Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA
KODEKSİ TUZ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO:
2007/53) Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; gıda olarak tüketime uygun
olan işlenmiş tuzun tekniğine uygun ve hijyenik
şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve
pazarlamasını sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, ambalajlı olarak insan tüketimine
sunulan işlenmiş tuzu kapsar. Özel beslenme amaçlı üretilen tuzları, sodyumu
azaltılmış potasyum vb. içeren tuzları kapsamaz. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997
tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliği’ne göre hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen; a)
İşlenmiş tuz: Ana maddesi sodyum klorür olan ve insan tüketimine uygun
nitelikte üretilen ürün olup, tüketim amacına göre dörde ayrılır; 1)
Sofra tuzu: Doğrudan tüketiciye sunulan, ince öğütülmüş, iyotla
zenginleştirilmiş, rafine edilmiş veya edilmemiş tuzu, 2)
Gıda sanayi tuzu: Gıda sanayinde kullanılan, doğrudan tüketiciye sunulmayan,
iyotlu veya iyotsuz olarak üretilen tuzu, 3)
İri salamura tuzu: Doğrudan tüketiciye sunulan, özellikle evlerde konserve,
turşu, salamura ve benzeri ürünlerin yapımında gıda muhafaza amaçlı olarak
kullanılan, iyot içermeyen tuzu, 4)
Sofrada öğütme tuz: Tüketici tarafından sofrada öğütülmek üzere tüketiciye
sunulan, kristal halde bulunan, iyot ilave edilmeyen tuzu ifade eder. b)
Yabancı madde: Tuz tanecikleri dışında gözle görülebilir her türlü organik ve
inorganik maddelerdir. Ürün özellikleri MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri
aşağıda verilmiştir. a)
Tuz beyaz renkte olmalı ve yabancı madde içermemelidir. b)
Rafine edilerek veya yıkanarak temizlenmemiş tuz, işlenmiş tuz olarak
piyasaya sunulamaz. c)
Bu Tebliğde geçen tuzlarda rutubet miktarı kütlece en çok % 0.5 olmalıdır. ç)
Bu Tebliğde geçen tuzlarda Sodyum klorür miktarı; kuru maddede en az % 98
olmalıdır. d)
Bu Tebliğde geçen tuzlarda asitte çözünmeyen madde miktarı, kütlece en çok % 0.5 olmalıdır. e)
Bu Tebliğde geçen tuzlarda suda çözünmeyen madde miktarı, kütlece en çok % 0.5 olmalıdır. f)
Sofra tuzu; 1) Homojen olmalı, tane büyüklüğü; göz açıklığı
1000 m'lik elekten tamamı, 210
m'lik elekten ise en çok % 20’lik kısmı geçecek
büyüklükte olmalıdır. 2)
Sofra tuzuna 25-40 mg/kg oranında potasyum iyodat katılması zorunludur. İyot için belirlenmiş üst
limit + 3 mg/kg farklılık gösterebilir. 3)
İyot tüketmemesi gereken kişiler için iyotsuz tuz üretimi yapılabilir. g)
Gıda sanayi tuzu; 1)
İyot eklenmesi zorunlu değildir. 2)
İyot eklenmesi durumunda sofra tuzu için belirlenen ürün özellikleri
sağlanmalıdır. 3)
Gıda sanayi tuzu, perakende satış yerlerinde doğrudan tüketiciye sunulamaz;
ancak, üretim yerleri ve gıda toptancılarında satışa sunulabilir. ğ)
İri salamura tuzu; tane büyüklüğü, göz açıklığı en az 6000 m'lik elekten tamamı, 2000 m'lik
elekten ise en çok %10’luk kısmı geçecek büyüklükte olan işlenmiş tuzdur. h)
Sofrada öğütme tuzu; tane büyüklüğü, göz açıklığı en az 4000 m'lik elekten tamamı, 1000 m'lik
elekten ise en çok %10’luk kısmı geçecek büyüklükte olan işlenmiş tuzdur. Katkı maddeleri MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılacak
katkı maddeleri, 22/12/2003 tarihli ve 25324 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Renklendiriciler ve
Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı Maddeleri Tebliği’ne uygun olmalıdır. Bulaşanlar MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 23/9/2002 tarihli ve 24885 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların
Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ’de yer alan hükümlere
uygun olmalıdır. Hijyen MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıda Hijyeni bölümünde yer alan genel kurallara ve 2/9/2001 tarihli ve 24511 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği’ne uygun
olarak üretilmelidir. Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği’nin Ambalajlama-Etiketleme ve İşaretleme Bölümü’nde ve 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme
Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği’nde yer alan hükümlere uygun olarak
üretilmelidir. Bu Tebliğe ilave olarak aşağıdaki bilgiler de etikette
bulunmalıdır: a)
İyotlu tuzda, Ek-1’de yer alan sembol kolay görünen boyutta ve ürün adı ile
aynı yüzde bulunmalıdır. b)
İyot ilave edilen tuzun etiketinde son tüketim tarihi belirtilmelidir. c)
İyot ilave edilen tuzda iyot kaybını engelleyecek ambalaj materyali
kullanılmalıdır. ç)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde ürünün işleme tekniği etiket üzerinde
yer almalıdır. d)
Sofra tuzunda; 1)
Ürün adı "iyotlu sofra tuzu" olarak belirtilmelidir. 2)
Etiketinde kullanım bilgisi olarak "serin, kuru ve ışıksız ortamda ağzı
kapalı olarak muhafaza edilmelidir" ifadesi yer almalıdır. 3) Net ambalaj miktarları 3000 g’ı geçmemelidir. 4)
İyot tüketmemesi gereken kişiler için üretilen iyotsuz sofra tuzunda ambalaj
büyüklüğü 250 g’ı geçemez. Etiket üzerinde, ambalajla
kontrast teşkil edecek renkte ürün adı olarak
"iyotsuz sofra tuzu" ifadesi yer almalıdır. f) Gıda sanayi tuzunda; 1)
Etiket üzerinde "Gıda sanayi için üretilmiştir." ifadesi ürün
adıyla birlikte ve ambalajla kontrast teşkil edecek
renkte yer almalıdır. 2)
İyot ilave edilip edilmediği etiket üzerinde belirtilmelidir. İyot ilave
edilen gıda sanayi tuzlarında "iyotlu gıda sanayi tuzu" ifadesi yer
almalıdır. 3)
Net ambalaj miktarı en az g)
İri salamura tuzu için ambalaj büyüklüğü en az ğ)
Sofrada öğütme tuzun etiketi üzerinde ambalajla kontrast
oluşturacak şekilde "iyot ilave edilmemiştir." ifadesi yer
almalıdır. h)
Sofrada öğütme tuzu için ambalaj büyüklüğü 500 g’ı
geçmemelidir. Taşıma ve depolama MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
taşınması ve depolanmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Taşıma ve
Depolama bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune alma ve analiz metotları MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune
alınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Numune Alma ve Analiz Metotları
bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune uluslararası kabul görmüş metotlara
göre analiz edilmelidir. Tescil ve denetim MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve
satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında
bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri
hakkında 27/5/2004 tarihli 5179 sayılı Gıdaların
Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre yasal işlem yapılır. Denetim MADDE 13 – (1) Bu Tebliğde yer alan hükümlerin uygulanması ile
ilgili denetim, 5179 sayılı Kanun’a göre Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı tarafından yerine getirilir. Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 14 – (1) 13/1/2005 tarihli ve
25699 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda
Kodeksi-Sofra ve Gıda Sanayii Tuzu Tebliği (Tebliğ
No: 2004/44) yürürlükten kaldırılmıştır. Uyum zorunluluğu GEÇİCİ MADDE – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında
yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri bir yıl içerisinde bu Tebliğ
hükümlerine uymak zorundadır. Yürürlük MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür. Ek–1
|
||||||