekliği 30.50 m’den fazla olan konut
binalarında atriumlu bölüm hariç, her kat
yangın kompartımanı olarak düzenlenir.
(5) Atriumlu bölümlere, sadece düşük ve orta tehlike sınıflarını
içeren kullanımlara sahip binalarda müsaade edilir. Atrium alanı, hiçbir
noktada 90 m2’den ve karşılıklı iki kenarı arasındaki mesafe 5
m’den az olamaz. Atriumlarda doğal veya mekanik olarak duman kontrolü
yapılır.
(6) Binalarda olması gereken en fazla kompartıman alanına Ek-4’de yer
verilmiştir.
(7)
Yangın kompartımanlarının etkili olabilmesi için,
kompartımanı çevreleyen elemanların yangına dayanıklılığı birleşme
noktalarında da sürekli olur ve kompartımanlar arasında yangına dayanıksız
açıklıklar bulunamaz.
Yangın duvarları
MADDE 25- (1) Bitişik nizam yapıları birbirinden ayıran yangın duvarları, yangına en az 90 dakika
dayanıklı olarak projelendirilir. Yangın duvarlarının cephe ve çatılarda
göstermeleri gereken özellikler ilgili maddelerde belirtilmiştir.
(2) Yangın duvarlarında delik ve boşluk bulunamaz. Duvarlarda kapı ve sabit ışık penceresi gibi
boşluklardan kaçınmak mümkün değil ise, bunların en az yangın duvarının direncinin yarı süresi kadar
yangına karşı dayanıklı olması gerekir. Kapıların kendiliğinden kapanması ve duman
sızdırmaz özellikte olması mecburidir. Bu tür yarı mukavemetli boşlukların
çevresi her türlü yanıcı maddeden arındırılır. Su, elektrik, ısıtma,
havalandırma tesisatının ve benzeri tesisatın yangın duvarından geçmesi hâlinde, tesisat çevresi, açıklık kalmayacak şekilde en az
yangın duvarı yangın dayanım süresi kadar, yangın ve duman geçişine karşı
yalıtılır.
(3) Yüksek binalarda, çöp,
haberleşme, evrak ve teknik donanım gibi, düşey tesisat şaft ve baca
duvarlarının yangına en az 120 dakika ve kapaklarının en az 90 dakika
dayanıklı ve duman sızdırmaz olması gerekir.
Döşemeler
MADDE 26- (1) Bütün döşemelerin yangın duvarı niteliğinde olması gerekir. Döşemelerin yangına dayanım sürelerine Ek-3/B’de yer
verilmiştir.
(2) Döşeme kaplamaları en az
normal alevlenici, yüksek binalarda ise en az zor alevlenici malzemeden
yapılır.
(3) Döşeme üzerinde kolay
alevlenen malzemeden ısı yalıtımı yapılmasına, üzeri en az 2 cm kalınlığında şap
tabakası ile örtülmek şartı ile müsaade edilir.
(4) Ayrık nizamda müstakil konutlar
dışındaki binaların tavan kaplamaları ve asma tavanlarının malzemesinin en
az zor alevlenici olması gerekir.
Cepheler
MADDE 27- (1) Dış
cephelerin, yüksek binalarda yanmaz malzemeden ve diğer binalarda ise, en az
zor alevlenici malzemeden olması gerekir. Cephe elemanları ile alevlerin
geçebileceği boşlukları bulunmayan döşemelerin kesiştiği yerler, alevlerin
komşu katlara atlamasını engelleyecek şekilde
döşeme yangın dayanımını sağlayacak süre kadar yalıtılır.
Çatılar
MADDE 28- (1) Çatıların
inşasında;
a) Çatının çökmesi,
b) Çatıdan yangının girişi ve çatı kaplaması yüzeyinin
tutuşması,
|