|
Maliye Bakanlığından:
VERGİ
USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA
NO: 383)
213 sayılı Vergi Usul Kanununun1
Mükerrer 257 nci maddesinin (6) numaralı bendinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, 370 Sıra Nolu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği2 ile,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa3 göre trafik tescil
kuruluşlarınca kayıt ve tescil zorunluluğu bulunan motorlu kara
taşıtlarına, taşıtın plaka bilgisinin pompalara bağlı ödeme kaydedici
cihazlara otomatik olarak kaydedilmesini sağlamak üzere birer "Taşıt
Kimlik Birimi" takılması; akaryakıt istasyonlarına da, pompaların ve
ödeme kaydedici cihazların bu birimlerle iletişimi sağlayacak cihazlarla
teçhiz edilmesi ve kullanılması zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu
Tebliğde belirtilen Taşıt Kimlik Birimi Sistemi’nin teknik özelliklerine
ilişkin belirlemeler, Tebliğdeki bazı hususların uygulanmasına ilişkin
açıklamalar ve akaryakıt istasyonlarına, pompalardan yapılan satışlara
ilişkin bilgilerin Bakanlığımız Gelir İdaresi Başkanlığına aktarılması
yönünde zorunluluk getirilmesi bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
A-
Taşıt Kimlik Birimi Sisteminde Yer Alan Unsurlar ve Teknik Özellikleri
1.
Taşıt Kimlik Birimi Sisteminin Unsurları
Taşıt
Kimlik Birimi Sistemi, iki ana unsurdan oluşmaktadır;
a.
Karayolları Trafik Kanununa göre trafik tescil kuruluşlarınca kayıt ve
tescil zorunluluğu bulunan motorlu kara taşıtlarına monte edilen, taşıta
ait plaka numarası vb. bilgileri hafızasında muhafaza eden "Taşıt
Kimlik Birimi" ve
b.
Taşıt kimlik biriminde yer alan bilgilerin, akaryakıt istasyonlarındaki
pompalara bağlı ödeme kaydedici cihazlara aktarılmasını sağlayan cihazlar. Bu cihazlar, akaryakıt alımı sırasında taşıt kimlik birimindeki
bilgileri güvenli bir şekilde okuyarak pompalara bağlı ödeme kaydedici
cihazlara doğrudan ve otomatik olarak iletilmesini sağlayan
"Taşınabilir Aktarım Birimi" ve ödeme kaydedici cihazlar üzerinde
yer alan "Taşıt Kimlik Arayüzü"dür
(taşıt kimlik birimi sisteminin bu ana unsuru, "akaryakıt
istasyonlarına kurulacak teçhizat" olarak anılacaktır).
Bakanlığımızdan onay almış
firmaların yetkili servislerince, bilgilerin güvenli bir şekilde taşıt
kimlik birimine programlanarak devreye alınmasını sağlayan
"Etkinleştirme Noktaları", sistemin uygulanması bakımından tamamlayıcı
unsurudur.
2.
Taşıt Kimlik Birimi Sistemini Oluşturan Unsurların Teknik Özellikleri
Taşıt kimlik birimi sistemi,
akaryakıt alımı sırasında taşınabilir aktarım biriminin, taşıt kimlik
birimine yaklaştırılmasıyla çalışmaya başlayacak ve taşıt kimlik biriminde
yer alan bilgiler, taşınabilir aktarım birimi aracılığıyla kablosuz
iletişim yoluyla güvenli bir şekilde, otomatik olarak ödeme kaydedici
cihazlara aktarılacaktır.
Sistemin bu şekilde çalışmasını
sağlamak üzere, sistemin bütününü oluşturan unsurların aşağıda belirtilen
teknik özellikleri taşıması gerekmektedir.
2.1.
Taşıt Kimlik Biriminin Teknik Özellikleri
Sistemin unsurlarından olan ve
Tebliğde özellikleri açıklanmış bulunan taşıt kimlik birimi, aşağıda
belirtilen üç temel bileşenden oluşacaktır:
a. Tümdevre
b. Anten
c.
Taşıyıcı
2.1.1.
Tümdevrede Bulunması Gereken Özellikler
a. Elektriksel Özellikler
i.
İçinde en az 16-bitlik mimaride bir mikroişlemci bulunacaktır.
ii.
Çalışma frekansı 13,56 MHz olacaktır.
iii.
Tüm donanımsal özellikleri tek bir yapıda bulunduracaktır.
iv.
ISO 14443 ve 15693 standartlarına uyumlu olacaktır.
b. İşletim Sistemi Özellikleri
i. ISO 7816-4
komut yapısına uyumlu işletim sistemine sahip olacaktır.
ii.
Taşıt kimlik birimi sisteminin işlevsel özelliklerini sağlayacaktır.
iii.
Çoklu uygulamaları çalıştırabilir özellikte olacaktır.
iv.
Adanmış dosya yapısı (DF) desteği bulunacaktır.
v.
Salt okunur bellekte (ROM) yer alacaktır.
c. Güvenlik Donanımı
i.
Donanımsal olarak yapılmış "Rastgele Sayı
Üreteci" bulunduracaktır.
ii.
En az 3-DES şifreleme yapacak donanımsal düzen bulunduracaktır.
d. Donanımsal Güvenlik Özellikleri
i.
Kendine özgü (eşsiz) kimlik numarası (UID) içerecektir.
ii.
Veri şifreleme ve adres karıştırma özelliği bulunduracaktır.
iii.
Yan kanallardan yapılabilecek müdahalelere karşı donanımsal ve yazılımsal
koruma bulunacaktır.
iv.
Güç hattındaki değişikliklerden etkilenmeyecektir ve bu durumlarda belleğe
yazma işlemi yapmayacaktır.
e. Bellek Özellikleri
i.
Kullanıma açık bellek alanı en az 8 Kbyte olacak
ve elektriksel olarak silinebilen, salt okunur ve programlanabilir
özellikte olacaktır.
ii.
İzinsiz yazma işlemlerine karşı korumalı olacaktır.
iii.
Kullanıcı tarafından erişilebilen bellek alanı kilitlenebilir ve kalıcı
özellikte olacaktır.
iv.
Üzerine kaydedilen bilgiler silinemeyecek, kopyalanamayacak ve yetkili
kişiler dışında bilgi girişi yapılamayacaktır.
2.1.2.
Antende Bulunması Gereken Özellikler
Anten, tahrifat durumunda
bozulmayı kolaylaştıracak özellikte olacaktır.
2.1.3.
Tümdevre ve Antenin Yer Alacağı Taşıyıcıda
Bulunması Gereken Özellikler
Tümdevre
ve anten, tahrifata dayanıklı olacak şekilde plastik türevli bir malzemeden
yapılmış taşıyıcıya yerleştirilecektir. Taşıyıcı üzerinde, Bakanlığımızca
özellikleri belirlenecek görünür baskı katmanı, 1. düzey güvenlik
özellikleri bulunduran görünür güvenlik katmanı ve 2. düzey güvenlik
özellikleri bulunduran görünmez güvenlik katmanı bulunacaktır. Bu
katmanlara ait tasarım özellikleri Bakanlık oluruna tabi olacaktır.
2.1.4.
Diğer Hususlar
Taşıt kimlik birimi, anılan
Tebliğde açıklandığı üzere taşıtın ön camının herhangi bir köşesine ve
camın iç yüzeyine (doğrudan cama tatbik edilmek suretiyle), camı
olmayan (traktör, motosiklet vb.)
taşıtlarda ise depo girişinin yanına kolaylıkla çıkartılamayacak tarzda
yapıştırılacak ve çıkartılmak istendiğinde bir daha kullanılamayacak
şekilde tahrip olacaktır.
Taşıtlara uygulanacak olan
taşıt kimlik birimlerinin, yurt genelindeki bütün akaryakıt
istasyonlarındaki taşınabilir okuma birimleri ile karşılıklı doğrulamaya
dayalı, güvenli bir iletişim kuracak özellikte olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Bakanlığımızın
onayına sunulacak olan sistemler içinde yer alan taşıt kimlik birimleri;
maruz kalacağı dışsal etkiler de dikkate alınarak, yukarıda belirtilen
özellikleri kaybetmeksizin kullanılabileceğinin tespiti bakımından, Ek-1’de
yer alan ve parametreleri belirtilen testlerden geçirilecek ve bu durum
uluslararası akreditasyona sahip laboratuvarlardan
alınan belgelerle belgelendirilecektir.
2.2.
Akaryakıt İstasyonlarına Kurulacak Teçhizatın Teknik Özellikleri
2.2.1
Taşınabilir Aktarım Biriminin Teknik Özellikleri
Taşıt kimlik biriminde kayıtlı
bilgilerin ödeme kaydedici cihaza aktarılmasını sağlayacak olan taşınabilir
aktarım birimi aşağıdaki özelliklere sahip olacaktır.
a. Tüm
donanım bileşenleri tek bir yapıda bulunacak ve mali mühür ile
korunacaktır.
b. ISO
14443 standartlarına uyumlu olacaktır.
c.
Bakanlığımıza ait güvenlik anahtarlarını saklamak ve karşılıklı doğrulama
yapmak üzere güvenlikli bellek bulunduracaktır.
d.
Ödeme kaydedici cihazlarla kablosuz olarak iletişim kuracak ve iletişime
ilişkin değerleri Telekomünikasyon Kurumu’nun yayımladığı düzenlemelere
uygun olacaktır.
e.
Bakanlığımızca onaylanmış tüm taşıt kimlik birimlerini okuyabilir özellikte
olacaktır.
f.
Kablosuz iletişimde şifreleme algoritması olarak 3-DES veya AES
kullanılacaktır.
2.2.2.
Taşıt Kimlik Arayüzünün Teknik Özellikleri
Taşınabilir aktarım birimi
tarafından aktarılan bilgilerin ödeme kaydedici cihaza doğrudan girişini
sağlayacak olan taşıt kimlik arayüzü aşağıdaki
özelliklere haiz olacaktır:
a.
Ödeme kaydedici cihaz içinde yer alacaktır.
b.
Kablosuz iletişime ilişkin değerleri Telekomünikasyon Kurumu’nun
düzenlemelerine uygun olacaktır.
c.
Şifreleme algoritması olarak 3-DES veya AES kullanılacaktır.
2.3.
Etkinleştirme Noktalarının Teknik Özellikleri
Tebliğ kapsamındaki taşıtlara
takılacak olan taşıt kimlik birimine, Bakanlığımız tarafından belirlenen
bilgilerin güvenli bir şekilde programlanması ve devreye alınmasını
sağlayacak etkinleştirme noktaları aşağıda belirtilen üç temel bileşenden
oluşacaktır:
a.
Taşıt Kimlik Birimi Programlama Cihazı
b.
Etkinleştirme İletişim Birimi
c.
Uygulama Yazılımı
2.3.1.
Taşıt Kimlik Birimi Programlama Cihazı
Taşıt kimlik birimi programlama
cihazı;
a.
Taşıt kimlik birimi ile karşılıklı doğrulamaya dayalı güvenli bir iletişim
kuracak özellikte olacaktır.
b.
Bakanlığımıza ait güvenlik anahtarlarını saklamak ve karşılıklı doğrulama
yapmak üzere güvenlikli bellek bulunduracaktır.
2.3.2.
Etkinleştirme İletişim Birimi
Etkinleştirme İletişim Birimi;
a.
İnternet üzerinden iletişim kuracak özellikte olacaktır.
b.
Telekomünikasyon Kurumu’nun düzenlemelerine uygun kablolu veya kablosuz
iletişim kurabilme özelliğine haiz olacaktır.
2.3.3.
Uygulama Yazılımı
Uygulama Yazılımı;
a.
Taşıt kimlik birimi sisteminin işlevlerini destekleyecek özellikte
olacaktır.
b.
Gelir İdaresi Başkanlığına ait Bilgi İşlem Merkezi’yle, Başkanlıkça
belirlenecek şekilde güvenli iletişim kuracak özellikte olacaktır.
B-
Taşıt Kimlik Birimi Sisteminin Uygulanmasına Dair Esaslar
370 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin 5 inci bölümünde, taşıt kimlik birimi sisteminin
kullanılabilir hale gelmesi için Bakanlığımızca onaylanması gerektiği
belirtilmiş ve onay için gerekli şartlar açıklanmıştır. Buna göre onay
başvuruları, taşıt kimlik birimi sistemini oluşturan unsurların tümünü
(taşıt kimlik birimi, akaryakıt istasyonlarına kurulacak teçhizat ve
etkinleştirme noktaları) kapsayacak şekilde ve anılan Tebliğde yapılan
açıklamalar doğrultusunda yapılacaktır.
C-
Akaryakıt Pompalarından Yapılan Satışlara İlişkin Bilgilerin Bakanlığımıza
Aktarılması
Bakanlığımızca akaryakıt
istasyonlarınca yapılan satışların ve mükelleflerce vergilendirmede gider
olarak değerlendirilen akaryakıt harcamalarının takip edilmesini sağlamak
üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 257 nci
maddesinin (6) numaralı bendinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden,
akaryakıt pompaları (LPG dahil) ödeme kaydedici
cihazlara bağlanan istasyonlara; pompalardan yapılan satışlara ilişkin
bilgileri, Bakanlığımızca belirlenecek formatlarda ve elektronik ortamlarda
muhafaza etme ve Gelir İdaresi Başkanlığına aktarma zorunluluğu
getirilmiştir.
Bu zorunluluk kapsamında
akaryakıt istasyonlarının; pompalara bağlı ödeme kaydedici cihazlar
aracılığıyla yapılan satışlara ilişkin bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından belirlenecek formatlarda ve herhangi bir müdahaleye imkan vermeyecek şekilde elektronik ortamlarda muhafaza
edecek ve Başkanlığa aktarılmasını sağlayacak cihazlarla teçhiz edilmesi
gerekmektedir.
Bu itibarla, ödeme kaydedici
cihaz firmaları, taşıt kimlik birimi sistemiyle ilgili olarak pompalara
bağlı ödeme kaydedici cihazlar üzerinde yapacakları teknik düzenlemelerde
bu hususu da göz önünde bulunduracak ve cihazlarını belirtilen zorunluluğun
yerine getirilmesini sağlayacak şekilde düzenleyeceklerdir.
Yukarıda belirtilen
zorunluluğun yerine getirilmesi için kullanılacak teçhizata ilişkin
belirlemeler, satış bilgilerinin muhafazası, Gelir İdaresi Başkanlığına
gönderilme süreleri ve yöntemleri ile zorunluluğun başlangıç tarihi,
zorunluluğa uymayanlar hakkında uygulanacak cezalar ve diğer hususlar,
Bakanlıkça yayımlanacak bir Tebliğ ile duyurulacaktır.
Tebliğ olunur.
Ek-1
TAŞIT
KİMLİK BİRİMİNE UYGULANACAK TESTLER
A. Fiziksel
Testler
|
Test Adı
|
Yöntem
|
Standartlar
|
Değerlendirme
|
|
UV-A Dayanıklılık
|
UV-A altında,
T= 50°C
Işıma gücü= 0.72 W.m².nm
Test süresi: 500 saat ölçüm
yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 4892-3
|
- TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
-
Güvenlik özellikleri
bozulmamalı
|
|
Nemlilik Altında Sıcaklık Dayanımı
|
T= 70°C
Bağıl Nem= %93
Vcc Bağlı Test süresi= 500 saat ölçüm yapılacak örnek sayısı 3
olacaktır.
|
IEC 60068-2-30
|
- TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
-
Güvenlik özellikleri
bozulmamalı
|
|
İklimsel Yaşlandırma
|
100 kez D4 çevrimi
D4 çevriminin tanımı:
- 5 saat süresince 85°C sıcaklık
ve %90 nem altında bekletilecek
-1 saat içinde (-40°C) dereceye
kadar ısı azaltılacak
- 5 saat süresince -40°C sıcaklıkta
bekletilecek
- 1 saat içinde 85°C dereceye kadar ısı arttırılacak
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 9142
|
- TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
-
Güvenlik özellikleri bozulmamalı
|
|
Yapışkan Dayanımı
|
Cam üzerine
yapıştırılmış olan TKB, 180° çekme açısıyla sökülmeye çalışılacaktır.
|
ISO 8510-2
|
TKB tahrip olmadan
sökülemeyecektir.
|
|
Sürtünme
|
1000 kez sabunlu su ile
ileri-geri silme işlemi yapılacaktır.
|
ASTM 2486
|
- TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
-
Güvenlik özellikleri
bozulmamalı
|
B. Elektriksel
Testler
|
Test Adı
|
Yöntem
|
Standartlar
|
Değerlendirme
|
|
X Işını
|
ISO 14443-1
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 10373-1
|
TKB işlevselliğinde
bozulma olmamalı
|
|
Elektrostatik Yük
Boşaltma
|
150 pF,6
kV ve 330 Ohm
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 10373-6
|
TKB işlevselliğinde
bozulma olmamalı
|
|
Değişken Elektrik
Alan
|
ISO 14443-1
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 10373-6
|
TKB işlevselliğinde bozulma
olmamalı
|
|
Manyetik Alan
|
ISO 14443-1
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır.
|
ISO 10373-1
|
TKB işlevselliğinde
bozulma olmamalı
|
|
Kimyasallara Karşı
Direnç
|
Standartta yer alan kimyasallarla kısa
dönemli etki belirleme.
|
ISO 10373-1
|
TKB işlevselliğinde
bozulma olmamalı
|
C. Tümdevreye Uygulanacak Testler
|
Test Adı
|
Yöntem
|
Standartlar
|
Değerlendirme
|
|
Uyumluluk
|
ISO 14443
ISO 15693
|
ISO 14443
ISO 15693
|
Standartlarda belirtilen
özelliklerle uyumlu olmalıdır
|
|
Okuma-Yazma
|
100.000 okuma/yazma
|
ISO 7816-4
|
Test başarıyla
sonuçlanmalıdır.
|
|
Güvenlik
|
VLA3
|
Common Criteria
|
Tümdevre ve içerdiği yazılım standartta belirtilen testleri
geçmelidir.
|
D.
Tahrifat Testleri
1.
Isıl tahrifat
a. Yöntem
Sıcak hava üfleyen bir cihaz
ile camın dış yüzeyi (TKB’nin yapıştırılmadığı yüzey) ısıtılacak, cam yüzeyi sıcakken keskin
bir bıçak ile TKB, yapıştırıldığı yüzeyden çıkarılmaya çalışılacak ve
malzemede tahrifat olup olmadığı gözlenecektir.
b. Parametreler
Cam yüzeyinde sıcaklık 100°C olacak şekilde
ısıtılır.
c. Değerlendirme
İşlem sonrasında antenin
kırılması ve güvenlik katmanlarında bozulma olması gerekecek, dolayısıyla
TKB hem görsel hem de elektriksel olarak bozulmuş olacaktır.
2. Kimyasal tahrifat
a. Yöntem
Şırınga içine doldurulmuş
kimyasal, cam ile TKB arasına zerkedilecek,
yapıştırıcı yumuşadıktan sonra keskin bir bıçak ile TKB yapıştırıldığı
yüzeyden çıkarılmaya çalışılacak ve İşlem sonrasında malzemede tahrifat
olup olmadığı gözlenecektir.
b. Parametreler
Kimyasal olarak Eter, Metanol ve Aseton kullanılacaktır.
c. Değerlendirme
İşlem sonrasında antenin
kırılması ve güvenlik katmanlarında bozulma olması gerekecek, dolayısıyla
TKB hem görsel hem de elektriksel olarak bozulmuş olacaktır.
———————————————
1 10 Ocak
1961 tarih ve 10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 6 Nisan 2007 tarih ve 26485 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır.
3 18 Ekim 1983 tarih ve 18195 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır.
|