Danıştay
Üçüncü Daire Başkanlığından: Esas No :
2006/4576 Karar No : 2008/508 Kanun
Yararına Temyiz Eden: DANIŞTAY BAŞSAVCISI Davacı:
Feyruz Oktay TURNACIGİL-Çay Mah. Osmangazi Cad.No:1 Bakizade Apt. Kat:1-31200-İSKENDERUN Karşı
Taraf : Akdeniz Vergi
Dairesi Müdürlüğü-İSKENDERUN İstemin
Özeti: Yeminli mali müşavir olan ve Kasım 1998 döneminde elde ettiği serbest
meslek gelirini eksik beyan ettiği ileri sürülen davacı adına takdir edilen
matrah üzerinden re'sen salınan ağır kusur cezalı
katma değer vergisini; Ekskon Tekstil Sanayi ve
Ticaret Anonim Şirketi ile davacı arasında düzenlenen katma değer vergisi
iade tasdik sözleşmeleri, düzenlenen katma değer vergisi iade tasdik
raporları ve vergi dairesince bu raporlara göre iadelerin yapılmış olması
davacının serbest meslek faaliyetinde bulunduğunu ortaya koyan doneler
olmakla birlikte katma değer vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın hizmetin
yapılması anında meydana gelmesi nedeniyle 1.1.1999 tarihli tasdik sözleşmesi
ve bu sözleşme uyarınca düzenlenen tasdik raporu ve vergi dairesi düzeltme
fişi tarihleri dikkate alındığında yeminli mali müşavirlik hizmetinin Kasım
1998 döneminde değil 1999 yılı içinde verilmiş olduğu, bu nedenle uyuşmazlık
konusu dönemde serbest meslek kazancının sözleşmede yazılı tutar kadar kayıt
ve beyan dışı bırakıldığının açık ve kesin delillerle ispatlanamadığı
gerekçesiyle kaldıran Hatay 1. Vergi Mahkemesinin 11.10.2005 gün ve
E:2004/495, K:2005/463 sayılı kararına karşı davalı idare tarafından yapılan
itirazı reddeden Adana Bölge İdare Mahkemesinin 8.3.2006 gün ve E:2006/276,
K:2006/227 sayılı kararına karşı yapılan karar düzeltme istemini kabul
ederek, söz konusu kararı kaldırdıktan sonra; davacının tasdik ettiği vergi
iadesi raporu nedeniyle kendisi ve müşterisi arasında karşılıklı edimleri
içeren sözleşmenin varlığı, davacının serbest meslek geliri elde ettiği halde
beyan etmediğini hukuken geçerli tespitlerle ortaya koyduğu, bu durumun
gelirin elde edilmediğini ispat etme konusundaki sorumluluğun davacıya ait
olduğunu gösterdiği ve davacı tarafından uyuşmazlık döneminde serbest meslek
makbuzlarını ve yasal defterlerini ibraz ederek bu sorumluluğu yerine
getirmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde ve 1999 yılı belgelerini
zamanaşımına uğraması nedeniyle saklamadığı yolundaki iddiasına rağmen katma
değer vergisi iadesi tasdik sözleşmesini ibraz edebilmiş olmasının iddiasında
tutarlılık olmadığını gösterdiğinden salınan ağır kusur cezalı katma değer
vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle vergi mahkemesi kararını
bozan Adana Bölge İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve E:2006/1386,
K:2006/1371 sayılı kararının; katma değer vergisi açısından vergiyi doğuran
olay, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana
gelmekte olup, bu hususta ticari, sinai,
zirai veya serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler
yönünden farklı bir düzenlemeye yer verilmediği, olayda
yeminli mali müşavir olarak
serbest meslek faaliyetinde bulunan davacının müşterisi olan
Ekskon
Tekstil Sanayi ve Ticaret
Anonim Şirketi ile arasında yapılan
1.1.1999 gün ve 448-29048 sayılı tasdik sözleşmesine istinaden
düzenlenen 5.2.1999/YMM-74-1999/508-008 sayılı katma değer vergisi iadesi
raporu nedeniyle hizmet alış verişinin Kasım 1998 döneminde değil, 1999
yılında gerçekleştirildiği anlaşıldığından Kasım 1998 dönemi için yapılan
tarhiyatta yasal isabet görülmediğinden hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek
Danıştay Başsavcısı tarafından kanun yararına bozulması istenmiştir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm
veren Danıştay Üçüncü Dairesince Danıştay Başsavcısı tarafından kanun
yararına temyiz edilen Adana Bölge İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve
E:2006/1386, K:2006/1371 sayılı kararı incelendikten ve Tetkik Hakimi Nagihan Altekin'in açıklamaları dinlendikten sonra işin gereği
görüşülüp düşünüldü: Uyuşmazlık,
24.2.2004 tarihinde düzenlenen tutanak ile davacının Ekskon
Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aralarında Kasım 1998 dönemine
ilişkin yapılan sözleşme uyarınca belirlenen ücret tutarı olan 2.870.000.000
lira için serbest meslek makbuzu düzenlemediği ve katma değer vergisi
beyanına dahil etmediği tespit edilerek takdir
komisyonuna sevki üzerine takdir edilen matrah üzerinden yapılan cezalı
tarhiyata ilişkindir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Vergiyi Doğuran Olay"
başlıklı 19'uncu maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi
bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı
belirtilmiş, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Vergiyi doğuran
olayın meydana gelmesi" başlıklı 10'uncu maddesinin (a) fıkrasında, mal
teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi ve hizmetin yapılması; (b)
fıkrasında da, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya
benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla
sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, (c)
fıkrasında ise, kısım kısım mal teslimi veya hizmet
yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık
kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması
anında vergiyi doğuran olayın meydana geleceği kurala bağlanmıştır. Dosyada
mevcut Ekskon Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi ile davacı arasında yapılan 1.1.1999 tarihli tasdik sözleşmesiyle
Kasım 1998 dönemini kapsayan işlemler için 2.870.000.000 lira ücret üzerinden
makbuz karşılığı nakden ödenmek koşuluyla mutabık kalındığı, Mali Şube
Araştırma Kurulu'nun 11.12.2003 günlü yazısında yer verilen Kasım 1998 dönemi
için 5.2.1999 tarihli tasdik raporuna dayanılarak 10.2.1999 tarih ve 1/13
sayılı düzeltme fişiyle davalı idarece Ekskon
Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ilgili katma değer vergisi iadelerinin
yapıldığı görüldüğünden, davacı ile
adı geçen şirket arasındaki katma değer vergisi iade tasdik
sözleşmeleri, düzenlenen katma değer vergisi tasdik raporları ve vergi
dairesince bu raporlara göre iadelerin gerçekleştirilmiş olması yeminli mali
müşavirce serbest meslek faaliyetinin yapıldığını ortaya koyan doneler
olmakla birlikte katma değer vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın hizmetin
yapılması anında meydana gelmesi nedeniyle tasdik sözleşmelerinin, düzenlenen
tasdik raporlarının ve vergi dairesince yapılan düzeltme fişlerinin tarihleri dikkate
alındığında aradaki hizmet alış verişinin 1998 tarihinde değil 1999 yılında
gerçekleştiği anlaşıldığından, davacının serbest meslek kazancını 1998
yılında elde etmediğini kanıtlayamadığından söz edilerek verilen kararın
bozulması gerekmiştir. Açıklanan
nedenlerle, Danıştay Başsavcısının temyiz isteminin kabulü ile Adana Bölge
İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve E:2006/1386, K:2006/1371 sayılı kararının,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca kanun
yararına ve hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere bozulmasına,
kararın bir örneğinin
Maliye Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve
Resmî Gazete’de yayımlanmasına, 25.2.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi. —— • —— Danıştay
Üçüncü Daire Başkanlığından: Esas No :
2006/4577 Karar No : 2008/509 Kanun
Yararına Temyiz Eden: DANIŞTAY BAŞSAVCISI Davacı:
Feyruz Oktay TURNACIGİL-Çay Mah. Osmangazi Cad. No:
1 Bakizade Apt. Kat: 1-31200-İSKENDERUN Karşı
Taraf: Akdeniz Vergi Dairesi Müdürlüğü-İSKENDERUN İstemin
Özeti: Yeminli mali müşavir olan ve Aralık 1998 döneminde elde ettiği serbest
meslek gelirini eksik beyan ettiği ileri sürülen davacı adına takdir edilen
matrah üzerinden re'sen salınan ağır kusur cezalı
katma değer vergisini; Ekskon Tekstil Sanayi ve
Ticaret Anonim Şirketi ile davacı arasında düzenlenen katma değer vergisi
iade tasdik sözleşmeleri, düzenlenen katma değer vergisi iade tasdik
raporları ve vergi dairesince bu raporlara göre iadelerin yapılmış olması
davacının serbest meslek faaliyetinde bulunduğunu ortaya koyan doneler
olmakla birlikte katma değer vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın hizmetin
yapılması anında meydana gelmesi nedeniyle 25.1.1999 tarihli tasdik
sözleşmesi ve bu sözleşme uyarınca düzenlenen tasdik raporu ile vergi dairesi
düzeltme fişi tarihleri dikkate alındığında yeminli mali müşavirlik
hizmetinin Aralık 1998 döneminde değil 1999 yılı içinde verilmiş olduğu, bu
nedenle uyuşmazlık konusu dönemde serbest meslek kazancının sözleşmede yazılı
tutar kadar kayıt ve beyan dışı bırakıldığının açık ve kesin delillerle
ispatlanamadığı gerekçesiyle kaldıran Hatay 1. Vergi Mahkemesinin 11.10.2005
gün ve E: 2004/494, K: 2005/462 sayılı kararına karşı davalı idare tarafından
yapılan itirazı reddeden Adana Bölge İdare Mahkemesinin 8.3.2006 gün ve E:
2006/277, K: 2006/228 sayılı kararına karşı yapılan karar düzeltme istemini
kabul ederek; söz konusu kararı kaldırdıktan sonra; davacının tasdik ettiği
vergi iadesi raporu nedeniyle kendisi ve müşterisi arasında karşılıklı
edimleri içeren sözleşmenin varlığı, davacının serbest meslek geliri elde
ettiği halde beyan etmediğini hukuken geçerli tespitlerle ortaya koyduğu, bu
durumun gelirin elde edilmediğini ispat etme konusundaki sorumluluğun
davacıya ait olduğunu gösterdiği ve davacı tarafından uyuşmazlık döneminde
serbest meslek makbuzlarını ve yasal defterlerini ibraz ederek bu sorumluluğu
yerine getirmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde ve 1999 yılı
belgelerini zamanaşımına uğraması nedeniyle saklamadığı yolundaki iddiasına
rağmen katma değer vergisi iadesi tasdik sözleşmesini ibraz edebilmiş
olmasının iddiasında tutarlılık olmadığını gösterdiğinden salınan ağır kusur cezalı katma değer
vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle vergi mahkemesi kararını
bozan Adana Bölge İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve E: 2006/1387,
K:2006/1372 sayılı kararının; katma değer vergisi açısından vergiyi doğuran
olay, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana gelmekte olup, bu
hususta ticari, sinai,
zirai veya serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler
yönünden farklı bir düzenlemeye yer verilmediği, olayda
yeminli mali müşavir olarak
serbest meslek faaliyetinde bulunan davacının
müşterisi olan Ekskon Tekstil Sanayi
ve Ticaret Anonim Şirketi ile arasında yapılan 25.1.1999 gün ve
460-29060 sayılı tasdik sözleşmesine istinaden düzenlenen
5.3.1999/YMM-74-1999/515-015 sayılı katma değer vergisi iadesi raporu nedeniyle
hizmet alış verişinin Aralık 1998 döneminde değil, 1999 yılında
gerçekleştirildiği anlaşıldığından Aralık 1998 dönemi için yapılan tarhiyatta
yasal isabet görülmediğinden hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay
Başsavcısı tarafından kanun yararına bozulması istenmiştir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm
veren Danıştay Üçüncü Dairesince Danıştay Başsavcısı tarafından kanun
yararına temyiz edilen Adana Bölge İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve E:
2006/1387, K: 2006/1372 sayılı kararı incelendikten ve Tetkik Hakimi Nagihan Altekin'in açıklamaları dinlendikten sonra işin gereği
görüşülüp düşünüldü: Uyuşmazlık,
24.2.2004 tarihinde düzenlenen tutanak ile davacının Ekskon
Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aralarında Aralık 1998 dönemine
ilişkin yapılan sözleşme uyarınca belirlenen ücret tutarı olan 3.417.500.000
lira için serbest meslek makbuzu düzenlemediği ve katma değer vergisi
beyanına dahil etmediği tespit edilerek takdir
komisyonuna sevki üzerine takdir edilen matrah üzerinden yapılan cezalı
tarhiyata ilişkindir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Vergiyi Doğuran Olay"
başlıklı 19'uncu maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi
bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı
belirtilmiş, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Vergiyi doğuran
olayın meydana gelmesi" başlıklı 10'uncu maddesinin (a) fıkrasında, mal
teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi ve hizmetin yapılması; (b)
fıkrasında da, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya
benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla
sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, (c)
fıkrasında ise, kısım kısım mal teslimi veya hizmet
yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık
kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması
anında vergiyi doğuran olayın meydana geleceği kurala bağlanmıştır. Dosyada
mevcut Ekskon Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi ile davacı arasında yapılan 25.1.1999 tarihli tasdik sözleşmesiyle
Aralık 1998 dönemini kapsayan işlemler için 3.417.500.000 lira ücret
üzerinden makbuz karşılığı nakden ödenmek koşuluyla mutabık kalındığı, Mali
Şube Araştırma Kurulu'nun 11.12.2003 günlü yazısında yer verilen Aralık 1998
dönemi için 5.3.1999 tarihli tasdik raporuna dayanılarak 10.3.1999 tarih ve
1/25 sayılı düzeltme fişiyle davalı idarece Ekskon
Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ilgili katma değer vergisi iadelerinin
yapıldığı görüldüğünden, davacı ile
adı geçen şirket arasındaki katma değer vergisi iade tasdik
sözleşmeleri, düzenlenen katma değer vergisi tasdik raporları ve vergi
dairesince bu raporlara göre iadelerin gerçekleştirilmiş olması yeminli mali
müşavirce serbest meslek faaliyetinin yapıldığını ortaya koyan doneler
olmakla birlikte katma değer vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın hizmetin
yapılması anında meydana gelmesi nedeniyle tasdik sözleşmelerinin, düzenlenen
tasdik raporlarının ve vergi dairesince yapılan düzeltme fişlerinin tarihleri dikkate
alındığında aradaki hizmet alış verişinin 1998 tarihinde değil 1999 yılında
gerçekleştiği anlaşıldığından, davacının serbest meslek kazancını 1998
yılında elde etmediğini kanıtlayamadığından söz edilerek verilen kararın
bozulması gerekmiştir. Açıklanan
nedenlerle, Danıştay Başsavcısının temyiz isteminin kabulü ile Adana Bölge
İdare Mahkemesinin 28.6.2006 gün ve E: 2006/1387, K: 2006/1372 sayılı
kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi
uyarınca kanun yararına ve hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere
bozulmasına, kararın bir örneğinin Maliye Bakanlığı ile Danıştay
Başsavcılığına gönderilmesine ve Resmî Gazete’de yayımlanmasına, 25.2.2008
gününde oybirliğiyle karar verildi. |
||||||