|
Tarım ve Köyişleri
Bakanlığından:
YEMEKLİK TANE BAKLAGİL VE YEM BİTKİLERİ TOHUM
SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
ve kapsam
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmelik, yemeklik tane baklagil
ve yem bitkileri türlerine ait tohumlukların kaliteli ve
standartlara uygun üretimini sağlamak amacıyla, sertifikasyon sistemi dahilinde gerçek veya tüzel kişiler tarafından
üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6
ncı maddesi ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı
Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra
Kurumlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Başvuru kuruluşu: Üretimin
yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname
kabulü ve tarla kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,
c) Çeşit safiyeti: Tohumluğun
sahip olduğu genotipten farklı olan çeşitlerin
oranını,
ç) Çeşit sahibi: Sertifikasyon
için uygun olan ve kayıt altına alınan çeşitlere ait tohumlukların
üretiminden, çoğaltılmasından ya da çeşidin muhafazasından sorumlu gerçek
veya tüzel kişiyi,
d) İzolasyon mesafesi: Tohumluk
üretim alanlarında, birbirini tozlayıp dölleyebilecek tür, cins ve çeşitlerin üretimleri
arasında bulunması gereken tozlanmayı engelleyecek minimum uzaklığı,
e) KKGM: Koruma ve Kontrol
Genel Müdürlüğünü,
f) Kontrolör: Tohumluk
sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa
denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen Bakanlıkça tohumluk
kontrolörü olarak yetkilendirilen kamu görevlilerini veya özel kişileri,
g) Orijinal tohumluk: Elit
tohumluktan veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve sağlığını
devam ettiren, araştırma, ıslah ve deneme kuruluşlarında veya bu
kuruluşların denetimi altında yetiştirilen tohumluğu,
ğ) Saf tohumluk: Yabancı
maddeleri ayrılmış, aynı bitki çeşidine ait generatif
veya vegetatif üreme kısımlarını,
h) Sertifikalı tohumluk:
Orijinal tohumluk veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve
sağlığını devam ettiren tohumluğu,
ı) Sertifikasyon kuruluşu:
Bakanlık tarafından sertifikasyon ile yetkilendirilen kuruluşları,
i) Tarla kontrol raporu: Tarla
kontrolleri neticesinde kontrolör tarafından düzenlenen raporu,
j) Tedarikçi: Tohumluk
üreticilerinden temin edilen tohumlukları yeniden işleyen veya pazarlayan
gerçek ve tüzel kişileri,
k) Tohumluk kademesi: Herhangi
bir sınıfta tohumluğun yıl olarak üretilme süresini,
l) Tohumluk numunesi: Tohumluk
partisini temsilen partinin niteliklerinin
tespiti ve sonucunda tohumluğa sertifika veya rapor verilebilmesi için
tohumluk cinsine has laboratuvar analiz ve
testlerine tabi tutulacak birim ağırlıktaki tohumluğu,
m) Tohumluk partisi: Tohumluk
kontrol ve sertifikasyon sisteminde, bir numunenin alınmasına esas olan,
bir sertifika veya raporun temsil ettiği, tohumluğun cinsine göre tespit
edilmiş azami tohumluk miktarı,
n) Tohumluk standardı:
Tohumluğun fiziksel ve biyolojik niteliklerini belirleyen kalite
ölçülerini,
o) Tohumluk üreticisi:
Tohumları üreten ve/veya tohum yetiştiricilerine sözleşmeli olarak
ürettiren ve/veya ithal eden, işleyen, satışa hazırlayan ve dağıtan gerçek
veya tüzel kişileri,
ö) Tohumluk yetiştiricisi: Sözleşmeli
olarak tohum üreticileri adına üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,
p) TTSM: Tohumluk Tescil ve
Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünü,
r) Üretim sezonu: 1 Temmuzdan
başlayarak bir sonraki yılın 30 Haziranına kadar olan dönemi
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları
Genel
şartlar
MADDE
4 – (1) Sertifikasyon sistemine ve
pazarlamaya ait genel hükümler aşağıda yer almaktadır.
a) Ek 1’de yer alan türlere ait
tohumlukların sertifikasyon sisteminde üretilmesi için, tohumlukların ait
olduğu çeşitlerin kayıt altında olması şartı aranır.
b) Tohumluklar, Bakanlık
tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve
pazarlanır.
c) Orijinal tohumluk üretimleri
ıslahçı, çeşit sahibi veya bunların yetki verdiği araştırma kuruluşları
tarafından üretilir ve pazarlanır.
ç) Tohumlukların üretildikleri
üretim sezonu içinde sertifikalandırılmaları esastır. Aynı üretim sezonu
içinde pazarlanamayan tohumluklar için ticarete arz olunmadan önce çimlenme
analizlerinin yapılması gerekir.
d) Tohumluk üretimlerinde
izlenebilirlik; numune alma öncesinde beyanname numarasıyla ve numune alma
sonrasında parti numarası ile sağlanır. Beyanname numarası ve parti
numaraları tür veya çeşit değişse bile tekrarlanmaz. Beyanname numarası ile
tarla kontrol raporu numarası "Üretici kuruluş kod numarası / Sıra
numarası" şeklinde verilir.
Beyanname
verilmesi
MADDE
5 – (1) Tohumlukların
sertifikalandırılabilmesi için, tohumluk beyannamesi verilir.
(2) Tohumluk beyannameleri
düzenlenmesi ve kabul edilmesi aşağıdaki yöntemle yapılır.
a) Tohumluk üretimleri için
Ek-2’de yer alan beyanname doldurulur.
b) Her tohumluk çeşidi ile her
parsel veya her tarla için ayrı tohumluk beyannamesi düzenlenir.
c) Tohumluk beyannameleri üç
nüsha olarak düzenlenir.
ç) Tohumluk beyannameleri
başvuru kuruluşuna verilir.
d) Çok yıllık bitkilerde,
beyanname her üretim dönemi için verilir. Üretime ara verilen yıllarda
tohumluk elde edilmiş gibi döl ve kademe
ilerlemesi devam ettirilir.
e) Tohumluk beyannameleri,
ekiliş tarihinden itibaren kırkbeş gün içinde
başvuru kuruluşuna verilir.
f) Başvuru sırasında tohumluk
beyannamesine;
1) Ekilen tohumluğa ait
sertifikanın aslı veya sertifikanın aslının bulunduğu resmi kuruluştan
onaylı sureti,
2) Çeşide veya ebeveynlere ait
özellik belgeleri,
3) Üretim tarlalarını gösteren
krokiler
eklenir.
g) Kabul edilerek onaylanan
beyannamelerin birinci nüshası tohumluk beyannamesini kabul eden başvuru
kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha tarla kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere
verilir. Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi
vurularak üreticiye verilir.
Tarla
kontrolleri
MADDE
6 – (1) Tarla kontrolleri
aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.
a) Tarla kontrolü, Bakanlıkça
yetkilendirilen kontrolörler tarafından yapılır. Tarla kontrolünün
tamamlanmasından sonra kontrolör, beyanname bilgileri ve tarla kontrol
standartlarını göz önünde bulundurarak, tarla kontrol raporunu üç nüsha
halinde düzenler.
b) Raporlarda silinti veya
kazıntı yapılmaz. Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek
doğrusu yazıldıktan sonra kontrolör tarafından paraflanır.
c) Tarla kontrol raporunun
birinci nüshası sertifikasyon kuruluşuna gönderilmek üzere, ikinci nüshası
ise itiraz halinde kullanılmak üzere başvuru kuruluşunda muhafaza edilir.
Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi vurularak
üreticiye verilir.
ç) Tarla kontrollerine göre
tohumluğun hangi sınıf veya kademeye girdiği işaretlenir. Hiçbir sınıfa
giremediği veya sınıf kaybettiği durumda bunun hangi sebeplerden ileri
geldiği, kontrolör tarafından tarla kontrol raporuna işlenir ve sınıf
kaybetme nedeni daire içine alınır.
d) Tarla kontrolünde tohumluğun
aranılan sınıfa girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu
engellerin yetiştirici tarafından giderilebilmesi mümkünse, yetiştiriciye
Ek–3’ de yer alan tarla kontrol ihbarnamesi verilir. İhbarnamede belirtilen
zamanda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.
e) Parsellerde yapılan
kontroller neticesinde tohumluklar Ek-4’de yer alan tarla kontrol
standartlarına uygun olmak zorundadır.
Ambalajlama
ve etiketleme
MADDE
7 – (1) Tohumluklar resmi olarak
belirlenen şartlara uygun şekilde ambalajlanarak ve etiketlenerek satışa
arz edilir. Ambalajlama ve etiketleme ile ilgili şartlar Ek–5’ de
belirtilmiştir.
(2) Etiketler, TTSM veya
Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluştan tarla kontrol raporu
sonuçlarına göre temin edilir.
Tohumluk
numuneleri
MADDE
8 – (1) Tohumluk numuneleri,
Bakanlıkça belirlenen tohumluk numunesi alma esaslarına uygun olarak alınır
ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
(2) Türlere göre, tohumluk
partilerine ait asgari numune miktarı, azami ambalaj ve parti büyüklükleri Ek-6’
da belirtilmiştir.
Karışımların
belgelendirilmesi
MADDE
9 – (1) Tohumluk karışımları
aşağıdaki esaslar dahilinde belgelendirilir.
a) Karışımları oluşturan her
çeşit sertifikalandırılmış olmalıdır.
b) Karışımlardaki çeşitlerin
ağırlık olarak yüzde oranı sertifikalarda belirtilir.
c) Karışımların parti
büyüklükleri on tondan fazla olamaz.
Tohumluk
partilerin işaretlenmesi
MADDE
10 – (1) Tohumluk partileri,
TR.00.KKKK.NNNN biçiminde numaralandırılır. Numaralandırmada;
a) TR: Ülke kodunu,
b) 00: Tohumluğun üretildiği
ilin plaka numarasını,
c) KKKK: TTSM tarafından verilen
üretici kod numarasını,
ç) NNNN: Tohumluğun parti sıra
numarasını
ifade
eder.
(2) Laboratuvara
rutubet tayini için tohumluk numunesi gönderilecekse, numuneler Bakanlıkça
belirlenen esaslara uygun olarak alınır ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna
gönderilir.
Laboratuvar kontrolleri
MADDE
11 – (1) Tohumlukların laboratuar
kontrolleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.
a) Tohumlukların laboratuvar analizleri Bakanlıkça görevlendirilen veya
yetki verilen tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.
b) Tohumluk sertifikasyon
kuruluşları, sertifika veya rapor düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk
numunelerinde gerekli laboratuvar analizlerini
yaparak sertifika veya rapor düzenler.
c) Numune miktarı asgari numune
miktarının altında ise numuneler laboratuvar
analizlerine tabi tutulmaz.
ç) Tohumluklar, laboratuvar kontrolleri sonucunda en az Ek-7’de yer
alan standartlara uygun olmak zorundadır.
Laboratuvar analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ve
belgelendirme
MADDE
12 – (1) Tohumluk sertifikasyon
kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar
analizleri sonucunda tohumluklara sertifika veya rapor düzenlenir.
(2) Tohumluk sertifikaları ve
raporlar, KKGM tarafından belirlenen formata uygun olarak sertifikasyon
kuruluşları tarafından düzenlenir.
(3) Üreticinin talebi halinde
hasat edilen, işlenmemiş tohumluklar için ham tohumluk sertifikası
düzenlenir.
(4) Ham tohumluk sertifikası
ile belgelendirilecek tohumluklardan numune alınır. Üreticinin talep etmesi
durumunda, analiz sonuçları üreticiye bildirilir.
(5) Ham tohumluk sertifikası
düzenlenen tohumlukların son kullanıcılara satışı yapılamaz.
(6) Tohumluk sertifikaları ve
raporlar üç nüsha olarak düzenlenir. Sertifikanın veya raporun birinci
nüshası üretici veya yetiştiriciye verilir, ikinci nüsha sertifikasyon
kuruluşunda muhafaza edilir, üçüncü nüsha ise numuneyi gönderen kuruluşa
gönderilir.
(7) Tohumlukların piyasa
denetimleri sırasında alınan denetleme numuneleri analiz sonuçları için
tohumluk analiz raporu düzenlenir ve denetleme numunesi olduğu belirtilir.
(8) Tohumluğunun kalite
değerini öğrenmek isteyen gerçek veya tüzel kişilere, tohumluğun menşei ve
standartlara uygunluğu aranmadan, sahibinin beyanı esas alınarak ve talep
edilen testler yapılarak analiz sonuçları bildirilir.
(9) Laboratuvar
analizleri sonucunda, tohumluk sınıflarının hiçbirinin standartlarını
tutmayan numunenin temsil ettiği tohumluklar için tohumluk olamaz raporu
düzenlenir. Tohumluk olamaz raporu düzenlenen numunenin temsil ettiği
partiler tohumluk olarak değerlendirilmez ve pazarlanmaz.
(10) Sertifikalandırılan ve bir
yıl içinde satılmayan stoktaki sertifikalı tohumluklar için satışa arz
edilmeden önce çimlenme analizi yapılır, tohumluk analiz raporu düzenlenir
ve düşünceler kısmına sertifikayı düzenleyen kuruluşun ismi ve "….. tarih ve …. sayılı sertifika ile birlikte geçerlidir" ibaresi
yazılır.
Laboratuvar analizlerinin tekrarlanması
MADDE 13 – (1) Tohumluk, laboratuvar analizleri sonunda cansız yabancı madde, ot
ve zararlı ot tohumları, diğer mahsul tohumları oranının standartlarını
aşması veya sözü edilen bu faktörler sebebiyle saf tohumluk oranının
standardından düşük çıkması nedeniyle sınıf düşmüş ya da kaybetmişse;
tohumluk üreticisi, ürettiği tohumluktan yeniden selektörleme
yaparak numune alınmasını ve bu numunenin laboratuvar
analizlerine tabi tutulmasını talep edebilir. Bu talep başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde
aşağıdaki belgelerle yapılır.
a) Tarla kontrol raporu
b) Sertifikasyon kuruluşu
tarafından verilen sertifika veya raporun aslı
c) Ek-8’de yer alan Analiz
Tekrarı Formu.
(2) Başvuru kuruluşu, üretici
tarafından yeniden selektörlenen laboratuvar analizlerinin tekrarı istenen tohumluktan
usulüne uygun tohumluk numunesi alarak, numune gönderme protokolü ve
yukarıdaki belgelerin birer örneğini ekleyerek ilgili sertifikasyon
kuruluşuna gönderir.
(3) İlgili sertifikasyon
kuruluşu gerekli analizleri yapar. Analiz sonucunda düzenlenen sertifika
veya raporların birinci nüshasını üreticiye, ikinci nüshasını başvuru
kuruluşuna gönderilir. Üçüncü nüsha ise sertifikasyon kuruluşunda muhafaza
edilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi sertifika veya
raporun yerine geçerli olduğu yazılır.
Laboratuvar analizlerine itiraz
MADDE
14 – (1) Tohumluk sertifikasyon
kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar
analizlerine üreticiler tarafından, sertifika veya raporun alındığı
tarihten itibaren en geç otuz gün içinde itiraz edebilir.
(2) Laboratuvar
analizleri ile ilgili itirazlarda referans laboratuvar
olan TTSM yetkilidir.
(3) Tohumluk sertifikasyon
kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar
analizlerine itiraz başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde aşağıdaki
belgelerle yapılır;
a) Tarla kontrol raporu
b) Sertifikasyon kuruluşu
tarafından verilen sertifika veya raporun aslı
c) Ek-9’da yer alan Analiz
İtiraz Formu.
(4) Başvuru kuruluşu, itiraza
konu tohumluğun şahit numunesini yukarıdaki belgeleri de ekleyerek TTSM ne
gönderir.
(5) Analiz sonucunda düzenlenen
sertifika veya raporların birinci nüshası üreticiye verilir. İkinci nüsha ise
sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir. Üçüncü nüshası başvuru
kuruluşuna gönderilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi
sertifika veya raporun yerine geçerli olduğu yazılır.
(6) Referans laboratuvar olarak kabul edilen TTSM tarafından yeniden
yapılan laboratuvar analizleri sonucunda verilen
sertifika veya rapor kesindir.
Tohumlukların
yeniden ambalajlanması ve etiketlenmesi
MADDE
15 – (1) Ham tohumluk sertifikası
ile belgelendirilen tohumlukların yeniden ambalajlanması, etiketlenmesi ve
sertifikalandırılması aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Tohumluk sahibi kuruluş ham
tohumluk sertifikası ile tohumlukların bulunduğu ildeki başvuru kuruluşuna
müracaat eder.
b) Kontrolör tarafından
sertifikanın temsil ettiği partiye ait ambalajlar üzerindeki etiketler
sökülür ve sökülen etiketlerin temsil ettiği tohumluk miktarı tespit
edilir.
c) Üretici veya tedarikçiler
tohumluk partilerini paketleyerek etiketleme sonrasında, başvuru kuruluşuna
numune aldırma talebinde bulunur.
ç) Farklı tohumluk
partilerinden çeşidi, sınıf ve kademesi aynı olmak şartıyla paçal
yapılabilir. Üretici veya tedarikçi her paçalı meydana getiren partilerin
referans numaralarını ve paçalı oluşturan partilerin paçaldaki oranını
gösteren kayıtları tutmak ve başvuru kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür.
d) Kontrolör yeni oluşturulan
partilerden numune alır. Numune gönderme protokolüne, müracaat esnasında
verilen sertifikanın tarih ve numarası ile parti numarası veya numaraları
işlenir ve ham tohumluk sertifikasının aslı ile birlikte ilgili
sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
e) Sertifikasyon kuruluşları,
sertifika düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk numunelerinde 11 inci
maddede belirtilen laboratuvar kontrollerini
yaparak, 12 nci madde hükümlerine göre sertifika
veya rapor düzenler.
(2) İthal tohumluklar orijinal
ambalajları bozulmadan ithal edildiği şekilde satışa arz edildiği gibi,
ithal eden firma tarafından küçük paketlere bölünerek aşağıdaki şartlarla
yeniden paketlenip satışa arz edilebilirler.
a) Bu tohumlukların yeniden
ambalajlanması ve etiketlenmesi işlemleri TTSM tarafından bu maddenin
birinci fıkrası hükümlerine göre yürütülür.
b) OECD etiketli tohumluklar,
ithal edilen ülkenin yetkili sertifikasyon kuruluşundan ithalatı yapan
firma tarafından yazılı muvafakat alınır.
c) Bu tohumlukların
sertifikasyon ile ilgili kalite kriterleri ve her
türlü sorumlulukları ithalatı yapan ve yeniden paketleme işleminden geçiren
firmaya aittir.
ç) Paketlerin açılıp yeniden
ambalajlanması işlemi yalnızca ithalatı yapan firma tarafından yapılabilir.
d) Paketleri açarak
ambalajlanmasını yapan ithalatçı firma, yeni paketlerin üzerine tohumluk
etiketlerinin üzerinde bulunması gereken bilgilere ilaveten "Bu
tohumluk firmamızca ithal edilip firmamız tarafından yurt içinde paketlenmiştir"
ibaresini koyacaktır.
e) Bu kurallar çerçevesinde
yeniden etiketlenen ve ambalajlanan tohumluklar OECD sistemine göre
sertifikalandırılmış kabul edilir.
f) Eğer paçalı meydana getiren
partiler, farklı ülkelerde üretilen tohumluklardan oluşturulmuş ise, bu
ülkelerin isimleri etikette belirtilir.
Kontrol
denemeleri
MADDE
16 – (1) Orijinal sınıftaki
tohumluk partilerinde ise ön ve son kontrol, sertifikalı sınıftaki tohumluk
partilerinden son kontrol denemeleri TTSM tarafından yapılır. Bu denemelerde,
tohumluk partilerini temsil eden örneklerin çeşit safiyeti yönünden
belirlenen standartlara uygunluğu test edilir.
(2) Ön ve son kontrol
denemelerinde çeşit safiyeti yönünden standartlara uygun olmayan parsellere
ait tohumluk üretim alanları sertifikasyon kuruluşları tarafından
denetlenir. Ön kontrol denemelerinde ardı ardına üç yıl çeşit safiyeti
yönünden standartlara uygun olmadığı tespit edilen çeşitlerin kaydı, TTSM
tarafından hazırlanan rapora istinaden, Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına
Alınması Yönetmeliğinde belirtilen Tarla Bitkileri Tescil Komitesi
tarafından iptal edilebilir.
Pazarlama
MADDE
17 – (1) Kayıt listesinden
çıkarılan çeşitlere ait tohumlukların, stokları Bakanlığa bildirmek kaydı
ile en fazla üç yıl çoğaltım ve ticareti yapılabilir.
(2) İthal edilen tohumlukların,
Yönetmelikte yer alan asgari sertifikasyon standartlarını karşılaması
gerekir.
(3) Çoğaltım amacıyla en az
orijinal sınıftaki tohumlukların ithaline izin verilir.
(4) Yönetmelik hükümlerine göre
üretilip belgelendirilen tohumluklar, 10/6/2005
tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Organik Tarımın
Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" esaslarına göre
belgelenmesi durumunda organik tohum olarak pazarlanabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari
yaptırımlar
MADDE
18 – (1) Tohumlukların üretim ve
pazarlanmasında, 5553 sayılı Tohumculuk Kanununa aykırı hareket edenler
hakkında, aynı Kanunun 12 nci maddesi hükümleri
uygulanır.
Ücretler
MADDE
19 – (1) Yönetmelik kapsamında
yapılan tarla kontrolü, laboratuvar analizleri,
belgelendirme ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Bu ücretler Bakanlık
tarafından yeniden değerleme oranında arttırılarak her yıl ocak ayında
belirlenir. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, "Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği" hükümlerine
göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak
yatırılır.
İstisnalar
MADDE
20 – (1) Bilimsel amaçlı
çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik
çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluklar ile
üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluklarda
sertifikalandırma şartı aranmaz.
Düzenleme
yetkisi
MADDE
21 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin
uygulamasını sağlamak üzere her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
Yürürlük
MADDE
22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Ek-1
YÖNETMELİKTE YER ALAN TÜRLER
|
Latince adı
|
Tür adı
|
|
Agropyron sp.
|
Ayrıklar
|
|
Agrostis sp.
|
Tavusotu
|
|
Arrhenatherum elatius L.
|
Yüksek çayır yulafı
|
|
Bromus sp.
|
Bromlar
|
|
Cicer arietinum L.
|
Nohut
|
|
Dactylis glomerata L.
|
Domuz ayrığı
|
|
Elymus sp.
|
Otlak arpası
|
|
Festuca arundinacea Schreber
|
Kamışsı yumak
|
|
Festuca ovina L.
|
Koyun yumağı
|
|
Festuca pratensis Hudson
|
Çayır yumağı
|
|
Festuca rubra L.
|
Kırmızı yumak
|
|
Lathyrus sp.
|
Mürdümük
|
|
Lens culinaris L.
|
Mercimek
|
|
Lolium multiforum L.
|
İtalyan çimi
|
|
Lolium prenne L.
|
İngiliz çimi
|
|
Lotus corniculatus L.
|
Gazal boynuzu
|
|
Lupinus sp.
L.
|
Acıbakla
|
|
Medicago sativa L.
|
Yonca
|
|
Onobrychis viciifolia Scop.
|
Korunga
|
|
Phalaris sp.
|
Kanyaşlar
|
|
Phaseolus vulgare L.
|
Fasulye
|
|
Pisum sativum L. (partim)
|
Yem bezelyesi
|
|
Poa sp.
|
Salkımotu
|
|
Poteryum sanguisorba minor
|
Çayır düğmesi
|
|
Trifolium sp.
|
Üçgüller
|
|
Trigonella foenum-graecum L.
|
Çemen
|
|
Vicia pannonica Crantz
|
Macar fiği
|
|
Vicia sativa L.
|
Adi fiğ
|
|
Vicia villosa Roth
|
Tüylü fiğ
|
|
Vigna unguiculata L.
|
Börülce
|
Listede yer almayan türlere ait
tohumluklar, aynı cinse ait türlere göre sertifikalandırılır.
Ek-2
TOHUMLUK BEYANNAMESİ
|
Beyannamenin (1)
|
Tarih :…./…./…….. Numarası : …………
|
|
Üreticinin adı, soyadı
(varsa), Kurumu
veya ticari ünvanı (2)
|
|
|
Üreticinin açık adresi
|
|
|
Tohumluğun cins ve
çeşidi
|
|
|
Botanik Adı
|
|
|
Ekilen tohumluğun sınıf
ve döl kademesi
|
|
|
Tohumluğun alındığı
yerin adı ve adresi
|
|
|
Alınan tohumluğun
miktarı (kg)
|
|
|
Tohumluk sertifika veya
raporu hangi resmi
kurumdan verilmiştir. (3)
|
|
|
Tohumluk sertifika veya
raporunun tarih ve numarası
|
|
|
Tohumluğun ekildiği
tarla veya parselin yeri
adı veya numarası (4)
|
|
|
Tarla veya parselin
alanı (da)
|
|
|
Bu tarlaya ekilen
tohumluk miktarı (kg)
|
|
|
Tohumluğun ekildiği
tarih (5)
|
|
Yukarıdaki beyanımın doğru
olduğunu bildirir 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve bu Kanuna ilişkin Yönetmeliklere
uymayı taahhüt eder gereğinin yapılmasını arz ederim.
|
Tohumluk Yetiştiricisi
|
Tohumluk Üreticisi
|
Kabul eden
|
Onaylayan
|
|
Adı, Soyadı, Açık Adresi
|
Adı, Soyadı, Tarih, İmza
|
Adı, Soyadı, Tarih, İmza
|
Adı, Soyadı, Tarih, İmza
|
|
|
|
|
|
Önemlidir:
(1) Beyannamenin tarih ve numarası beyannameyi veren
tarafından yazılacaktır.
(2) Sözleşmeli tohumluk yetiştiriliyorsa, sözleşme
yapan firmanın adı yazılacaktır.
(3) Sertifikayı veren tohumluk sertifikasyon
kuruluşudur.
(4) Tohumluklar hangi il sınırları içerisinde ekilmiş
ise o ilin adı da yazılacaktır.
(5) Ekilen tohumluğun kışlık-yazlık veya ana ürün- II.
ürün ve örtü altı olduğu belirtilecektir.
Ek-
3
TARLA KONTROL İHBARNAMESİ
Tarih : .....................
No :
.....................
Yetiştiricinin Adı ve Soyadı :.............................................................................................
Adresi :.............................................................................................
Tohumluğun Cins ve Çeşidi :.............................................................................................
Ön Bitki :.............................................................................…………..
Tarla ve Parsel No. veya Adı :.............................................................................................
Tarla Alanı (Dekar) :........................................................................................….
Üretici :.............................................................................................
Düzenleme Tarihi :.............................................................................................
Ekilen
Tohumluğun Alındığı
Tarihteki
Sınıfı ve Döl Kademesi:.......................................................………….......................
YAPILAN TARLA KONTROLÜNDE TOHUMLUĞUN
ARANILAN SINIFA GİRMESİNİ ENGELLEYEN
HUSUSLAR
...................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
............................................
Yukarıda belirtilen
hususlardan dolayı tohumluğunuz tarla muayenesi yönünden herhangi bir
sertifikalı tohumluk sınıfına girmemektedir. Ancak teknik olarak bu
engellerin tarafınızdan giderilmesi mümkündür. ...../...../20…… tarihinde kesin rapor verilmek üzere
yeniden gelineceğinin bilinmesi ve gereğinin ona göre yapılması rica
olunur.
İhbarnameyi
düzenleyenlerin İhbarnameyi
alan yetiştiricinin
Adı,
Soyadı, açık görev adresleri Adı
ve Soyadı
ve imzaları İmzası
Ek-4
Tarla kontrol standartları
a) Tohumluklar ait sınıf ve döl
kademeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo
1: Tohumluklara ait sınıf ve döl kademeleri
Türler
|
Orijinal
|
Sertifikalı
|
|
İtalyan çimi
|
1
|
2
|
|
Börülce, fasulye, mercimek, nohut, gazal boynuzu, acı bakla,
korunga, üçgüller, çemen, fiğler, burçak, mürdümük, çayır düğmesi, yem
bezelyesi, yüksek çayır yulafı
|
1
|
2
|
|
Tavusotu, bromlar, ayrıklar, domuz ayrığı, yumaklar, ingiliz
çimi, kanyaşlar, salkımotu,
otlak arpası
|
2
|
3
|
|
Yonca
|
3
|
5
|
b) Tarla kontrolleri aşağıdaki tabloda belirtilen
dönemlerde yapılır.
Tablo
2: Tarla kontrolü dönemleri
|
Türler
|
Tarla kontrol dönemleri
|
|
Mercimek, nohut
|
Çiçeklenme dönemi ve hasattan bir hafta önce olmak üzere iki defa
|
|
Fasulye, börülce
|
%50 bakla oluşumu ve hasattan bir hafta önce olmak üzere iki defa
|
|
Tüm yem bitkileri
|
Çiçeklenme döneminde bir defa.
|
c) Tohumluk üretilen bir tarlaya çeşit safiyetini
korumak şartıyla aynı çeşidin sınıf ve döl
kademesi birbirini izleyen tohumluğu arka arkaya ekilebilir. Türlere göre
belirlenen ön bitki şartları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Tablo
3: Ön bitki şartı
|
Türler
|
Ön bitki şartı
|
|
Börülce, fasulye
|
Tohumluk üretilecek tarlaya en az bir yıl aynı
türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.
|
|
Nohut, mercimek, tavusotu,
yüksek çayır yulafı, bromlar, ayrıklar, domuz ayrığı, yumaklar, ingiliz çimi, italyan çimi,
kanyaşlar, salkım otu, otlak arpası, yem
bezelye, çayır düğmesi
|
Tohumluk üretilecek tarlaya en az iki yıl aynı
türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.
|
|
Gazal boynuzu, acı bakla, yonca, korunga,
üçgüller, çemen, fiğ, burçak, mürdümük
|
Tohumluk üretilecek tarlaya en az üç yıl aynı
türün farklı bir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.
|
ç) Türlere göre belirlenen izolasyon mesafeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 4: Türlere ait izolasyon
mesafeleri
|
Türler
|
Orijinal
|
Sertifikalı
|
|
Mercimek, nohut, börülce, fasulye
|
2 m
|
2 m
|
|
Tavusotu, yüksek çayır yulafı, bromlar, ayrıklar, domuz
ayrığı, yumaklar, ingiliz çimi, italyan çimi, kanyaşlar, salkımotu, otlak arpası, yem bezelyesi
|
200 m
|
100 m
|
|
Gazal boynuzu, acı bakla, yonca, korunga,
üçgüller, çemen, fiğ, burçak, mürdümük, çayır düğmesi
|
400 m
|
200 m
|
d) Türlere göre tarla standartları aşağıda
belirtilmiştir.
1) Tavusotu, yüksek çayır
yulafı, bromlar, ayrıklar, yumaklar, ingiliz
çimi, italyan çimi, kanyaşlar,
salkımotları, otlak arpası türlerinde tarla
kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim
saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama
sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0
– 100 dekara kadar 5,
101 – 1000 dekar arası 10,
1001 dekardan fazla 15 birim saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
1
|
2
|
2) Fiğ, çemen, burçak türlerinde tarla kontrolüne
esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2, acı bakla, mürdümük ve
yem bezelyesi türlerinde ise 20 m2’dir. Birim saha üzerinden
yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve
dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0 - 100 dekara kadar 5,
101 – 1000 dekar arası 10,
1001 dekardan fazla 15 birim saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dâhil)
|
0
|
0,5
|
1
|
3) Korunga, gazal boynuzu türlerinde tarla
kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim
saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama
sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0
– 100 dekara kadar 5,
101 – 1000 dekar arası 10,
1001 dekardan fazla 15 birim saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Yonca mozaik virüsü (Alfaalfa mosaic)
|
0
|
0
|
0
|
|
Soğan sak nematodu (Ditylenchus
dipsaci)
|
0
|
0
|
0
|
4) Yonca ve üçgül türlerinde tarla kontrolüne esas
olacak birim saha büyüklüğü 20 m2’dir. Birim saha üzerinden
yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve
dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0
– 100 dekara kadar 5,
101 – 1000 dekar arası 10,
1001 dekardan fazla 15 birim saha.
|
Faktörler
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III-IV-V
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
(en çok %)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Taş yoncası (dekarda bitki sayısı, en çok)
|
0
|
10
|
30
|
|
Şerbetçiotu yoncası (dekarda bitki sayısı en çok)
|
0
|
10
|
20
|
|
Yonca mozaik virüsü (Alfaalfa mosaic) (en çok %)
|
0
|
0
|
0
|
|
Soğan sak nematodu (Ditylenchus
dipsaci) (en çok %)
|
0
|
0
|
0
|
5) Çayır düğmesi türünde tarla kontrolüne esas
olacak birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden
yapılacak bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve
dikkat edilecek faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0
– 100 dekara kadar 5,
101 – 1000 dekar arası 10,
1001 dekardan fazla 15 birim saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı II
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Korunga
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Yabancı ot (Hedysarum)
|
0
|
0,5
|
1
|
6) Mercimek türünde tarla kontrolüne esas olacak
birim saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak
bu kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek
faktörler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0
– 10 dekara kadar 5,
11 – 100 dekar arası 10,
101 dekardan fazla 15 birim
saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
0,3
|
0,5
|
|
Diğer mahsuller
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Kök çürüklüğü (Fusarium spp.)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Zararlı yabancı ot (Vicia articulata)
|
0
|
0,1
|
0,2
|
7) Nohut türünde tarla kontrolüne esas olacak birim
saha büyüklüğü 10 m2’dir. Birim saha üzerinden yapılacak bu
kontrollerde tarla büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler
aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
0 - 10 dekara kadar 5,
11 – 100 dekar arası 10,
101 dekardan fazla 15 birim
saha.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Kök çürüklüğü (Fusarium spp.)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Virüs hastalıkları
|
0
|
0
|
1
|
8) Börülce türünde tarla kontrolüne esas olacak
birim 100 bitkidir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla
büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki
şekilde belirlenmiştir.
0
– 10 dekara kadar 5,
11 – 100 dekar arası 10,
101 dekardan fazla 15 birim.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler (tip dışı bitkiler dâhil)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Virüs hastalıkları (Toplam) (*)
|
0
|
0
|
1
|
(*)
Börülce mozaik virüsü (Cowpea mosaic
virüs-CPMV) tohumla taşındığından tüm kademelerde toleransı sıfırdır.
9) Fasulye türünde tarla kontrolüne esas olacak
birim 100 bitkidir. Birim saha üzerinden yapılacak bu kontrollerde tarla
büyüklüğüne göre tekrarlama sayısı ve dikkat edilecek faktörler aşağıdaki
şekilde belirlenmiştir.
0 - 10 dekara kadar 5,
11 – 100 dekar arası 10,
101 dekardan fazla 15 birim.
|
Faktörler (en çok %)
|
Orijinal
|
Sertifikalı I
|
Sertifikalı
II-III
|
|
Diğer tür ve çeşitler
(tip dışı bitkiler dahil)
|
0
|
0,5
|
1
|
|
Solgunluk (Fusarium oxysporum)
|
0
|
0
|
0,5
|
|
Pas (Uromyces
appendiculatus)
|
0
|
0
|
5
|
|
Sap çürüklüğü (Sclerotinia sclerotiorum)
|
0
|
0
|
1
|
|
Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)
|
0
|
0
|
1
|
|
Kök çürüklüğü
(Macraphomina
phaseoli, Rizoctonia solani)
|
0
|
0,5
|
2
|
|
Bakteriyel solgunluk
(Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens)
|
0
|
0
|
0
|
|
Hale yanıklığı
(Pseudomonas syringae pv. phaseolicola)
|
0
|
0
|
0,5
|
|
Adi yaprak yanıklığı
(Xanthomonas axonopodis pv. phaseolia)
|
0
|
0
|
0,5
|
|
Virüs hastalıkları
(Toplam) (*)
|
0
|
2
|
5
|
(*) Fasulye adi mozaik virüsü (Bean common mosaic virüs-BCMV), Soya fasulyesi mozaik virüsü (Soyabean mosaic virüs-SYMV)
tohumla taşındığından tüm kademelerde toleransı sıfırdır.
Ek–5
AMBALAJLAMA
VE ETİKETLEME
A) AMBALAJLAMA
1) Ambalaj üzerinde bulunması gereken asgari
bilgiler;
a)
Üretici veya
tedarikçinin adı ve adresi,
b)
Tür adı,
c)
Çeşit adı,
ç) Tohumluğun
sınıfı ve kademesi,
d)
Ambalajın net
veya brüt ağırlığı,
e)
Tohumluğun
ilaçlı olup olmadığı, ilaçlı ise ilacın adı yazılmalıdır.
2)
Tohumluklar çuval, torba, paket veya kutu ambalajlar içinde satılır,
3)
Tohumluk ambalaj bilgileri silinmeyecek ve kazınmayacak şekilde olmalıdır,
4)
Karışımlarda karışımı oluşturan bileşenlerin tür ve çeşit isimleriyle
birlikte ağırlık veya yüzde oranları belirtilir.
B)
ETİKETLEME
1) Tohumluk etiketlerinde bulunması
gereken asgari bilgiler;
a)
Etiketi
düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu
b)
Tohumluk
partisinin numarası,
c)
Numunenin alındığı veya mühürlemenin yapıldığı tarih.
ç) Tür adı,
d)
Çeşit adı,
e)
Tohumluk
sınıfı ve döl kademesi,
f)
Tohumluk
ambalajının beyan edilen net veya brüt ağırlığı veya tohum sayısı,
g)
Tohum
ilaçlanmışsa ilacın adı,
ğ) Üretici firmanın adı ve adresi
bulunmalıdır.
2) Karışımlara ait
tohumluk etiketlerinde bulunması gereken asgari bilgiler.
a)
Her pakete
uygun karışım etiketi yapıştırılır.
b)
Karışımın
varsa marka adı,
c)
Etiketi
düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu,
ç) Tohumluk
partisinin numarası,
d)
Mühürleme
tarihi
e)
Tohumluk
ambalajının beyan edilen net veya brüt ağırlığı veya tohum sayısı,
f)
İlaçlanmışsa
ilacın adı,
g)
Karışımı
oluşturan bileşenlerin tür ve çeşit isimleriyle birlikte ağırlık olarak
yüzde oranları
ğ) Üretici
firmanın adı ve adresi,
3) Tohumluk sınıflarına
göre etiketler aşağıdaki renklere uygun olarak düzenlenir.
|
Tohumluk Sınıfları
|
Etiket Renkleri
|
|
Orijinal
|
Beyaz
|
|
Sertifikalı I
|
Mavi
|
|
Sertifikalı II-III
|
Kırmızı
|
|
Ham Tohumluk
|
Gri
|
|
Karışım
|
Yeşil
|
4) Tohumluk etiketlerinin
asgari boyutları 67 x 110
mm boyutlarında olmalıdır.
5) Etiketler dikme ve
yapıştırma olarak hazırlanır.
Ek-6
TOHUMLUK PARTİLERİNE AİT ASGARİ NUMUNE MİKTARI,
AZAMİ AMBALAJ VE PARTİ BÜYÜKLÜKLERİ
|
Tür
|
Azami Parti Büyüklüğü
(*)
ton
|
Azami Ambalaj
Ağırlığı(**)
kg
|
Asgari Numune
Miktarı
g
|
|
Börülce, fasulye, mercimek, nohut, burçak,
acıbakla, yem bezelyesi, mürdümük
|
20
|
50
|
1000
|
|
Tavusotu, salkımotu, otlak
arpası
|
10
|
25
|
50
|
|
Ayrıklar, yumaklar, kanyaşlar, domuz ayrığı
|
10
|
25
|
100
|
|
Bromlar, yüksek çayır yulafı, ingiliz
çimi, italyan çimi, çayır düğmesi
|
10
|
25
|
200
|
|
Yonca
|
10
|
25
|
300
|
|
Gazal boynuzu,
|
10
|
25
|
400
|
|
Korunga
|
10
|
25
|
Meyve 1000
|
|
Tohum 750
|
|
İskenderiye üçgülü
|
10
|
25
|
400
|
|
Hibrit üçgül
|
10
|
25
|
200
|
|
Kırmızı üçgül
|
10
|
25
|
500
|
|
Çayır üçgülü
|
10
|
25
|
300
|
|
Ak üçgül
|
10
|
25
|
200
|
|
Acem üçgülü
|
10
|
25
|
200
|
|
Çemen
|
10
|
25
|
500
|
|
Macar fiği
|
20
|
50
|
1000
|
|
Adi fiğ
|
25
|
50
|
1000
|
|
Tüylü fiğ
|
20
|
50
|
1000
|
(*)
Azami parti Büyüklüğü % 5'ten fazla aşılmayacaktır.
(**) Adet olarak ambalajlanan tohumluklarda ağırlık
bu miktarların üzerinde olamaz.
|