|
Maliye
Bakanlığından:
5746
SAYILI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİ
HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 1)
1. Giriş
Teknoloji
merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile
kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen
ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde,
teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet
öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin
çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleriyle ilgili olarak
28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanunda(1) belirtilen gelir vergisi stopajı teşviki
uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
1/4/2008
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren, 28/2/2008 tarihli
ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin
ikinci fıkrası ile 4 üncü maddesi aşağıdaki gibidir:
"(2)
Gelir vergisi stopajı teşviki: Kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji
merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile
kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen
ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde,
teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet
öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin; bu
çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için
yüzde doksanı, diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden
müstesnadır."
"MADDE 4 – (1) Bu Kanun kapsamındaki destek ve teşvik
unsurlarından yararlananların bu Kanunda öngörülen şartları taşıdıklarına
ilişkin tespitler en geç iki yıllık süreler itibarıyla yapılır.
(2)
Bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen gelir vergisi stopajı ve sigorta
primi işveren hissesine ilişkin teşviklerden yararlanacak olan destek
personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının yüzde onunu geçemez.
(3)
Asgari Ar-Ge personeli sayısının hesabında fiilen ve tam zamanlı olarak çalışan personelin üçer
aylık dönemler itibarıyla ortalaması esas alınır.
(4)
Bu Kanunda öngörülen şartların ihlali veya teşvik ve destek unsurlarının
amacı dışında kullanılması halinde, zamanında tahakkuk ettirilmemiş
vergiler yönünden vergi ziyaı doğmuş sayılır. Sağlanan vergi dışı destekler
ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle
tahsil edilir.
(5)
Bu Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlananlar;
193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı
bendi, 5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
ve 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun aynı mahiyetteki
hükümlerinden ayrıca yararlanamazlar.
(6)
Bu Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esaslar, TÜBİTAK’ın
görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından birlikte çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."
Destek
ve teşviklere yönelik uygulama ve denetim uygulama usul ve esasları
31/7/2008 tarihli ve 26953 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araştırma ve
Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği
ile belirlenmiştir.
3. Gelir Vergisi Stopajı Teşviki
Uygulaması
3.1. Uygulama Esasları
5746
sayılı Kanun uyarınca Ar-Ge Merkezi belgesi alabilmek için Ar-Ge
merkezlerinde en az 50 (elli) tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam
edilmesi zorunludur. Bu nedenle, gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanmak için Ar-Ge merkezlerinde en az 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam edilmesi gerekmektedir.
Ar-Ge
merkezleri dışında, teknoloji merkezi işletmelerinde Ar-Ge ve yenilik
projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde
ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanmak için personel sınırlaması bulunmamaktadır.
Gelir
vergisi stopajı teşvikinin hesaplanmasında kapsama giren personelin fiilen
Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın, toplam çalışma
zamanına oranı esas alınacaktır. Kanun kapsamında faaliyette bulunan
personelin, ay içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge ve yenilik
faaliyetleri ile ilgili olması halinde hak kazanılmış hafta tatili ve
yıllık ücretli izin süreleri de 50 (elli) tam zaman eşdeğerin hesabında bu
kapsamda değerlendirilerek gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasında
dikkate alınacaktır. Ancak, bir günde 8,
haftada 45 saatin üzerindeki çalışma süreleri ile ek çalışma
süreleri 50 (elli) tam zaman eşdeğerin hesabında dikkate alınmaz.
Kısmî
çalışma halinde ise, personelin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı
zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan
ücret tutarları Ar-Ge ve yenilik
harcaması olarak dikkate alınacaktır. Kısmî çalışan personelin hafta tatili
ve yıllık ücretli izin süreleri dikkate alınmaz.
Teşvik
uygulamasında istisna, Ar-Ge ve destek personelinin Ar-Ge ve yenilik
faaliyeti kapsamında fazla mesai dahil çalıştığı süreye ilişkin ücret
matrahına uygulanacaktır. Ücret matrahına söz konusu istisnanın uygulanması
sonucu vergiye tabi ücret ile bu ücret üzerinden yapılan stopaj tutarı
muhtasar beyannameye yansıtılacaktır.
Gelir
vergisi stopajına ilişkin teşviklerden yararlanacak olan destek
personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının yüzde onunu geçemez. Hesaplamalarda çıkan kesirler tama
tamamlanır. Destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı
Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçmesi halinde brüt ücreti en az
olan destek personelinin ücretinden başlanılarak hangi personelin
faydalanacağı belirlenir. Yararlanacaklar kapsamında olanların ücretleri
eşit ise işverenlerce belirleme yapılır.
Örnek
1: (X) Anonim Şirketine ait Ar-Ge merkezinde 70 tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli ve 6 tam zaman eşdeğer destek personeli çalışmakta olup, Ar-Ge
personelinin 9’u doktoralıdır. Doktoralı personel Bay (A)’ya, Ar-Ge
faaliyeti kapsamındaki çalışmasına ilişkin 2.000 YTL brüt ücret
ödenmektedir.
(X)
A.Ş.’nin bu kapsamda yapacağı ücret ödemelerinden Ar-Ge kapsamında
çalıştırılan doktoralı ve bekar personel Bay (A)’ya ait istisna uygulaması
aşağıdaki gibi olacaktır.
-
Brüt Ücret Tutarı 2.000
YTL
-
Vergiye Tabi Ücret Matrahı 1.700
YTL
[2.000-(2.000x %15=)]
(SSK. Primi İşçi Payı %14 + İşsizlik Sig.
Primi İşçi payı %1=%15)
- İstisna Edilen Vergi Matrahı Tutarı 1.530
YTL
(1.700YTL x 0.90 = )
- İstisna Dışı Ücret Matrahı 170
YTL
(1.700-1.530 =)
- Hesaplanan Vergi Tutarı 25,5
YTL
(170
YTLx%15=)
- Hesaplanan Asgari Geçim İndirimi 45,63
YTL
(265
seri no.lu Tebliğe göre hesaplanan tutar)
- Vergi dairesine ödenecek tutar -
(25,5-45,63=)
Böylece
Ar-Ge merkezinde çalışan Bay (A)’nın ücret gelirinden (1.530 YTLx %15=)
229,5 YTL tutarında vergi istisnaya tabi olacak, istisna dışında kalan
ücret matrahından hesaplanan 25,5 YTL tutarındaki gelir vergisi ise asgari
geçim indirimi uygulaması nedeniyle vergi dairesine ödenmeyecektir.
Söz konusu hesaplama, Ar-Ge kapsamında
çalışan doktoralı ve diğer personelin her biri için yapılarak, Ek:1 ve Ek:2’de yer alan
"İstihdam Edilen Ücretlilere İlişkin Bilgiler" ile "Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri
Kapsamında Ücret Ödemeleri İstisnasına İlişkin Bildirim" doldurulacak
ve muhtasar beyanname ekinde verilecektir.
Örnek 2: Bir yıldan beri
yürütülmekte olan iki adet Ar-Ge projesinden birisinin (M) Kamu kurumu
tarafından desteklenmesine karar verilmiş ve destek karar yazısı 1/7/2008
tarihi itibarıyla düzenlenmiştir. Bu projede çalışan araştırmacı ve bekar
Bayan (B)’nin almış olduğu 3.000 YTL’lik brüt ücrete ilişkin istisna
uygulaması aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
- Brüt Ücret Tutarı 3.000
YTL
- Ücret Matrahı 2.550
YTL
[3.000-(3.000x
%15=)]
(SSK.Primi
İşçi Payı %14 + İşsizlik Sig. Primi İşçi payı %1=%15 )
- İstisna Edilen Tutar 2.040
YTL
(2.550
YTL x 0.80 =)
- İstisna Dışı Ücret Matrahı 510
YTL
(2.550-2.040
=)
- Hesaplanan Vergi Tutarı 76,5
YTL
(510
YTL x %15=)
- Hesaplanan Asgari Geçim İndirimi 45,63
YTL
(265
seri no.lu Tebliğe göre hesaplanan tutar)
- Vergi dairesine ödenecek tutar 30,87
YTL
(76,5-45,63=)
Böylece
Kamu kurumu tarafından desteklen Ar-Ge projesinde çalışan Bayan (B)’nin
1/7/2008 tarihinden itibaren ücret gelirinden dolayı (2.040 YTLx%15=) 306 YTL tutarında vergi
istisnaya tabi olacak, istisna dışında kalan ücret matrahından hesaplanan
76,5 YTL tutarındaki gelir vergisinden ise 45,63 YTL tutarındaki asgari
geçim indiriminin mahsubu sonucu kalan 30,87 YTL muhtasar beyannameye dahil
edilerek vergi dairesine ödenecektir.
3.2. Uygulamanın Başlangıcı
Gelir
vergisi stopajı teşviki uygulaması 1/4/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe
girmiştir. Teşvik uygulamasından bu Kanun uyarınca yayımlanan
"Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin
Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nde yer alan usul ve esaslar
çerçevesinde yararlanılacaktır.
Bu
nedenle anılan yönetmelikte yeralan hükümler çerçevesinde;
-
Ar-Ge merkezlerinde, Ar-Ge merkezi belgesinin düzenlendiği,
-
Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, proje sözleşmesinin yürürlüğe
girdiği,
-
Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge ve yenilik projesinin
onaylandığı,
-
Teknogirişim sermaye desteklerinde, kamu idaresi tarafından iş planının
onaylandığı,
-
Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, destek
karar yazısının düzenlendiği veya proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği,
tarihten
itibaren gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılabilecektir.
Öte
yandan, 5746 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başlanılmış
olan Ar-Ge ve yenilik projelerinde;
-
Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projelerine ilişkin destek karar yazısı veya proje sözleşmesinin
1/4/2008 tarihinden önce yürürlüğe girmesi halinde 1/4/2008,
-
Ar-Ge merkezlerinde yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, Ar-Ge merkezi
belgesinin düzenlendiği,
tarih
itibarıyla gelir vergisi stopajı teşviki hükümlerinden
yararlanılacaktır.
4. Teşvik Uygulaması Dışında Kalan
Ödemeler ve Teşviki Sona Erdiren Haller
4.1. Teşvik Uygulaması Dışında Kalan
Ödemeler
5746
sayılı Kanunda belirtilen gelir vergisi stopajı teşvikinden kamu personeli
hariç olmak üzere teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde,
kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan
işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve
destek personelinin yararlanacağı belirtilmiş olup, aşağıda belirtilen
ödemeler nedeniyle gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasından
yararlanılamayacaktır.
-
Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamı dışındaki çalışmalara ait ücret
ödemeleri,
-
Ar-Ge ve yenilik projelerinde görev alan ve/veya işletmelerde çalışan
kamu personeline yapılan ücret
ödemeleri,
-
Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında ay içinde kısmî zamanlı olarak
çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin ve
mazeret izni gibi sürelere isabet eden ücret ödemeleri.
4.2. Teşvik Uygulamasının Sona Erdiği
Haller
Aşağıda
belirtilen hallerde gelir vergisi stopaj teşviki uygulanmaz:
-
5746 sayılı Kanuna göre Ar-Ge merkezi olabilme niteliği, geçici
verilendirme dönemini içeren üçer aylık dönemlerde en az 50 (elli) tam
zaman eşdeğer personel istihdam şartına bağlanmıştır. Kanunda belirtilen
sayıda personel istihdam şartının ihlal edildiği geçici vergilendirme
dönemi itibarıyla,
-
Ar-Ge ve yenilik projelerinde, projenin herhangi bir nedenle sona ermesi
veya projeye verilen desteğin son bulması hallerinde, Ar-Ge ve yenilik
faaliyeti bitmiş sayılacağından bu tarihten itibaren,
-
KOSGEB teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen projelerin herhangi bir
nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması hallerinde,
Ar-Ge ve yenilik faaliyeti de son bulacağından bu tarihten itibaren,
-
Rekabet öncesi işbirliği projesinde yer alan işletmeler, projenin herhangi
bir nedenle sona ermesi halinde bu tarihten itibaren, proje sözleşmesinin
iptal edilmesi halinde ise denetimin başlama tarihi itibarıyla,
gelir
vergisi stopajı teşvikinden yararlanılamayacaktır.
5. Diğer Hususlar
Tamamlanmamış
bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik
projesini devralan işletme, Tebliğin 3 üncü bölümünde belirtilen esaslar
çerçevesinde gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanır.
5746
sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan
personel için işverenler 5084 sayılı Kanun hükümlerinden aynı vergilendirme
dönemi içinde ayrıca yararlanamazlar. Ancak Ar-Ge ve destek personeli
dışında kalan personel ile tam zamanlı
Ar-Ge personeli sayısının %10’unu aşan destek personeli için gerekli
şartların taşınması halinde, 5084 sayılı Kanunda öngörülen destek ve teşvik
unsurlarından yararlanılabilir.
5746
sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile bu Tebliğin yayımlandığı tarih
arasında, Kanun ve buna ilişkin yayımlanan yönetmelik hükümlerinde
belirtilen şartları yerine getirmiş olup da Tebliğin yayımlandığı tarihe
kadar gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanmamış olanların talepte
bulunmaları halinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümlerine
göre gerekli düzeltme işlemleri yapılır.
Kanun
kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananların, teşvikten yararlanma
şartlarına haiz olmadıkları halde haksız yere yararlandıklarının tespiti
halinde, haksız yere yararlanılan teşvik tutarları 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanarak tahsil edilir.
Tebliğ
olunur.
EK: 1 İstihdam Edilen Ücretlilere İlişkin Bilgiler
EK: 2 Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri Kapsamında
Ücret Ödemeleri İstisnasına İlişkin Bildirim
————————————
1 12/3/2008 tarihli ve 26814
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
|