|
Maliye Bakanlığından:
MOTORLU
TAŞITLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO:
30)
2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununun1, 25/5/1997 tarihli ve 22999
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4262 sayılı Kanunun 2 nci
maddesi ile değiştirilen 20 nci maddesinin (d)
bendinin 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu2 hükümleri
açısından uygulanmasına ilişkin açıklamalar 13 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar
Vergisi Genel Tebliği3 ile yapılmıştır.
Bakanlığımıza intikal eden
olaylardan;
- Söz
konusu değişikliğin yapıldığı 25/5/1997 tarihinden önce noter satış senedi
ile satışı yapılan taşıtların alıcıları tarafından ilgili trafik tescil
şube veya bürolarında adlarına tescil kaydı yaptırılmaması nedeniyle, bu
taşıtlara ilişkin motorlu taşıtlar vergilerinin satıcılar adına tahakkuk
ettirilmeye devam edildiği ve satıcılardan cebren tahsil edilmesi yoluna
gidildiği, yapılan tahakkuklar ile cebri takibatların satıcılar tarafından
dava konusu edildiği,
- 13
Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinin "III- İLGİLİ
VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümünde yer alan
açıklamalara göre yapılan işlemlerde, başka bir yere nakil giden taşıtların
trafik tescil kaydı ile bu taşıtlardan dolayı tesis edilen motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyet kaydının farklı yerlerde bulunması nedeniyle sorunlar
yaşandığı,
anlaşılmaktadır.
Karayolları Trafik Kanununun 20
nci maddesinin (d) bendinde değişiklik yapılmadan
önceki dönemlerde noter satış senedi ile satışı yapılan taşıtlardan dolayı
yaşanan sorunlar ile anılan Kanun maddesinde değişikliğin yapıldığı 25/5/1997 tarihinden itibaren noter satış senedi ile
satışı yapılan taşıtlara ait motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydına
ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1. 25/5/1997 Tarihinden Önce Noter Satış
Senedi ile Satışı Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
1.1.
Mükellefiyetin Başlaması ve Sona Ermesine İlişkin Mevzuat
Karayolları Trafik Kanununun 20
nci maddesinin 4262 sayılı Kanunla değişmeden
önceki (d) bendinde;
"Tescil edilmiş araçların
her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi
esas alınarak noterlerce yapılır.
Bu satış noterlerce tescil
belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca,
tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından
siciline işlenmek üzere işlemin tekemmülünü müteakip en geç yedi iş günü
içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirilir."
hükmü
yer almaktaydı.
Karayolları Trafik Kanununun 20
nci maddesinin 4262 sayılı Kanunla değişik (d)
bendinde,
"d) Tescil edilmiş
araçların her çeşit satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi
borcu bulunmadığına dair belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına
düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır.
Bu satış, noterlerce tescil
belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca,
tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından
siciline işlenmek üzere işlemin tamamlanmasını müteakip en geç 15 iş günü
içinde ilgili tescil kuruluşu ile Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirilir.
Noterlerin vergi dairesi müdürlüklerine satış işlemlerini bildirmesi
üzerine, intikal eden araçların vergi kayıtları, satış sözleşmesinin
düzenlendiği tarih itibariyle, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu
hükümleri uyarınca önceki malikin vergi mükellefiyetine son verilir.
Ayrıca, yeni malik adına vergi mükellefiyeti tesis edilir.
Tescil sürelerini geçirdiği
tespit edilen araçlar trafikten men edilir. Aracın trafikten men edildiği
yer tescil kuruluşunda, aracın alıcı adına tescil işlemleri yaptırılır. Bu
süre içinde araçta veya taşınan yükte meydana gelecek zararlar, yeni araç
sahibine aittir.
Noterlerce yapılmayan her çeşit
satış ve devirler geçersizdir."
hükmü
yer almaktadır.
Söz konusu maddenin (e)
bendinde ise, tescilli araçları satın veya devir alanların, gerekli bilgi
ve belgeleri sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına
tescil belgesi almak zorunda oldukları belirtilmiştir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi
Kanununun 3 üncü maddesinde, motorlu taşıtlar vergisinin mükellefinin;
trafik, belediye veya liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil
hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş
olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 7 ve 8 inci
maddeleri uyarınca, motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti, taşıtın ilgili
sicile kaydıyla başlamakta, tescil kaydının silinmesiyle de sona
ermektedir.
25/5/1997
tarihinden önce noter satış senediyle satışı yapılan, ancak trafik tescil
kaydı halen satıcı adına devam eden taşıtlara ilişkin olarak yapılacak
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydı değişiklikleri ile satıcının
mükellefiyetinin noter satış senedi tarihi itibarıyla sona ereceği yönünde
verilmiş mahkeme kararı üzerine vergi dairelerince yapılacak işlemler
aşağıda açıklanmıştır.
1.2.
Mükellefiyetin Başlatılması ve Sona Erdirilmesine İlişkin Vergi Dairelerince
Yapılacak İşlemler
Satıcı adına
olan trafik tescil kaydının noter satış senedi tarihi itibarıyla silinip
aynı tarih itibarıyla alıcı adına yapıldığını bildirir formun, trafik
tescil şube veya bürosu tarafından taşıtın trafik tescil kaydının bulunduğu
yerdeki vergi dairesine intikal ettirilmesi halinde, noter satış senedinin
düzenlendiği tarih esas alınarak satıcının mükellefiyetine son verilecek,
aynı plaka numarasında alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti
başlatılacak ve motorlu taşıtlar vergisine ilişkin tahakkuklar
verilecektir.
Alıcının iş veya ikametgâh
adresinin, taşıtın trafik tescil kaydının bulunduğu yerden farklı bir yerde
olması halinde de yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem tesis
edilecektir. Bu aşamada alıcının iş veya ikametgâh adresinin bulunduğu yer
vergi dairesince herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
Ayrıca, motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyetlerine ilişkin değişiklikler alıcı ve satıcının bilinen
adreslerine tarih belirtilmek suretiyle bildirilecektir.
İhtilaf
konusu yapılmış olaylarda, noter satış senedinin düzenlendiği tarih
itibarıyla satıcının mükellefiyetinin sona erdirileceğine ilişkin mahkeme
kararının ilgili vergi dairesine intikal etmesi halinde ise, mahkeme
kararının gereği yapıldıktan sonra taşıta ait trafik tescil kaydının alıcı
adına yapılabilmesi amacıyla yetkili trafik tescil şube veya bürosuna
başvurması gerektiği hususunda satıcıya bilgi verilecektir.
Noter satış
senedinde beyan ettiği adresi, taşıtın tescilli olduğu yerden farklı bir
yerde bulunan alıcının, bulunduğu yerdeki trafik tescil şube veya bürosuna
daha sonra başvurarak taşıtı kendi adına tescil ettirmesi halinde, ilgili
trafik tescil şube veya bürosu tarafından yeni plaka numarasına göre
düzenlenecek olan formun ilgili vergi dairesine gönderilmesi üzerine, vergi
dairesince alıcı adına tescilin yapıldığı tarih itibarıyla motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyeti başlatılacak, durum taşıtın nakil geldiği (önceki
plakasının bulunduğu) yerdeki vergi dairesine bildirilecektir.
Taşıtın nakil geldiği yerdeki
vergi dairesi ise alıcıya ait motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet
kaydını, taşıtın nakil gittiği yerdeki yeni tescil tarihini takip eden
dönemin başından itibaren sona erdirecektir.
1.3.
Zamanaşımı, Mahsup ve İade İşlemleri
Yapılan açıklamalar
doğrultusunda alıcı ve satıcı adına yapılacak olan motorlu taşıtlar vergisi
tarh, tahakkuk, tahsil, düzeltme ve iade işlemlerinde 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu4 ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunda5 yer alan zamanaşımı sürelerine ilişkin hükümler göz
önünde bulundurulacaktır.
Re’sen
değiştirilen tescil kaydına bağlı olarak yapılan mükellefiyet değişikliği
işlemi tarihinden önce ödenen motorlu taşıtlar vergilerinin;
- Satıcılar
tarafından ödenmiş olması ve bu durumun tevsik edilerek başvurulması
kaydıyla 6183 sayılı Kanunun 23 üncü madde hükmü de dikkate alınmak
suretiyle satıcılara red ve iade edilmesi,
- Satıcıların
kendileri tarafından ödenmediğinin bildirilmesi halinde, alıcılar
tarafından ödendiğinin kabul edilerek, alıcı adına tahakkuk eden motorlu
taşıtlar vergisi borçlarına ödeme tarihi itibarıyla mahsup edilmesi,
gerekmektedir.
Mahkemeler tarafından satıcının
mükellefiyetinin noter satış senedi tarihi itibarıyla sona erdirilmesine
karar verilmesi halinde, noter satış senedi tarihinden sonra satıcı adına
tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergileri ile gecikme zamlarının satıcıdan
aranılmayacağı tabiidir.
1.4. Düzeltme Yapılamayacak Dönemlere İlişkin Yapılacak İşlemler
Düzeltme zamanaşımına uğramış
olan dönemlere ilişkin tahakkuk ve düzeltme işlemleri yapılamayacağından, re’sen yapılan tescil değişikliğine bağlı olarak
gerçekleşen mükellefiyet değişikliği işlemlerinde;
- Bu
dönemler için alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi tahakkuk ettirilmemesi,
- Satıcı
adına tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil zamanaşımına uğramamış olan
vergilerin de terkin edilmemesi
gerekmektedir.
2. 25/5/1997 Tarihinden Sonra Noter Satış
Senedi İle Satışı Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
Noterler tarafından ilgili
vergi dairelerine gönderilen noter satış senedinde yer alan, alıcının iş
veya ikametgah adresine bakılmaksızın taşıtın
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydının bulunduğu vergi dairesi
tarafından noter satış senedinin düzenlendiği tarih esas alınarak aynı
plaka numarasından alıcının motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti
başlatılacak, satıcının mükellefiyetine son verilecektir.
Noterler
tarafından ilgili vergi dairelerine gönderilen noter satış senedinde,
alıcının adresinin bulunduğu yer ile satıcının adresinin bulunduğu yerin
farklı olduğu durumlarda, alıcının adresinin bulunduğu yerin ilgili vergi
dairesine gönderilen noter satış senedi üzerine alıcı adına motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyeti başlatılmayıp, o yerin trafik tescil şube
veya bürosundan alıcı adına kayıt ve tescilin yapıldığını belirten formun
gelmesi beklenecektir. Söz konusu formda yer alan bilgiler
doğrultusunda tescil kaydının yapıldığı tarih itibarıyla alıcı adına
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
Vergi daireleri, kendilerine
gönderilen noter satış senedine istinaden yapmış oldukları mükellefiyetin
başlaması ve sona erdirilmesi işlemlerine esas olan bilgileri, Karayolları
Trafik Yönetmeliğinin6 30 uncu maddesinin (ğ) bendinde yer alan
açıklamalar gereğince, taşıtın tescilini yapan trafik tescil şube veya
bürosunca gönderilen formlardaki bilgilerle karşılaştıracaklar ve motorlu
taşıtlar vergisi kütüğüne işleyeceklerdir.
Trafik tescil şube veya
bürolarından gönderilen formlardaki bilgiler ile vergi dairelerindeki
bilgiler arasında herhangi bir farklılığın olması halinde, ilgili trafik
tescil şube veya bürosundan çelişkinin giderilmesi istenecek ve kayıtlar
arasında uygunluk sağlanacaktır.
Mükellefiyetin başlatılması ve
sona erdirilmesi işlemlerinde, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 7 ve 8
inci maddelerinde belirtilen dönemler dikkate alınacaktır.
Bu bölümde yapılan açıklamalar,
25/5/1997 tarihinden bu Tebliğin yayımı tarihine
kadar noter satış senedi ile satışı yapılıp da henüz motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyet kaydı başlatılmayan taşıtlar için de geçerlidir.
13 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar
Vergisi Genel Tebliğinin;
- "I
- NOTERLER TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümünün (2/c)
kısmı "Alıcı tarafından taşıtın hangi il trafiğine kayıt ve tescil
ettirileceğini, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin (b)
bendindeki;
"Araç sahiplerinin
araçlarını iş veya ikametlerinin bulunduğu yerdeki tescil kuruluşunda
tescil ettirmeleri esastır." şeklinde,
- "II
- TRAFİK ŞUBE VEYA BÜROLARINCA YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümünün
birinci paragrafında yer alan "Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 30
uncu maddesinin 9 uncu bendindeki" ifadesi "30 uncu maddesinin
(ğ) bendindeki" şeklinde
değiştirilmiş,
- "III
- İLGİLİ VERGİ DAİRESİNCE YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümü
yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
———————————
1 18/10/1983 tarihli ve 18195 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 23/2/1963 tarihli ve 11342 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 26/7/1997 tarihli ve 23061 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
4 10/1/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
5 28/7/1953 tarihli ve 8469 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
6 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
|