|
Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
ÖLÇÜ
ALETLERİ YÖNETMELİĞİ
(2004/22/AT)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
ve kapsam
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ikinci fıkrada
belirtilen cihaz ve sistemlerin; 4 üncü maddede belirtilen öncelikler
çerçevesinde piyasaya arz edilmesi ve/veya kullanıma sunulması halinde,
taşıması gereken şartları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; su sayaçları
(MI-001), gaz sayaçları ve hacim dönüştürme cihazları (MI-002), aktif
elektrik enerji sayaçları (MI-003), ısı sayaçları (MI-004), su haricindeki
sıvıların miktarlarını sürekli ve dinamik ölçen ölçme sistemleri (MI-005),
otomatik tartı aletleri (MI-006), taksimetreler (MI-007), malzeme ölçerler
(MI-008), boyutsal ölçüm cihazları (MI-009) ve egzoz gazı analiz cihazları
(MI-010) ile ilgili olarak bu Yönetmeliğin cihaza özgü eklerinde tanımlanan ölçüm fonksiyonu olan cihazları
ve sistemleri kapsar.
Dayanak
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar
Kanunu ile 29/6/2001 tarihli ve 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanuna dayanılarak,
b) 31/3/2004 tarihli ve
2004/22/EC sayılı Ölçü Aletleri Direktifine paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Alt montaj cihazı: Ölçü
aletine özgü eklerde tanımlanan bir ölçü aletini, uyumlu olduğu diğer
alt/ara montajlar veya bir başka ölçü aleti ile bir araya getiren ve
bağımsız olarak fonksiyon ifa eden
donanım cihazını,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını,
c) İmalatçı: Ölçü aletinin, bu
Yönetmeliğe uygunluğundan sorumlu olan ve kendi ismiyle piyasaya arz
edilmesi ve/veya kendi amaçları doğrultusunda kullanıma sunulmasını
sağlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,
ç) Komisyon: Avrupa
Komisyonunu,
d) Kullanıma sunma: Ölçü
aletinin, kullanım amaçları doğrultusunda kullanıcı için ilk kullanımını,
e) Müsteşarlık: Başbakanlık Dış
Ticaret Müsteşarlığını,
f) Norm doküman: Uluslararası
Yasal Metroloji Teşkilatı (OIML) tarafından kabul edilen teknik özellikleri
içeren dokümanı,
g) Ölçü aleti: Bu Yönetmelik
kapsamında ölçme fonksiyonuna sahip
olan cihaz veya sistemi,
ğ) Piyasaya arz: Kullanıcı için amaçlanan bir ölçü
aletinin bedelli yada bedelsiz olarak
piyasada yer alması için yapılan ilk faaliyeti,
h) Uyumlaştırılmış standard:
Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine Avrupa Parlamentosunun
98/34/EC Direktifine uygun olarak Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN),
Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) ve Avrupa
Telekomünikasyon Standardları Enstitüsünün
(ETSI) ikisi veya üçünün birlikte çalışarak uyumlaştırdıkları bir
teknik dokümanı,
ı) Üye Devletler: Avrupa
Birliğine Üye Devletleri,
i) Yasal metrolojik kontrol:
Kamu menfaati, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu düzeni, tüketicilerin ve çevrenin
korunması, vergi ve harçların toplanması, adil ticaret gibi sebeplerle bir
ölçü aletinin ölçme işlemlerinin kontrolünü,
j) Yetkili temsilci: Bu
Yönetmeliğin kapsamındaki işler için bir imalatçı tarafından kendi adına
hareket etmek amacıyla yazılı olarak yetkilendirilen gerçek ya da tüzel
kişiyi
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Düzenlemeler, Alt Montaj Cihazları,
Temel Gerekler, Uygunluk İşareti,
Piyasaya
Arz Kullanıma Sunma ve Uygunluk Değerlendirmesi
Düzenlemeler
MADDE
4 – (1) Bakanlık, gerekli gördüğü
hallerde; kamu menfaati, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu düzeni,
çevrenin ve tüketicinin korunması, vergi ve harçların toplanması ile adil
ticaret gibi sebeplerle 1 inci maddede belirtilen ölçü aletlerinin
kullanımı ile ilgili olarak
düzenleme yapar.
(2) Bakanlık, ölçü aletlerinin
kullanımına ilişkin bir düzenleme yapmadığı taktirde, bununla ilgili
sebepleri Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona ve Üye Devletlere bildirir.
Alt
montaj cihazları
MADDE
5 – (1) Alt montaj cihazları için
temel gereklerin öngörüldüğü özel eklerin bulunduğu durumlarda, söz konusu
cihazlara, özel eklerde belirtilen gerekleri karşılaması koşuluyla bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
(2) Alt montaj cihazları ile
ölçü aletlerinin uygunluk değerlendirmesi birbirinden bağımsız olarak ve
ayrı ayrı yapılabilir.
Temel
gerekler
MADDE
6 – (1) Bir ölçü aleti, EK-1’de
yer alan temel gerekler ve ilgili ölçü aletine özgü ekte yer alan gerekleri
karşılamak zorundadır.
(2) Bakanlık, ölçü aletinin
doğru kullanımı için ihtiyaç duyulması halinde EK-1’de veya ilgili ölçü
aletine özgü eklerde atıfta bulunulan bilgiyi Türkçe isteyebilir.
(3) Bir ölçü aletinin temel gereklere uygunluğu 9 uncu maddeye göre değerlendirilir.
Uygunluk
işareti
MADDE
7 – (1) Bir ölçü aletinin bu
Yönetmelikte belirtilen hükümlerin tamamına uygunluğu, 16 ncı maddede
belirtilen "CE" işareti ve
ona ek olarak metroloji işaretinin aletin üzerindeki varlığı ile
gösterilir.
(2) "CE" işareti ve
ek metroloji işareti, ölçü aletine imalatçı tarafından ya da onun
sorumluluğu altında iliştirilir. Bu işaretler gerektiğinde imalat sürecinde
iliştirilebilir.
(3) Bir ölçü aleti üzerine,
"CE" işareti ve ek metroloji işaretinin anlamı ve/veya
şekli konusunda üçüncü tarafları yanıltacak işaretlerin iliştirilmesi
yasaktır. Bir ölçü aleti üzerine, "CE" işareti ve ek metroloji işaretinin
görünürlüğü ve okunabilirliği engellenmeyecek şekilde başka bir işaret iliştirilebilir.
(4) Ölçü aletinin,
"CE" işaretinin iliştirilmesini gerektiren bu Yönetmelik
dışındaki başka yönetmelikler kapsamında tedbirlere de tabi olması
durumunda, işaret söz konusu ölçü aletinin diğer yönetmelik gereklerine de
uygun olduğunu gösterir. Bu durumda, ölçü aletinin beraberinde verilen doküman, uyarı ve talimatlarda, söz
konusu yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanması ile ilgili referanslara
yer verilir.
Piyasaya
arz ve kullanıma sunma
MADDE
8 – (1) Bakanlık, 7 nci maddeye
uygun olarak "CE" işareti ve ek metroloji işaretini taşıyan
herhangi bir ölçü aletinin piyasaya arz edilmesini ve/veya kullanıma
sunulmasını bu Yönetmelik kapsamındaki nedenlerden dolayı engelleyemez.
(2) Bakanlık, ölçü aletlerinin
bu Yönetmeliğin gereklerini karşılaması halinde piyasaya arz edilmesi
ve/veya kullanıma sunulmasını temin etmek üzere gerekli tüm tedbirleri
alır.
(3) Bakanlık, bir ölçü
aletinin, yerel iklim koşullarının gerekli kıldığı kullanıma sunma
koşullarını karşılamasını talep edebilir. Bu gibi durumlarda Bakanlık,
Ek-1’de yer alan Tablo-1’
deki uygun üst ve alt sıcaklık limitlerini seçer ve amaçlanan kullanım
yerinin açık ya da kapalı olup olmayacağını
ve yoğunlaşan ya da
yoğunlaşmayan nem koşullarını belirler.
(4) Bir ölçü aleti için farklı
doğruluk sınıfları tanımlandığında;
a) Kullanıma sunma başlığı altındaki ölçü
aletine özgü ekler belirli uygulamalar için kullanılacak olan doğruluk
sınıflarını gösterir.
b) Diğer tüm durumlarda
Bakanlık, ülke içindeki tüm doğruluk sınıflarının kullanımına imkan
sağlamak üzere, belirli durumlardaki uygulamalar için kullanılacak olan
doğruluk sınıflarını, tanımlanan sınıflar içinden tespit eder.
c) (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen her iki durumda da, bir üst doğruluk sınıfındaki ölçü aletleri
kullanıcının tercih etmesi halinde kullanılabilir.
(5) Bakanlık; Yönetmeliğe uygun
olmayan ölçü aletinin, uygunsuzluğunun görünür bir işaret ile açıkça
gösterilmesi ve uygunsuzluk giderilinceye kadar ölçü aletinin piyasaya arz
edilmeyeceğinin ve kullanıma sunulmayacağının belirtilmesi halinde, ticari
fuarlarda, sergilerde, gösterimlerde sergilenmesine engel olamaz.
Uygunluk
değerlendirmesi
MADDE
9 – (1) Bir ölçü aletinin temel
gereklere ilişkin uygunluk değerlendirmesi, imalatçının ölçü aletine özgü ekte listelenen
uygunluk değerlendirmesi prosedürleri arasından seçeceği birinin
uygulanması ile yerine getirilir. İmalatçı gerektiğinde ölçü aletleri ya da
ölçü aletleri grupları için 10 uncu maddede belirlenen teknik dokümantasyonu
sağlamak zorundadır.
(2) Prosedürler ile ilgili
uygunluk değerlendirme modülleri EK-A ile EK-H1 arasında tanımlanmıştır.
(3) Uygunluk değerlendirmesi
ile ilgili kayıt ve yazışmalar, Türkçe veya uygunluk değerlendirmesi
prosedürlerini yürüten onaylanmış kuruluşun seçeceği bir üye ülkenin resmi
dilinde yapılır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teknik Dokümantasyon, Bildirim,
Onaylanmış Kuruluş Kriterleri,
Uyumlaştırılmış
Standardlar ve Norm Dokümanlar
Teknik
dokümantasyon
MADDE
10 – (1) Teknik dokümantasyon, bir
ölçü aletinin tasarım, üretim ve çalışmasını anlaşılır ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunun
değerlendirilmesini sağlar şekilde düzenlenir.
(2) Teknik dokümantasyon,
aşağıdaki hususları sağlayacak şekilde yeterince detaylandırılmak
zorundadır.
a) Metrolojik
karakteristiklerin tanımlanması,
b) Uygun yöntemler kullanılarak
doğru ayarlandığında üretilen ölçü aletlerinin metrolojik performansının
yeniden üretilebilirliği,
c) Ölçü aletinin doğruluğu.
(3) Teknik dokümantasyonun
mümkün olduğunca ölçü aletinin tipi ve/veya tanımı ile uygunluk
değerlendirmesi için aşağıdaki hususları içermesi gerekir.
a) Ölçü aletinin genel tanımı,
b) Tasarım ve imalat çizimleri, bileşenler, alt montaj
cihazları ve elektrik devreleri gibi unsurların planları,
c) Uygun üretimi sağlamak için
imalat prosedürleri,
ç) Uygulanabildiği durumlarda,
elektronik cihazların özelliklerini ve çalışmasını açıklamak üzere; çizim,
diyagram, mantık akış diyagramı ve genel yazılım bilgilerini içeren tanımı,
d) Ölçü aletinin çalışmasını da
içeren, (b), (c) ve (ç) bentlerinin
anlaşılması için gerekli tanımlamaları
ve açıklamaları,
e) 13 üncü maddede atıfta
bulunulan, tamamen veya kısmen uygulanan standard ve/veya norm dokümanların
listesi,
f) 13 üncü maddede atıfta bulunulan
standardların ve/veya norm dokümanların uygulanmadığı durumlarda,
temel gereklerinin karşılanması için
benimsenen çözümlerin açıklamaları,
g) Tasarım hesaplamaları ve muayenelerinin
sonuçları,
ğ) Gerekmesi halinde tip ve/veya ölçü aletlerinin nominal
çalışma şartları ve belirlenmiş çevresel bozukluklar altında bu
Yönetmeliğin gerekleri ile gaz, su, ısı ve su haricindeki sıvı sayaçlarının
dayanıklılık özelliklerini karşıladığını gösteren test sonuçları,
h) Tasarımdakiler ile benzer
olan parçalar içeren ölçü aletleri ile ilgili AT tip inceleme sertifikaları
ya da AT tasarım inceleme sertifikaları.
(4) İmalatçı tarafından mühürlerin ve işaretlerin yerleri
belirtilir.
(5) İmalatçı, gerekmesi halinde
ölçü aletinin arabirimlere ve alt
montaj cihazlarına uygunluk
şartlarını göstermek zorundadır.
Bildirim
MADDE
11 – (1) Bakanlık, 9 uncu maddede
atıfta bulunulan uygunluk değerlendirme modülleri ile ilgili görevleri
yürütmek üzere belirlediği kuruluşu, ölçü aleti türünü, dördüncü fıkraya
uygun olarak kuruluşa verilen kimlik numaralarını ve gerektiğinde bunlara
ek olarak ölçü aletinin doğruluk sınıflarını, ölçüm aralığını, ölçüm
teknolojisini ve bildirimin kapsamını sınırlayan diğer ölçü aleti
özelliklerini Müsteşarlık aracılığıyla Üye Devletlere ve Komisyona
bildirir.
(2) Bakanlık, söz konusu
kuruluşların görevlendirilmesinde 12 nci maddede belirtilen kriterleri
uygular. Referansları Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmış olan
uyumlaştırılmış AB standardlarına karşılık gelen ulusal standardlarda
belirtilen kriterleri karşılayan kuruluşların ilgili kriterleri yerine
getirdiği kabul edilir. Bakanlık, bu ulusal standardların referans
numaralarını yayımlar. Bakanlık 4 üncü maddede belirtilen görevler için
mevzuatı yürürlüğe koymamış ise, o ölçü aleti ile ilgili işler için bir
kuruluş atamak ve bildirimde bulunmak hakkını saklı tutar.
(3) Bakanlık, bir kuruluşun bildirimini yaptığında,
a) Kuruluşun, 12 nci maddede
belirtilen kriterleri karşılamaya
devam etmesini sağlar.
b) Kuruluşun bu kriterleri
karşılamadığını tespit ettiği taktirde söz konusu bildirimini geri çeker.
Bakanlık bu şekildeki bir geri çekme ile ilgili olarak Müsteşarlık
aracılığıyla Üye Devletleri ve Komisyonu derhal haberdar eder.
(4) Komisyon tarafından
onaylanmış kuruluşların her birine bir kimlik numarası verilir. Komisyon,
Avrupa Birliği Resmî Gazetesi C serisinde, birinci fıkrada belirtilen
bildirim kapsamındaki bilgiler ile birlikte onaylanmış kuruluşların
listesini yayımlar ve bu listenin güncel durumda tutulmasını sağlar.
Onaylanmış
kuruluş kriterleri
MADDE
12 – (1) Bakanlık, 11 inci
maddenin birinci fıkrasına göre görevlendirilecek kuruluşlarda aşağıda yer
alan hususları göz önünde bulundurur.
a) İmalatçı ile kuruluş
arasında uygunluk değerlendirmesi amacıyla yapılacak olan teknik bilgi alış
verişi hariç, uygunluk değerlendirmesi yapan kuruluş, kuruluşun yöneticisi
veya personeli;
1) Değerlendirecekleri ölçü
aletinin tasarımcısı, imalatçısı, tedarikçisi, montajcısı, kullanıcısı veya
bunlardan her hangi birinin yetkili temsilcisi,
2) Ölçü aletinin tasarım,
imalat, pazarlama ya da bakım işleri ile doğrudan ilişkili ve bu tür
faaliyetlere giren tarafların temsilcisi
olamaz.
b) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluş, kuruluşun yöneticisi ve personeli, değerlendirmelerin
sonuçları ile ilgili çıkarları olan kişiler ya da gruplardan gelebilecek ve
kararlarını ya da uygunluk değerlendirmesi sonuçlarını etkileyebilecek olan
özellikle mali baskı olmak üzere her türlü baskı ve etkiden uzak olmak
zorundadır.
c) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluş;
1) Metroloji alanında en üst
düzeyde mesleki doğruluk ve yeterliliğe sahip olmak,
2) Belirli görevleri taşerona
yaptıracak olması halinde, taşeronun Yönetmeliğin gereklerini
karşıladığından emin olmak,
3) Taşeronun nitelikleri ve
Yönetmelik kapsamında yaptığı işlerle ilgili dokümanları Bakanlığın
kullanımı için muhafaza etmek
zorundadır.
ç) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluşun; kendisi tarafından veya kendi adına ve sorumluluğu altında
yapılmış olan tüm uygunluk değerlendirme görevlerini yerine getirebilme
yeteneğine ve uygunluk değerlendirmesinin gerektirdiği idari ve teknik
faaliyetleri doğru olarak yerine getirmek için gereken personel ve
imkanlara sahip olması gerekir.
d) Uygunluk değerlendirmesi yapan
kuruluş personeli;
1) Kuruluşun sorumluluğundaki
tüm uygunluk değerlendirmesi faaliyetlerini kapsayan teknik ve mesleki
eğitime,
2) Yapacağı işlerle ilgili
yeterli bilgi ve deneyime,
3) Görevlerin yerine
getirildiğini gösteren sertifikaları, kayıtları ve raporları düzenleyecek
niteliğe
sahip olmak zorundadır.
e) Kuruluşun, kuruluş
yöneticisi ve personelinin alacakları ücret yapılan işlerin sayısına ve bu
işlerin sonuçlarına bağlı olamaz.
f) Devlet tarafından karşılanan
sorumluluk sigortası bulunmadığı takdirde kuruluş, özel sorumluluk sigortasına sahip olmak
zorundadır.
g) Kuruluşun yönetici ve
personeli, bu Yönetmeliğe göre belirlenen görevlerin yerine getirilmesinde
elde edecekleri tüm bilgilerle ilgili olarak, Bakanlık yetkilileri ile
yapacakları bilgi alışverişi
dışında, mesleki gizlilik kurallarına bağlı kalmak ve bunları
uygulamak zorundadır.
Uyumlaştırılmış
standardlar ve norm dokümanlar
MADDE
13 – (1) Bakanlık, bir ölçü
aletinin Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nin C serisinde referans numarası
yayımlanan uyumlaştırılmış Avrupa standardının ilgili bölümlerine karşılık
gelen ulusal standardların ilgili bölümlerine uygun olması halinde EK-1’de ve ölçü aletine özgü eklerde
belirtilen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(2) Ölçü aletinin birinci
fıkrada belirtilen ulusal standardların ilgili bölümleri ile kısmen uyumlu olması halinde Bakanlık,
ölçü aletinin ulusal standardın uygun olduğu bölümlerine karşılık gelen temel gereklere uygun olduğunu
kabul eder.
(3) Bakanlık, birinci fıkrada
belirtilen ulusal standardların referans numaralarını yayımlar.
(4) Bakanlık, ölçü aletinin; AB
Resmî Gazetesi’nin C Serisinde referans numarası yayımlanan ve 15 inci
maddede belirtilen kuruluşun hazırladığı norm dokümanlar ile listelerin
ilgili bölümlerine uygun olması halinde, EK-1’de ve ölçü aletine özgü
eklerde belirtilen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(5) Bakanlık, ölçü aletinin
dördüncü fıkrada belirtilen norm dokümana
kısmen uyumlu olması halinde, ölçü aletinin ilgili kısmına karşılık
gelen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(6) Bakanlık, dördüncü fıkrada
belirtilen norm dokümanın referans numaralarını yayımlar.
(7) İmalatçı, EK-1’de ve ilgili
ölçü aletlerine özgü eklerde belirtilen
temel gerekler ile uyum sağlayan herhangi bir yöntemi seçebilir.
Ayrıca imalatçı, uygunluk varsayımından yararlanmak için, ilgili
uyumlaştırılmış Avrupa standardlarını ya da bu maddede atıfta bulunulan
norm dokümanlar ile listelerde belirtilen yöntemleri doğru olarak uygular.
(8) Bakanlığın, 10 uncu
maddenin üçüncü fıkrasının (ğ) bendinde yer alan testlere uygunluğu kabul
etmesi için, test programı bu maddede belirtilen dokümanlara göre yapılır
ve test sonuçları temel gerekleri karşılamak zorundadır.
Standardların
temel gerekleri karşılamaması
MADDE
14 – (1) 13 üncü maddenin birinci,
ikinci ve üçüncü fıkralarında atıfta bulunulan uyumlaştırılmış Avrupa
standardlarının, EK-1’de ve ilgili ölçü aletlerine özgü eklerde atıfta
bulunulan temel gerekleri tamamen karşılamadığının tespit edilmesi halinde
Bakanlık, konuyu gecikmeksizin nedenlerini de belirterek Müsteşarlık
aracılığıyla Komisyona bildirir.
Bilgilendirme
MADDE
15 – (1) Bakanlık, bu Yönetmelik
kapsamındaki konular ile ilgili olarak Uluslararası Yasal Metroloji
Teşkilatı’nın (OIML) çalışmaları hakkında ilgili tarafların bilgilendirilmesi için gerekli tedbirleri
alır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
İşaretleme, Piyasa Gözetimi ve
Denetimi, İdari İşbirliği, Koruma Tedbirleri,
Uygun
Olmayan İşaretleme, Reddetme veya
Sınırlama Kararı
İşaretleme
MADDE
16 – (1) 7 nci maddede belirtilen
"CE" işareti, 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına
Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
tanımlanan "CE"
sembolünden oluşur. "CE" işaretinin, en az 5 mm yüksekliğinde olması
gerekir.
(2) Ek metroloji işareti; büyük
"M" harfini ve
iliştirildiği yılın son iki rakamını içerecek şekilde bir dikdörtgen
ile çevrelenir. Dikdörtgenin yüksekliğinin "CE" işaretinin
yüksekliğine eşit olması ve ek metroloji işaretinin "CE"
işaretinin hemen yanında bulunması gerekir.
(3) Uygunluk değerlendirme
prosedürü gerektiriyorsa 11 inci maddede belirtilen onaylanmış
kuruluşun kimlik numarası,
"CE" işaretini ve ek metroloji işaretini takip eder.
(4) Ölçü aleti, alt montaj
cihazı olmayan bir grup cihazla birlikte çalışıyorsa, işaretler ana cihaza;
çok küçük ya da çok hassas ise, bu Yönetmeliğin gerektirdiği dokümanlara ve
varsa ambalajına iliştirilir.
(5) "CE" işareti, ek
metroloji işareti ve onaylanmış kuruluşun kimlik numarası, silinemez,
çıkarılamaz, açıkça görülebilecek ya
da kolayca erişilebilecek şekilde iliştirilir.
Piyasa
gözetimi ve denetimi ve işbirliği
MADDE
17 – (1) Bakanlık, metrolojik
kontrole tabi olan ancak bu Yönetmeliğe uygun olmayan ölçü aletlerinin piyasaya arz edilmesinin
ve kullanıma sunulmasının yasaklanması için gerekli önlemleri alır.
(2) Bakanlık, piyasa gözetimi
ve denetimi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi konusunda Avrupa Birliğine
Üye Ülkelerin yetkili otoriteleri ile;
a) Muayenesi yapılan ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğe uyumu ve muayenelerin sonuçları
hakkındaki bilgileri,
b) Onaylanmış kuruluşlar
tarafından verilen AT tip inceleme, tasarım inceleme belgeleri ile ekleri
ve bu belgelere yapılan eklemeler, değişiklikler ve geri çekmeleri,
c) Onaylanmış kuruluşlar
tarafından düzenlenen kalite sistemi onayları, kalite sistemlerinin reddedilmesi ve geri çekilmesi ile ilgili
bilgileri,
ç) Diğer yetkili kuruluşların
talep etmesi halinde, onaylanmış
kuruluşlarca düzenlenen değerlendirme raporları
hakkında işbirliği yapar.
(3) Bakanlık, bildirimini
yaptığı onaylanmış kuruluşların düzenlediği sertifika ve kalite sistemi
onayları ile ilgili tüm bilgilerin ulaşılabilir olmasını sağlar.
(4) Bakanlık, hangi yetkili
kuruluşun bu şekilde bir bilgi alışverişi için belirlendiği konusunda Üye
Devletleri ve Komisyonu Müsteşarlık aracılığıyla bilgilendirir.
Koruma
tedbirleri
MADDE
18 – (1) Bakanlık, "CE"
işareti ve ek metroloji işaretlerini taşıyan, kullanım talimatlarına göre
çalıştırılan bir ölçü aletinin
tamamının veya bir parçasının bu Yönetmelikte belirtilen metrolojik
performansla ilgili temel gerekleri karşılamadığını tespit ederse; bu ölçü
aletlerinin piyasadan toplatılması, piyasaya arz edilmesinin veya kullanıma
sunulmasının yasaklanması veya sınırlandırılması için gerekli tedbirleri
alır.
(2) Bakanlık, yukarıda
belirtilen tedbirlerin alınmasına karar verirken, uygunsuzluğun sistematik ya da rasgele olmasını dikkate
alır ve uygunsuzluğun sistematik olduğunu tespit ederse, alınan önlemleri
gerekçeleri ile birlikte derhal Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona
bildirir.
Uygun
olmayan işaretleme
MADDE
19 – (1) Bakanlığın,
"CE" işareti ve ek metroloji işaretinin uygun olmayan şekilde
iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, imalatçı ya da onun yetkili temsilcisi aşağıdaki hususları yerine
getirmekle yükümlüdür.
a) 18 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen
hususların dışındaki durumlarda ölçü
aletini, "CE" işareti ve
ek metroloji işaretleri ile ilgili hükümlere uygun hale getirmek,
b) Bakanlık tarafından
belirlenen şartlar dahilinde ihlale son vermek.
(2) Yukarıda belirtilen ihlalin
devam etmesi halinde, Bakanlık, 18 inci madde uyarınca ölçü aletinin
toplatılması, piyasaya arz edilmesi veya kullanıma sunulmasının
yasaklanması ya da sınırlandırılması için gerekli tedbirleri alır.
Reddetme
veya sınırlama kararı
MADDE
20 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca,
bir ölçü aletinin toplatılması, piyasaya arz edilmesinin veya kullanıma
sunulmasının yasaklanması veya sınırlandırılması yönünde alınan karar,
doğru ve somut gerekçelere dayanmak zorundadır. Bu karar; ilgili tarafa,
sahip olunan yasal haklar ve bu haklarla ilgili süre kısıtlamalarını da
içerecek şekilde gecikmeksizin bildirilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE
21 – (1) Aşağıdaki yönetmelikler
yürürlükten kaldırılmıştır.
a) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gaz Sayaçları Yönetmeliği (71/318/AT),
b) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Sayaçlara Dair Yönetmelik (71/319/AT),
c) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Sayaçların Yardımcı Donanımlarına Dair Yönetmelik (71/348/AT),
ç) 5/6/2002 tarihli ve 24776
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzunluk Ölçerlere Dair Yönetmelik
(73/362/AT),
d) 26/4/2002 tarihli ve 24737
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Soğuk Su Sayaçları Yönetmeliği
(75/33/AT),
e) 6/8/2002 tarihli ve 24838
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürekli Tartım Yapan Bant Basküllerine
Dair Yönetmelik (75/410/AT),
f) 15/2/2001 tarihli ve 24319
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Sayaçları Yönetmeliği
(76/891/AT),
g) 14/4/2002 tarihli ve 24726
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taksimetre Yönetmeliği (77/95/AT),
ğ) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Ölçüm Sistemlerine Dair Yönetmelik (77/313/AT),
h) 2/8/2002 tarihli ve 24834
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otomatik Kontrol ve Sınıflandırma
Terazilerine Dair Yönetmelik (78/1031/AT),
ı) 5/5/2002 tarihli ve 24746
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıcak Su Sayaçları Yönetmeliği
(79/830/AT).
Elektromanyetik
korunma
MADDE
22 – (1) 24/10/2007 tarihli ve
26680 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektromanyetik Uyumluluk
Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen elektromanyetik korunma
gerekleri ile emisyon gereklerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına devam
olunur.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 1/1/2009 tarihinden
önce 21 inci maddede belirtilen yönetmeliklere uygun olarak düzenlenen tip
onayları, üzerlerinde belirtilen süre kadar geçerli olup; Bakanlık,
belgelendirildikleri tarihteki mevzuata uygun olarak bunların kullanıma
sunulmasına ve piyasaya arz edilmesine izin verir. Ancak bu süre hiçbir
şekilde 29/10/2016 tarihini geçemez. Süresiz tip onaylarına sahip ölçü
aletlerinin piyasaya arz ve kullanıma sunulma süreleri de 29/10/2016 tarihinde
sona erer.
(2) 21 inci maddede yer alan
yönetmelikler kapsamındaki ölçü aletleri, 1/1/2009 tarihine kadar, bu
yönetmeliklerin ilgili maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olarak
belgelendirilebilir.
Yürürlük
MADDE
23 – (1) Bu Yönetmeliğin 21 inci
maddesi 1/1/2009 tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
24 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK 1
TEMEL GEREKLER
Ölçüm sonucundan
etkilenebilecek tarafların sonuçtan güven duyabilmesi için ölçü aletinin
yüksek düzeyde bir metrolojik koruma sağlaması ve ölçüm teknolojisi ile
ölçüm verilerinin güvenliği açısından da yüksek düzeyde bir kalite
sağlayacak şekilde tasarımlanıp imal
edilmesi gerekir.
Ölçü aletlerinin sağlayacağı
gerekler aşağıda belirtilmekte olup,
uygun yerlerde, genel gereklerin
belirli durumları hakkında daha çok ayrıntıya yer veren ve
MI-001’den MI-010'a kadarki eklerde yer alan belirli ölçü aletleri için
verilmiş gerekler de uygulanır.
Gereklerin yerine getirilmesi
için kullanılacak yöntemlerde, ölçü aletinin amaçlanan kullanımı ve
öngörülebilen yanlış kullanımı da
dikkate alınır.
TANIMLAR
Ölçülen büyüklük: Ölçülen
büyüklük, ölçüme tabi olan belirli miktardır.
Etki büyüklüğü: Etki büyüklüğü,
ölçülen büyüklük olmayan, ancak ölçüm sonucunu etkileyen miktardır.
Nominal çalışma şartları:
Nominal çalışma şartları, bir ölçü aletinin normal çalışma şartlarını
oluşturan ölçülen büyüklük ve etki büyüklüğü için belirlenen değerlerdir.
Bozukluk: Uygun şartlarda
tanımlanan sınırlar dahilinde bir
değere sahip olmakla birlikte bir ölçü aletinin nominal çalışma şartları
dışında olan etki büyüklüğüdür. Nominal çalışma şartları belirlenmemiş etki
büyüklüğü bir bozukluktur.
Kritik değişim değeri: Kritik
değişim değeri, ölçüm sonuçlarındaki değişikliğin kabul edilemez olduğu
değerdir.
Malzeme ölçer: Malzeme ölçer,
kullanımı esnasında verilen miktarın bir veya daha fazla değerlerinin,
daimi olarak aynı şekilde
üretilmesini ya da temin edilmesini amaçlayan cihazdır.
Doğrudan satışlar: Bir ticari
işlem aşağıdaki durumlarda doğrudan satış sayılır:
- Ölçüm sonucu, ödenecek ücrete
temel teşkil ediyorsa ve,
- Ticari işlemle ilgili olan
taraflardan en az birisi tüketici ya
da aynı düzeyde koruma gerektiren diğer her hangi bir taraf ise ve,
- Ticari işlemle ilgili
tarafların tamamı ölçümün yapıldığı zaman ve yerdeki ölçüm sonucunu kabul
ediyorsa.
İklimsel koşullar: İklimsel
koşullar, ölçü aletlerinin kullanılabileceği koşullardır. Üye Ülkeler
arasındaki iklimsel farklılıklara uyum sağlanması için, sıcaklık sınırları
aralığı belirlenmiştir.
Kamu hizmeti yapan kuruluş:
Kamu hizmeti yapan kuruluş elektrik, gaz, su ya da ısı temin eden
kuruluştur.
GEREKLER
1. İzin verilebilir hata
1.1 Nominal çalışma şartlarında
ve bir bozukluğun olmadığı
durumlarda ölçüm hatası, ilgili ölçü aletine özgü gereklerde
belirtilen maksimum izin verilebilir
hata (MİH) değerini geçemez.
Ölçü aletine özgü eklerde başka
türlü belirtilmedikçe MİH, doğru ölçüm değerinden artı ya da eksi sapma
değeri olarak ifade edilir.
1.2 Nominal çalışma şartlarında ve bir bozukluğun olduğu
durumda, performans gereksinimi, ilgili ölçü aletine özgü gereklerde belirtildiği gibi olmalıdır.
Ölçü aletinin sürekli kalıcı elektromanyetik alan içinde
kullanılması amaçlanıyor ise, elektromanyetik alan genlik modülasyonu testi
sırasında izin verilen performans,
MİH değeri içinde olmalıdır.
1.3 İmalatçı, ölçü aletine özgü
eklerde belirtilen gerekleri dikkate alarak, ölçü aletinin, kullanılması
amaçlanan iklimsel, mekanik ve elektromanyetik çevreleri, güç kaynağını
ve doğruluğu üzerinde muhtemelen
etkisi olacak diğer etki büyüklüğünü tanımlamalıdır.
1.3.1 İklimsel koşullar
MI-001’den MI-010'a kadarki
eklerde aksi belirtilmedikçe, imalatçı, üst ve alt sıcaklık
limitlerini, Tablo 1’e göre belirler
ve ölçü aletinin amaçlanan kullanım yerinin; açık yada kapalı olmasının
yanı sıra yoğunlaşan ya da yoğunlaşmayan nemli ortamlar için tasarımlanıp
tasarımlanmadığını gösterir.
Tablo 1
|