|
Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığından:
TÜRKİYE
ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
ANA STATÜSÜ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Ana Statünün amacı; Türkiye Elektromekanik
Sanayi Genel Müdürlüğünün faaliyet alanı ve görevleri, organları, teşkilat
yapısı, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakleri ile bunlar
arasındaki ilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Ana Statü; Teşekkülün,
faaliyet alanı ve görevleri, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı
ortaklık, işletme ve iştirakleri, tasfiye, denetim, idarî, malî ve
personele ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Ana Statü, 8/6/1984
tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Ana Statüde geçen;
a) Bakan: Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanını,
b) Bakanlık: Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığını,
c) Bağlı ortaklık: Sermayesinin
yüzde ellisinden fazlası iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi
kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim
şirketleri,
ç) İktisadi devlet teşekkülü
"Teşekkül": Sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda
ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi
teşebbüsünü,
d) İşletme: Müesseselerin ve
bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabrika ve diğer birimlerini,
e) İştirak: İktisadi devlet
teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı
ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine
sahip bulundukları anonim şirketleri,
f) Kamu iktisadi kuruluşu
"Kuruluş": Sermayesinin tamamı Devlete ait olup tekel
niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak
üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve
hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsünü,
g) Kamu iktisadi teşebbüsü
"Teşebbüs": İktisadi devlet teşekkülü ile kamu iktisadi
kuruluşunun ortak adını,
ğ) KHK: 8/6/1984 tarihli ve 233
sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnameyi,
h) Müessese: Sermayesinin
tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait
olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğunu,
ı) Teşekkül: Türkiye
Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Teşekkülün
Yapısı, Faaliyet Alanı ve Görevleri
Teşekkülün Yapısı
MADDE
5 – (1) Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü;
tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile
sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Teşekkülün teşkilat yapısı bu Ana
Statü’nün ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
(2) Teşekkül; 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk
hükümlerine tabidir.
(3) Teşekkül; 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Devlet
İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştayın denetimine tabi değildir.
(4) Teşekkülün merkezi
Ankara’dadır. Merkezin yeri Yüksek Planlama Kurulu kararı ile
değiştirilebilir.
(5) Teşekkülün sermayesi
20.000.000 YTL (yirmimilyon yenitürklirası ) olup, sermayesinin tamamı
Devlete aittir. Sermayesi, ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Yüksek
Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.
(6) Teşekkülün ilgili olduğu
Bakanlık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıdır.
(7) Teşekkül, Başbakanın
teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile Başbakanlık veya diğer bakanlıklarla
ilgilendirilebilir.
Teşekkülün faaliyet alanı ve görevleri
MADDE
6 – (1) Devletin genel enerji
politikası içinde ülke ekonomisine azami katkıyı sağlamak, çalışmalarını
verimlilik ve kârlılık ilkelerine göre yürütmek amacıyla teşkil edilen
Teşekkülün faaliyet alanları aşağıda gösterilmiştir.
a) Her çeşit türbin, generatör
ve transformatörleri yapmak,
b) Her çeşit basınçlı kazan ve
tanklar ile buhar kazanları yapmak,
c) İnşaat işlerine ait
projeleri yapmak,
ç) Elektrik nakil hattı ve
emsali teçhizatları yapmak,
d) Her türlü otomasyon
sistemlerinin projelendirilmesi ve kurulması işlerini yapmak,
e) Şalt merkezleri ve şalt
cihazlarını, şalt sahaların montaj işlerini anahtar teslimi esasına göre
yapmak,
f) Elektrik motorları ve
pompalarını yapmak,
g) Elektrik santrallerinin
rehabilitasyon işlerini yapmak ve elektromekanik santralleri kurmak,
ğ) Elektrik enerjisi üretim,
iletim ve dağıtımı ile ilgili her çeşit teçhizatı üretmek ve ticaretini
yapmak,
h) Elektrik santrallerinin
imali, temini, tesis edilmesi ve projelendirilmesi işlerini ve ticaretini
yapmak ve işletmek,
ı) Çelik konstrüksiyon işleri
ve makine imalatları yapmak,
i) Faaliyet alanına giren
kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerle verilen görevleri
yapmak.
(2) Teşekkül, yukarıdaki
faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için;
a) Teşekkülün amacı
doğrultusunda gerekli plan ve programları hazırlar ve takip eder, uygulama
stratejilerini tespit eder ve gerçekleştirilmesini sağlar, bu hizmetlerin
yerine getirilmesi ve geliştirilmesi için malî kaynakları temin eder ve
bunları arttırır,
b) Müessese ve işletmelerin
ihtiyaç duyacağı her türlü mal ve hizmetin yurt içi ve yurt dışından
alınması ile ilgili usul ve esasları belirler, müessese, bağlı ortaklık,
işletme ve iştiraklerde üretilen her türlü mal ve hizmetin yurt içi ve yurt
dışında pazarlanması ve satılması faaliyetini yürütür, yürüttürür, koordine
eder.
c) Her nevi gayrimenkul
taşınmazı alır, satar, takas eder, kiralar veya kiraya verir, kendisine ait
veya başkasına ait taşınmazlar üzerinde ipotek tesis eder veya kaldırır,
inşa eder ve ettirir, aynî, sınaî, fikrî haklar alır ve satar, bunlar
üzerinde ipotek, rehin ve her türlü kanunî haklar tesis eder ve ettirir,
malî, ticarî, iktisadî taahhütlere girer,
ç) Müessese, bağlı ortaklık,
işletme ve iştirakler arasında koordinasyonu sağlar, çalışmaların verimli
ve kârlı olarak yerine getirilmesinin şartlarını oluşturur ve bunların
kanun, tüzük, kararname, yönetmelik, yönerge, kalkınma planları ve yıllık
programlar çerçevesinde gelişmelerini sağlayacak tedbirler alır ve verilen
diğer işleri yapar,
d) Müessese, bağlı ortaklık ve
işletmelerce üretilecek ve satışa sunulacak ürünlerle ilgili fiyat ve
tarifeleri tespit eder,
e) Müessese, bağlı ortaklık ve
işletmelerin, işletme bütçesi tekliflerini faaliyet alanına giren konularda
aldıkları iştirak kararlarını inceleyerek onaylar, yatırımların genel
ekonomi ve enerji politikalarına uyumunu sağlar,
f) Döküm, dövme, işleme, imal,
fabrika, imalathane, atölye ve servis istasyonları kurar veya işletir,
g) Gerekli yedek parça, takım,
makine ve teçhizatı ithal ve ihraç eder veya ettirir,
ğ) Kara nakliyatı için gerekli
vasıtalar satın alır, ithal veya imal ettirir, kiralar veya kiraya verir,
h) İlgili mevzuat kapsamında,
yurt içinde kurulmuş ve kurulacak olan ortaklıklara, şirketlere iştirak
eder ve kurulmuş teşebbüsleri tamamen veya kısmen devir alır,
ı) Faaliyet alanları ile ilgili
olarak araştırma, geliştirme (AR-GE) çalışmaları yapar, bu amaçla yurt
dışına personelini gönderebilir.
(3) Teşekkül, amaç ve
faaliyetlerini doğrudan doğruya veya müessese, bağlı ortaklık, işletme ve
iştirak ve diğer birimleri eliyle de yerine getirir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teşekkülün
Organları
Teşekkülün organları
MADDE
7 – (1) Teşekkülün organları,
yönetim kurulu ve genel müdürlüktür.
(2) Yönetim kurulu, Teşekkülün
en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır.
(3) Genel müdürlük, Teşekkülün
yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
Teşekkül
yönetim kurulunun oluşumu
MADDE
8 – (1) Yönetim kurulu bir başkan
ve beş üyeden oluşur.
(2) Genel müdür, yönetim kurulu
başkanıdır. İlgili Bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.
(3) Yönetim kurulu üyelerinden;
ikisi İlgili Bakanın, biri Hazine Müsteşarlığının Bağlı Olduğu Bakanın,
ikisi teşebbüs genel müdür yardımcıları arasından İlgili Bakanın teklifi
üzerine ortak karar ile atanır.
(4) Genel müdürün bulunmadığı
hallerde, genel müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından görevlendireceği
vekil yönetim kuruluna başkanlık yapar.
Yönetim kurulu üyelerinin nitelikleri, görev süreleri ve yönetim
kurulunun toplanması
MADDE
9 – (1) Teşekkül yönetim kurulu
üyeliklerine atanacakların, Devlet memurluğuna atanabilme genel şartlarına
sahip, yüksek öğrenim yapmış ve teşekkülün faaliyet alanı ile ilgili idari
ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır. Ancak, İlgili Bakanın teklifi
üzerine atanan üyelerden birinde idari veya mesleki ihtisasa sahip olma
şartı aranmaz.
(2) Teşekkül yönetim kurulu
başkan ve üyeleri; bir başka teşebbüste yönetim kurulu üyesi olamaz ve
rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamaz.
(3) Yönetim kurulu üyelerinin
görev süresi üç yıldır. Görev süresi sona erenler tekrar atanabilirler.
Atandıkları usule göre görevlerinden alınabilirler. Süre dolmadan üyeliğin
boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve şartların kaybedilmesi
halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.
(4) Yönetim kurulunun toplantı
yeri Teşekkülün merkezidir. Yönetim kurulu, önceden karar almak kaydıyla
bir başka yerde de toplanabilir.
(5) Yönetim kurulu, genel
müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tamsayısının
salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Oylarda
eşitlik olması halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış
sayılır. Toplantı günü ile saatini de gösteren gündem yönetim Kurulu
Başkanı tarafından tespit edilerek toplantıdan en az yirmidört saat önce
üyelere dağıtılır. Yönetim Kurulu kararıyla gündemde değişiklik
yapılabilir.
(6) Yönetim kurulu üyeleri de
kurul kararı alınmasına gerek görülen konuların görüşülmesi ve karara
bağlanmasıyla ilgili olarak önerge verebilirler ve önerge en geç ilk
yönetim kurulu toplantısının gündemine alınır.
(7) Olağanüstü hallerde yönetim
kurulu, beşinci ve altıncı fıkralarda belirtilen gündeme göre genel müdürün
daveti üzerine toplanabilir.
(8) Yönetim kurulunda oylar,
kabul ve ret şeklinde kullanılarak imza altına alınır. Çekimser oy
kullanılamaz. Ret oyu kullanan üye, kararın altına red gerekçesini yazarak
imzalar.
(9) Yönetim kurulu başkan ve
üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Yönetim kurulu
üyelerinden mazereti olanların toplantıdan evvel, mazeretlerini yönetim
kurulu başkanlığına bildirmesi gerekir. Arka arkaya dört toplantıya veya
bir yıl içinde toplam on toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üyeler
istifa etmiş sayılır. Yerlerine kalan süreyi tamamlamak üzere 233 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre atama yapılır.
(10) Toplantıya katılmayan
üyeler yazılı olarak veya vekil tayin etmek suretiyle oy kullanamazlar.
(11) Yönetim kurulu kararları,
noter tarafından onaylı karar defterine veya kalamozaya tarih ve sıra
numarası altında yazılır. Karar defterinin her sayfası toplantıya katılan
üyeler tarafından imzalanır.
(12) Yönetim kurulu
kararlarının en geç bir ay içinde karar defterine yazılıp imza işleminin
tamamlanması gerekir.
Teşekkül yönetim kurulunun görevleri ve yetkileri
MADDE
10 – (1) Yönetim kurulunun
görevleri ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
a) Kanun, KHK, tüzük,
yönetmelik, kalkınma planı ve yıllık programlar ile bu Ana Statü ve diğer
düzenlemeler çerçevesinde Teşekkül, müessese, bağlı ortaklık ve
işletmelerinin faaliyetlerini verimli ve kârlı olarak yerine getirmeleri
için gerekli şartları oluşturacak esasları ve işletme politikalarını,
Teşekkülün vizyonunu, misyonunu, hedef ve stratejilerini belirlemek,
belirlenen amaç ve hedeflerinin gerçekleştirilmesini sağlamak,
b) Teşekkülün idarî, malî ve
teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için
gerekli tedbirleri almak,
c) Teşekkül, müessese, bağlı
ortaklık ve işletmeler arasında koordinasyonu sağlayacak kararları almak,
ç) Teşekkül, müessese, bağlı
ortaklık ve işletmelerine ait yıllık program, bilânço ve netice hesapları
ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak hazırlanan
faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak,
d) Teşekkülün, bağlı ortaklığın
ve işletmelerinin yıllık çalışma programı ve performans hedeflerini görüşüp
karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek ve yıl sonu faaliyet
raporunu onaylamak, performans hedeflerine ulaşma yeterliliğini
değerlendirmek,
e) Teşekkül faaliyetlerinin
etkin bir şekilde yürütülebilmesi için Teşekkülün teşkilat yapısını
belirlemek ve gerekli organizasyonu ve çalışma usullerini belirleyerek
ilgili yönetmelik ve yönergelerin yürürlüğe girmesini sağlamak,
f) Genel müdürün teklifi
üzerine, Teşekkül ana organizasyon şemasında, genel müdür yardımcılarından
sonraki birinci ve ikinci kademede yer alan görevlere kadar genel müdürlük
üst birimlerinin kurulmasına veya kaldırılmasına karar vermek,
g) Genel müdürün teklifi
üzerine, bağlı ortaklığın genel müdür yardımcıları, 1 inci Hukuk Müşaviri,
daire başkanları, müessese ve işletme müdürleri ile yönetim kademesindeki
diğer personelin atamalarını yapmak,
ğ) Personele ilişkin hükümler
başlıklı 32 nci maddedeki esaslar çerçevesinde, Teşekkül ve bağlı ortaklık
çalışanlarının ücretlerini tespit etmek,
h) Teşekkül, müessese, bağlı
ortaklık ve işletme bünyesinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespit
etmek,
ı) Teşekkülün ihtiyaç duyduğu
mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin satın alma yetki limitlerini
belirlemek,
i) Teşekkülün ihtiyaçları için
taşınmaz alınması,satılması, takas edilmesi, kamulaştırılması, kendisine
veya başkasına ait taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edilmesi veya
kaldırılması, kiralanması veya kiraya verilmesi, aynî ve fikrî hakların
alınması ve satılması, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınması ve
kiralanması ile hizmet alımına karar vermek,
j) Genel müdürlük çalışmalarını
izlemek,
(2) Yönetim kurulu gerekli
gördüğü takdirde yetkilerinin bir bölümünü sınırlarını açıkça belirterek
genel müdüre devredebilir. Ancak yetki devri yönetim kurulunun
sorumluluğunu kaldırmaz.
Genel müdürlük
MADDE
11 – (1) Genel müdürlük;
a) Genel müdür,
b) Genel müdür yardımcıları,
c) Ana hizmet birimleri,
danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimlerden
oluşur.
Genel müdürün görevleri ve yetkileri
MADDE
12 – (1) Genel müdürün görevleri
ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
a) Teşekkülü; kanun, tüzük,
yönetmelik ve bu Ana Statü hükümleri ile yönetim kurulu kararları
doğrultusunda yönetmek,
b) Teşekkülü, idare ve yargı
mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı temsil etmek ve temsil yetkisini
gerektiğinde devretmek,
c) Bağlı ortaklığın genel müdür
yardımcıları, 1 inci Hukuk Müşaviri, daire başkanları, müessese ve işletme
müdürleri ile yönetim kademesindeki diğer personelin atanmalarını yönetim
kuruluna teklif etmek,
ç) Teşekkülün kaynaklarının
Teşekkülün amaç ve hedefleri doğrultusunda verimlilik ve kârlılık
esaslarına uygun olarak kullanılmasını sağlamak,
d) Teşekkül ana organizasyon
şemasında, genel müdür yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademede
yer alan görevlere kadar Genel müdürlük üst birimlerinin kurulması veya
kaldırılmasını yönetim kuruluna teklif etmek; üçüncü ve daha alt kademede
yer alan görevlere kadar birimler ile müessese ve işletmelerdeki birimlerin
kurulması, değiştirilmesi veya kaldırılmasını onaylamak,
e) Genel müdür yardımcılarının
iş bölümünü belirlemek,
f) Yönetim kurulu
toplantılarının gündemini ve zamanını belirlemek, toplantıları idare etmek,
g) Yönetim kurulu kararlarının
zamanında ve etkinlikle yerine getirilmesini sağlamak ve genel müdürlük
faaliyetleri hakkında yönetim kurulunu bilgilendirmek,
(2) Genel müdür, yönetim
kurulunun alt mercilere devredilemeyeceğini belirterek verdiği yetkiler
hariç, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını
astlarına devredebilir. Ancak, yetki devri genel müdürün sorumluluğunu
kaldırmaz.
(3) Kanun ve diğer mevzuat
hükümlerine göre belirtilen mercilerden izin alınmasını gerektiren
konularla ilgili yetki devri bu iznin alınmasından sonra yapılır.
Genel müdür yardımcılarının atanması
MADDE
13 – (1) Teşekkülün faaliyet
konusuna uygun ikisi teknik, biri idarî- malî nitelikli olmak üzere üç
genel müdür yardımcısı bulunur.
(2) Genel müdür yardımcısı
sayısı Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.
(3) Teşekkül genel müdür
yardımcılarının atanması, nitelikleri, görev yetki ve sorumlulukları
hakkında personel ile ilgili kanun, KHK ve diğer mevzuat hükümleri
uygulanır.
(4) Genel müdür yardımcıları;
İlgili Bakanın teklifi ve Başbakanın uygun görüşü üzerine Cumhurbaşkanı
tarafından atanır.
Genel müdür yardımcılarının görevleri ve yetkileri
MADDE
14 – (1) Genel müdür yardımcıları,
a) Teşekkül faaliyetlerini
genel müdür adına ve genel müdürün emir ve talimatlarına göre yerine
getirmek,
b) Koordinasyonuna verilen
görevlerin zamanında ve etkin olarak yerine getirilmesini sağlamak, gerekli
talimatları vermek ve uygulanmasını sağlamakla,
görevli ve yetkilidirler.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Müesseseler
Müesseselerin kurulması ve nitelikleri
MADDE
15 – (1) Sermayesinin tamamı
Teşekküle ait işletmeler müessese halinde teşkilatlandırabilir.
(2) Müesseselerin kurulması,
kaldırılması, diğer müesseselerle birleştirilmesi, çalışma konularının
genişletilmesi veya daraltılması, sermayelerinin arttırılması veya
azaltılması, işletme müdürlüğüne dönüştürülmesi; Teşekkül genel müdürünün
teklifi ve yönetim kurulunun kararıyla olur.
(3) Müesseseler, Teşekkül
yönetim kurulunun görüşü alınarak ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Yüksek
Planlama Kurulu kararı ile bağlı ortaklık veya iştirak haline
getirilebilir.
(4) Müesseseler, statülerinin
ticaret sicillerine kayıt ve ilanı ile tüzel kişilik kazanır.
(5) Müesseselerin statüsünde,
müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, idare merkezi, tahsis edilmiş
sermayesi ve sorumluluğunun sermayesi ile sınırlı olduğu hususlar yer alır.
(6) İşletmelerin müessese;
müesseselerin bağlı ortaklık haline getirilmesine ve benzeri her türlü yapı
değiştirmeye ait işlemler her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
(7) Müesseseler, 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine
tabidir.
(8) Müesseseler, 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Devlet
İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştayın denetimine tabi değildir.
Müesseselerin organları
MADDE
16 – (1) Müesseselerin organları;
yönetim komitesi ve müessese müdürlüğüdür.
(2) Yönetim komitesi,
müessesenin en yüksek seviyede karar organıdır.
(3) Müessese müdürlüğü,
müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
Müessese yönetim komitesi
MADDE
17 – (1) Yönetim komitesi bir
başkan ve dört üyeden oluşur.
(2) Yönetim komitesinin başkanı
müessese müdürüdür.
(3) Yönetim komitesinin üyeleri
müessesenin üst seviyedeki yöneticileri arasından, teşebbüs genel müdürünün
teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.
(4) Müessese yönetim komitesi
üyeliklerine atanacakların, teşebbüs yönetim kurulu üyelerinin nitelik ve
şartlarına sahip olmaları gerekir.
Yönetim komitesinin görev ve yetkileri ile toplanması
MADDE
18 – (1) Yönetim komitesi;
Teşekkülce tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlara uygun
olarak, verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin
yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkilidir.
(2) Toplantı yeri müessese
merkezidir. Teşekkül genel müdürünün izni ve müessese ile ilgili başka bir
yerde de toplanabilir.
(3) Yönetim komitesi, başkanın
daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile toplanır. Toplantı günü ile saatini de gösteren gündem başkan
tarafından tespit edilerek toplantıdan en az yirmidört saat önce üyelere
dağıtılır. Yönetim komitesi kararıyla gündemde değişiklik yapılabilir.
(4) Yönetim komitesi
üyelerinden en az ikisinin, görüşme konularını gösteren yazılı önergesi
üzerine belli günler dışında da toplantı yapılabilir.
(5) Yönetim komitesi, üye
tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır.
Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olur.
(6) Yönetim komitesinden karar
alınmasını gerektiren konulara ait teklifler müessese müdürü tarafından
komiteye getirilir ve gündeme alınır.
(7) Yönetim komitesi başkan ve
üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Mazereti olanların
durumları toplantıya ait tutanakta belirtilir.
(8) Olağanüstü hallerde üçüncü
fıkrada belirtilen gündeme göre başkanın daveti üzerine toplanabilir.
(9) Müessese müdürü herhangi
bir yönetim komitesi kararının uygulanmasında ciddi sakıncalar gördüğü ve
bu kararda komitece ısrar edildiği takdirde, konunun önce Teşekkül genel
müdürü tarafından incelenmesini isteyebilir. Genel müdür gerekli görürse
konunun Teşekkül yönetim kurulunca incelenerek kesin çözüme
kavuşturulmasını ister. Bu hususta Teşekkül genel müdürünün talimatı
alınıncaya veya Teşekkül yönetim kurulu karar verinceye kadar yönetim
komitesi kararı uygulanmaz. Teşekkül genel müdürünün talimatına veya
Teşekkül yönetim kurulu kararına uyulması zorunludur.
Müessese müdürü
MADDE
19 – (1) Müessese müdürü, Teşekkül
genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.
(2) Müessese müdürü olarak
atanabilmek için en az dört yıl kamu kurum ve kuruluşlarında olmak üzere
toplam asgari sekiz yıl başarı ile çalışmış olmak ve müessese müdürü olarak
atanabilmek için aranan diğer niteliklere sahip bulunmak gerekir.
Müessese müdürünün görev ve yetkileri
MADDE
20 – (1) Müessese müdürü;
müesseseyi, kanun, tüzük, yönetmelik hükümleri ile yönetim kurulu ve
yönetim komitesi kararları doğrultusunda yönetir.
(2) Müessese müdürü, idare ve
yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil eder. Temsil
yetkisini gerektiğinde devredebilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
İşletmeler,
Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler
İşletmelerin kuruluşu
MADDE
21 – (1) İşletmeler, Teşekkül genel
müdürünün teklifi ve yönetim kurulunun kararı ile kurulur.
Bağlı ortaklıkların kuruluşu
MADDE
22 – (1) Bağlı ortaklıklar;
a) Bir müessesenin bağlı
ortaklık haline getirilmesi,
b) Teşekkülün, iştiraklerdeki
hissesinin yüzde ellinin (% 50) üstüne çıkması,
c) Teşekkülün, sermayesinde
yüzde elliden (% 50) fazla hisseye sahip olduğu yeni bir şirket kurulması,
şeklinde oluşur.
(2) Mevcut müesseselerin veya
işletmelerin bağlı ortaklık haline getirilmesi Yüksek Planlama Kurulu, yeni
bağlı ortakların kurulması ise Bakanlar Kurulu Kararı ile olur.
Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler
MADDE
23 – (1) Sermayelerinin en az
yüzde doksanbiri (% 91) Teşekküle ait olan bağlı ortaklıkların genel kurulu
ve denetçileri bulunmaz.
(2) Özel kesim; bağlı
ortaklıktaki hisse oranı yüzde yirmi (% 20) ile yüzde kırk (% 40) arasında
ise yönetim kurulunda bir üye, yüzde kırk (% 40) ve daha fazla ise iki üye
bulundurma hakkına sahip olur.
(3) Bağlı ortaklık genel müdürü
hariç, Teşekkülün payını temsil etmek üzere atanmış olan bütün yönetim
kurulu üyeleri ile denetçiler başka bir bağlı ortaklık veya iştirakte
yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyesi olamazlar.
(4) Teşekkülü temsilen, bağlı
ortaklık yönetim kurulu üyesi olarak görev alacakların hisse senedi verme
yükümlülüğü, Teşekkül tarafından yerine getirilir.
(5) Yönetim kurulunun
toplanması ve diğer hususlarda Ana sözleşme ve 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümleri uygulanır.
(6) Bağlı ortaklık genel
müdürü, Teşekkül ve bağlı ortaklık yönetim kurulunca alınan kararların
uygulanması ve bağlı ortaklığın yönetiminde gereken gayret ve basireti
göstermekle yükümlü ve aksine davranışlardan sorumludur.
(7) Bağlı Ortaklıkların
kadrolarına, bağlı ortaklık yönetim kurulunun kararı ve Teşekkülün izni ile
atama yapılır. Teşekkül ile bağlı ortaklıklar veya bağlı ortaklıkların
kendi aralarındaki personel nakli, karşılıklı olarak muvafakat alınmak
kaydıyla Teşekkülün izni ile yapılır.
(8) Teşekkül, bağlı ortaklık ve
iştiraklere işletme organizasyonları ile bütçeleri, faaliyet raporları,
plan ve programları ve işletme ile ilgili malî, idari, ticarî, hukukî ve
teknik konularda yardımcı olur.
(9) Teşekkül, bağlı ortaklıklar
için her türlü krediyi alabilir, kefalet ve garanti verebilir, finansal
yardımda bulunabilir, bunun için gerekli tedbir ve kararlar alabilir.
Bunların satışlarından doğan her çeşit alacakları devir alabilir, devir ve
ciro edebilir.
(10) Bağlı ortaklıkların yıllık
periyodik teftişleri Teşekkül tarafından yerine getirilir. Teşekkül gerektiğinde
bağlı ortaklıklarda inceleme ve soruşturma yapabilir.
(11) Bağlı ortaklık, Teşekkül
yönetim kurulu tarafından tespit edilen yatırım, plânlama ve pazarlama ana
hedeflerine göre hareket eder.
Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdürü ve atamalar
MADDE
24 – (1) Bağlı ortaklıkların
yönetim kurulu, genel müdür dahil beş üyeden oluşur.
(2) Bağlı ortaklıkların genel
müdürleri ile kamu kesimini temsil eden yönetim kurulu üyelerinde, Teşekkül
genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri için öngörülen nitelik ve şartlar
aranır.
(3) Genel müdür, ilgili bakanın
teklifi üzerine ortak kararla atanır. Bağlı ortaklık genel müdürü aynı
zamanda yönetim kurulunun başkanıdır.
(4) Yönetim kurulunun en çok
iki üyesi, özel kesimi oluşturan ortaklıkların hisselerinin her yüzde
yirmisi (% 20) için yönetim kurulunda bir temsilci bulundurma hakkına sahip
oldukları dikkate alınarak genel kurulca seçilir.
(5) Yönetim kurulunun, genel
müdür ile özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve Teşekkülü temsil
edecek üyelerinden biri Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan,
diğerleri Teşekkülün ilgili olduğu bakan tarafından atanır.
(6) Bağlı ortaklık genel müdür
yardımcıları Teşekkül yönetim kurulu tarafından atanır.
Bağlı ortaklık denetçilerinin seçimi
MADDE
25 – (1) Bağlı ortaklıkların
denetim kurulu üç üyeden oluşur.
(2) Özel kesimi oluşturan
hisselerin toplam olarak yüzde yirmiyi (% 20) geçmesi halinde; özel kesimi
temsil eden üyeler, kendi aralarında oya katılanların çoğunluğu ile bu
kesimi temsilen bir üye seçerler.
(3) Denetim kurulunun geri
kalan iki üyesinden biri ilgili bakanlık, diğeri Hazine Müsteşarlığının
Bağlı Olduğu Bakan veya gerektiğinde üçüncü üye Teşekkül tarafından kendi
mensupları arasından ya da dışarıdan atanır.
(4) Denetçilerde, yönetim
kurulu üyesi için gerekli nitelik ve şartlar aranır. Ancak, denetçilerden
birinde mesleki ihtisas şartı aranmayabilir.
Bağlı ortaklık yönetim kurulunun ibrası
MADDE
26 – (1) Bağlı ortaklıkların,
bilânço ve kâr-zarar cetvellerini hazırlamaları ve en geç Mart ayı sonuna
kadar Yüksek Denetleme Kuruluna göndermeleri zorunludur.
(2) Yüksek Denetleme Kurulunun,
bağlı ortaklığa ilişkin raporunu hazırlaması ve en geç Mayıs ayı sonuna
kadar Teşekküle ve bağlı ortaklığa göndermesi gerekir.
(3) Bağlı ortaklık genel kurulu
en geç haziran ayının sonuna kadar toplanır ve Yüksek Denetleme Kurulunun
raporunu da dikkate alarak, kararlarını verir.
(4) Genel kurul kararlarına
ilişkin tutanak üç iş günü içinde Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.
Yüksek Denetleme Kurulu, bağlı ortaklık genel kurulunca alınan kararı,
Teşekkül hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.
İştiraklerin teşkili ve nitelikleri
MADDE
27 – (1) Teşekkül veya bağlı
ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki, Teşekkülün önerisi üzerine Yüksek
Planlama Kurulu kararı ile yapılır.
(2) Bir anonim şirkete iştirak
için Teşekkül veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en
az yüzde on beş (% 15) olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması
halinde de yüzde onbeş (% l5)'den aşağı düşürülemez.
(3) Aynı iştirake birden fazla
bağlı ortaklık katılamaz.
(4) Teşekkül iştiraklerine ait
hisse senetlerinin mülkiyeti Teşekküle, bağlı ortaklık iştiraklerine ait
hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa aittir.
İştiraklerin yönetimi
MADDE
28 – (1) Teşekkül ve bağlı
ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, Teşekkül ve bağlı
ortaklığı temsilen her yüzde onbeş (% 15) hisse için en az bir üye
bulundurulur. KHK.’nın geçici 2 nci maddesi hükümleri saklıdır.
(2) Teşekkül ve bağlı ortaklık
temsilcileri, Teşekkülün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından
ve imkân dâhilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın Teşekkül veya bağlı
ortaklık birimi içinde veya dışarıdan Teşekkül veya bağlı ortaklığın
yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.
(3) Teşekkül veya bağlı
ortaklık, 30 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen 29/6/1956 tarihli
ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince ortakların haiz oldukları
bütün haklara sahiptir.
(4) Teşekkül ve bağlı ortaklığa
ait iştiraklerin bilânço ve netice hesapları, Teşekkül ve bağlı
ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.
(5) Teşekkül ve bağlı
ortaklığın herhangi bir iştirakindeki hisse oranı % 20 ve daha az ise en az
bir, % 20’den fazla ise en az iki denetçi bulunur.
ALTINCI
BÖLÜM
Mali
Hükümler, Tasfiye ve Denetim
Plan, program, bütçe, gelir ve giderler, bilânço, netice hesapları
ve faaliyet raporları
MADDE
29 – (1) Teşekkül, yatırım ve
işletme faaliyetlerini plan, program ve bütçelere dayalı olarak yürütmek ve
bağlı ortaklıklarının da aynı esaslara uymasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Teşekkülün bağlı
ortaklıklarını da kapsayan yıllık genel yatırım ve finansman programı
takvim yılı başından en az yetmişbeş gün önce Bakanlar Kurulunca karara
bağlanır.
(3) Teşekkül ve bağlı
ortaklıkların işletme bütçeleri, her hesap dönemi için, yıllık genel
yatırım ve finansman programındaki hedefler esas alınarak hazırlanır ve
yönetim kurulunca onaylanır. İlgili bakanlığın veya Teşekkülün gerekli
görmesi durumunda daha uzun devreler için işletme bütçesi hazırlanabilir.
(4) Yıllık yatırım ve finansman
programlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğe uygun olarak
işletme bütçelerinde de gerekli düzeltmeler yapılır.
(5) Teşekkül ve bağlı
ortaklıkların, kesinleşen yıllık genel yatırım ve finansman programlarının
birer örneği; Hazine Müsteşarlığının Bağlı Olduğu Bakanlığa, Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna ve
ilgili bakanlıklara, işletme bütçeleri ise Genel Müdürlükçe ilgili
bakanlığa ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.
(6) Teşekkül, kalkınma planına
göre yapılması gereken yatırımlara ait malî, ekonomik ve teknik çalışmaları
zamanında yaparak projelerini hazırlar ve bağlı ortaklıklarının aynı
esaslar çerçevesinde hazırladıkları projeleri ekleyerek takvim yılı
başından yedi ay önce ilgili bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığına gönderir.
(7) Teşekkül; Bağlı ortaklıklar
arasında teknik projelerde ihtiyaçlar doğrultusunda standardizasyonun
sağlanması amacı ile teknik yardım yapar ve koordinasyonu sağlar.
(8) İlgili Bakanlık Teşekkül ve
bağlı ortaklıklarının projeleri üzerinde gerekli incelemeleri yaparak,
bunları yıllık genel yatırım ve finansman programına dâhil edilmek üzere
aynı yılın haziran ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığının Bağlı Olduğu Bakanlığa gönderir.
(9) Projesi hazır olmayan
yatırıma başlanamaz.
(10) Bilânçolar ve netice hesapları,
İktisadi Devlet Teşekkülleri Tekdüzen Muhasebe Sistemine göre belirlenen
tiplere uygun olarak, ait oldukları yılı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar
hazırlanır ve faaliyet raporlarıyla birlikte Başbakanlık Yüksek Denetleme
Kuruluna gönderilir.
Tasfiye
MADDE
30 – (1) 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme
birimlerinin ve iştiraklerin tasfiyesi, devir, satış ve işletme haklarının
verilmesi kararı Yüksek Planlama Kurulu tarafından verilir.
(2) Tasfiye, devir, satış ve
işletme haklarından elde edilerek Hazineye aktarılan hâsılaya karşılık,
tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi işlemine tabi
değerlerin Teşekkül hesaplarında kayıtlı değeri, Teşekkülün veya bağlı
ortaklığın sermayesinden tenzil edilir.
(3) Gerçek ve tüzel kişilerin,
29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunundan doğan hakları
saklıdır.
Denetleme
MADDE
31 – (1) Teşebbüsler, müesseseler
ve bağlı ortaklıklar, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu’nun malî, idarî
ve teknik yönden denetimine tabidir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Personele ilişkin hükümler
MADDE
32 – (1) Teşekkül, müessese ve
bağlı ortaklık personeli hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejimi esaslarını düzenleyen 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.
Diğer haklar ve görevler
MADDE
33 – (1) Teşekkülün amaç ve
faaliyet alanı, Hazineye intikal eden hisse senetleri, diğer haklar, tahvil
çıkarma ve diğer konularda 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri
uygulanır.
Ana statüye aykırı olmayan hükümler
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Ana Statüye
aykırı olmamak üzere TEMSAN Genel Müdürlüğünün mevcut yönetmelik, yönerge
ve sirküleri yenileri yürürlüğe girinceye kadar devam eder.
Yürürlük
MADDE
34 – (1) Bu Ana Statü yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
35 – (1) Bu Ana Statü hükümlerini
Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu yürütür.
Eki için tıklayınız
|