19 Aralık 2007 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 26735

YÖNETMELİK

             Ulaştırma Bakanlığından:

ARAÇ  MUAYENE İSTASYONLARININ AÇILMASI, İŞLETİLMESİ VE

ARAÇ MUAYENESİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

             MADDE 1 – 23/9/2004 tarihli ve 25592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin altıncı fıkrasının "AĞIR KUSUR" başlıklı (3) numaralı alt bendinin ikinci paragrafı ile "EMNİYETSİZ" başlıklı (4) numaralı alt bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Söz konusu Raporun bir örneği aracı getirene verilir ve aracın tekrar muayenesi sırasında verilen rapordaki eksikliklerin giderilip giderilmediği kontrol edilir. Bir aylık süre içinde aynı muayene istasyonuna gelinen ikinci muayeneden muayene ücreti alınmaz. İkinci muayene tarihinden veya bir aylık sürenin dolmasından sonra gelinen muayenelerden muayene ücreti tam olarak alınır. Eksiklikler tamamlanmadığı sürece muayene işlemi tamamlanmış sayılmaz."

             "Aracın; can ve mal emniyeti ile trafik güvenliği açısından tehlikeli olacak derecede kusurlarının/eksikliklerinin tespiti halinde muayenesi onaylanmaz. Bu tür araçlar için emniyetsiz araç tutanağı düzenlenerek durum trafik zabıtasına bildirilir."

             MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 ekteki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE  3 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 – Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür.

 


Ek-2

 

 

 

ZORUNLU OLARAK TESTE TABİ TUTULACAK PARÇALAR

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflardaki Taşıtlar

1.

 Fren sistemleri

Kontrol Edilecek/Deneye Tabi Tutulacak Parçalar

Kusur Kabul Edilecek Durumlar

1.1.

Mekanik Durum ve Çalışma

1.1.1.

Ayak freni pedal mili (Sınıf 3 hariç)

- Çok sıkı

- Yatak aşınması

- Aşırı aşınma/oynama

1.1.2.

Pedal durumu ve fren çalıştırma cihazı hareketi (Sınıf 3 ve 8 hariç)

- Aşırı veya yetersiz geri dönüş hareketi

- Tam serbest bırakmayan fren kumandası

- Fren pedalı üzerinde kaymayı önleyici kaplama yok, bozulmuş veya aşınarak düzleşmiş

1.1.3.

Vakum pompası veya kompresör ve rezervuar

- Frenlerin  etkin çalışması için gerekli hava basıncının / vakumun oluşturulması için geçen zamanın aşırı/uzun/geç olması

-    İkaz cihazı çalıştıktan sonra freni en az iki kere uygulamak için gerekli hava basıncının / vakumun yetersiz olması (veya bu durumu ölçen  ölçme cihazının güvensiz değer göstermesi)

 

- Basıncın fark edilir şekilde düşmesine neden olan hava kaçağı veya duyulabilir derecede kaçaklar

1.1.4.

Düşük basınç ikaz göstergesi veya ölçme aygıtı (Sınıf 7 ve 8 hariç)

- Düşük basınç göstergesi/hava basınç ölçme aygıtı hatalı çalışıyor veya arızalı

1.1.5.

El freni kontrol/kumanda valfi/elektrikli kumanda devresi

- Çatlamış veya hasar görmüş valf , aşırı aşınma

- Kontrol valfinin hatalı çalışması

- Valf milinde güvensiz kumanda veya kumanda birimi güvensiz

- Sistemdeki bağlantılar gevşek veya sızdırıyor

- Yetersiz çalışma, işlevsiz

1.1.6.

El freni, kumanda levyesi, el freni mandalı (Sınıf 8 hariç)

- El freni mandalının tam tutmaması

- Levye milinde veya mandal mekanizmasında aşırı aşınma

- Ayar bozukluğunu gösteren aşırı levye hareketi

1.1.7.

Fren Valfleri (Ayak valfleri, boşaltıcılar, düzenleyiciler,vs.)

- Hasarlı , aşırı hava kaçağı

- Kompresörden aşırı yağ akması

- Güvensiz /uygun olmayan montaj

- Hidrolik fren yağının akması

1.1.8.

Römork frenleri için bağlantılar (Sınıf 8 hariç)

- Kusurlu yalıtım tıpaları veya kendiliğinden kapanan valf

- Güvensiz/uygun olmayan montaj

- Aşırı sızdırma

1.1.9.

Basınç tankı enerji depolama rezervuarı (Sınıf 8 hariç)

- Hasarlı,çürümüş,hava kaçırıyor

- Tahliye cihazı çalışmıyor

- Güvensiz/uygun olmayan montaj

1.1.10.

Fren yardımcı üniteleri ana silindir  (Hidrolik sistemlerde)

- Yardımcı ünite kusurlu veya etkin değil

- Ana silindir kusurlu veya sızdırıyor

- Ana silindir güvensiz

- Yetersiz miktarda fren sıvısı

- Ana silindir rezervuar kapağı yok

- Fren sıvısı ikaz lambası yanıyor veya kusurlu

- Fren sıvısı seviye ikaz cihazı düzgün çalışmıyor

1.1.11.

Katı/sert fren boruları

- Yetersizlik veya kırılma riski

- Borulardan veya aktarma bağlantılarından sızdırma

- Hasarlı veya aşırı çürümüş

- Yerinden oynamış

1.1.12.

Esnek fren hortumları

- Yetersizlik veya kırılma riski

- Hasarlı , sürtünme ile yaralanmış , çok kısa veya burkulmuş fren hortumları

- Hortumlardan veya bağlantı parçalarından sızdırma

- Basınç altında hortum sişkinliği

- Geçirgen

1.1.13.

Fren baskı pabuçları

- Aşırı aşınma

- Kirlenmiş (Yağ, gres yağı, vs.)

1.1.14.

Fren kampanaları, fren diskleri

- Aşırı aşınma, aşırı yarılma, çatlama, güvensiz veya kırılmış

- Kirlenmiş (Yağ,gres yağı,vs.)

- Arka plaka güvensiz, koruma sacı güvensiz veya yok

1.1.15.

Fren kabloları, rotları, levye bağlantıları

- Hasarlı veya birbirine dolaşmış kablolar

- Aşırı aşınmış veya çürümüş

- Kablo veya rot bağlantıları güvensiz

- Fren teli klavuzu arızalı

- Fren sisteminin serbest hareketinin herhangi bir şekilde engellenmesi

- Levye / rot / bağlantıları hatalı ayarlanmış

1.1.16.

Fren tahrik birimleri (Körükleri),  (Yaylı frenler veya hidrolik tekerlek frenleri dahil olmak üzere)

- Çatlak veya hasarlı

- Sızdırıyor

- Güvensiz / uygun olmayan montaj

- Aşırı çürümüş

- Çalıştırma pistonu veya diyafram mekanizmasının aşırı hareketi (kursu)

- Toz koruyucu muhafaza yok veya aşırı hasarlı

1.1.17.

Fren kuvveti algılayıcı valf  (Sınıf 7 ve 8 hariç)

- Kusurlu bağlantı

- Hatalı ayar

-Yatak sarmış, paslanmış, yağ kaçırıyor, çalışmıyor

- Yok

1.1.18.

Otomatik gevşeklik ayarının gösterimi  (Sınıf 7 ve 8 hariç)

-Yatak sarmış veya normal olmayan hareket, aşırı aşınmış veya hatalı ayarlanmış

- Kusurlu

1.1.19.

Yavaşlatıcı sistemler  (takılmış veya gerekli ise) (Sınıf 7 ve 8 hariç)

- Güvensiz bağlayıcılar veya montaj

- Kusurlu, çalışmıyor

1.2.

Servis freni etkinliği ve verimi

1.2.1.

Etkinlik  (Azami güce kademeli olarak ulaşma)

- Bir veya daha fazla tekerlekte uygunsuz frenleme kuvveti

- Herhangi bir tekerlekteki frenleme kuvveti, aynı dingildeki bir başka tekerlekte kaydedilen en yüksek değerin %70 inden daha az ise karayolunda yapılan frenleme deneyi sırasında taşıtın düz bir çizgiden aşırı sapması

- Fren kuvvetinde hiçbir kademeli değişiklik olmaması (kızaklama)

- Herhangi bir tekerlekte frenin çalışmasının normal olmayan gecikmesi

- Şekli bozulmuş diskler veya oval kampanalar nedeniyle fren kuvvetindeki aşırı dalgalanma

1.2.2.

Verim

Azami müsaade edilen kütleye göre veya yarı römorklarda uygulanabilirse, müsaade edilen dingil yüklerinin toplamına göre frenleme oranı aşağıdaki değerlerden az olması:

 

 Asgari  Frenleme Verimliliği:

 

Sınıf 1 : % 50(1)

Sınıf 2 : % 43(2)

Sınıf 3 : % 40(3)

Sınıf 4 : % 50

Sınıf 5 : % 45(4)

Sınıf 6 : % 50

Sınıf 7 : % 40

Sınıf 8 : % 50

 

veya

 

Taşıt imalatçısı taşıt dingil için referans değerler belirtmişse, bu değerlerden daha az  bir frenleme kuvveti olması.(5)

 

(1) ABS ile donatılmamış sınıf 1 araçları veya tip onayı 1 Ekim 1991 tarihinden önce onaylanan taşıtlar için %48

(2) 1988 tarihinden sonra tescil edilmiş taşıtlar için %45

(3) 1988 tarihinden sonra tescil edilmiş yarı römorklar ve çekme çubuklu römorklar için %43

(4) 1988 tarihinden sonra tescil edilmiş sınıf 5 taşıtlar için %50

(5) Araç aksı için referans değeri, aracın sunulduğu belirli ağırlıkta öngörülen minimum frenleme gücünü elde etmek üzere gerekli frenleme kuvveti (Newton cinsinden)' dir

 

1.3.

İkincil (acil durum) fren etkinliği ve verimliliği (farklı bir sistem kullanılıyorsa)

1.3.1.

Etkinlik

- Bir tarafta frenin çalışmaması

- Herhangi bir tekerlekteki frenleme kuvveti aynı dingildeki bir başka tekerlekle kaydedilen en yüksek değerin %70'inden daha az olması

- Verimlilikte hiçbir kademeli değişiklik olmaması (kızaklama)

- Römorklarda otomatik fren sisteminin çalışmaması

1.3.2.

Verim

- Bütün taşıt sınıfları için Madde 1.2.2 'de azami müsaade edilebilir kütleye göre veya yarı römorklarda müsaade edilen dingil yüklerinin toplamına göre, belirtilen servis fren etkinliğinin %50 (6) sinden az bir frenleme oranı olması

 

 

(6)Asgari fren etkinliği Sınıf 2 ve Sınıf 5 taşıtlar için 2.2 m/sn2,Sınıf 7 taşıtlar için 1.2 m/sn2, Sınıf 8 taşıtlar için 2.2 m/sn2olmalıdır.

1.4.

El freni etkinliği ve verimliliği

1.4.1.

Etkinlik (Sınıf 8 hariç)

Bir tarafta fren çalışmaması

1.4.2.

Verim (Sınıf 8 hariç)

Bütün taşıt sınıfları için ,azami müsaade edilebilir kütleye göre %16'sından az veya motorlu taşıtlar için,taşıtın azami müsaade edilebilir kütle kombinasyonuna göre %12'sinden az (hangisi büyükse) bir frenleme oranı

1.5.

Yavaşlatıcı veya egzoz freni sistemi etkinliği

- Verimlilikte hiçbir kademeli değişiklik olmaması (yavaşlatıcı)

- Kusurlu

1.6.

Anti-Blokaj (ABS) frenleme (Kilitlemeyen frenleme) (Sınıf  7 hariç)

- Anti-Blokaj ikaz cihazının hatalı çalışması

- Kusurlu

 

ZORUNLU OLARAK KONTROL EDİLECEK PARÇALAR

1, 2, 3. Sınıflarındaki Taşıtlar

4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflarındaki Taşıtlar

2.

Direksiyon ve Direksiyon Simidi (Sınıf 3 hariç)

2.

Direksiyon

2.1.

Mekanik durum

2.1.

Mekanik durum

2.2.

Direksiyon simidi

2.2.

Direksiyon boşluğu

2.3.

Direksiyon boşluğu

2.3.

Direksiyon sistemi bağlantısı

2.4.

Direksiyon simidi yatağı

 

 

 

3.

Görüş Özellikleri (Sınıf 3 hariç)

3.

Görüş Özellikleri

3.1.

Görüş alanı

3.1.

Görüş alanı (Sınıf 8 hariç)

3.2.

Camın durumu