Hazine
Müsteşarlığından: TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2008-32/34) Amaç MADDE 1 – (1) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı
Karar gereğince tesbiti Bakanlığa bırakılan konular
bu Tebliğ ile düzenlenmiştir. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 11/8/1989
tarih ve 20249 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma
Hakkında 32 sayılı Karara istinaden hazırlanmıştır. Türk parası ve döviz MADDE 3 – (1) Merkez Bankası Türk parasının değerini piyasa
şartlarına göre belirleyebilmek için gerekli önlemleri alır. (2)
Merkez Bankası ve bankalar uluslararası piyasalarda döviz ve Türk parası ile
ilgili işlemleri yapabilirler. (3)
Konvertibl ve konvertibl olmayan dövizler Merkez
Bankasınca tespit edilir. (4)
Türkiye’de yerleşik kişilerce ilgili transferlerin bankalar ve PTT
aracılığıyla yapılması kaydıyla, yurt dışında bulunan bankalar ile bulunduğu
ülkenin mevzuatına göre döviz alım satımına yetkili bulunan kuruluşlardan
döviz alınması ve bunlara döviz satılması serbesttir. Efektif ve dövizi natık
çekler MADDE 4 – (1) Bankalar, yetkili
müesseseler, PTT ve kıymetli maden aracı kuruluşları; a)
Kendilerine ibraz edilen dövizi natık çekler
karşılığında bankacılık teamüllerine uygun olarak kısmen Türk parası ve
kısmen efektif veya tamamen efektif ödemesinde bulunabilirler. b)
Efektif veya dövizi natık çekleri bankacılık
teamüllerine uygun olarak aynı ve ayrı cins efektiflerle değiştirebilirler.
Bankalar ve PTT bunları döviz olarak yurt dışına havale edebilirler. Döviz mevcutları MADDE 5 – (1) Bankalar, yetkili müesseseler, PTT, kıymetli
maden aracı kuruluşları ve aracı kurumların döviz mevcutlarının Merkez
Bankasına devrine ilişkin oran ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenir. Kıymetli maden ve taşlar MADDE 6 – (1) İlgili mevzuatta öngörülmesi veya ilgililerce
talep edilmesi halinde; dahilde işleme izin belgesi,
dahilde işleme izni, hariçte işleme izin belgesi ve hariçte işleme izni
kapsamında veya bu rejimler haricinde dış ticaret işlemlerine konu olan
kıymetli maden ve taşlar ile bunlardan mamul eşyanın üzerine markaları ile
ayarını gösteren damga basılır ve kıymetli eşyaya ilişkin sertifika
düzenlenir. (2)
Kıymetli maden ve taşların ayarına ilişkin ekspertiz
raporu Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce veya bu Genel Müdürlükçe
yeterlilikleri onaylanan özel ayar evleri ile eksperlerce düzenlenir. Transit ticaret MADDE 7 – (1) Transit ticaret satış bedellerinin tasarrufu
serbesttir. Peşin Döviz MADDE 8 – (1) Peşin döviz karşılığında ihracatın 18 ay içinde
gerçekleştirilmesi zorunludur. Ancak, gemi inşa ve ihraç (hazır gemi hariç)
bedeli olan peşin dövizlerde bu süre 24 aydır. Dahilde
İşleme İzin Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi kapsamında
ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve
faaliyetlerle ilgili olarak sağlanan peşin dövizlerin kullanım süresi belge
süresi (ek süreler dahil) kadardır. (2)
İade edilen veya süresi içinde ihracatı gerçekleştirilemeyen peşin dövizler
prefinansman hükümlerine tabi olur. Prefinansman hükümlerine tabi hale gelen
peşin dövizlerin, ihracat taahhüt sürelerinin ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde uzatılması halinde, alıcının muvafakat etmesi kaydıyla kullanım
süreleri de verilen ek süre kadar uzatılmış sayılır. (3)
Alıcıdan temin edilen prefinansman peşin döviz hükmündedir. Yurt dışından menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının alım satımı MADDE 9 – (1) Döviz transferlerinin bankalardan yapılması
kaydıyla yurt dışındaki mali piyasalarda işlem gören menkul kıymetlerin,
diğer sermaye piyasası araçlarının, vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmeleri dahil her türlü türev araçlarının alım satımı Sermaye Piyasası
Kurulu tarafından yetkilendirilmiş yurt içinde veya yurt dışında bulunan
aracı kuruluşlar aracılığıyla yapılır. Yurt dışına sermaye ihracı MADDE 10 – (1) Türkiye’de yerleşik kişiler, yurt dışında şirket
kurmak, mevcut şirketlere ortak olmak veya şube açmak için yaptıkları ilk
nakdi ve/veya ayni
sermaye ihracını müteakip üç ay içerisinde, Müsteşarlığın
internet adresinde yer alan (EK-1) yurt dışına sermaye ihracına ilişkin bilgi
formunu açıklamalar doğrultusunda doldurarak Müsteşarlığa gönderirler. (2)
Sermaye ihracı gerçekleştiren Türkiye’de yerleşik kişiler, her takvim yılını
müteakip üç ay içerisinde Müsteşarlığın internet adresinde yer alan bilgi
formunu, formda istenilen bilgileri ve yapılan transferleri güncelleyerek
Müsteşarlığa gönderirler. (3)
Türkiye’de yerleşik kişiler, tasfiye edilen veya devredilen yurt dışındaki
şirket, ortaklık ve şubelerinin durumu hakkında, tasfiye sürecinin sona
ermesini veya devredilmesini müteakip en geç üç ay içerisinde, Müsteşarlığa
bilgi verirler. Krediler MADDE 11 – (1) Türkiye'de yerleşik kişiler, yurt dışından
sağladıkları kredileri bankalar aracılığı ile kullanırlar. Ancak; a)
Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki işleriyle ilgili olarak yurt
dışından sağladıkları krediler, b)
Türkiye’de yerleşik kişilerce ihracat kredi kurumlarından veya ihracat
kredisi garanti kuruluşlarının garantisi kapsamında yurt dışından sağlanan ve
doğrudan yurt dışındaki ihracatçı firmaya ödenen krediler, c)
İhracat kredi veya garanti kuruluşu olmamakla birlikte, nakit kredi yerine
malın peşin alımı ve vadeli finansman desteği sağlayan yurt dışındaki kalkınma
bankalarından sadece mal ithaline yönelik sağlanan krediler, ç)
Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışından gemi satın alınması amacıyla
yapılacak ithalat kapsamında sağlanan krediler, için bu şart aranmaz. (2)
Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışından temin edilen kredilerin kullanımı
için borçlunun, kredinin vadesi, faiz oranı ve benzeri bilgileri içeren kredi
sözleşmesi ile birlikte kullanıma aracılık eden bankaya başvurması
gereklidir. (3)
Türkiye Cumhuriyeti adına Hazine Müsteşarlığınca borçlu veya garantör
sıfatıyla yurt dışından sağlanan kredilerin yurt içi veya yurt dışında
kullanımına ilişkin esas ve usuller Müsteşarlıkça belirlenir. (4)
Döviz kredilerinin alınma ve verilmesinde lehte ve aleyhte doğacak kur
farkları ilgililere aittir. (5)
Yurt dışından sağlanan prefinansman kredilerinin vadeleri azami 18 aydır. (6)
Gemi inşa ve ihracının finansmanı amacıyla kullanılacak kredilerin (hazır
gemi hariç) vadesi 24 aydır. Dahilde İşleme İzin
Belgesi ve Vergi, Resim ve Harç İstisna Belgesi kapsamında ihracat, ihracat
sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin finansmanı amacıyla sağlanan kredilerin
vadeleri belge süresi (ek süreler dahil) kadardır. (7)
Yurt dışından sağlanan prefinansman kredileri ile Türkiye’deki bankalarca
ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanı amacıyla kullandırılan
döviz kredilerine ilişkin taahhüt sürelerinin ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde uzatılması halinde, prefinansman amirinin veya krediyi
kullandıran bankanın muvafakat etmesi kaydıyla, bu kredilerin vadeleri
verilen ek süreler kadar uzatılmış sayılır. (8)
Bankalar birbirlerine, bankacılık teamülleri çerçevesinde doğrudan veya
uluslararası sendikasyona katılım yoluyla, vade
sınırı bulunmaksızın döviz kredisi açabilirler. (9)
Bankalar, Türkiye'de yerleşik kişilere yatırım mallarının ithalatının finansmanı
için açtıkları döviz kredilerinin üçte birine kadar işletme ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla döviz kredisi açabilirler. (10)
Bankalar, Türkiye'de yerleşik kişilere, kredi kartlarını yurt dışındaki
harcamaları için $50.000.-lık limit içerisinde
rotatif kullandırabilirler. Ancak hesap bakiyelerinde $50.000.- lık limit üzerinde oluşacak depasmanın
30 gün içerisinde kapatılması gerekir. (11)
Bankalar ve faktoring şirketleri tarafından
ihracatçıların doğmuş veya doğacak alacaklarının devralınması suretiyle
ihracatçılara döviz üzerinden fon kullandırılabilir. (12)
Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt dışında pay sahibi olduğu ortaklıklara,
yurt dışındaki ana şirkete ve grup şirketlerine döviz veya Türk Lirası kredi
açılabilir. (13)
Bankalarca yurt dışında yerleşik kişilere açılacak döviz ve Türk Lirası
krediler Türkiye’deki mevduat hesaplarına yatırılmak suretiyle de
kullanılabilir. (14)
Özelleştirme ihalelerine katılan Türkiye’de yerleşik kişiler veya yurtdışında
yerleşik kişiler ile Türk ve yabancı firmaların katılımı ile oluşturulan
ortak girişim gruplarına, ihale bedelinin finansmanı amacıyla bankalarca
döviz kredisi açılabilir. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından
temin edilen kredilerin bildirimi MADDE 12 – (1) Hazine’nin geri ödeme garantisi olmadan dış
kredi anlaşması yapan; a) 5018 sayılı
Kanunun (II) sayılı cetvelinde bulunan Özel Bütçe Kapsamındaki İdareler, b)
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı kurumları, c)
Özel hukuk hükümlerine tâbi olmakla beraber sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait
olan kuruluşlar, ç)
Fonlar, d)
Kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları, e)
Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair
yerel yönetim kuruluşlarının, yurt
dışından sağladıkları ve ithalatta vadeli ödeme şekilleri dışındaki bir
yıldan (365 gün) uzun vadeli kredi anlaşmaları ile bu kurum ve kuruluşların
yap-işlet-devret, yap-işlet ile işletme hakkı devri ve benzeri finansman
modelleri çerçevesinde Hazine yatırım garantisi kapsamında gerçekleştirilmesi
öngörülen projeler için sağlanan ve ithalatta vadeli ödeme şekilleri
dışındaki bir yıldan (365 gün) uzun vadeli kredi anlaşmalarını bu Tebliğ’in
eki Ek:2’de yer alan Kredi Bilgi Formu
ve Ek:3’de yer alan Kredi İzleme Formu
ile birlikte, Dış Finansman Numarası (DFN) alınmasını teminen,
anlaşma tarihinden itibaren 30 gün içinde
Müsteşarlık Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü’nden alınan ön izin
ile birlikte, Kamu Finansmanı Genel
Müdürlüğü’ne göndermeleri zorunludur. Sözkonusu
kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan kredilere ilişkin kullanımlar, ana
para geri ödemeleri, faiz ve diğer ödeme bilgileri, geçmiş tüm bilgileri de
içerecek şekilde, Ek:3’de yer alan Kredi İzleme Formu ile birlikte
gerçekleşme tarihinden itibaren 10 gün içinde bankalar ile kredi borçlusu
tarafından Müsteşarlık Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü’ne gönderilir. (2)
Kurum ve kuruluşların, Hazine geri ödeme garantisi altında,
gerçekleştirilmesi öngörülen projeler tahtında yurtdışından sağladıkları ithalatta
vadeli ödeme şekilleri dışındaki bir
yıldan (365 gün) uzun vadeli kredilere ilişkin olarak imzalanan
anlaşmalar çerçevesinde borçlu kurum ve kuruluşlarca gerçekleştirilen
kullanımlar, anapara geri ödemeleri, faiz ve diğer ödemeleri, geçmiş tüm
bilgileri de içerecek şekilde bu Tebliğ’in ekinde (Ek:3) yer alan Kredi
İzleme Formu ile işlem tarihinden
itibaren 10 gün içinde bankalar ile kredi borçlusu kurum ve kuruluşlar
tarafından Müsteşarlık Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi zorunludur. (3)
Kurum ve kuruluşların Hazine’nin kısmi garantisi altında sağladıkları
krediler için de gerçekleştirilen kullanımlar, anapara geri ödemeleri, faiz
ve diğer ödemeleri, geçmiş tüm bilgileri de içerecek şekilde bu Tebliğ’in
ekinde (Ek:3) yer alan
Kredi İzleme Formu ile işlem tarihinden itibaren 10 gün içinde bankalar ile kredi
borçlusu kurum ve kuruluşlar tarafından
Hazine garantili ve garantisiz kısımları için ayrı ayrı
hazırlanarak Müsteşarlık Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü’ne gönderilir. Kişisel sermaye hareketleri MADDE 13 – (1) Kişisel borçlar, armağan, hediye, bağış, çeyiz,
gelin veya güveyin karşı tarafa verdiği para, miras, veraset veya kalan mal,
göçmen işçilerin kendi
ülkesindeki borçlarının tasfiyesine yönelik ödemeler ve göçmenlerin
varlıkları kişisel sermaye hareketleri kapsamında değerlendirilir. Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri MADDE 14 – (1) Müsteşarlık yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin
ülke yararına geliştirilmesi ve desteklenmesi amacıyla ilgili kamu ve özel
kuruluşlardan bilgi toplanması ile bunlar arasındaki bilgi paylaşımı ve
koordinasyona katkıda bulunmak için gerekli tedbirleri almaya yetkilidir. Süreler MADDE 15 – (1) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 sayılı
Karar ile söz konusu Karara ek olarak yayımlanacak kararlarda ve bunlara
ilişkin tebliğlerde belirtilen hak doğurucu ve hak düşürücü ve uyulmaması
aykırılık oluşturan sürelerin hesaplanmasında işlemin yapıldığı gün hesaba
katılmaz. Ancak, hesaplanacak sürelerin son günü resmi tatile rastlarsa,
süreler izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter. (2)
Süreler gün olarak ifade edilmiş bulunduğu takdirde ilk gün (işlemin
yapıldığı gün) hesaba katılmaz. Günler ertesi günden hesaplanmaya başlanır ve
süre son günün çalışma saati sonunda biter. (3)
Süreler ay olarak gösterildiği takdirde sürenin bitimi, izleyen ayların işlem
tarihine tekabül eden tarihteki günün mesai saati sonudur. O ayda işlem
tarihine tekabül eden bir gün bulunmuyor ise sürenin bitimi ayın son günüdür. (4)
Süreler yıl olarak belirlendiği takdirde ise sürenin bitimi, izleyen yılların
işlemin yapıldığı ay ve tarihe tekabül eden ay ve tarihteki günün çalışma
saati sonudur. Usul ve müşterek hükümler MADDE 16 – (1) Türk parası kıymetini koruma hakkında kararlar ve
bu kararlara ilişkin tebliğler uyarınca Merkez Bankasınca çıkarılan
genelgeler tebliğ hükmündedir. (2)
Bu Tebliğde öngörülenler dışında kalan haller Müsteşarlıkca
incelenip sonuçlandırılır. Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 17 – (1) 9/2/2007 tarih ve 26429 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 2007-32/33 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır. Lehe hükümler GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Yürürlükten kaldırılan tebliğler hükümlerine göre
başlamış olup henüz sonuçlanmamış işlemler, ilgili tebliğ hükümlerine
tabidir. Ancak aksine bir hüküm olmadıkça bu Tebliğ'in ilgililer lehine olan
hükümleri uygulanır. Yürürlük MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakan yürütür.
|
||||||||||