|
Sağlık Bakanlığı (Hudut ve
Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü)’ndan:
GEMİ SAĞLIK RESMİ KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
Gemi Sağlık Resmi Kanununun uygulanması ile ilgili usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik; Türk
limanları arasında seyreden, yabancı ülke limanlarından Türk limanlarına
gelen, Türk limanlarından yabancı ülke limanlarına giden ve Türk
boğazlarından transit geçen gemileri kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 6/11/1981 tarihli ve 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi
Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bulaşık gemi: İçinde
Uluslararası Sağlık Tüzüğünde belirtilen veya Dünya Sağlık Örgütünce
bildirilen bulaşıcı ve salgın hastalıklardan birine yakalanmış yolcu, gemi
adamı veya hastalık bulaştıran kemirici bulunan gemiyi,
b) Bulaşık liman: Uluslararası
Sağlık Tüzüğünde belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen
bulaşıcı ve salgın hastalıklardan birinin salgın halinde bulunduğu bölge
içindeki limanı,
c) Gemi: Tahsis edildiği gayeye
uygun olarak kullanılması, denizde hareket etmesi imkanına
bağlı bulunan ve pek küçük olmayan her türlü tekneyi,
ç) Genel Müdürlük: Hudut ve
Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünü,
d) İhtilât: Bir geminin limanda
herhangi bir madde veya insan indirip bindirmesi suretiyle kara ile temas
etmesini,
e) Kabotaj hakkı: Türk bayrağı
taşıyan gemilerle Türk kıyılarının bir noktasından diğer noktasına yük ve
yolcu alıp nakletmeyi, kıyılarda, limanlar içinde veya arasında römorkaj, pilotaj ve bütün liman hizmetlerini yerine
getirmeyi ve Türkiye’de deniz yolu ile ticaret hakkını,
f) Serbest pratika: Genel
olarak, gemideki sağlık durumunun incelenmesi suretiyle, geminin Türk kıyı
ve limanlarıyla ihtilâtında sıhhî bir sakınca olmadığını tespit edip
belgelemeyi,
g) Temiz pratika: Bulaşık bir
limandan gelen veya bulaşık olan bir gemideki sağlık durumunun incelenmesi
suretiyle, geminin Türk kıyı ve limanlarıyla ihtilâtında sıhhî bir sakınca
olmadığını tespit edip belgelemeyi,
ğ) Transit gemi: Yabancı bir
ülkeden gelip Türk karasularını kullanan ancak hiçbir Türk limanı ile
ihtilât etmeden; Türk boğazları bölgesinde ihtilâtsız geçerek yabancı bir
ülkeye giden gemiyi,
h) Turist gemisi: Turistik
amaçla yolcu getiren, başkaca ticarî işlemlerde bulunmayan, amaç dışı ilâve
yolcu ve yük almayan gemileri,
ı) Türk boğazları: İstanbul
Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizinden gemilerin geçiş alanı ile bu
alanı çevreleyen kıyı şeridini,
i) Yıllık Gemi Sağlık Belgesi:
Türk limanları arasında seyreden, kabotaj hakkına sahip ikiyüzelli
net tondan büyük gemilere, sağlık resmi tarifesinin yürürlüğe girmesinden
sonra ilk uğradığı Türk limanında yapılacak sağlık denetimi sonrasında bir
yıllığına verilen patentayı,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Serbest ve Transit Sağlık Resmi
Serbest
gemi sağlık resmi
MADDE
5 – (1) Türk limanları arasında
seyreden, yabancı ülke limanlarından Türk limanlarına gelen, Türk limanlarından
yabancı ülke limanlarına giden gemilerden, Türk limanlarında, her net ton
üzerinden gemi sağlık resmi alınır.
Serbest
gemi sağlık resmi tarifesi
MADDE
6 – (1) Serbest gemi sağlık resmi; Sağlık
Bakanlığı tarafından, Dışişleri ve Maliye bakanlıklarının görüşleri alınmak
suretiyle, her mali yıl başında o yıl için geçerli
olmak üzere yürürlüğe konulacak tarife ile belirlenir.
(2) Türk limanları arasında
seyreden gemilerin sağlık resmi tarifesi, yıllık olarak belirlenir.
Serbest
sağlık resmi ödeme yeri
MADDE
7 – (1) Türk limanları arasında
seyreden gemiler, bir yıl geçerli olan sağlık denetim belgesini aldıkları
limanda, yabancı ülkelerden gelen gemiler ise serbest pratika işlemi
sonucunda uğradığı
ilk Türk limanında; her net ton üzerinden tahakkuk eden
serbest gemi sağlık resmini öderler.
Serbest
gemi sağlık resminde özel indirim
MADDE
8 – (1) Serbest gemi sağlık resmi;
kabotaj hakkına sahip gemilere, Türk limanlarına gelen özel yatlara, yalnız
turist taşıyıp başka ticari işler yapmayan turist gemilerine ve bilimsel
araştırma yapan gemilere, 6 ncı maddede
belirtilen tarife ile tesbit edilecek oranda özel
indirimli olarak uygulanır.
Transit
gemi sağlık resmi
MADDE
9 – (1) Türk boğazlarından transit
geçen gemiler, Montreux Sözleşmesi hükümlerine
göre transit gemi sağlık resmi öderler.
Transit
niteliğinin bozulması
MADDE 10 – (1) Türk boğazlarını transit geçeceğini beyan
ederek transit gemi sağlık resmi ödeyen gemi; Türk boğazlarında bir limana
gelirse veya yabancı bir limana gitmeksizin Türk boğazları dışında bir Türk
limanına veya zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere İstanbul veya
Çanakkale liman sahası içinde demirleyip kırksekiz
saatten fazla süre kalır, yük ve yolcu indirip bindirirse, transit niteliği
bozulur. Kırksekiz
saatlik sürenin başlangıcı Türk boğazlarından giriş kontrolü yapıldığı
zamanda başlamış kabul edilir. Transit niteliği bozulan bu geminin, ödediği
transit gemi sağlık resmi, serbest gemi sağlık resmine tamamlanır.
(2) Transit dönüş hakkını
kullanan bir geminin transit niteliği bozulursa, tam serbest sağlık resmi
öder.
Transit
niteliğini bozmayan haller
MADDE
11 – (1) Mecburi transit işlemine
tabi gemilerin hiçbir surette kara ile temas etmesine izin verilemez.
(2) Türk boğazlarında isteğe
bağlı transit işlemine tabi gemilerin, demirleme sahası içinde kırksekiz saatlik süre içerisinde ve sahil sağlık
denetleme merkezinden izin alınması kaydıyla;
a) Meydana gelen bir arızanın
incelenmesini ve onarılmasını temin etmek için uzman veya tamirci
getirilmesi,
b) Yola devam için yakıt ve
kumanya ikmali veya arıza giderilmesi gibi maddi veya teknik zorunlu bir
ihtiyacın karşılanması maksadıyla kaptan veya ilgili personelin karaya
çıkması ve geminin acentelik işlemleri için acente ile temas sağlanması,
c) Transit gemi sağlık resmi
ödeyerek Türk boğazlarında seyreden geminin, makine arızası, kaza ve yangın
gibi mücbir sebeplerle bir Türk limanına sığınması,
ç) Ölüm, hastalık, sözleşme
feshi veya izin gibi zorunlu sebeplerden dolayı, sahil sağlık denetleme
merkezi tabibinin ve nöbetçi memurunun izin ve refakatinde, gerekli gemiadamı değişiminin yapılması,
hallerinde
transit niteliği bozulmaz, bu süreyi geçiren geminin serbest pratika alması
ve resim farkını ödemesi zorunludur. Bu sürenin Trafik Kontrol Merkezince
belirlenen nedenlerle uzamış olması geminin transit niteliğini bozmaz.
(3) Bu madde hükümlerine göre
transitliğin bozulmamış sayılması sağlık kontrol iş ve işlemlerinin
yapılmasına engel teşkil etmez.
Transit gemi sağlık resmi
istisna süresi
MADDE
12 – (1) Transit gemilerin
gittikleri yönden altı ay içinde transit olarak geri dönmeleri ve Türk
boğazlarına girişleri sırasında resim makbuzunu veya diğer evrakı ibraz
etmeleri halinde, yeniden transit sağlık resmi alınmaz.
(2) Ancak, göstermeye mükellef
oldukları resim makbuzunu veya diğer evrakı ibraz edemeyen gemilerden
yeniden transit gemi sağlık resmi tahsili zorunludur. Bu takdirde, ikinci
kez ödenen resme ait makbuzla yeniden bir dönüş hakkı kazanılmış olur.
(3) Birinci fıkradaki altı aylık süre,
geminin boğaz geçiş tarihinden itibaren ay hesabı ile son günün saat
24.00'de sona erer.
Gemi
sağlık resmi alınmayacak gemiler
MADDE
13 – (1) Harp gemileri, resmi ziyarette bulunan
gemiler, hava muhalefeti, makina arızası, kaza ve
yangın gibi mücbir sebeplerle Türk limanlarına giren gemilerden ve elli net
tona kadar olan gemilerden gemi sağlık resmi alınmaz.
(2) Çarpma, yanma ve batma gibi
sebeplerle ticari iş görme niteliğini kaybetmiş olup çekilerek götürülen
gemiler, bu durumların Türk resmi makamlarından alacakları belgelerle
ispatladıkları takdirde, bunlardan gemi sağlık resmi alınmaz.
Sağlık
resmi miktarına esas tonaj tesbiti
MADDE
14 – (1) Gemi sağlık resmi
miktarının hesaplanmasında, "Gemilerin Tonilatolarını Ölçme 1969
Uluslararası Tonaj Sözleşmesi" veya "Ticaret Gemilerinin
Tonilatolarını Ölçme Tüzüğü" hükümlerine göre düzenlenmiş "Tonaj
Sertifikası"ndaki net ton esas alınır.
(2) Türk limanlarına gelen veya
Türk boğazlarından transit geçen gemilerin kaptanları, gemi sağlık resmi
tahakkukuna esas tonaj sertifikalarını ve sefer durumunun tesbiti için gerektiği durumlarda gemi seyir
defterlerini sahil sağlık denetleme merkezi memurlarına ibraz etmek
zorundadırlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Gemi
Sağlık Cüzdanı
Gemi
sağlık cüzdanı
MADDE
15 – (1) Türk limanları arasında çalışan ve
kabotaj hakkına sahip ikiyüzelli net tona kadar
olan gemilere, yıllık gemi sağlık cüzdanı verilir. Kabotaj hakkına sahip
olmayan gemiler ile liman içerisinde çalışan gemiler yıllık gemi sağlık
cüzdanından muaftır.
(2) Yıllık gemi sağlık cüzdan bedeli, o
geminin indirimsiz gemi sağlık resmi tutarı kadardır. Ancak, bu miktar yüz
net tonluk bir geminin ödemesi gereken miktardan az olamaz.
Gemi
sağlık cüzdanı kullanım süresi
MADDE
16 – (1) Yıllık gemi sağlık
cüzdanı, sağlık denetiminin
yapıldığı limandan alınır. Geçerlilik süresi bir yıldır. Süresi dolan
sağlık cüzdanı yerine yenisi verilir. Gemi sağlık cüzdanının süresi
dolmadan herhangi bir sebeple zayi olması halinde yenisinin alınması
mecburidir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Mali
Hükümler
Gemi
sağlık resmi, cüzdan bedeli ve gecikme zammının tahakkuk ve tahsili
MADDE
17 – (1) Gemi sağlık resmi, gemi
sağlık cüzdanı ve gecikme zammı bedellerinin tahakkuk ve tahsili, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve
Kontrol Kanununa göre muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmiş,
sahil sağlık denetleme merkezi memurları tarafından yapılır.
Ödeme zamanı
MADDE
18 – (1) Transit sağlık resmi, geminin boğaz
geçişi tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde ve Genel Müdürlükçe
önceden belirlenen ve duyurulan ödeme yerlerinde ödenir.
(2) Yabancı ülkelerden gelen
her gemi, ödemesi gereken serbest gemi sağlık resmi tutarını, serbest
pratika işlemi sonrasında temas ettikleri ilk Türk limanına giriş yaptığı
günden itibaren en geç üç iş günü içinde ilgili hesaba öder.
(3) Türk
limanları arasında seyreden, kabotaj hakkına sahip gemilerin, ödemesi
gereken serbest gemi sağlık resmi ve yıllık gemi sağlık cüzdanı bedeliyle
ilgili tutar, tarifenin yürürlüğe girmesinden sonra ilk uğradığı Türk
limanında hareketinden önce, sağlık denetimini yaptırıp bir yıl geçerli
olan patentasını aldıkları günden itibaren en geç
üç iş günü içinde ilgili hesaba ödenir.
(4) Zamanında ödenmeyen gemi
sağlık resmi alacaklarına 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı uygulanır.
Ödeme
usulü
MADDE
19 – (1) Serbest ve transit sağlık
resmi ödemesi tahsil işlemlerinin, mevcut mali işlemler teknolojisiyle nasıl yapılacağı Genel Müdürlükçe
hazırlanacak bir yönerge ile belirlenir.
(2) 31/10/2005
tarihli ve 25982 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gemi Acenteleri Hakkında
Yönetmelik hükümleri uyarınca yetki belgesi olan veya yetkilendirilen
acenteler, Genel Müdürlük birimlerinde işlem yapabilirler. Acenteler yükümlendiği
gemiler için gemi sağlık resminden ve buna bağlı kanuni ve akdi gecikme
zamlarının ödenmesinden sorumludur.
Nöbet
yevmiye hesabının devir ve teslim işlemleri
MADDE
20 – (1) Sağlık denetleme merkezinin
yetkilendirilmiş nöbetçi memuru tarafından tahsil edilen gemi sağlık resmi,
cüzdan bedeli, gecikme zammı ve para cezası karşılığında, üç nüsha olarak tahsilat makbuzu düzenlenir. Birinci nüshası gemi
kaptanına, donatanına veya acentesine verilir; ikinci nüshası her gün nöbet
değişiminde muhasebe yetkilisi mutemedine teslim edilir; üçüncü nüshası dip
koçanında saklanır.
Muhasebe
yetkilisi mutemetliklerince yapılacak işlemler
MADDE
21 – (1) Muhasebe yetkilisi
mutemedinin yapacağı işlemler, tutacağı defterler, düzenleyeceği belgeler,
mutemetlik tahsilatının muhasebe yetkilisi
hesabına aktarılması, gerekli süreler ve muhasebe yetkilisine hesap vermek
konularında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca
çıkarılmış mevzuat hükümleri uygulanır.
İade
MADDE
22 – (1) Fazla veya mükerrer olarak tahsil edilen
gemi sağlık resmi, yazılı talep halinde Genel Müdürlük tarafından hak
sahibine iade edilir.
Kullanılan
belgelerin basımı ve dağıtımı
MADDE
23 – (1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında kullanılacak belgeler Genel Müdürlükçe belirlenip basımı ve
dağıtımı yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yasaklar
ve idari yaptırımlar
MADDE
24 – (1) Aşağıda belirtilen fiil
ve davranışlarda bulunmak yasaktır ve idari yaptırım cezasını gerektirir:
a) Sağlık işlemlerini yaptırmak
üzere sağlık denetleme merkezleri önünde veya bu merkezlerin gösterdikleri
yerde durmamak, ilaç, tıbbi malzeme ve ilkyardım personeli ile sağlık
denetiminde gereken sağlık belge ve sertifikalarını bulundurmamak ve
süresinde yenilememek.
b) Gemide sağlık tedbirlerini
almamak, limandan sağlık işlemini yaptırmadan ayrılmak.
c) Yıllık gemi sağlık belgesini
veya gemi sağlık cüzdanını süresi içinde yenilememek.
ç) Hastalıkların oluşumu ve
yayılmasına neden olan mikroorganizmalar ve vektörlerle ilgili önlemleri
almamak.
d) Gerektiğinde, geminin ön
direğinde gündüzleri sarı karantina bayrağı, geceleri üstte kırmızı, altta
beyaz fener bulundurmamak.
e) Gerçeğe uygun sağlık
bildirimi vermemek.
f) Bulaşık bir limandan gelen
gemilerin sağlık denetimi yapılıp temiz pratika almadan rıhtıma yanaşması
veya sağlık denetimi yaptırıp temiz pratika alarak bazı şartlar altında
rıhtıma yanaşmasına izin verilmesi halinde, rıhtıma yanaştıktan sonra bu
şartları yerine getirmemesi.
g) Bulaşık bir geminin sağlık
denetimi yapılıp temiz pratika almadan limana girmesi veya koruma yerine
alınan bulaşık geminin sağlık tedbirlerinin eksiksiz yerine getirilmesine
karşı engeller ve güçlükler çıkarması ve temiz pratika almadan koruma
yerine hareket etmesi.
ğ) Yabancı bir limandan gelen
bir geminin limanda sağlık denetimi yapılıp serbest pratika almadan
herhangi bir madde alıp, insan indirip bindirmesi.
(2) Birinci fıkrada sayılan
yasaklara aykırı hareket eden gemi kaptanlarına;
a) İkiyüzelli
net tona kadar (ikiyüzelli net ton dahil) gemilerle ilgili olarak bin net tonluk geminin
ödemesi gereken indirimsiz serbest gemi sağlık resmi tutarında,
b) İkiyüzelli
net tondan büyük gemilerle ilgili olarak, ödemeleri gereken indirimsiz
serbest gemi sağlık resminin dört katı tutarında
idarî
para cezası verilir.
(3) İdarî para cezasına karar
vermeye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü görevlileri yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
25 – (1) 3/3/1996
tarihli ve 22569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gemi Sağlık Resmi Kanunu
Uygulama Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE
26 – (1) Maliye Bakanlığı ve Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, 1/1/2009 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
27 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür.
|