Maliye
Bakanlığından: 2009-2011
DÖNEMİ BÜTÇE ÇAĞRISI Merkezi
Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı hazırlık çalışmalarını yönlendirmek üzere
Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen Orta Vadeli Program (2009-2011) ile
Yüksek Planlama Kurulu tarafından kabul edilen Orta Vadeli Mali Plan
(2009-2011) Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bakanlığımız
tarafından hazırlanan ve bu çağrının ekinde yer alan Bütçe Hazırlama Rehberi
ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanarak Resmî Gazete’de
yayımlanacak Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberine
uygun olarak merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri 2009, 2010 ve 2011
yıllarına ilişkin bütçe tekliflerini hazırlamaya başlayacaklardır. Uygulamakta
olduğumuz maliye politikası sonucu elde edilen mali disiplin sayesinde,
sürdürülebilir bir büyüme ortamına girilmiş, bütçe açıkları azaltılmak
suretiyle kamu borç stokunun milli gelire oranı düşürülmüştür. 2009-2011
yıllarını kapsayan çok yıllı bütçe döneminde de, mali disiplinden hiçbir
şekilde taviz verilmeyecek, maliye politikası uygulamalarında makroekonomik
istikrarın ve dengenin güçlendirilmesine odaklanılacak ve ekonomik programın
kararlı bir şekilde uygulanmasına devam edilecektir. Kamu
borçlanma gereğindeki düşüş eğiliminin sürdürülmesi ve kamu borç stokunun
gayri safi yurtiçi hasılaya oranının orta vadeli mali planda belirtilen
düzeylere indirilmesi amacıyla, 2009-2011 döneminde de faiz dışı fazla
sağlanması en önemli önceliklerden biri olacaktır. 2009-2011
döneminde, eğitim, sağlık ve sosyal nitelikli harcamalar ile bölgesel
gelişmişlik farklarının azaltılmasına yönelik harcamalara daha fazla önem
verilerek, toplumun yaşam kalitesinin yükseltilmesi, beşeri sermayenin
niteliklerinin geliştirilmesi, gelir dağılımının düzeltilmesi yönünde
politikalar uygulanmaya devam edilecektir. Genel
sağlık sigortasının uygulamaya gireceği bu dönemde; koruyucu sağlık
hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve sağlık hizmetlerine erişimin
kolaylaştırılarak kalitesinin artırılması öncelikli hedefleri
oluşturmaktadır. Ayrıca, sağlık giderlerinde verimliliğin sağlanması için
etkin kontrol ve denetim mekanizmalarının tesis edilmesi de öngörülmektedir. 2009-2011
döneminde, 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi
Hakkında Kanun kapsamında Ar-Ge harcamalarına önem verilecek ve teknogirişim
sermayesi desteği sağlanacaktır. Orta
ve uzun vadede ekonominin verimliliğini ve üretken yapısını destekleyen
altyapı yatırımlarına ağırlık verilecektir. Ayrıca, Güneydoğu Anadolu Projesi
Eylem Planında yer alan projeler için gerekli kaynak sağlanacaktır. Güneydoğu
Anadolu Projesinin yanı sıra diğer bölgesel kalkınma projelerine de destek
sağlanacaktır. 2009-2011
döneminde üretimde etkinliğin sağlanması amacıyla tarımsal desteklemelere
alan ve ürün temelinde farklılaştırma esasına dayalı olarak devam
edilecektir. Herkesin
vergi yükümlülüğünü yerine getirmesini ve böylece vergi yükünün adil
dağılımını sağlamak amacıyla kayıt dışı ekonomi ile mücadele çalışmaları
kurumsal bilgi paylaşımı ve koordinasyon içinde, teknolojik altyapı da
güçlendirilmek suretiyle yoğun bir biçimde sürdürülecektir. 2009-2011
döneminde; doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının özendirilmesi, istihdam ve
ihracatın teşvik edilmesi, yüksek katma değerli ürün üretme kapasitesinin
geliştirilerek ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir
yapıya kavuşturulması vergi politikasının temel öncelikleri arasında yer
alacaktır. Mali
yönetim ve kontrol ile iç denetim faaliyetlerinin genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinde etkin bir şekilde uygulanması için gerekli çalışmalar
sürdürülecektir. Ayrıca, kamu idarelerinin karar verme süreçlerini
güçlendirmek, mali saydamlık ve hesap verilebilirliği artırmak amacıyla
uygulamaya konulan stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme
yaygınlaştırılacaktır. Kamu
idareleri, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Bütçe Çağrısı ve eki
Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı
Hazırlama Rehberinde yer alan makro politikalar, hedef ve gösterge
niteliğindeki temel ekonomik büyüklükler, ödenek teklif tavanları, genel
ilkeler ve standartları esas alarak gider ve gelir tekliflerini
hazırlayacaklardır. Çok
yıllı bütçeleme anlayışı, kamu harcamalarının etkin bir şekilde
önceliklendirilmesine dayandığından, kamu idarelerinin tekliflerini
hazırlarken Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plana uygun olarak hizmet
önceliklerini iyi belirlemeleri ve kaynak dağılımını sağlıklı bir şekilde
yapmaları gerekmektedir. 2009-2011
yılları bütçe hazırlık çalışmalarına katılacak kamu idareleri ile
personeline, yoğun emek ve mesai isteyen bu süreçte üzerlerine düşecek görevi
en iyi şekilde yerine getirecekleri inancıyla başarılar diler, bilgi ve
gereğini önemle arz ve rica ederim. Kemal UNAKITAN Maliye Bakanı Ek: 2009-2011 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi 2009 – 2011
DÖNEMİ BÜTÇE HAZIRLAMA REHBERİ 5018
sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (I), (II) ve (III) sayılı
cetvellerde yer alan idareler ödenek tekliflerini; Orta Vadeli Program, Orta
Vadeli Mali Plan, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım
Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberinde yer alan esaslara göre
hazırlayacaklardır. A. GENEL İLKELER 1.
2009 yılı bütçe hazırlıkları 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre
yürütülecektir. İdareler bütçe hizmet gerekçelerini, Kanunun öngördüğü ilke
ve esasları dikkate alarak mali saydamlığa, hesap verilebilirliğe katkı
sağlayacak ve somut hizmet öncelikleri ve hedeflerini ortaya koyacak şekilde
düzenleyeceklerdir. 2.
2009 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı, 2009-2011 yıllarını
kapsayacağından hizmet planlamalarının, ödenek tekliflerinin ve gelir
tahminlerinin hizmet öncelikleriyle kurum hedeflerine uygun olarak
hazırlanması gerekmektedir. 3.
Ödenek teklifleri ile gelir tahminlerine ilişkin bütçe fişleri, hizmet
maliyeti ile gelir tahminlerinin
hesaplanmasına ilişkin ayrıntılı ve somut verilere dayandırılacaktır. 4.
Bütçe teklifleri; merkezi yönetim bütçesi ve çok yıllı bütçeleme anlayışı
çerçevesinde 2009-2011 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanacaktır. 5.
Merkezi Yönetim Bütçesine dahil olan idareler, bütçelerini Orta Vadeli Mali
Plan ekinde yer alan ödenek tavanlarına uygun olarak hazırlayacaklardır. 03.9
Tedavi ve Cenaze Giderleri için ödenek tavanı belirlenen kurumlar, tedavi ve
cenaze gider tekliflerini bu tavanlar dahilinde yapacaklardır. Tavana
sığmayan ödenek tekliflerine, ilgili tertibin gider bütçe fişlerinin bu amaç
için ayrılmış bölümünde yer verilecektir. Ayrıca tavana sığmayan tekliflere
ilişkin icmal rakamlar kurumsal sınıflandırmanın dördüncü düzeyinde birimler
itibariyle 25 nolu formda gösterilecektir. Strateji
Geliştirme Birimleri, bütçe tekliflerinin tavan dahilinde hazırlanmasını
sağlamak üzere gerekli koordinasyonu yürüteceklerdir. Tavan dahilinde olmayan
bütçe teklifleri e-bütçe sisteminde onaylanamayacaktır. Bütçe teklifleri
e-bütçe sisteminde onaylandıktan sonra Bakanlığımıza gönderilecektir. 6.
Bütçe teklifleri hazırlanırken, - Yıl sonu tüketici fiyatları endeksindeki artış
2009 yılı için % 7,5, 2010 yılı için % 6,5 ve 2011 yılı için % 5,5, - GSYH’daki büyüme oranı 2009 yılı için % 5,0,
2010 yılı için % 5,5 ve 2011 yılı için % 6,0, olarak dikkate alınacaktır. 7.
26/5/2006 tarihli ve 26179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Kamu
İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik" ekinde stratejik planlamaya geçiş takviminde yer alan (I)
inci, (II) nci ve (III) üncü gruptaki
kamu idareleri, performans programı tekliflerini, 15 Ağustos 2008 tarihine
kadar Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı’na göndereceklerdir. 8.
İdareler, bütçe tekliflerini Analitik Bütçe Sınıflandırmasının izleyen
bölümlerde belirtilen esas ve usullerine uygun olarak hazırlayacaklardır. 9.
Analitik Bütçe Sınıflandırmasına göre teklif edilecek ödenek cetveli,
birimler bazında belirli bir yapı esas alınarak düzenlenmektedir. Bu nedenle,
her bir birimin yapmakta olduğu hizmetler gözden geçirilerek ihtiyaç
duyulmayan, öncelik taşımayan veya mükerrerlik arz eden hizmetler için ödenek
teklif edilmeyecek, devamına ihtiyaç duyulan hizmetler için önceki yıl
verileri de ortaya konularak bu rehberde belirtilen esaslar dâhilinde ödenek
teklif edilecektir. 10.
Uygulanmakta olan sınıflandırma sistemi, performans esaslı bütçelemenin de
alt yapısını teşkil edeceğinden, teklifler ilgili birim yöneticilerinin
sorumluluğunda hazırlanacak ve talep edilen ödeneklerle ulaşılması düşünülen
hedefler arasında sürekli bir ilişki aranacaktır. 11.
Döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen
hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için
bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacaktır. 12.
Yükseköğretim kurumları dışında kalan özel bütçeli idareler ile düzenleyici
ve denetleyici kurumlar son üç yıla ait bilanço, gelir tablosu ve yıl sonu
kesin mizanı ile 2008 yılı altı aylık bilanço, gelir tablosu ve mizanını tekliflerine
ekleyeceklerdir. 13.
Genel bütçenin (B) işaretli cetveli Maliye Bakanlığınca hazırlanacak, genel
bütçenin dışında kalan diğer idareler (özel bütçeli idareler ile düzenleyici
ve denetleyici kurumlar) ise kendi (B) cetvellerini hazırlayarak bütçe
tekliflerine ekleyeceklerdir. İdareler,
gelir tahminlerinde döner sermaye ve fon gelirleri dışında kalan tüm gelir
kaynaklarını dikkate alacaklardır. İdarelerle yapılacak bütçe görüşmelerinde
ödenek teklifleri ile birlikte gelir tahminleri de dikkate alınacaktır. Kamu
idarelerinin, bütçe tekliflerini yukarıda ifade edilen hususları dikkate
alarak hazırlamaları gerekmektedir. B. ANALİTİK BÜTÇE SINIFLANDIRMASI 1. GİRİŞ Bütçeler;
ekonomide fiyat istikrarının sağlanması, gelir dağılımının düzeltilmesi,
yatırımların teşvik edilmesi gibi hedeflerin gerçekleştirilmesinde kullanılan
en önemli mali araçlardan biridir. Bütçe harcamalarının nitelikleri ve
etkileri farklı olduğundan bütçenin etkin bir mali araç olarak
kullanılabilmesi için harcamaların temel kriterlere göre sınıflandırılması
gerekmektedir. Bütçe
sınıflandırması; ekonomik ve mali politikaların planlanması, uygulanması ve
sonuçlarının analiz edilebilmesi için Devlet faaliyetlerinin kurumsal,
fonksiyonel ve ekonomik kriterlere göre tasnif edilmesidir. Analitik
Bütçe Sınıflandırması; kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik
sınıflandırma olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Bu
bölümlerle ilgili olarak 2009-2011 dönemi bütçe teklifleri hazırlanırken
dikkat edilecek hususlar izleyen kısımlarda yer almaktadır. 2. KURUMSAL SINIFLANDIRMA 2.1. Genel Esaslar Analitik
Bütçe Sınıflandırmasının ilk bölümünü oluşturan kurumsal sınıflandırmada, siyasi
ya da bürokratik olarak yönetim yetkisi temel kriter kabul edilmiştir.
Kurumsal sınıflandırmayla siyasi ve idari sorumluluğun bütçede gösterilmesi
hedeflenmektedir. Böyle bir sorumluluk tespiti, beraberinde performans esaslı
bütçeleme anlayışında hedeflenen performanstan kimin sorumlu olacağının
ortaya konulmasını da mümkün kılacaktır. Öte
yandan, 5018 Sayılı Kanunun 31 inci maddesinde yer alan "bütçeyle ödenek
tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama
yetkilisidir." hükmü uyarınca kurumsal sınıflandırma yapısı, harcama
yetkilisinin tespitinde belirleyici olmaktadır. Kurumsal
sınıflandırma, dört düzeyli bir kod yapısından oluşmaktadır. Sınıflandırmanın
birinci düzeyinde, bakanlıklar ve anayasal olarak eşdeğer idareler ile bütçe
türleri itibariyle bir sınıflandırma yer almaktadır. İkinci düzeyde, birinci
düzeyde tanımlanan yöneticilere karşı doğrudan sorumlu birimler; üçüncü
düzeyde, ana hizmet birimleri gibi ikinci düzeye bağlı olan ve kurumsal
politikanın uygulanmasından sorumlu olan birimler; dördüncü düzeyde ise,
destek ve lojistik birimler ile politikaları uygulayan ve hizmetten
yararlananlarla doğrudan muhatap olan birimler yer almaktadır. Dolayısıyla
üçüncü ve dördüncü düzeyde kurumların teşkilatına ilişkin mevzuatına ve teşkilat
şemasına uygun olarak sınıflandırılan idari birimler yer alacak ve bu
birimler harcama yetkilisinin belirlenmesinde esas alınacaktır. Yukarıda
yer alan prensipler ve 5018 sayılı Kanuna ekli cetveller esas alınarak revize
edilmiş olan Kurumsal Sınıflandırma Anahtarı EK: KS1, birinci düzeyde yer
alacak olan idarelerin kodları EK: KS2,
bağlı kuruluşların birinci ve ikinci düzey kurumsal kodları EK: KS3A,
KS3B, KS3C, yükseköğretim kurumlarına ait kurumsal sınıflandırma anahtarları
EK: KS4, yükseköğretim kurumları kurumsal sınıflandırması ise EK:KS5’de yer
almaktadır. 5018
sayılı Kanun kapsamında, yeni kurulan veya yeniden teşkilatlandırılan
idarelerin, bütçe tekliflerini hazırlamaya başlamadan önce kurumsal
sınıflandırmanın 3 ve 4 üncü düzey (birim) detaylarını Maliye Bakanlığı
(Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) ile görüşerek belirlemeleri
gerekmektedir. Kurumsal
sınıflandırmada teşkilat yasaları esas alınacaktır. Zorunlu haller dışında
teşkilat yasalarında bulunmayan birimlere kodlamada yer verilmeyecektir. "Özel
Kalem", üst yönetimi kapsayacak şekilde bütçelenecektir. 5018
sayılı Kanuna göre atanan ve doğrudan üst yöneticiye bağlı olarak denetim
faaliyetlerinde bulunan iç denetçilerin her türlü giderlerinin karşılanmasına
ilişkin ödenek tekliflerinin "Özel Kalem" altında ve kurum
bütçesinden sorumlu Devlet Bütçe Uzmanı ile görüşülerek, fonksiyonel
sınıflandırmanın 4. düzeyinde yeni açılacak ayrı bir fonksiyonda yapılması
gerekmektedir. Birim
maliyetlerinin tespitinde, kadronun tahsis edildiği birim esas alınacaktır.
Ancak kurumsal sınıflandırmada ayrı birim olarak gösterilemeyen müşavirler
"Özel Kalem"de izlenecektir. İdarelerince
yurt dışına eğitim-öğrenim amacıyla gönderilen personelin yurt içi maaşları
ilgili biriminde; yurt dışı maaşları (01.5.1.05), yollukları (03.3) ve diğer
giderleri ise (03.5.9.02) ekonomik kodlarında ve "Özel Kalem" de
izlenecektir. Memurların
öğle yemeğine yardım ödenekleri İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
altında izlenecektir. Maliyetlerin
birimler itibariyle ayrı ayrı istenmesi ve teklif edilmesi esas olmakla
birlikte, fiili, fiziki veya hukuki zorunluluklar gibi sebeplerle ayrılması
mümkün olmayan veya ayrıldığı zaman anlamlı bir sonuca ulaşılamayan
maliyetlerde, maliyetin tamamı tek bir birimde gösterilebilecektir. Örneğin,
elektrik veya su saati ortak olan idarelerde tüm maliyet, İdari ve Mali İşler
Dairesi Başkanlığı veya benzer görevleri yürüten bir birim altında
gösterilebilecek veya maliyet, harcamayı ağırlıklı olarak yapan birim
hesaplarında yer alabilecektir. 2.2. Yükseköğretim Kurumları Yükseköğretim
kurumları, yukarıda belirtilen genel esaslarla birlikte aşağıda belirtilen
özel esaslara da uyacaklardır. 22/5/2008
tarihli ve 5765 sayılı Kanuna göre kurulan üniversiteler de 2009-2011 yıllarına
ilişkin bütçe tekliflerini rehberdeki ilkeler ve belirlenen hususlar
çerçevesinde hazırlayacaklardır. Yükseköğretim
kurumlarında rektörlük altındaki "Özel Kalem"de; rektör, rektör
yardımcıları ve üniversite senatosunun maliyetleri ile araştırma projeleri;
genel sekreterlik altındaki "Özel Kalem"de ise, genel sekreter,
genel sekreter yardımcıları ile genel idare kurulu maliyetleri izlenecektir.
Herhangi bir fakülteye bağlı yüksek okullar "Yüksek Okullar"
bölümünde değerlendirilecektir. Üniversite
adına yurt dışına eğitime gönderilen
araştırma görevlilerinin yurt içi maaşları ilgili biriminde; yurt dışı
maaşları (01.5.1.05), yollukları (03.3) ve diğer giderleri ise (03.5.9.02)
ekonomik kodlarında ve Rektörlük altında yer alan "Özel Kalem" de
izlenecektir. Rektörlüğe
bağlı merkezlerden ayrı izlenmesi uygun görülenler, üniversiteler için EK:
KS4’de yer alan kurumsal sınıflandırma anahtarındaki kodu ile ayrı olarak
izlenecektir. Diğerleri ise toplu olarak sağlık, fen ve sosyal bilimler
ayırımına göre "diğer
merkezler"de izlenecektir. Meslek
yüksek okulları program ve öğrenci sayılarındaki ağırlık dikkate alınmak
suretiyle sağlık, fen veya sosyal bilimler olduğuna karar verilerek
sınıflandırılacaktır. 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
hükümleri çerçevesinde, Yükseköğretim kurumları öğrenci ilaç ve tedavilerine
ilişkin ödenek teklifinde bulunmayacaklardır. Yükseköğretim
kurumlarında, öğrenci yemeğine ilişkin ödenek tekliflerine Sağlık Kültür Spor
Dairesi Başkanlığı altında (03.2.4.01) ekonomik kodunda yer verilecektir. Yükseköğretim
kurumlarında, toplu projelerden; -
Gayrimenkul sermaye üretim giderleri ve büyük onarımları, Yapı İşleri ve
Teknik Daire Başkanlığı altında, -
Makine-teçhizat ve bilgisayar alımı ile büyük onarımlar ise, İdari ve Mali
İşler Dairesi Başkanlığı veya ilgili diğer yardımcı birimler altında, izlenecektir. Diğer
projeler ise ilgili biriminde ve fonksiyonuna göre ayrı ayrı izlenecektir. 3. FONKSİYONEL SINIFLANDIRMA 3.1. Genel Esaslar Fonksiyonel
sınıflandırma, devlet faaliyetlerinin türünü göstermektedir. Devlet
faaliyetlerinin ve bu faaliyetlere yönelik harcamaların zaman serileri
boyunca izlenmesi ve uluslararası karşılaştırma imkanı elde edilmesi,
fonksiyonel sınıflandırma ile mümkün olabilmektedir. Ayrıca, bütçe
politikalarının oluşturulmasında sektörel ayrımların yapılabilmesi de bu
sınıflandırmanın hedefleri arasındadır. Fonksiyonel
sınıflandırma, dört düzeyli bir kod grubundan oluşmaktadır. Birinci düzey,
Devlet faaliyetlerini on ana fonksiyona ayırmaktadır. Ana fonksiyonlar,
ikinci düzeyde alt fonksiyonlara bölünmektedir. Üçüncü düzey kodlar ise,
nihai hizmetleri göstermektedir. Fonksiyonel sınıflandırmanın dördüncü düzeyi
de, özel olarak izlemeyi gerektiren bazı kurumsal planlama ihtiyaçlarının
karşılanması ve izlenmesi amacıyla yapıya dahil edilmiş olup, böyle bir
ihtiyaç ortaya çıktığında dördüncü düzeye ilişkin kodlar ve bu kodların
açıklamaları, Bakanlığımızla mutabakat sağlanarak belirlenecektir. Bütçe
teklifleri hazırlanırken fonksiyonel sınıflandırma ile ilgili olarak takip
edilmesi gereken yardımcı kılavuz EK: FS1, 2 ve 3’te gösterilmiştir. Bir çok
kurumda aynı veya benzer isimlerle teşkilatlandığı tespit edilen ve kurumsal
kodlamada ortak kod ve isimle belirlenmiş olan yardımcı hizmet birimleri ile
danışma ve denetim birimlerinin fonksiyonel kodlarını gösteren anahtar
çizelge EK: FS4’de yer almaktadır. Ancak, bu birimlerin yürüttükleri
hizmetlerin, anahtar çizelgede gösterilen fonksiyonel kodlarla örtüşmemesi durumunda,
birimin yürüttüğü ilgili hizmete göre fonksiyonel kod verilmesi
gerekmektedir. İdarelerin
merkez ve taşra birimlerince yürütülen hizmetlerin birden fazla fonksiyon
içermesi halinde maliyetler itibariyle ayrılabilen ve anlamlı veri
üretilebilen her bir fonksiyon için ayrı kod açılacaktır. Bu durumda,
yardımcı hizmet birimleri için kodlama anahtarında belirtilen fonksiyonun
yanında yürütülen hizmetler dikkate alınarak gerekli diğer fonksiyonlar da
ayrıca gösterilecektir. Maliyetlerin
birimler itibariyle ayrı ayrı izlenmesi ve teklif edilmesi esas olmakla
birlikte, fiili, fiziki veya hukuki zorunluluklar gibi sebeplerle ayrılması
mümkün olmayan veya ayrıldığı zaman anlamlı bir sonuca ulaşılamayan
maliyetlerin, ödeneğin konulduğu birimin fonksiyonunda değil kurumun ana
fonksiyonunda gösterilmesi gerekmektedir. Kurumların
güvenlik ve koruma hizmetlerinin ihale suretiyle temini durumunda buna
ilişkin ödenek teklifleri "03.1.4 Kurumsal güvenlik hizmetleri"
fonksiyonel kodunda ve "03.5.1.09 Özel Güvenlik Hizmeti Alım
Giderleri" ekonomik kodunda gösterilecektir. 3.2. Yükseköğretim Kurumları Yükseköğretim
kurumları, yukarıda belirtilen genel esaslarla birlikte aşağıda belirtilen
özel esaslara da uyacaklardır: -
Yükseköğretim kurumlarında, rektörlük altında yer alan "Özel
Kalem"e (09.9.9), genel sekreterliğin altında yer alan "Özel Kalem"e
(01.3.9), Kütüphane ve Dokümantasyon Dairesi Başkanlığına (08.2.0), Sağlık
Kültür ve Spor Dairesi ile Öğrenci İşleri Başkanlığına da (09.6.0)
fonksiyonları verilecektir. Yükseköğretim
kurumlarında ilgili mevzuatına göre belli amaçlarla kullanılması öngörülen öz
gelirler ile bunlara ilişkin giderlerin bütçelenmesinde aşağıdaki esaslara
uyulacaktır: -
2547 sayılı Kanunun ek 25 inci maddesine göre taşınmaz mallardan elde edilen
kira, satış ve işletme gelirleri, A cetvelinde giderin yapılacağı ilgili
biriminde, "(01.3.9.06) Taşınmaz mal gelirleri ile yürütülecek
hizmetler" fonksiyonunda ve dördüncü düzey gelir kodlarına göre
detaylandırılarak, -
3843 sayılı Kanunun 7 nci maddesi gereğince elde edilen ikinci öğretim
gelirleri "(03.1.2.31) İkinci öğretimden elde edilen gelirler"
gelir kodunda, A cetvelinde giderin yapılacağı ilgili biriminde ve
"(09.4.1.07) İkinci öğretim gelirleri ile yürütülecek hizmetler"
fonksiyonunda (Sağlık Kültür ve Spor Dairesi’nde kullanılacak paya bu
fonksiyon altında yer verilmeyecektir.),
-
2547 sayılı Kanunun ek 26 ncı maddesi gereğince elde edilen gelirler
"(03.1.2.32) Yaz okulu gelirleri" gelir kodunda, A cetvelinde
giderin yapılacağı ilgili biriminde ve "(09.4.1.08) Yaz okulu gelirleri
ile yürütülecek hizmetler" fonksiyonunda, -
2547 sayılı Kanunun ek 27 nci maddesi gereğince elde edilen gelirler
"(03.1.2.33) Tezsiz yüksek lisans gelirleri" gelir kodunda, A
cetvelinde giderin yapılacağı ilgili biriminde ve "(09.4.1.09) Tezsiz
yüksek lisans gelirleri ile yürütülecek hizmetler" fonksiyonunda, -
2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) bendine göre bilimsel araştırma
projelerinin finansmanında kullanılacak tutarlar, "(05.2.6.16) Araştırma
projeleri gelirler payı" gelir kodunda, A cetvelinde Rektörlüğün
altındaki Özel Kalemde "(09.8.8.01) bilimsel ve teknolojik araştırma
hizmetleri" fonksiyonunda, -
2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (a) bendine göre döner sermayeden
kuruluş veya birimin araç, gereç ve diğer ihtiyaçları için aktarılan tutarlar
ile devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ile
her türlü bakım ve onarım için aktarılan tutarlar, "(03.5.1.01) Döner
sermayelerin aylık gayri safi hasılatından aktarmalar" gelir kodunda, A
cetvelinde giderin yapılacağı ilgili biriminde ve "(09.4.1.10) Döner
sermaye gelirlerinden ayrılan tutarlar ile yürütülecek hizmetler"
fonksiyonunda, -
Bağış ve yardımlarla ilgili işlemler; "04 Alınan bağış ve yardımlar ile
özel gelirler" gelir kodu altında uygun ayrıntı kodunda, A cetvelinde
giderin yapılacağı ilgili biriminde ve "(09.4.1.11) Alınan bağış ve
yardımlarla yürütülecek hizmetler" fonksiyonunda, -
2547 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin (d) bendi gereğince elde edilen yurtiçi
öğrenim ücretlerine ilişkin gelirler, "(03.1.2.41) Uluslararası Ortak
Eğitim ve Öğretim Program Gelirleri" gelir kodunda, (A) cetvelinde
giderin yapılacağı ilgili birimde ve "(09.4.1.13) Uluslararası Ortak Eğitim ve Öğretim
Program Gelirleri ile Yürütülecek Hizmetler" fonksiyonunda gösterilecektir. Sağlık
Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı kurumsal kodu altında; - Öğrencilere ilişkin giderleri hariç
Başkanlığın faaliyetlerinin yürütülmesi bakımından zorunlu olan giderler
09.6.0.00 fonksiyonunda, -
Öğrencilerin beslenmesine ilişkin giderler 09.6.0.03 fonksiyonunda, -
Öğrencilerin barınmasına ilişkin giderler 09.6.0.04 fonksiyonunda, -
Öğrencilerin sağlığına ilişkin giderler 09.6.0.05 fonksiyonunda, -
Öğrencilerin kültür ve spor faaliyetlerine ilişkin giderler 09.6.0.06
fonksiyonunda, -
Diğer giderler, 09.6.0.07 fonksiyonunda, ilgili
ekonomik kodunda tertiplenecektir. Sosyal
tesislerin tümü yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde Sağlık Kültür ve
Spor Dairesi Başkanlığı altında tertiplenecektir. Ancak
yükseköğretim kurumları bünyesinde faaliyet gösteren ve Kurumlar Vergisi
ve/veya Katma Değer Vergisi mükellefi olan ya da bu vergilerden muaf tutulan
iktisadi işletmeler, özel bütçe kapsamında yer almayacaktır. Sağlık
Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen sağlık hizmetlerinin
karşılanması amacıyla yapılan her türlü gidere ilişkin ödenek teklifleri
(tedavi ve ilaç hariç) öğrencilerin sağlığına ilişkin giderler fonksiyonunda
ve ilgili ekonomik kodlarında tertiplenecektir. Sağlık
Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığının gelirlerinden karşılanacak olan
yükseköğretim kurumunun diğer birimlerinin cari giderleri, Sağlık Kültür ve
Spor Dairesi Başkanlığı altında (09.6.0.07) fonksiyonunda ve ilgili ekonomik
kodunda tertiplenecektir. 4. FİNANSMAN TİPİ SINIFLANDIRMA Analitik
Bütçe Sınıflandırması, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından
kullanılan bir kod yapısıdır. Finansman
tipi sınıflandırma, yapılan harcamaların hangi kaynaktan finanse edildiğini
göstermektedir. Finansman tipinin belirlenmesinde ödemenin nereye yapıldığı
hususu önem taşımamaktadır. Finansman
tipi sınıflandırma aynı zamanda dış proje kredileri, özel ödenekler ile bağış
ve yardımların da takibine imkan vermekte olup, özellikle mali mevzuatımız
gereği ayrı tertiplerde izlenmesi gereken ödeneklerin takibine de olanak
sağlamaktadır. Finansman tipi sınıflandırma ile ilgili kodlar, EK: FTS1’de
yer almaktadır. 5. EKONOMİK SINIFLANDIRMA Ekonomik
sınıflandırmayla, Devletin görev ve fonksiyonlarını yerine getirirken
yürüttüğü faaliyetlerin, milli ekonomiye, piyasalara ve gelir dağılımına
etkilerinin planlanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
Ekonomik sınıflandırma; gelirlerin, harcama ve borç vermenin, finansmanın
(gelir-gider farkı) sınıflandırması
şeklinde üç bölümden oluşmaktadır. Gelir
ile harcama ve borç vermenin sınıflandırılmasında, karşılıklı veya
karşılıksız, cari veya sermaye ayırımı öncelik taşımaktadır. Karşılıksız
işlemler, kanunun emrettiği hususlarda bir mal veya hizmet karşılığı olmadan
yapılan, burs ödemeleri veya vergi gelirleri gibi tahsilat ve ödemeleri
kapsar. Sermaye ve cari ayırımında ise, bütçe hazırlama rehberi ile bütçe
kanununda belirlenmiş asgari değer ile kullanım ömrü dikkate alınmaktadır. Finansmanın
(gelir-gider farkının) sınıflandırması, bütçe gelirleri ile giderleri
arasındaki açığın hangi kaynaklardan, hangi şartlarla finanse edildiğini
gösterir. Aynı şekilde bütçe gelirleri ile giderleri arasında bir fazlalığın
söz konusu olması halinde de bu fazlalığın nasıl değerlendirildiği hususu,
finansman sınıflandırması kapsamına girer. Özel bütçeli idareler ile
düzenleyici ve denetleyici kurumlar kendi bütçelerine ilişkin olarak
finansman sınıflandırmasını esas alarak (F) cetvelini hazırlayacaklardır
(Form 16). 5.1. Harcama
ve Borç Vermenin Sınıflandırması Harcamaların
ekonomik sınıflandırmasında, harcamanın cari veya sermaye, karşılıklı veya
karşılıksız, karşılıklı ise hangi mallar ve hizmetler karşılığında,
karşılıksız ise yerleşiklerle veya yerleşik olmayanlarla bağlantısı,
harcamaların Devlet içi veya Devlet dışı kesimlere yapılması, teşebbüslere
veya bunun dışındaki sektöre yapılması gibi özellikler dikkate alınır. Harcama,
geri ödenmeyen, bir başka deyişle herhangi bir mali hak yaratmayan veya
mevcut bir mali hakkı ortadan kaldırmayan devlet ödemeleri olarak
tanımlanabilir. Harcama, cari ya da sermaye nitelikli olabilir; mal veya
hizmet alımında olduğu gibi bir şey karşılığında yapılabileceği gibi
karşılıksız olarak da yapılabilir. Devletin itfa ödemeleri (kamu borçlarının
ana para geri ödemeleri), finansman kısmında; kamusal amaçlarla verilen
borçlar ise, borç verme bölümünde sınıflandırılacaktır. Harcamalar
ve borç verme, bu ilkeler ve kriterler çerçevesinde, üç ana başlık altında
incelenebilir: 5.1.1. Cari Giderler Bu
gider grubu, cari giderler ile cari transferlerden oluşmaktadır. Personel
giderleri, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bütçe
kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşmayan ve normal ömrü bir yıl ya da
bir yıldan az olan mal ve hizmet alım giderleri ile faiz giderleri cari
giderlerdir. Askeri lojman alımı, yapımı ve büyük onarımı için yapılan
harcamalar hariç, savunmaya yönelik harcamalar cari nitelikli harcamalardır. Ekonomik sınıflandırmada, her bir alım için
vergiler dahil olmak üzere; -
Menkul mal alımlarında 15 bin Türk Lirasına kadar, -
Gayrimaddi hak alımında 11 bin Türk Lirasına kadar, -
Menkul malların bakım ve onarımlarında 15 bin Türk Lirasına kadar, -
Gayrimenkullerin bakım ve onarımlarında 36 bin Türk Lirasına kadar, olan
ödenek ihtiyaçları mal ve hizmet alımları altında teklif edilecektir. İlgili
idare bütçesinden, kişi veya kurumların cari nitelikli ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla, karşılıksız olarak yapılan kaynak aktarımları cari
transferleri oluşturmaktadır. 5.1.2. Sermaye Harcamaları Bu
gider grubu, sermaye giderleri ve sermaye transferlerinden oluşmaktadır. Sermaye
giderleri, normal ömrü bir yıldan fazla olan mal ve hizmet alımları ile sabit
sermaye edinimleri ve gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan ve bütçe
kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşan ödemelerdir. İlgili
idare bütçesinden, kişi veya kurumların sermaye nitelikli ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla, karşılıksız olarak yapılan kaynak aktarımları sermaye
transferlerini oluşturmaktadır. Askeri
amaçlar dışında üretim amacıyla kullanılacak olan dayanıklı malların
piyasadan satın alınması ya da üretilmesi için yapılan ödemeler sermaye
giderleri kapsamında yer alır. Bu bölüme dahil olan dayanıklı mal türleri,
silahlı kuvvetler mensuplarına tahsis edilen lojmanları da içeren ikamete
mahsus binalar, ikamete mahsus olmayan binalar ve diğer inşaat ve inşaat
işlerini kapsayan gayrimenkul sabit sermaye malları ile ulaşım araçları,
makineler ve diğer teçhizat gibi menkul sabit sermaye mallarıdır. Sermaye
giderleri aynı zamanda, mevcut sabit sermaye mallarına dahil edilen mal ve
hizmetler için bunları geliştirmek, ekonomik ömürlerini uzatmak, verimlerini
artırmak, performanslarını geliştirmek veya bunları yeniden oluşturmak veya
yapılandırmak amacıyla yapılan ödemeleri de kapsar. Mutad bakım-onarım
ödemeleri ise, cari giderlere dahil edilecektir. Bu gruba aynı şekilde,
gayrimenkule dahil olan mal ve hizmetler için yapılan harcamalar, araziler,
binalar ve diğer sabit sermaye malları ile gayrimaddi aktifler üzerindeki
mülkiyetin devredilmesi sırasında maruz kalınan masraflar ile iktisap edilmiş
sabit sermaye aktiflerinin değeri içinde bulunan tüm hizmetler için yapılan
harcamalar da dahildir. Öte
yandan, amortismana tabi kıymetler arasında yer alsalar bile, küçük aletler,
iş kıyafetleri, mutad bakımda kullanılan yedek parçalar, normal ömürleri bir
yıldan fazla olsa dahi düşük değerli alet ve edevat ile benzeri kıymetler,
sermaye giderleri arasında yer almayacaktır. Sabit
sermaye varlıkları için yapılan harcamanın miktarı, bunların satın alınması
durumunda devlet tarafından ödenen fiyattır. Devlet tarafından üretildiği
takdirde harcama miktarı, emek de dahil olmak üzere üretim faktörleri ile
malzemeler için yapılan ödemeler toplamıdır. Ancak, ülkemizdeki mevcut
istihdam ve ücret rejimimizde çalışanlara yapılan ödemeler üretimle ve üretim
dönemi ile doğrudan bağlı olmadığından, diğer bir ifadeyle üretim olmasa bile
ücretler ödendiğinden ücretlerin tamamı cari harcamalar bölümüne dahil edilmiştir.
Bu nedenle yatırım projeleri kapsamında personel giderlerine yer
verilmeyecektir. 5.1.3. Borç Verme-Geri Ödeme Kamusal
bir amaçla ve bir mali hakka ya da taahhüde dayalı olarak yapılan
işlemlerdir. Bu
bölüm, bir mali hakka veya devletin teşebbüs mülkiyetinde hisse (sermaye)
katılımına neden olan ödemeleri, nakit yönetimi ya da gelir elde etme
amaçları dışında, kamu politikası amaçlarıyla elde tutulan hisseyi azaltan ya
da sona erdiren gelirleri kapsar. Bu bölüme, devlet tarafından verilen krediler
(orman köylüsüne iş imkanı yaratmak için veya vatandaşın konut sahibi
olabilmesi için kredi verilmesi vb. krediler), alınan hisseler, verilen
kredilerden devlete yapılan geri ödemeler, satılan hisselerden elde edilen
gelirler dahildir. Verilen borçlar, giderler bölümünde sınıflandırılırken,
geri ödemeler de gelirler bölümüne dahil edilecektir. 5.1.4. Birinci Düzey Ekonomik Kodlar Önceki
kısımlarda değinilen tanım ve açıklamalar çerçevesinde, giderlerin ekonomik
sınıflandırması dört düzeyli bir kod grubundan oluşmakta olup, birinci
düzeyde yer alan gider gruplarının açıklamaları ve bunlara ilişkin bütçe
hazırlama esasları aşağıda yer almaktadır: 01- Personel Giderleri Kamu
personeli ile kamu personeli olmamakla birlikte mevzuatı gereğince ilgililere
bordroya dayalı olarak yapılan ödemeleri (er-erbaş harçlıkları, öğrenci
harçlıkları vb.) kapsamaktadır. Devletin işveren sıfatıyla ödediği sosyal
güvenlik primleri "02-Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi
Giderleri"ne dahil edilecektir. Ayni nitelikteki ödemeler ile işçilere
ödenen seyyar görev tazminatı ise "03-Mal ve Hizmet Alımları"na
dahil edilecektir. a)
Kuruluşların personel giderleri ve sosyal güvenlik kurumlarına Devlet primi
giderlerine ilişkin ödenekleri e-bütçe sisteminde yer alan maaş ve yük hesabı
modülündeki bilgi ve veriler esas alınmak suretiyle Genel Müdürlüğümüz
tarafından hesaplanacağından, kuruluşlar ayrıca bütçe tekliflerinde
01-Personel Giderleri ve 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi
Giderleri tertipleri için bütçe fişi açıklamalarını doldurmayacak ve bu ekonomik kodlara ilişkin bütçe
fişlerini Bakanlığımıza göndermeyeceklerdir. b)
Personel için ödenek tekliflerinin belirlenmesinde, Orta Vadeli Mali Planda
belirtilen ödenek tavanları esas alınacaktır. c)
Mevcut personelin etkin ve verimli çalışmasını sağlamak üzere, yerleşim
merkezleri ve birimler arasında personel dağılımındaki dengesizliği giderecek
tedbirler alınacak ve açıktan atama talepleri asgari seviyede tutulacaktır. ç)
Kuruluşlar, 2009-2011 yılları için atama izni almayı planladıkları memur
kadroları ve sözleşmeli personel pozisyonlarının tutar olarak ilave ödenek
ihtiyacını her yıl için hesaplayacaklar ve yeni personel alımı için birimler
itibariyle değil kurumun tümü için ödenek teklifinde bulunacaklardır. d) Döner
sermayelere ait vizeli kadro ve pozisyonlarda görev yapan personelin
ücretleri bu kaynaklardan ödenmesi gerektiğinden, söz konusu personel için
bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacaktır. 02-
Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri Devletin
işveren sıfatıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyeceği sigorta primleri, bu
bölümde izlenecektir. 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile
sigorta primine esas kazançlar ile sigorta prim oranları yeniden düzenlenmiştir.
Bu
çerçevede; işveren sıfatıyla ödenecek sigorta prim ödemeleri, 1. düzeyde
"02- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri" altında,
2. düzeyde istihdam türüne göre detaylandırıldıktan sonra 3. düzeyde "6-Sosyal Güvenlik Kurumuna" kodu
ile 4. düzeyde "01- Sosyal
Güvenlik Primi Ödemeleri" ekonomik kodundan teklif edilecektir. Diğer
taraftan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (c) bendi kapsamında
çalışanların ilaç ve tedavileri, tedavi yollukları ve ilgili kanunları
gereğince kurumlarınca karşılananlar hariç olmak üzere cenaze giderlerine
ilişkin ödemeler Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılacağından ve bu amaçla söz
konusu Kuruma genel sağlık sigortası primi ödeneceğinden idareler, 2009, 2010
ve 2011 yılları için ilaç ve tedavi giderleri, tedavi yollukları ve cenaze
giderlerini karşılamak amacıyla ayrıca ödenek teklif etmeyeceklerdir.
İdareler anılan Kanunda belirtilen prime esas kazanç ve sağlık primine
ilişkin işveren hissesine ait oran üzerinden hesaplayacakları ödenekleri, 1.
düzeyde "02- Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Devlet Primi Giderleri" altında, 2. düzeyde istihdam türüne
göre detaylandırıldıktan sonra 3. düzeyde açılan "6-Sosyal Güvenlik
Kurumuna" kodu ile 4. düzeyde açılan "02- Sağlık Primi
Ödemeleri" ekonomik kodundan teklif edeceklerdir. 5510
sayılı Kanun gereğince, genel sağlık sigortası kapsamında olmayan ancak
ilgili mevzuatı gereğince tedavi ve ilaç giderleri kurumları tarafından
karşılanması gereken kişiler için 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin olarak
"03.9 Tedavi ve Cenaze Giderleri" ekonomik koduna verilen tavana
uygun olarak ödenek teklifi yapılacaktır. 03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri Bu
kısımdaki giderler, mal ve hizmet karşılığında yapılan faturalı ödemeleri
kapsamaktadır. Devletin, karşılığında herhangi bir mal veya hizmet almadığı
karşılıksız ödemeler ile sermaye giderleri bu kapsam dışındadır. Öte
yandan her türlü askeri amaçlı inşaat, tesis, mal ve malzemeler (askeri
lojmanlar hariç) vb. alımlar mal ve hizmet alımları kapsamında
değerlendirilecektir. Mal
ve hizmet alımları ile ilgili ödenek tekliflerinde aşağıdaki esaslara
uyulacaktır: a)
Yurt içi ve özellikle yurt dışı görevlendirmelerde azami tasarruf anlayışı esas alınacak, görevlendirmeler
titiz bir şekilde sorgulanmak suretiyle asgari süre ve sayıda tutulacak ve buna göre ödenek teklifinde bulunulacaktır.
b)
Eğitim, kurs, seminer, panel vb. faaliyetler personelin görev mahallinde
düzenlenmek suretiyle yolluk ödeneği ihtiyacı asgari seviyeye indirilecektir.
Bu faaliyetlerin görev mahalli dışında gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu
durumlarda; -
Faaliyetin hizmet satın alınması yoluyla, -
Yolluk verilmek suretiyle, gerçekleştirilmesi
seçeneklerinde ortaya çıkacak maliyetler arasında karşılaştırma yapılarak
teklif yapılacaktır. c)
Kurum ve kuruluşlar, asli görevleri gereği memuriyet mahalli dışında ve belli
bir görev bölgesi içinde fiilen gezici olarak görev yapan memur ve işçiler
için seyyar görev tazminatı ödeneği talebinde bulunacaklardır. Seyyar görev
tazminatından yararlanacak personel sayısı 10 No’lu formda (Yolluk karşılığı
tazminat alan personel sayısı bölümünde) gösterilecektir. ç)
Eğitim ve dinlenme tesisleri ile benzeri sosyal tesislerin işletme
giderlerinin kendi gelirleriyle karşılanması zorunludur. Mevcut tesislerin
bakım ve onarımları için çok zorunlu haller dışında ödenek talebinde
bulunulmayacaktır. d)
Hizmet genişlemesi dışında, temizlik ihaleleri için bir önceki yıl ihale
kapsamında çalıştırılan eleman sayısı aşılmayacaktır. e)
Hizmet alımı suretiyle güvenlik hizmetlerini karşılayacak kurumlar, Valilik
tarafından belirlenen özel güvenlik görevlisi sayısını aşmayacaklardır. 21
No’lu Özel Güvenlik Hizmetine İlişkin Bilgi Formuna Valilik yazısının bir
örneği eklenecektir. f)
Hizmetler, mevcut hizmet binalarında sürdürülecek ve kesinleşmiş mahkeme
kararı veya tahliye kararı olan hizmet binaları dışında yeni kiralama, satın
alma veya yeni inşaatlar için ödenek istenilmeyecektir. g)
Telefon, mobil telefon, uydu bağlantılı mobil telefon, faks ve benzeri
haberleşme imkanları için ödenek talep edilirken azami tasarruf anlayışıyla
hareket edilecek, tasarruf genelgelerine uygun olarak mevcut cihazların
ekonomik kullanımı sağlanacaktır. ğ)
Personelin işe gidiş ve gelişine yardımcı olmak amacıyla ilave servis aracı
kiralanmasına ilişkin ödenek teklif edilmemesi esas olacaktır. h)
Hizmet alımı suretiyle taşıt kullanılmasındaki amaç, kamudaki taşıt
giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol
açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.
Kurumların bu konudaki teklifleri 17/3/2006 tarih ve 2006/10193 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararında yer alan esaslar çerçevesinde
değerlendirileceğinden, tekliflerde detaylı maliyet analizinin gösterilmesi,
buna ilişkin bilgi ve dokümanların (tasfiye edilen/edilecek taşıtlar
nedeniyle tasarruf edilen/edilecek işletme ve bakım onarıma ilişkin bilgiler
gibi) eklenmesi ve 20 (1-2) nolu formların doldurulması gerekmektedir. Hizmet
alımı suretiyle taşıt kullanılmasına ilişkin ödenek tekliflerinde kurumun
insan kaynakları da dikkate alınarak öncelikle şoförsüz taşıt kiralaması
tercih edilecektir. ı)
Temsil, ağırlama, tören, fuar, kongre ve benzeri faaliyet ve etkinlikler için
katılım sayısı asgari seviyede tutulmak suretiyle ödenek talep edilecek ve
mali yıl içinde bu alandaki uygulama tasarruf anlayışı içerisinde
yürütülecektir. i)
Döşeme ve demirbaş alımı için ödenek talep edilirken demirbaş
standardizasyonu ilkelerine uyulacak ve mevcut imkânlarla yetinme gayreti
içinde olunacaktır. j)
Bazı hizmet ve malzeme maliyetlerinin hesaplanmasında EK: Standart 1, 2, 3, 4
ve 5’te yer alan listelerde gösterilen tutarlar; büro makineleri ve demirbaş
alımları ile ilgili ödenek tekliflerinde ise Devlet Malzeme Ofisi Genel
Müdürlüğünün 30/6/2008 tarihi itibariyle geçerli olan satış fiyatları dikkate
alınacaktır. k)
Bilgisayar ve bilgi işlem sistemlerinin yenilenmesi ve genişletilmesine
ilişkin olarak mevcut kapasitenin etkili, ekonomik ve verimli kullanımı esas
alınacaktır. Bu amaçla teklif edilecek ödeneklerde mevcut kapasite ile hizmet
hedefleri arasındaki ilişki göz önünde bulundurulacaktır. l) Yayın alımlarında azami tasarruf anlayışı
içerisinde hareket edilecektir. 04-
Faiz Giderleri Faiz,
ödünç alınan paranın kullanımı karşılığında yapılan ödeme olarak
tanımlanmaktadır. Bu itibarla, faiz ödemeleri borç alınan paranın anapara
geri ödemesinden ve borçlanma için ödenen komisyon ve ihraç giderlerinden
ayrılır. Sadece Devlet borçlarına ilişkin faiz ödemeleri bu bölümde yer
alacaktır. Borçlanmaya ilişkin olarak ödenen komisyon ve ihraç giderleri ise
mal ve hizmet alımları kapsamında ve genel bütçeli idareler için sadece
Hazine Müsteşarlığı bütçesinde gösterilecektir. Bunun dışında, 4749 sayılı
Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri
çerçevesinde genel bütçeli idarelerin dışında kalan ve borç alma yetkisine
sahip idarelerin borçlanmaları halinde bu borçlara ilişkin faizlerini kendi
bütçelerinde göstereceklerdir. İskontolu
işlemlerde faiz, ihraç fiyatı ile geri ödeme fiyatı arasındaki farktır. Bu
bölüm, devletin garantör veya kefil olarak ödediği faiz giderlerini kapsamaz.
Böyle bir ödeme, devletin borç verme işlemi olarak sınıflandırılır. 05- Cari Transferler Sermaye
birikimi hedeflemeyen ve cari nitelikli mal ve hizmet alımını finanse etmek
amacıyla yapılan karşılıksız ödemelerdir. Genel olarak ayni işlemler Analitik
Bütçe Sınıflandırmasının kapsamı dışında olduğundan ayni transferler de bu
kapsamda yer almayacaktır. Transferler nihai olarak kimin yararlandığına göre
değil, kime ödendiğine göre sınıflandırılmalıdır. a.
Transfer ödemelerinin cari veya sermaye nitelikli olduğu hususunda bir ayırım
yapılamıyorsa gider, cari transferler arasında yer alacaktır. b.
Her kuruluş, üyesi bulunduğu uluslararası kuruluşları yeniden gözden
geçirecek ve gerekli olmayanlar için ödenek teklifinde bulunmayacaktır. c.
Sosyal Güvenlik Kurumunun tahsilatını artıracak ve giderlerinde tasarruf ve
etkinlik sağlayacak tedbirlere ağırlık verilecek ve bütçeden bu kuruluşa
yapılacak transferler asgari düzeyde tutulacaktır. ç.
Özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumlar, Sosyal
Güvenlik Kurumuna, mevcut sosyal
güvenlik mevzuatı hükümlerine göre ek karşılıklar, emeklilik ikramiyeleri ve
makam tazminatı gibi mali yükümlülüklerin ödenebilmesi için bütçelerinde
gerekli ödenek tekliflerini (05.1.2.05) ekonomik kodunda yapacaklardır. d.
Memurların öğle yemeğine yardım ödenekleri (05.3.1.05) kodunda teklif
edilecektir. e.
Türk Cumhuriyetleri ile Türk Topluluklarından ve diğer ülkelerden gelen orta
ve yükseköğretim öğrencileri ile diğer personele yapılan hizmetlerle ilgili
ödenekler, kuruluş bütçelerinin ekonomik sınıflandırma bölümünde (05.4) kodu
altında amacına göre ilgili üçüncü ve dördüncü düzey kodlarda
gösterilecektir. 06-
Sermaye Giderleri Sermaye
giderleri, normal ömrü bir yıldan fazla olan mal ve hizmet alımları ile sabit
sermaye edinimleri ve gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan ve bütçe
kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşan ödemelerdir. Kuruluşlar,
5018 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince, yatırımlarla ilgili hususlarda
Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan ve Yatırım Genelgesi ve eki
Yatırım Programı Hazırlama Rehberinde yer alan ilke, esas ve önceliklere
uyacaklardır. 2003
yılı başından itibaren yürürlüğe giren Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunda yer alan borçlanma limitleri de dikkate
alınarak, halen yatırım programında devam eden dış kredili projelerin kredi
kullanımlarında ve dolayısıyla uygulamada yaşanan sorunların azaltılması için
projelerin ihtiyaç duyacağı yıllık ödenekler mevcut yatırım tavanları içinde
kullanılacak şekilde yatırım programına konulacaktır. Yıl içi revizyonlar da
adı geçen Kanunda belirtilen limitler ile sınırlandırılmış durumdadır. Kamulaştırma
Kanunu uyarınca, yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemine
başlanamayacağından, ödenek teklifleri projelerin gerçek kamulaştırma
ihtiyacını yansıtacak şekilde yapılacaktır. Araştırma
projelerine ilişkin yatırım tekliflerinde personel giderlerine yer
verilmeyecektir. 07-
Sermaye Transferleri Bütçe
dışına sermaye birikimi amaçlayan ve sermaye nitelikli mal ve hizmetlerin
finansmanı amacıyla yapılan karşılıksız ödemelerdir. Transferin cari
nitelikli mi yoksa sermaye nitelikli mi olduğunu belirlemek için cari-sermaye
ayrımında esas alınan kriterler kullanılmalıdır. a.
Sermaye transferi niteliğindeki tekliflerde, sermaye giderleri için geçerli
olan hususlar dikkate alınacak ve sermaye giderleri teklifleriyle birlikte
DPT Müsteşarlığına iletilecektir. b.
Kamu iktisadi teşebbüslerine bütçeden yapılacak transferler, bu kuruluşların
verimlilik ve kârlılıklarını artırmalarını teşvik etmek amacıyla ve
özelleştirme uygulamaları da dikkate alınarak en az seviyede tespit
edilecektir. 08-
Borç Verme Bir
mali hakka veya devletin mülkiyetinde hisse (sermaye) katılımına neden olan
ödemeleri kapsar. Devlet tarafından verilen krediler ve alınan hisseler borç
verme olarak sınıflandırılırken, KİT’lerin görev zararları cari transferler
içerisinde yer alacaktır. 09-
Yedek Ödenekler Bütçede
başlangıçta öngörülemeyen hizmet karşılıkları olarak veya yapılan tahminlerin
yıl içi gelişmeler neticesinde tutmaması ihtimaline karşılık hizmetlerin
aksamaması için ihtiyat olarak ayrılan ödeneklerdir. Bu ödenekler, Maliye
Bakanlığı bütçesinde yer almaktadır. Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamında yer
alan diğer kurumlar bütçe tekliflerinde yedek ödeneklere yer
vermeyeceklerdir. 5.1.5. Diğer Hususlar Yukarıda
9 grupta gösterilen I. düzey ekonomik kodların II. III. ve IV. düzey
ayrıntıları EK: ES 2, 3 ve 4’te yer almaktadır. -
Harcamaların ekonomik sınıflandırması yapılırken, fiziki ve fiili olarak
ayrılabilen ve ayrı izlenmesi anlamlı olan bütün giderler ayrı tertiplerde
bütçelenmelidir. -
Geçen yıl borçları ve ilama bağlı borçlar ayrı tertiplerde izlenmeyecek ve
borcun kaynağına göre cari yıl bütçesinin ilgili tertiplerinden ödenecektir. -
Red ve iadeler bütçede gider olarak gösterilmeyecek, iadesi gereken tutarlar
gelirlerden düşme şeklinde ve muhasebe sisteminde gösterilecektir. 2009-2011
dönemi bütçe hazırlıklarında esas alınacak olan; -
Giderin ekonomik kodları ve açıklamaları, -
Gelirin ekonomik kodları ve açıklamaları, -
Fonksiyonel kodlar ve açıklamaları, eklerde
(EK: ABS-R) yer almaktadır. Bu
listeler ve açıklamalar, giderlerin ekonomik sınıflandırmasında esas
alınacak, ödenek tekliflerinin hazırlanmasında ve harcamaların gider kaydının
yapılmasında bu açıklamalara titizlikle uyulacaktır. 5.2. Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırması Karşılıklı
veya karşılıksız olarak herhangi bir mali hakka dayanmaksızın yapılan
tahsilatlar olarak tanımlanan gelirlerin ekonomik sınıflandırması EK: ES5’de
yer almakta olup, B Cetvellerinin hazırlanmasında esas alınacaktır. 5.3. Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Devletin
finansman açıklarını karşılamak amacıyla, kendi yükümlülükleri karşılığında
yaptığı ödeme ve tahsilatlar olarak tanımlanan finansmanın ekonomik
sınıflandırması EK: ES6’da yer almakta olup, genel bütçe açısından Hazine
Müsteşarlığınca hazırlanacaktır. Özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve
denetleyici kurumlar da bu sınıflandırmayı esas alarak hazırlayacakları (F)
cetvelini bütçe tekliflerine ekleyeceklerdir. C. DİĞER HUSUSLAR 1.
Bütçeler, çok yıllı bütçeleme anlayışıyla 2009-2011 dönemini kapsayacak
şekilde hazırlanarak teklif edilecektir. 2.
Bütçe kanununa eklenecek belgelere esas olmak üzere idareler bünyelerinde
bulunan döner sermaye ve fonlara ait bilgileri 23 ve 24 No’lu formları
doldurmak suretiyle bildireceklerdir. 3. Bütçeler, tüm sınıflandırma bölümlerinde
(kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi, ekonomik) kullanılan kodların en
detay düzeyinde hazırlanacak, Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı ile idareler arasındaki bütçe görüşmeleri üç yılı da kapsayacak
şekilde bu detay üzerinde gerçekleştirilecektir. 4.
Tüm sınıflandırma bölümlerinde kullanılan kodların en detayını içerecek
düzeyde hazırlanacak olan bütçeler, ekonomik sınıflandırmanın ilk iki
düzeyini içerecek şekilde kanunlaşacak ve uygulanacaktır. 5.
Kuruluşlar, 2009-2011 dönemi bütçe tekliflerini, Ekonomik Sınıflandırmanın
dördüncü düzeyine ilişkin listeyi (EK: ES4) esas alarak hazırlayacaklardır. 6.
2009-2011 dönemi bütçe tekliflerinde 1 TL’nin altındaki tutarlara yer
verilmeyecektir. 7.
Bütçe Hazırlama Rehberiyle tekliflere eklenmesi istenen formlardan sistem
tarafından üretilen icmal formlar, kurumlar tarafından e-bütçe sisteminden
alınarak tekliflere eklenecektir. 8.
Özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, 2009-2011 dönemine ilişkin gelir
tahminlerini gelirin ekonomik sınıflandırmasının 4. düzeyinde hazırlayarak
bütçe tekliflerine ekleyeceklerdir. Gelir tekliflerinin de e-bütçe’ye girişi
yapılacaktır. 9.
İdareler, sermaye nitelikli ödeneklerin bütçe tertiplerine dağılımını
ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyini içerecek şekilde hazırlayarak,
sınıflandırmaya uygunluğu açısından ilgili Devlet Bütçe Uzmanıyla mutabakat
sağladıktan sonra vize için DPT Müsteşarlığına müracaat edeceklerdir. 10.
2547 sayılı Kanun gereğince lisans üstü eğitim-öğretim için yurtdışına
gönderilecek araştırma görevlilerinin sayısı 2009 yılında 80’i geçmeyecektir.
11.
Milli Eğitim Bakanlığınca 2009 yılında yurtdışına ilk defa gönderilecek
burslu öğrenci sayısı 50’yi geçmeyecektir. 12.
Bütçe teklifleri hazırlanırken "Bütçe Hazırlama Rehberi"
doğrultusunda tüm formlar eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurularak
belirtilen ilke ve standartlar ile kodlama sistemine uyulacaktır. Ekonomik
sınıflandırmanın dördüncü düzeyinde hazırlanan bütçe fişlerinin gerekçelerinde
genel ifadeler yerine hesaplamalara dayanan detaylı bilgilere yer
verilecektir. Bu zorunluluğa uymadığı tespit edilen bütçe teklifleri,
noksanlıkları giderildikten sonra değerlendirmeye alınacaktır. 13. Merkezi yönetime dahil kamu idareleri,
ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyinde yer alan "06-Sermaye
Giderleri" ile "07-Sermaye Transferleri"ne ait ödenek
tekliflerini DPT Müsteşarlığına iletecekler; DPT Müsteşarlığına iletilen bu
teklifler de dahil olmak üzere tüm ödenek tekliflerini 31 Temmuz 2008 tarihine kadar tek nüsha olarak, görüşmeler
sonucunda kesinleşen bütçe tasarılarını ise (4) nüsha olarak Maliye
Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) teslim edeceklerdir.
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar ise bu Rehbere göre hazırlayacakları bütçe
tekliflerini 26 Eylül 2008
tarihine kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine ve bir örneğini de Maliye
Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) göndereceklerdir. 14. Sosyal Güvenlik Kurumları 2009-2011 dönemi
bütçelerini bu Rehberde yer alan sınıflandırma kriterleri ve Rehber ekindeki
sınıflandırma listelerini esas alarak hazırlayacaklar ve merkezi yönetim
bütçe kanun tasarısına eklenerek Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmek
üzere 31 Temmuz 2008 tarihine
kadar Maliye Bakanlığına (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü)
göndereceklerdir. 15. Genel ve özel bütçeli idarelerin
hazırlayacakları bütçe teklifleri, Maliye Bakanlığı (sermaye nitelikli
teklifler için Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı) tarafından
incelendikten sonra ilgili idarelerle Maliye Bakanlığı (sermaye nitelikli
teklifler için Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı) arasında görüşmeler
yapılarak sonuca bağlanacaktır. 16. Ödenekler arasında gerekli uyumu
sağlayabilmek için Maliye Bakanlığındaki görüşmeler sırasında Devlet Planlama
Teşkilatı Uzmanları; Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığındaki görüşmeler
sırasında da Devlet Bütçe Uzmanları gözlemci olarak hazır bulunacaklardır. Bu
ilkeye titizlikle uyulacak, idarelerin bütçe görüşme takvimleri Maliye
Bakanlığı (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) ve Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı arasında müştereken belirlenecektir. 17.
İdareler, projelerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili olarak alınmış ve
alınacak dış proje kredilerinin 2008 Haziran sonu uygulama durumlarını, yıl
sonu tahminlerini ve 2009 yılında kullanacakları dilimlerle ilgili bilgileri,
bütçe teklifleri ile birlikte hem Maliye Bakanlığına hem de Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığına teslim edeceklerdir. 18. Rehberde değişiklik yapılması halinde bu
değişiklikler bütün idarelere ayrıca duyurulacaktır.
|
|||||||||||||||||