|
Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
ÖLÇÜ
ALETLERİ YÖNETMELİĞİ
(2004/22/AT)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
ve kapsam
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ikinci fıkrada
belirtilen cihaz ve sistemlerin; 4 üncü maddede belirtilen öncelikler
çerçevesinde piyasaya arz edilmesi ve/veya kullanıma sunulması halinde,
taşıması gereken şartları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; su sayaçları
(MI-001), gaz sayaçları ve hacim dönüştürme cihazları (MI-002), aktif
elektrik enerji sayaçları (MI-003), ısı sayaçları (MI-004), su haricindeki
sıvıların miktarlarını sürekli ve dinamik ölçen ölçme sistemleri (MI-005),
otomatik tartı aletleri (MI-006), taksimetreler (MI-007), malzeme ölçerler
(MI-008), boyutsal ölçüm cihazları (MI-009) ve egzoz gazı analiz cihazları
(MI-010) ile ilgili olarak bu Yönetmeliğin cihaza özgü eklerinde tanımlanan ölçüm fonksiyonu olan cihazları
ve sistemleri kapsar.
Dayanak
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar
Kanunu ile 29/6/2001 tarihli ve 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanuna dayanılarak,
b) 31/3/2004 tarihli ve
2004/22/EC sayılı Ölçü Aletleri Direktifine paralel olarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Alt montaj cihazı: Ölçü
aletine özgü eklerde tanımlanan bir ölçü aletini, uyumlu olduğu diğer
alt/ara montajlar veya bir başka ölçü aleti ile bir araya getiren ve
bağımsız olarak fonksiyon ifa eden
donanım cihazını,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığını,
c) İmalatçı: Ölçü aletinin, bu
Yönetmeliğe uygunluğundan sorumlu olan ve kendi ismiyle piyasaya arz
edilmesi ve/veya kendi amaçları doğrultusunda kullanıma sunulmasını
sağlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,
ç) Komisyon: Avrupa
Komisyonunu,
d) Kullanıma sunma: Ölçü
aletinin, kullanım amaçları doğrultusunda kullanıcı için ilk kullanımını,
e) Müsteşarlık: Başbakanlık Dış
Ticaret Müsteşarlığını,
f) Norm doküman: Uluslararası
Yasal Metroloji Teşkilatı (OIML) tarafından kabul edilen teknik özellikleri
içeren dokümanı,
g) Ölçü aleti: Bu Yönetmelik
kapsamında ölçme fonksiyonuna sahip
olan cihaz veya sistemi,
ğ) Piyasaya arz: Kullanıcı için amaçlanan bir ölçü
aletinin bedelli yada bedelsiz olarak
piyasada yer alması için yapılan ilk faaliyeti,
h) Uyumlaştırılmış standard:
Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine Avrupa Parlamentosunun
98/34/EC Direktifine uygun olarak Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN),
Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) ve Avrupa
Telekomünikasyon Standardları Enstitüsünün
(ETSI) ikisi veya üçünün birlikte çalışarak uyumlaştırdıkları bir
teknik dokümanı,
ı) Üye Devletler: Avrupa
Birliğine Üye Devletleri,
i) Yasal metrolojik kontrol:
Kamu menfaati, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu düzeni, tüketicilerin ve çevrenin
korunması, vergi ve harçların toplanması, adil ticaret gibi sebeplerle bir
ölçü aletinin ölçme işlemlerinin kontrolünü,
j) Yetkili temsilci: Bu
Yönetmeliğin kapsamındaki işler için bir imalatçı tarafından kendi adına
hareket etmek amacıyla yazılı olarak yetkilendirilen gerçek ya da tüzel
kişiyi
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Düzenlemeler, Alt Montaj Cihazları,
Temel Gerekler, Uygunluk İşareti,
Piyasaya
Arz Kullanıma Sunma ve Uygunluk Değerlendirmesi
Düzenlemeler
MADDE
4 – (1) Bakanlık, gerekli gördüğü
hallerde; kamu menfaati, kamu sağlığı, kamu güvenliği, kamu düzeni,
çevrenin ve tüketicinin korunması, vergi ve harçların toplanması ile adil
ticaret gibi sebeplerle 1 inci maddede belirtilen ölçü aletlerinin
kullanımı ile ilgili olarak
düzenleme yapar.
(2) Bakanlık, ölçü aletlerinin
kullanımına ilişkin bir düzenleme yapmadığı taktirde, bununla ilgili
sebepleri Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona ve Üye Devletlere bildirir.
Alt
montaj cihazları
MADDE
5 – (1) Alt montaj cihazları için
temel gereklerin öngörüldüğü özel eklerin bulunduğu durumlarda, söz konusu
cihazlara, özel eklerde belirtilen gerekleri karşılaması koşuluyla bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
(2) Alt montaj cihazları ile
ölçü aletlerinin uygunluk değerlendirmesi birbirinden bağımsız olarak ve
ayrı ayrı yapılabilir.
Temel
gerekler
MADDE
6 – (1) Bir ölçü aleti, EK-1’de
yer alan temel gerekler ve ilgili ölçü aletine özgü ekte yer alan gerekleri
karşılamak zorundadır.
(2) Bakanlık, ölçü aletinin
doğru kullanımı için ihtiyaç duyulması halinde EK-1’de veya ilgili ölçü
aletine özgü eklerde atıfta bulunulan bilgiyi Türkçe isteyebilir.
(3) Bir ölçü aletinin temel gereklere uygunluğu 9 uncu maddeye göre değerlendirilir.
Uygunluk
işareti
MADDE
7 – (1) Bir ölçü aletinin bu
Yönetmelikte belirtilen hükümlerin tamamına uygunluğu, 16 ncı maddede
belirtilen "CE" işareti ve
ona ek olarak metroloji işaretinin aletin üzerindeki varlığı ile
gösterilir.
(2) "CE" işareti ve
ek metroloji işareti, ölçü aletine imalatçı tarafından ya da onun
sorumluluğu altında iliştirilir. Bu işaretler gerektiğinde imalat sürecinde
iliştirilebilir.
(3) Bir ölçü aleti üzerine,
"CE" işareti ve ek metroloji işaretinin anlamı ve/veya
şekli konusunda üçüncü tarafları yanıltacak işaretlerin iliştirilmesi
yasaktır. Bir ölçü aleti üzerine, "CE" işareti ve ek metroloji işaretinin
görünürlüğü ve okunabilirliği engellenmeyecek şekilde başka bir işaret iliştirilebilir.
(4) Ölçü aletinin,
"CE" işaretinin iliştirilmesini gerektiren bu Yönetmelik
dışındaki başka yönetmelikler kapsamında tedbirlere de tabi olması
durumunda, işaret söz konusu ölçü aletinin diğer yönetmelik gereklerine de
uygun olduğunu gösterir. Bu durumda, ölçü aletinin beraberinde verilen doküman, uyarı ve talimatlarda, söz
konusu yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanması ile ilgili referanslara
yer verilir.
Piyasaya
arz ve kullanıma sunma
MADDE
8 – (1) Bakanlık, 7 nci maddeye
uygun olarak "CE" işareti ve ek metroloji işaretini taşıyan
herhangi bir ölçü aletinin piyasaya arz edilmesini ve/veya kullanıma
sunulmasını bu Yönetmelik kapsamındaki nedenlerden dolayı engelleyemez.
(2) Bakanlık, ölçü aletlerinin
bu Yönetmeliğin gereklerini karşılaması halinde piyasaya arz edilmesi
ve/veya kullanıma sunulmasını temin etmek üzere gerekli tüm tedbirleri
alır.
(3) Bakanlık, bir ölçü
aletinin, yerel iklim koşullarının gerekli kıldığı kullanıma sunma
koşullarını karşılamasını talep edebilir. Bu gibi durumlarda Bakanlık,
Ek-1’de yer alan Tablo-1’
deki uygun üst ve alt sıcaklık limitlerini seçer ve amaçlanan kullanım
yerinin açık ya da kapalı olup olmayacağını
ve yoğunlaşan ya da
yoğunlaşmayan nem koşullarını belirler.
(4) Bir ölçü aleti için farklı
doğruluk sınıfları tanımlandığında;
a) Kullanıma sunma başlığı altındaki ölçü
aletine özgü ekler belirli uygulamalar için kullanılacak olan doğruluk
sınıflarını gösterir.
b) Diğer tüm durumlarda
Bakanlık, ülke içindeki tüm doğruluk sınıflarının kullanımına imkan
sağlamak üzere, belirli durumlardaki uygulamalar için kullanılacak olan
doğruluk sınıflarını, tanımlanan sınıflar içinden tespit eder.
c) (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen her iki durumda da, bir üst doğruluk sınıfındaki ölçü aletleri
kullanıcının tercih etmesi halinde kullanılabilir.
(5) Bakanlık; Yönetmeliğe uygun
olmayan ölçü aletinin, uygunsuzluğunun görünür bir işaret ile açıkça
gösterilmesi ve uygunsuzluk giderilinceye kadar ölçü aletinin piyasaya arz
edilmeyeceğinin ve kullanıma sunulmayacağının belirtilmesi halinde, ticari
fuarlarda, sergilerde, gösterimlerde sergilenmesine engel olamaz.
Uygunluk
değerlendirmesi
MADDE
9 – (1) Bir ölçü aletinin temel
gereklere ilişkin uygunluk değerlendirmesi, imalatçının ölçü aletine özgü ekte listelenen
uygunluk değerlendirmesi prosedürleri arasından seçeceği birinin
uygulanması ile yerine getirilir. İmalatçı gerektiğinde ölçü aletleri ya da
ölçü aletleri grupları için 10 uncu maddede belirlenen teknik dokümantasyonu
sağlamak zorundadır.
(2) Prosedürler ile ilgili
uygunluk değerlendirme modülleri EK-A ile EK-H1 arasında tanımlanmıştır.
(3) Uygunluk değerlendirmesi
ile ilgili kayıt ve yazışmalar, Türkçe veya uygunluk değerlendirmesi
prosedürlerini yürüten onaylanmış kuruluşun seçeceği bir üye ülkenin resmi
dilinde yapılır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teknik Dokümantasyon, Bildirim,
Onaylanmış Kuruluş Kriterleri,
Uyumlaştırılmış
Standardlar ve Norm Dokümanlar
Teknik
dokümantasyon
MADDE
10 – (1) Teknik dokümantasyon, bir
ölçü aletinin tasarım, üretim ve çalışmasını anlaşılır ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunun
değerlendirilmesini sağlar şekilde düzenlenir.
(2) Teknik dokümantasyon,
aşağıdaki hususları sağlayacak şekilde yeterince detaylandırılmak
zorundadır.
a) Metrolojik
karakteristiklerin tanımlanması,
b) Uygun yöntemler kullanılarak
doğru ayarlandığında üretilen ölçü aletlerinin metrolojik performansının
yeniden üretilebilirliği,
c) Ölçü aletinin doğruluğu.
(3) Teknik dokümantasyonun
mümkün olduğunca ölçü aletinin tipi ve/veya tanımı ile uygunluk
değerlendirmesi için aşağıdaki hususları içermesi gerekir.
a) Ölçü aletinin genel tanımı,
b) Tasarım ve imalat çizimleri, bileşenler, alt montaj
cihazları ve elektrik devreleri gibi unsurların planları,
c) Uygun üretimi sağlamak için
imalat prosedürleri,
ç) Uygulanabildiği durumlarda,
elektronik cihazların özelliklerini ve çalışmasını açıklamak üzere; çizim,
diyagram, mantık akış diyagramı ve genel yazılım bilgilerini içeren tanımı,
d) Ölçü aletinin çalışmasını da
içeren, (b), (c) ve (ç) bentlerinin
anlaşılması için gerekli tanımlamaları
ve açıklamaları,
e) 13 üncü maddede atıfta
bulunulan, tamamen veya kısmen uygulanan standard ve/veya norm dokümanların
listesi,
f) 13 üncü maddede atıfta bulunulan
standardların ve/veya norm dokümanların uygulanmadığı durumlarda,
temel gereklerinin karşılanması için
benimsenen çözümlerin açıklamaları,
g) Tasarım hesaplamaları ve muayenelerinin
sonuçları,
ğ) Gerekmesi halinde tip ve/veya ölçü aletlerinin nominal
çalışma şartları ve belirlenmiş çevresel bozukluklar altında bu
Yönetmeliğin gerekleri ile gaz, su, ısı ve su haricindeki sıvı sayaçlarının
dayanıklılık özelliklerini karşıladığını gösteren test sonuçları,
h) Tasarımdakiler ile benzer
olan parçalar içeren ölçü aletleri ile ilgili AT tip inceleme sertifikaları
ya da AT tasarım inceleme sertifikaları.
(4) İmalatçı tarafından mühürlerin ve işaretlerin yerleri
belirtilir.
(5) İmalatçı, gerekmesi halinde
ölçü aletinin arabirimlere ve alt
montaj cihazlarına uygunluk
şartlarını göstermek zorundadır.
Bildirim
MADDE
11 – (1) Bakanlık, 9 uncu maddede
atıfta bulunulan uygunluk değerlendirme modülleri ile ilgili görevleri
yürütmek üzere belirlediği kuruluşu, ölçü aleti türünü, dördüncü fıkraya
uygun olarak kuruluşa verilen kimlik numaralarını ve gerektiğinde bunlara
ek olarak ölçü aletinin doğruluk sınıflarını, ölçüm aralığını, ölçüm
teknolojisini ve bildirimin kapsamını sınırlayan diğer ölçü aleti
özelliklerini Müsteşarlık aracılığıyla Üye Devletlere ve Komisyona
bildirir.
(2) Bakanlık, söz konusu
kuruluşların görevlendirilmesinde 12 nci maddede belirtilen kriterleri
uygular. Referansları Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmış olan
uyumlaştırılmış AB standardlarına karşılık gelen ulusal standardlarda
belirtilen kriterleri karşılayan kuruluşların ilgili kriterleri yerine
getirdiği kabul edilir. Bakanlık, bu ulusal standardların referans
numaralarını yayımlar. Bakanlık 4 üncü maddede belirtilen görevler için
mevzuatı yürürlüğe koymamış ise, o ölçü aleti ile ilgili işler için bir
kuruluş atamak ve bildirimde bulunmak hakkını saklı tutar.
(3) Bakanlık, bir kuruluşun bildirimini yaptığında,
a) Kuruluşun, 12 nci maddede
belirtilen kriterleri karşılamaya
devam etmesini sağlar.
b) Kuruluşun bu kriterleri
karşılamadığını tespit ettiği taktirde söz konusu bildirimini geri çeker.
Bakanlık bu şekildeki bir geri çekme ile ilgili olarak Müsteşarlık
aracılığıyla Üye Devletleri ve Komisyonu derhal haberdar eder.
(4) Komisyon tarafından
onaylanmış kuruluşların her birine bir kimlik numarası verilir. Komisyon,
Avrupa Birliği Resmî Gazetesi C serisinde, birinci fıkrada belirtilen
bildirim kapsamındaki bilgiler ile birlikte onaylanmış kuruluşların
listesini yayımlar ve bu listenin güncel durumda tutulmasını sağlar.
Onaylanmış
kuruluş kriterleri
MADDE
12 – (1) Bakanlık, 11 inci
maddenin birinci fıkrasına göre görevlendirilecek kuruluşlarda aşağıda yer
alan hususları göz önünde bulundurur.
a) İmalatçı ile kuruluş
arasında uygunluk değerlendirmesi amacıyla yapılacak olan teknik bilgi alış
verişi hariç, uygunluk değerlendirmesi yapan kuruluş, kuruluşun yöneticisi
veya personeli;
1) Değerlendirecekleri ölçü
aletinin tasarımcısı, imalatçısı, tedarikçisi, montajcısı, kullanıcısı veya
bunlardan her hangi birinin yetkili temsilcisi,
2) Ölçü aletinin tasarım,
imalat, pazarlama ya da bakım işleri ile doğrudan ilişkili ve bu tür
faaliyetlere giren tarafların temsilcisi
olamaz.
b) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluş, kuruluşun yöneticisi ve personeli, değerlendirmelerin
sonuçları ile ilgili çıkarları olan kişiler ya da gruplardan gelebilecek ve
kararlarını ya da uygunluk değerlendirmesi sonuçlarını etkileyebilecek olan
özellikle mali baskı olmak üzere her türlü baskı ve etkiden uzak olmak
zorundadır.
c) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluş;
1) Metroloji alanında en üst
düzeyde mesleki doğruluk ve yeterliliğe sahip olmak,
2) Belirli görevleri taşerona
yaptıracak olması halinde, taşeronun Yönetmeliğin gereklerini
karşıladığından emin olmak,
3) Taşeronun nitelikleri ve
Yönetmelik kapsamında yaptığı işlerle ilgili dokümanları Bakanlığın
kullanımı için muhafaza etmek
zorundadır.
ç) Uygunluk değerlendirmesi
yapan kuruluşun; kendisi tarafından veya kendi adına ve sorumluluğu altında
yapılmış olan tüm uygunluk değerlendirme görevlerini yerine getirebilme
yeteneğine ve uygunluk değerlendirmesinin gerektirdiği idari ve teknik
faaliyetleri doğru olarak yerine getirmek için gereken personel ve
imkanlara sahip olması gerekir.
d) Uygunluk değerlendirmesi yapan
kuruluş personeli;
1) Kuruluşun sorumluluğundaki
tüm uygunluk değerlendirmesi faaliyetlerini kapsayan teknik ve mesleki
eğitime,
2) Yapacağı işlerle ilgili
yeterli bilgi ve deneyime,
3) Görevlerin yerine
getirildiğini gösteren sertifikaları, kayıtları ve raporları düzenleyecek
niteliğe
sahip olmak zorundadır.
e) Kuruluşun, kuruluş
yöneticisi ve personelinin alacakları ücret yapılan işlerin sayısına ve bu
işlerin sonuçlarına bağlı olamaz.
f) Devlet tarafından karşılanan
sorumluluk sigortası bulunmadığı takdirde kuruluş, özel sorumluluk sigortasına sahip olmak
zorundadır.
g) Kuruluşun yönetici ve
personeli, bu Yönetmeliğe göre belirlenen görevlerin yerine getirilmesinde
elde edecekleri tüm bilgilerle ilgili olarak, Bakanlık yetkilileri ile
yapacakları bilgi alışverişi
dışında, mesleki gizlilik kurallarına bağlı kalmak ve bunları
uygulamak zorundadır.
Uyumlaştırılmış
standardlar ve norm dokümanlar
MADDE
13 – (1) Bakanlık, bir ölçü
aletinin Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nin C serisinde referans numarası
yayımlanan uyumlaştırılmış Avrupa standardının ilgili bölümlerine karşılık
gelen ulusal standardların ilgili bölümlerine uygun olması halinde EK-1’de ve ölçü aletine özgü eklerde
belirtilen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(2) Ölçü aletinin birinci
fıkrada belirtilen ulusal standardların ilgili bölümleri ile kısmen uyumlu olması halinde Bakanlık,
ölçü aletinin ulusal standardın uygun olduğu bölümlerine karşılık gelen temel gereklere uygun olduğunu
kabul eder.
(3) Bakanlık, birinci fıkrada
belirtilen ulusal standardların referans numaralarını yayımlar.
(4) Bakanlık, ölçü aletinin; AB
Resmî Gazetesi’nin C Serisinde referans numarası yayımlanan ve 15 inci
maddede belirtilen kuruluşun hazırladığı norm dokümanlar ile listelerin
ilgili bölümlerine uygun olması halinde, EK-1’de ve ölçü aletine özgü
eklerde belirtilen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(5) Bakanlık, ölçü aletinin
dördüncü fıkrada belirtilen norm dokümana
kısmen uyumlu olması halinde, ölçü aletinin ilgili kısmına karşılık
gelen temel gereklere uygun olduğunu kabul eder.
(6) Bakanlık, dördüncü fıkrada
belirtilen norm dokümanın referans numaralarını yayımlar.
(7) İmalatçı, EK-1’de ve ilgili
ölçü aletlerine özgü eklerde belirtilen
temel gerekler ile uyum sağlayan herhangi bir yöntemi seçebilir.
Ayrıca imalatçı, uygunluk varsayımından yararlanmak için, ilgili
uyumlaştırılmış Avrupa standardlarını ya da bu maddede atıfta bulunulan
norm dokümanlar ile listelerde belirtilen yöntemleri doğru olarak uygular.
(8) Bakanlığın, 10 uncu
maddenin üçüncü fıkrasının (ğ) bendinde yer alan testlere uygunluğu kabul
etmesi için, test programı bu maddede belirtilen dokümanlara göre yapılır
ve test sonuçları temel gerekleri karşılamak zorundadır.
Standardların
temel gerekleri karşılamaması
MADDE
14 – (1) 13 üncü maddenin birinci,
ikinci ve üçüncü fıkralarında atıfta bulunulan uyumlaştırılmış Avrupa
standardlarının, EK-1’de ve ilgili ölçü aletlerine özgü eklerde atıfta
bulunulan temel gerekleri tamamen karşılamadığının tespit edilmesi halinde
Bakanlık, konuyu gecikmeksizin nedenlerini de belirterek Müsteşarlık
aracılığıyla Komisyona bildirir.
Bilgilendirme
MADDE
15 – (1) Bakanlık, bu Yönetmelik
kapsamındaki konular ile ilgili olarak Uluslararası Yasal Metroloji
Teşkilatı’nın (OIML) çalışmaları hakkında ilgili tarafların bilgilendirilmesi için gerekli tedbirleri
alır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
İşaretleme, Piyasa Gözetimi ve
Denetimi, İdari İşbirliği, Koruma Tedbirleri,
Uygun
Olmayan İşaretleme, Reddetme veya
Sınırlama Kararı
İşaretleme
MADDE
16 – (1) 7 nci maddede belirtilen
"CE" işareti, 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına
Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
tanımlanan "CE"
sembolünden oluşur. "CE" işaretinin, en az 5 mm yüksekliğinde olması
gerekir.
(2) Ek metroloji işareti; büyük
"M" harfini ve
iliştirildiği yılın son iki rakamını içerecek şekilde bir dikdörtgen
ile çevrelenir. Dikdörtgenin yüksekliğinin "CE" işaretinin
yüksekliğine eşit olması ve ek metroloji işaretinin "CE"
işaretinin hemen yanında bulunması gerekir.
(3) Uygunluk değerlendirme
prosedürü gerektiriyorsa 11 inci maddede belirtilen onaylanmış
kuruluşun kimlik numarası,
"CE" işaretini ve ek metroloji işaretini takip eder.
(4) Ölçü aleti, alt montaj
cihazı olmayan bir grup cihazla birlikte çalışıyorsa, işaretler ana cihaza;
çok küçük ya da çok hassas ise, bu Yönetmeliğin gerektirdiği dokümanlara ve
varsa ambalajına iliştirilir.
(5) "CE" işareti, ek
metroloji işareti ve onaylanmış kuruluşun kimlik numarası, silinemez,
çıkarılamaz, açıkça görülebilecek ya
da kolayca erişilebilecek şekilde iliştirilir.
Piyasa
gözetimi ve denetimi ve işbirliği
MADDE
17 – (1) Bakanlık, metrolojik
kontrole tabi olan ancak bu Yönetmeliğe uygun olmayan ölçü aletlerinin piyasaya arz edilmesinin
ve kullanıma sunulmasının yasaklanması için gerekli önlemleri alır.
(2) Bakanlık, piyasa gözetimi
ve denetimi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi konusunda Avrupa Birliğine
Üye Ülkelerin yetkili otoriteleri ile;
a) Muayenesi yapılan ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğe uyumu ve muayenelerin sonuçları
hakkındaki bilgileri,
b) Onaylanmış kuruluşlar
tarafından verilen AT tip inceleme, tasarım inceleme belgeleri ile ekleri
ve bu belgelere yapılan eklemeler, değişiklikler ve geri çekmeleri,
c) Onaylanmış kuruluşlar
tarafından düzenlenen kalite sistemi onayları, kalite sistemlerinin reddedilmesi ve geri çekilmesi ile ilgili
bilgileri,
ç) Diğer yetkili kuruluşların
talep etmesi halinde, onaylanmış
kuruluşlarca düzenlenen değerlendirme raporları
hakkında işbirliği yapar.
(3) Bakanlık, bildirimini
yaptığı onaylanmış kuruluşların düzenlediği sertifika ve kalite sistemi
onayları ile ilgili tüm bilgilerin ulaşılabilir olmasını sağlar.
(4) Bakanlık, hangi yetkili
kuruluşun bu şekilde bir bilgi alışverişi için belirlendiği konusunda Üye
Devletleri ve Komisyonu Müsteşarlık aracılığıyla bilgilendirir.
Koruma
tedbirleri
MADDE
18 – (1) Bakanlık, "CE"
işareti ve ek metroloji işaretlerini taşıyan, kullanım talimatlarına göre
çalıştırılan bir ölçü aletinin
tamamının veya bir parçasının bu Yönetmelikte belirtilen metrolojik
performansla ilgili temel gerekleri karşılamadığını tespit ederse; bu ölçü
aletlerinin piyasadan toplatılması, piyasaya arz edilmesinin veya kullanıma
sunulmasının yasaklanması veya sınırlandırılması için gerekli tedbirleri
alır.
(2) Bakanlık, yukarıda
belirtilen tedbirlerin alınmasına karar verirken, uygunsuzluğun sistematik ya da rasgele olmasını dikkate
alır ve uygunsuzluğun sistematik olduğunu tespit ederse, alınan önlemleri
gerekçeleri ile birlikte derhal Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona
bildirir.
Uygun
olmayan işaretleme
MADDE
19 – (1) Bakanlığın,
"CE" işareti ve ek metroloji işaretinin uygun olmayan şekilde
iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, imalatçı ya da onun yetkili temsilcisi aşağıdaki hususları yerine
getirmekle yükümlüdür.
a) 18 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen
hususların dışındaki durumlarda ölçü
aletini, "CE" işareti ve
ek metroloji işaretleri ile ilgili hükümlere uygun hale getirmek,
b) Bakanlık tarafından
belirlenen şartlar dahilinde ihlale son vermek.
(2) Yukarıda belirtilen ihlalin
devam etmesi halinde, Bakanlık, 18 inci madde uyarınca ölçü aletinin
toplatılması, piyasaya arz edilmesi veya kullanıma sunulmasının
yasaklanması ya da sınırlandırılması için gerekli tedbirleri alır.
Reddetme
veya sınırlama kararı
MADDE
20 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca,
bir ölçü aletinin toplatılması, piyasaya arz edilmesinin veya kullanıma
sunulmasının yasaklanması veya sınırlandırılması yönünde alınan karar,
doğru ve somut gerekçelere dayanmak zorundadır. Bu karar; ilgili tarafa,
sahip olunan yasal haklar ve bu haklarla ilgili süre kısıtlamalarını da
içerecek şekilde gecikmeksizin bildirilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE
21 – (1) Aşağıdaki yönetmelikler
yürürlükten kaldırılmıştır.
a) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gaz Sayaçları Yönetmeliği (71/318/AT),
b) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Sayaçlara Dair Yönetmelik (71/319/AT),
c) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Sayaçların Yardımcı Donanımlarına Dair Yönetmelik (71/348/AT),
ç) 5/6/2002 tarihli ve 24776
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzunluk Ölçerlere Dair Yönetmelik
(73/362/AT),
d) 26/4/2002 tarihli ve 24737
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Soğuk Su Sayaçları Yönetmeliği
(75/33/AT),
e) 6/8/2002 tarihli ve 24838
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürekli Tartım Yapan Bant Basküllerine
Dair Yönetmelik (75/410/AT),
f) 15/2/2001 tarihli ve 24319
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Sayaçları Yönetmeliği
(76/891/AT),
g) 14/4/2002 tarihli ve 24726
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taksimetre Yönetmeliği (77/95/AT),
ğ) 8/5/2002 tarihli ve 24749
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Haricindeki Sıvılar İçin Kullanılan
Ölçüm Sistemlerine Dair Yönetmelik (77/313/AT),
h) 2/8/2002 tarihli ve 24834
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otomatik Kontrol ve Sınıflandırma
Terazilerine Dair Yönetmelik (78/1031/AT),
ı) 5/5/2002 tarihli ve 24746
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıcak Su Sayaçları Yönetmeliği
(79/830/AT).
Elektromanyetik
korunma
MADDE
22 – (1) 24/10/2007 tarihli ve
26680 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektromanyetik Uyumluluk
Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen elektromanyetik korunma
gerekleri ile emisyon gereklerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına devam
olunur.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 1/1/2009 tarihinden
önce 21 inci maddede belirtilen yönetmeliklere uygun olarak düzenlenen tip
onayları, üzerlerinde belirtilen süre kadar geçerli olup; Bakanlık,
belgelendirildikleri tarihteki mevzuata uygun olarak bunların kullanıma
sunulmasına ve piyasaya arz edilmesine izin verir. Ancak bu süre hiçbir
şekilde 29/10/2016 tarihini geçemez. Süresiz tip onaylarına sahip ölçü
aletlerinin piyasaya arz ve kullanıma sunulma süreleri de 29/10/2016 tarihinde
sona erer.
(2) 21 inci maddede yer alan
yönetmelikler kapsamındaki ölçü aletleri, 1/1/2009 tarihine kadar, bu
yönetmeliklerin ilgili maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olarak
belgelendirilebilir.
Yürürlük
MADDE
23 – (1) Bu Yönetmeliğin 21 inci
maddesi 1/1/2009 tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
24 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK 1
TEMEL GEREKLER
Ölçüm sonucundan
etkilenebilecek tarafların sonuçtan güven duyabilmesi için ölçü aletinin
yüksek düzeyde bir metrolojik koruma sağlaması ve ölçüm teknolojisi ile
ölçüm verilerinin güvenliği açısından da yüksek düzeyde bir kalite
sağlayacak şekilde tasarımlanıp imal
edilmesi gerekir.
Ölçü aletlerinin sağlayacağı
gerekler aşağıda belirtilmekte olup,
uygun yerlerde, genel gereklerin
belirli durumları hakkında daha çok ayrıntıya yer veren ve
MI-001’den MI-010'a kadarki eklerde yer alan belirli ölçü aletleri için
verilmiş gerekler de uygulanır.
Gereklerin yerine getirilmesi
için kullanılacak yöntemlerde, ölçü aletinin amaçlanan kullanımı ve
öngörülebilen yanlış kullanımı da
dikkate alınır.
TANIMLAR
Ölçülen büyüklük: Ölçülen
büyüklük, ölçüme tabi olan belirli miktardır.
Etki büyüklüğü: Etki büyüklüğü,
ölçülen büyüklük olmayan, ancak ölçüm sonucunu etkileyen miktardır.
Nominal çalışma şartları:
Nominal çalışma şartları, bir ölçü aletinin normal çalışma şartlarını
oluşturan ölçülen büyüklük ve etki büyüklüğü için belirlenen değerlerdir.
Bozukluk: Uygun şartlarda
tanımlanan sınırlar dahilinde bir
değere sahip olmakla birlikte bir ölçü aletinin nominal çalışma şartları
dışında olan etki büyüklüğüdür. Nominal çalışma şartları belirlenmemiş etki
büyüklüğü bir bozukluktur.
Kritik değişim değeri: Kritik
değişim değeri, ölçüm sonuçlarındaki değişikliğin kabul edilemez olduğu
değerdir.
Malzeme ölçer: Malzeme ölçer,
kullanımı esnasında verilen miktarın bir veya daha fazla değerlerinin,
daimi olarak aynı şekilde
üretilmesini ya da temin edilmesini amaçlayan cihazdır.
Doğrudan satışlar: Bir ticari
işlem aşağıdaki durumlarda doğrudan satış sayılır:
- Ölçüm sonucu, ödenecek ücrete
temel teşkil ediyorsa ve,
- Ticari işlemle ilgili olan
taraflardan en az birisi tüketici ya
da aynı düzeyde koruma gerektiren diğer her hangi bir taraf ise ve,
- Ticari işlemle ilgili
tarafların tamamı ölçümün yapıldığı zaman ve yerdeki ölçüm sonucunu kabul
ediyorsa.
İklimsel koşullar: İklimsel
koşullar, ölçü aletlerinin kullanılabileceği koşullardır. Üye Ülkeler
arasındaki iklimsel farklılıklara uyum sağlanması için, sıcaklık sınırları
aralığı belirlenmiştir.
Kamu hizmeti yapan kuruluş:
Kamu hizmeti yapan kuruluş elektrik, gaz, su ya da ısı temin eden
kuruluştur.
GEREKLER
1. İzin verilebilir hata
1.1 Nominal çalışma şartlarında
ve bir bozukluğun olmadığı
durumlarda ölçüm hatası, ilgili ölçü aletine özgü gereklerde
belirtilen maksimum izin verilebilir
hata (MİH) değerini geçemez.
Ölçü aletine özgü eklerde başka
türlü belirtilmedikçe MİH, doğru ölçüm değerinden artı ya da eksi sapma
değeri olarak ifade edilir.
1.2 Nominal çalışma şartlarında ve bir bozukluğun olduğu
durumda, performans gereksinimi, ilgili ölçü aletine özgü gereklerde belirtildiği gibi olmalıdır.
Ölçü aletinin sürekli kalıcı elektromanyetik alan içinde
kullanılması amaçlanıyor ise, elektromanyetik alan genlik modülasyonu testi
sırasında izin verilen performans,
MİH değeri içinde olmalıdır.
1.3 İmalatçı, ölçü aletine özgü
eklerde belirtilen gerekleri dikkate alarak, ölçü aletinin, kullanılması
amaçlanan iklimsel, mekanik ve elektromanyetik çevreleri, güç kaynağını
ve doğruluğu üzerinde muhtemelen
etkisi olacak diğer etki büyüklüğünü tanımlamalıdır.
1.3.1 İklimsel koşullar
MI-001’den MI-010'a kadarki
eklerde aksi belirtilmedikçe, imalatçı, üst ve alt sıcaklık
limitlerini, Tablo 1’e göre belirler
ve ölçü aletinin amaçlanan kullanım yerinin; açık yada kapalı olmasının
yanı sıra yoğunlaşan ya da yoğunlaşmayan nemli ortamlar için tasarımlanıp
tasarımlanmadığını gösterir.
Tablo 1
|
|
Sıcaklık Limitleri
|
|
Üst sıcaklık
|
30 0C
|
40 0C
|
55 0C
|
70 0C
|
|
Alt sıcaklık
|
5 0C
|
- 10 0C
|
- 25 0C
|
- 40 0C
|
1.3.2. (a) Mekanik çevreler,
aşağıda tarif edildiği gibi M1 ila M3 arası sınıflara ayrılmıştır. M1
sınıfı: Hafif destekleyici yapılara
tutturulan ve yerel hava akımları, kazık çakma faaliyetleri veya kapı
çarpmaları gibi nedenlerden kaynaklanan
ihmal edilebilir titreşimlere ya da şoklara maruz kalan yerlerde
kullanılan ölçü aletlerine uygulanır.
M2 sınıfı: Ağır makineler,
konveyör bantlar, civardaki makineler ve çevreden geçen araçlardan
kaynaklanan, önemli ve yüksek düzeyli titreşim ve şoklara maruz kalan
yerlerde kullanılan ölçü aletlerine uygulanır.
M3 sınıfı: Makineler, konveyör
bantlar gibi aletler üzerine doğrudan monte edilen, yüksek ve çok yüksek seviyede
titreşimlere ve şoklara maruz kalan
yerlerde kullanılan ölçü aletlerine uygulanır.
(b) Aşağıdaki etki
büyüklükleri, mekanik çevreler ile olan bağlantısı dahilinde dikkate
alınmalıdır;
- Titreşim
- Mekanik şok
1.3.3. (a) Elektro manyetik
çevreler, ölçü aletine özgü eklerde
aksi belirtilmedikçe, E1, E2 ve E3
olarak aşağıdaki gibi
sınıflandırılır.
E1 sınıfı: Konut, ticari ve
hafif sanayi binaları gibi alanlarda karşılaşılabilecek elektromanyetik
etki olan yerlerde kullanılan ölçü aletlerine uygulanır.
E2 sınıfı: Diğer sanayi
binalarında karşılaşılabilecek elektromanyetik etki olan yerlerde
kullanılan ölçü aletlerine uygulanır.
E3 sınıfı: Bir araç
bataryasından beslenen ölçü aletlerine uygulanır. Bu şekildeki ölçü
aletleri, E2'nin gereklerine ve
aşağıdaki ek gereklere uygun olmak zorundadır.
- İçten yanmalı motorların marş
motoru enerji yüklemelerinden kaynaklanan gerilim düşüşleri,
- Motor çalışırken sökülen bir bataryanın deşarj olması durumundaki yük boşalması.
(b) Aşağıdaki etki
büyüklükleri, elektromanyetik çevreler ile olan bağlantısı dahilinde dikkate alınır;
- Gerilim kesilmesi,
- Kısa süreli gerilim
düşüşleri,
- Besleme ve/veya sinyal hatlarındaki gerilim geçişleri,
- Elektrostatik deşarj,
- Radyo frekansı elektro
manyetik alanları,
- Besleme ve/veya sinyal
hatlarındaki radyo frekansı elektromanyetik alanları,
- Besleme ve /veya sinyal
hatlarındaki gerilim dalgalanmaları,
1.3.4. Gerektiğinde dikkate
alınacak olan diğer etki miktarları şunlardır;
- Gerilim değişiklikleri,
- Ana elektrik şebekesi frekans
değişiklikleri,
- Güç frekansı manyetik
alanları,
- Ölçü aletinin hassasiyetini
önemli şekilde etkileyebilecek olan
diğer büyüklükler.
1.4. Bu Yönetmelikte öngörülen
testler yapılırken aşağıdaki hususlar uygulanır:
1.4.1. Testin yapılması ve
hataların tespit edilmesinde temel kurallar.
Madde 1.1 ve madde 1.2 de
tanımlanan temel gerekler, ilgili her bir etki büyüklüğü için
doğrulanacaktır. Ölçü aletine özgü eklerde aksi belirtilmedikçe, diğer tüm
etki büyüklükleri göreceli olarak referans değerlerinde sabit tutulurken
her bir etki büyüklüğü için temel gerekler uygulanır ve bunların etkileri
ayrı ayrı değerlendirilir.
Metrolojik testler, etki
büyüklüğünün oluşmasına bağlı olarak ölçü aletinin normal çalışma
şartlarında, etki büyüklüğü uygulanırken veya sonrasında yapılır.
1.4.2. Ortam nemi
- Ölçü aletinin kullanılacağı
iklimsel şartlara göre, nemli ısı çevrimli
(yoğunlaşan) ya da nemli sabit ısılı (yoğunlaşmayan) nemli
ortam testlerinden her hangi biri
uygulanabilir.
- Yoğunlaşmanın önemli olduğu
ya da buharın nüfuz etmesinin nefes alma etkisi ile hızlanacağı zaman,
nemli ısı çevrimli test uygundur. Yoğunlaşmayan nemin bir faktör olduğu
koşullarda, nemli sabit ısılı durum
testi yapmak uygundur.
2.
Yeniden üretilebilirlik
Diğer bütün koşullar aynı
olduğunda, aynı ölçülen büyüklüğün farklı bir yerde ya da farklı bir
kullanıcı tarafından uygulanması halinde, ölçüm sonuçları birbirine yakın
olmalıdır. Ölçüm sonuçları arasındaki fark, MİH ile kıyaslandığında daha
küçük olmalıdır.
3.
Tekrarlanabilirlik
Aynı ölçme şartları altında,
aynı ölçülen büyüklüğün uygulanması halinde ölçüm sonuçları birbirine yakın olmalıdır. Ölçüm
sonuçları arasındaki fark, MİH ile kıyaslandığında daha küçük olmalıdır.
4.
Ayrım ve hassasiyet
Bir ölçü aleti, amaçlanan ölçme
işi için yeterli hassasiyete sahip olmalı
ve ayırım eşik değeri yeterli
derecede düşük olmalıdır.
5.
Dayanıklılık
Bir ölçü aleti, kullanılacağı
çevresel koşullarda, imalatçısının
talimatlarına göre uygun şekilde monte edilmesi, bakımının yapılması ve
kullanılması kaydıyla, imalatçı tarafından belirlenen süre içerisinde
metrolojik özellikleri değişmeyecek şekilde tasarımlanmalıdır.
6.
Güvenilirlik
Bir ölçü aleti, bozuk olduğu açık bir şekilde belli
olmadıkça, yanlış bir ölçüm sonucuna
yol açabilecek hataların etkisini mümkün olduğunca en aza indirecek şekilde
tasarımlanmalıdır.
7.
Uygunluk
7.1 Bir ölçü aleti, kasıt
olmaksızın hatalı kullanım ihtimalini en az seviyede tutmalı ve hileli kullanımı kolaylaştıracak
özelliklere sahip olmamalıdır.
7.2 Bir ölçü aleti pratik
çalışma şartları dikkate alınarak amaçlanan kullanımı için uygun olmalı ve
doğru ölçüm sonucunu elde etmek için makul olmayan kullanıcı istekleri
gerektirmemelidir.
7.3 Kamu hizmeti yapan
kuruluşların kullandığı ölçü
aletlerinde kontrol sınırları dışındaki akış veya akımdan kaynaklanan hatalar önyargılı olarak
değerlendirilmemelidir.
7.4 Bir ölçü aleti, belirli bir
zaman içinde sabit bir ölçme
büyüklüğünün değerinin ölçülmesi için tasarımlandığında, ölçülen büyüklük
değerinin küçük dalgalanmalarına karşı duyarsız olmalı ya da gerekli önlemi
almalıdır.
7.5 Ölçü aleti sağlam olmalıdır
ve onu oluşturan malzemeler amaçlanan kullanım şartlarına uygun olmalıdır.
7.6 Ölçü aleti, kullanıma
sunulması ya da piyasaya arz edilmesinden
sonra ölçüm işlerinin kontrolüne izin verebilecek şekilde
tasarımlanmalıdır. Kontrol için gerekliyse özel ekipman veya yazılım, ölçü
aleti ile birlikte verilmelidir. Deney prosedürü işletim elkitabında
açıklanmalıdır.
Bir ölçü aleti ölçme fonksiyonu
dışında diğer fonksiyonları da
sağlayan bir birleşik yazılıma sahipse, metrolojik özellikler bakımından
kritik olan yazılım tanımlanabilir olmalı ve birleşik yazılımdan olumsuz
şekilde etkilenmemelidir.
8. Bozulmaya karşı koruma
8.1 Bir ölçü aletinin
metrolojik özellikleri, başka bir
cihazla olan bağlantısından, bağlı olduğu cihazın özelliklerinden yahut
iletişim içinde olduğu herhangi bir uzak cihazdan olumsuz şekilde
etkilenmemelidir.
8.2 Metrolojik özellikler
açısından kritik niteliğe sahip bir donanım bileşeni, güvenli olacak
şekilde tasarımlanmalıdır. Müdahale
belirtisi için güvenlik önlemleri öngörülmelidir.
8.3 Metrolojik özellikler
bakımından kritik olan bir yazılım
tanımlanmış ve güvence altına alınmış olmalıdır.
Bu yazılım tanımlaması, ölçü
aleti ile birlikte kolayca temin edilebilmelidir. Dışarıdan bir müdahale
kanıtı makul bir süre muhafaza edilebilir olmalıdır.
8.4 Ölçüm verileri, metrolojik
özellikler için kritik olan yazılım ve metrolojik olarak önemli olan
depolanmış ve iletilmiş parametreler,
tüm kazaen veya bilinçli bozulmalara karşı yeterli seviyede korunmalıdır.
8.5 Kamu hizmeti yapan kuruluş
tarafından kullanılan ölçü aletlerinde, tamamen veya kısmen atıfta
bulunularak ödeme için temel teşkil eden ve arz edilen toplam miktardan
ortaya çıkan göstergeler veya arz edilen toplam miktarın çıkarıldığı
göstergeler kullanım sırasında silinememeli ve değiştirilememelidir.
9.
Ölçü aletine eşlik eden ve çıkarılamayacak şekilde üzerinde bulunması
gereken bilgiler
9.1 Bir ölçü aleti aşağıdaki
bilgileri taşımalıdır:
- İmalatçısının adı veya
markası,
- Doğruluğu ile ilgili bilgi,
ayrıca mümkün olan hallerde;
- Kullanım şartlarına yönelik
bilgi,
- Ölçme kapasitesi,
- Ölçme aralığı,
- Tanıtım işareti,
- AT tip inceleme
belgesinin ya da AT tasarım inceleme
belgesinin numarası,
- Yasal metrolojik kontrolle
ilgili bu Yönetmelik hükümleriyle uyumlu metrolojik sonuçlar veren ilave
cihazların olup olmadığına dair bilgi.
9.2 Çok küçük ya da çok
hassas olan ölçü aletleri için söz
konusu bilgiler ambalajına ve
varsa bu Yönetmeliğin hükümlerinin gerektirdiği ölçü aleti ile
birlikte verilen dokümana uygun olarak işaretlenir.
9.3 Ölçü aletinin işletimiyle
ilgili bilgiler, basit ölçü aletleri hariç olmak üzere, ölçü aleti ile
birlikte verilir. Bu bilgiler kolay anlaşılabilir olmalı ve gerektiğinde
aşağıdaki hususları içermelidir:
- Nominal çalışma şartları,
- Mekanik ve elektromanyetik
çevre sınıfları,
- Yoğunlaşmanın mümkün olup
olmaması, açık ya da kapalı yerde olması, alt ve üst sıcaklık sınırları,
- Montaj, bakım, onarım ve izin
verilebilir ayarlarla ilgili talimatlar,
- Özel kullanım şartları ile
doğru çalışmasına dair talimatlar,
- Ara birimlere, alt montaj
cihazlarına veya ölçü aletlerine
uyumluluk koşulları.
9.4. Aynı mekanda kullanılan ya
da kamu hizmeti yapan kuruluşlar tarafından
kullanılan benzer ölçü aleti grupları için ayrı ayrı kullanım
talimatı gerekmez.
9.5. Ölçü aletine özgü ekte aksi belirtilmedikçe, n sıfır veya
tamsayı olduğunda, ölçülen değerin taksimat aralığı 1x10n, 2x10n, ya da 5x10n şeklinde
olmalı, bu ölçüm birimi ya da sembolü
nümerik değere yakın gösterilmelidir.
9.6. Bir malzeme ölçeri
kullanılan ölçü birimi ile birlikte, nominal bir değer ya da bir skala
(taksimat) ile işaretlenmelidir.
9.7. Kullanılan ölçüm birimleri
ve sembolleri Avrupa Topluluğunun ölçüm birimleri ve sembolleri ile ilgili mevzuat hükümlerine
uygun olmalıdır.
9.8. Öngörülen tüm işaretler ve
bilgiler açık, net, silinemez ve değiştirilemez nitelikte olmalıdır.
10. Sonuçların gösterilmesi
10.1. Sonuçlar göstergede
görünebilmeli veya yazılı çıktı
olarak alınabilmelidir.
10.2. Sonucun gösterimi açık ve
net olmalı, kullanıcıyı bilgilendiren gerekli işaretler ve bilgiler sonucun
gösteriminde yer almalıdır. Sonuçlar, normal kullanım şartlarında kolay
okunur olmalıdır. Metrolojik kontrol bilgileri ve işaretleri ile karışıklık
oluşturmamak kaydıyla ek bilgiler ve işaretler kullanılabilir.
10.3. Yazılı çıktı olması
durumunda çıktılar veya kayıtlar kolaylıkla okunabilmeli ve silinemez
olmalıdır.
10.4. Doğrudan satış yapılan
ticari işlemlerde kullanılan bir ölçü
aleti, amaçlandığı şekilde yerleştirilmesi durumunda, işlem sırasındaki
ölçüm sonuçlarını her iki tarafa da sunacak şekilde tasarımlanmalıdır.
Doğrudan satışta kritik bir durum söz konusu olduğunda yardımcı cihaz
tarafından tüketiciye verilen etiket bu Yönetmeliğin şartları ile uyumlu
değilse uygun sınırlamalar getirilmelidir.
10.5. Bir ölçü aleti kamu
hizmeti yapan kuruluş tarafından kullanılsın veya kullanılmasın,
tüketicinin herhangi bir alete ihtiyaç duymaksızın erişebileceği,
metrolojik olarak kontrol edilmiş bir göstergeye sahip olmalı ve bu
gösterge uzaktan okunabilmelidir. Göstergede, fiyata baz teşkil eden ölçüm
sonucu yer almalıdır.
11.
Ticari işlemleri tamamlamak için ilave veri işlemleri
11.1. Kamu hizmeti yapan
kuruluş tarafından kullanılan ölçü aleti dışındaki bir ölçü aleti,
- Ölçüm tekrarlanabilir değilse
ve
- Ölçü aletinin ticaret yapan
taraflardan herhangi birinin olmadığı durumlarda kullanılması
amaçlanıyorsa,
özel bir işlemi tanımlamak
için, gerekli bilgilerle birlikte ölçüm sonucunu sürekli yöntemlerle
kaydetmelidir.
11.2. Ayrıca, ölçüm
sonuçlandığında, istenmesi halinde işlemi tanımlayan bilgi ve ölçüm
sonuçlarının kalıcı kanıtlarına
ulaşılabilmelidir.
12. Uygunluk değerlendirmesi
Bir ölçü aleti bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunun değerlendirmesine
izin verebilecek şekilde tasarımlanmalıdır.
EK-A
İÇ ÜRETİM KONTROLÜNÜ ESAS ALAN
UYGUNLUK BEYANI
1. "İç üretim kontrolünü
esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini,
ilgili ölçü aletlerinin bu Yönetmelikte
belirtilen gerekleri
karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür.
Teknik
dokümantasyon
2. İmalatçı bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği gibi teknik dokümantasyonu oluşturmalıdır.
Dokümantasyon, ölçü aletinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun
değerlendirmesini sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir değerlendirme
için ölçü aletinin tasarımını, imalatını ve çalışmasını kapsamalıdır.
3. İmalatçı, teknik
dokümantasyonu son ölçü aletinin imalatından sonra on yıl süre ile
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
İmalat
4. İmalatçı, imal edilen ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu sağlamak üzere tüm
önlemleri almalıdır.
Yazılı uygunluk beyanı
5.1. İmalatçı bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her ölçü aletine "CE" uygunluk işaretini
ve ek metroloji işaretini iliştirmelidir.
5.2. Ölçü aletinin her modeli
için, bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza
edilmelidir. Bu beyan düzenlendiği ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
Yetkili temsilci
6. Bu Ek’in 3 üncü ve 5.2 nci
maddelerinde belirtilen imalatçı
yükümlülükleri, onun
adına ve onun sorumluluğunda yetkili
temsilcisi tarafından yerine getirilebilir.
İmalatçının Türkiye’de yerleşik
olmadığı ve yetkili bir temsilcisinin bulunmadığı hallerde bu yükümlülükler, ölçü aletini piyasaya
arz edenin sorumluluğu altındadır.
EK-A1
İÇ ÜRETİM KONTROLÜNÜN YANI SIRA BİR
ONAYLANMIŞ KURULUŞ
TARAFINDAN YAPILAN ÜRÜN TESTİNİ DE
ESAS ALAN UYGUNLUK BEYANI
1. "İç üretim kontrolünün
yanı sıra bir onaylanmış kuruluş tarafından yapılan ürün testini de esas
alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ek’te belirtilen yükümlülükleri
yerine getirdiği ve ilgili ölçü aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine
uygun olduğunu beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür.
Teknik dokümantasyon
2. İmalatçı bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği gibi
bir teknik dokümantasyonu oluşturmalıdır. Dokümantasyon, ölçü aletinin bu
Yönetmeliğin gereklerine
uygunluğunun değerlendirmesini yapabilmeyi sağlamalıdır. Bu
dokümantasyon böyle bir değerlendirme için ölçü aletinin tasarımını,
imalatını ve çalışmasını kapsamalıdır.
3. İmalatçı, teknik
dokümantasyonu son ölçü aletinin üretiminden sonra on yıl süreyle
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
İmalat
4. İmalatçı, imal edilen ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu sağlamak üzere tüm
önlemleri almalıdır.
Ürün kontrolleri
5. İmalatçı tarafından seçilen
onaylanmış kuruluş, imalat miktarını ve ölçü aletinin teknolojik yapısını
da göz önünde bulundurarak, ürünün iç kontrollerinin kalitesini doğrulamak
amacıyla kendisi tarafından belirlenen uygun aralıklarla ürün kontrollerini
yapmalı veya yaptırmalıdır. Ölçü aleti piyasaya arz edilmeden önce
onaylanmış kuruluş tarafından alınan yeterli sayıdaki nihai ürün numunesi,
bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu kontrol etmek amacıyla
incelenmelidir. Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen ilgili dokümanlarda tanımlanan
uygun testlere veya eşdeğer testlere tabi tutulmalıdır. İlgili dokümanın
olmaması durumunda hangi testin uygulanacağına onaylanmış kuruluş karar vermelidir.
Numune alınan ölçü aletlerinin
belli bir miktarı kabul edilebilir bir kalite seviyesini sağlamıyorsa onaylanmış kuruluş gerekli önlemleri
almalıdır.
Yazılı uygunluk beyanı
6.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 5 inci maddesinde atıfta bulunulan onaylanmış kuruluşun
sorumluluğu altında, onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarasını
iliştirmelidir.
6.2. Ölçü aletinin her modeli
için, bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza
edilmelidir. Bu beyan düzenlendiği
ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye uygulanması şeklinde olabilir.
Yetkili temsilci
7. Bu Ek’in 3 üncü
ve 6.2 nci maddelerinde belirtilen imalatçı yükümlülükleri, onun adına ve onun
sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine getirilebilir.
İmalatçının Türkiye’de yerleşik
olmadığı ve yetkili bir temsilcisinin bulunmadığı hallerde bu
yükümlülükler, ölçü aletini piyasaya arz edenin sorumluluğu altındadır.
EK-B
TİP İNCELEMESİ
1. "Tip incelemesi"
bir onaylanmış kuruluşun ölçü aletinin teknik tasarımını incelediği ve
teknik tasarımın bu Yönetmeliğin gereklerine uygun olduğunu beyan ettiği
uygunluk değerlendirme prosedürünün
bir bölümüdür.
2. Tip incelemesi, aşağıdaki
yöntemlerden herhangi biriyle yapılabilir. Onaylanmış kuruluş, uygun yöntem
ve gereken numuneler konusunda karar verir:
(a) Ölçü aletinin bütününün
öngörülen üretimi temsil eden bir numunesinin incelenmesi,
(b) Ölçü aletinin bir ya da bir kaç önemli parçasının,
öngörülen üretimi temsil eden bir numunesinin incelenmesinin yanı sıra,
ölçü aletinin diğer parçalarının teknik tasarımının yeterliliğinin bu Ek’in
3 üncü maddesinde atıfta bulunulan teknik dokümantasyonun ve destekleyici
kanıtların incelenmesi yoluyla değerlendirilmesi,
(c) Ölçü aletinin teknik
tasarımının yeterliliğinin, numune incelemesi yapılmaksızın bu Ek’in 3 üncü
maddesinde atıfta bulunulan teknik dokümantasyonun ve destekleyici kanıtların
incelenmesi yoluyla değerlendirilmesi.
3. Tip inceleme başvurusu,
imalatçı tarafından seçilen bir onaylanmış kuruluşa yapılır.
Başvuru aşağıdakileri içermelidir:
- İmalatçının adı ve adresi ve
eğer başvuru yetkili temsilcisi
tarafından yapılmışsa ek olarak temsilcinin adı ve adresi,
- Aynı başvurunun başka bir
onaylanmış kuruluşa yapılmadığına dair yazılı beyan,
- Bu Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinde tanımlandığı şekilde teknik dokümantasyon. Dokümantasyon, ölçü aletinin bu
Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun değerlendirmesini yapabilmeyi
sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir değerlendirme için ölçü aletinin
tasarımını, imalatını ve çalıştırılmasını kapsamalıdır.
- Onaylanmış kuruluş
tarafından istendiği şekilde,
öngörülen üretimi temsil eden numuneler.
- Ölçü aletinin hiç bir numune
gerektirmeyen parçalarının teknik tasarımının yeterliliği ile ilgili
destekleyici kanıtlar. Bu destekleyici kanıtlar, özellikle bu Yönetmeliğin
13 üncü maddesinde atıfta bulunulan ilgili dokümanların tam olarak
uygulanmadığı durumlarda uygulanan ilgili dokümanları belirtmeli ve gerekli
hallerde imalatçının uygun laboratuarları ya da diğer bir test laboratuarı
tarafından onun adına ve sorumluluğu altında yapılan test sonuçlarını
içermelidir.
4. Onaylanmış kuruluş,
numunelerle ilgili olarak aşağıdaki işlemleri yapmalıdır:
4.1.Teknik dokümantasyonu
incelemeli, onunla uyumlu olarak imal edilmiş olan numuneleri doğrulamalı
ve bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde atıfta bulunulan dokümanların ilgili
hükümlerine uygun olarak tasarımlanmış olan unsurların yanı sıra söz konusu
dokümanların hükümleri uygulanmaksızın tasarımlanmış olan unsurları tanımlamalıdır.
4.2. Bu Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinde atıfta bulunulan
dokümanlardaki çözümlerin imalatçı tarafından uygulanmak üzere seçildiği
durumlarda, bunların doğru şekilde uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek
için uygun incelemeleri ve testleri yapmalı veya yaptırmalıdır.
4.3. Bu Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinde atıfta bulunulan ilgili dokümanlardaki çözümlerin imalatçı
tarafından uygulanmak üzere seçilmediği durumlarda, imalatçı tarafından
uyarlanan çözümlerin bu Yönetmeliğin temel gereklerini karşılayıp
karşılamadığını kontrol etmek için uygun incelemeleri ve testleri yapmalı
veya yaptırmalıdır.
4.4. İncelemelerin ve testlerin
yapılacağı yer konusunda başvuru sahibi ile mutabakat sağlamalıdır.
Ölçü aletinin diğer parçaları
ile ilgili olarak aşağıdaki işlemleri yapmalıdır:
4.5. Ölçü aletinin diğer
parçalarının teknik tasarımının yeterliliğini değerlendirmek için teknik
dokümantasyonu ve destekleyici kanıtları incelemelidir.
İmalat süreci ile ilgili olarak
aşağıdaki işlemleri yapmalıdır:
4.6. İmalatçının istikrarlı
üretim yapabileceğinden emin olmak için yeterli araçlara sahip olup
olmadığına dair teknik dokümantasyonu incelemelidir.
5.1. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 4 üncü maddesine ve onun sonuçlarına uygun olarak yürütülen
faaliyetlerin kaydedildiği bir değerlendirme raporu düzenlemelidir.
Onaylanmış kuruluş, imalatçı ile mutabık kalarak, bu Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının g bendindeki haklar saklı kalmak kaydıyla bu
raporun içeriğinin tamamını ya da bir kısmını yayınlayabilir.
5.2. Teknik tasarımın, bu
Yönetmeliğin gereklerini karşıladığı hallerde onaylanmış kuruluş,
imalatçıya bir AT tip inceleme belgesi vermelidir. Bu belge; imalatçının
adı ve adresini, gerekirse yetkili temsilcisinin adını, adresini,
incelemenin sonuçlarını, eğer varsa geçerliliği ile ilgili şartları ve ölçü
aletinin tanımlanabilmesi için gerekli olan bilgileri içermelidir. Belgeye
bir ya da daha çok ek iliştirilebilir.
Belge ve ekleri, uygunluk
değerlendirmesi ile kullanım sırasındaki kontrollerle ilgili tüm bilgileri
içermelidir. Özellikle, ölçü aletlerinin uygun şekilde ayarlarının
yapıldığı hallerde, metrolojik performanslarının yeniden üretilebilirliliği
ile ilgili olarak, incelenmiş olan tip ile birlikte değerlendirilecek olan
imal edilmiş ölçü aletlerinin
uygunluğunun değerlendirilmesi için aşağıdaki bilgileri içermelidir:
- Ölçü aleti tipinin metrolojik
özellikleri,
- Ölçü aletinin güvenilirliğini sağlamak için gerekli
önlemleri (damgalama, yazılım tanımı vb.),
- Ölçü aletinin tanımlanması ve
dış görünümünün tipe olan uygunluğunu kontrol etmek için gerekli olan diğer
unsurlar hakkında bilgi,
- Gerekliyse, imal edilmiş ölçü
aletinin özelliklerini doğrulamak için herhangi bir özel bilgi,
- Alt montaj cihazı
kullanılması durumunda, diğer alt montaj cihazları veya ölçü
aletleriyle uygunluğu sağlayacak
gerekli tüm bilgi.
Belge, verildiği tarihten
itibaren on yıllık bir geçerliliğe sahip olup her on yılda bir
yenilenmelidir.
5.3. Onaylanmış kuruluş bu
bağlamda bir değerlendirme raporu hazırlamalı ve kendisini atayan Bakanlığa
sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
6. İmalatçı, ölçü aletinin
temel gereklere ya da belgenin geçerliliği ile ilgili koşullara uygunluğunu
etkileyebilecek her türlü değişikliği AT tip inceleme belgesine ait teknik
dokümantasyonu muhafaza eden onaylanmış kuruluşa bildirmelidir. Söz konusu
değişiklikler, AT tip inceleme belgesi aslına ilave onay ile yapılmalıdır.
7. Onaylanmış kuruluş kendisini
atayan Bakanlığı aşağıdaki hususlarda derhal bilgilendirmelidir:
- Verilen AT tip inceleme
belgeleri ve ekleri,
- Daha önce verilmiş olan
belgelere yapılan ilaveler ve değişiklikler.
Onaylanmış kuruluş, bir AT tip
inceleme belgesinin geri alınması durumunda, Bakanlığı derhal konuyla
ilgili olarak bilgilendirmelidir.
Onaylanmış kuruluş, belgenin
geçerlilik süresi sona erinceye kadar imalatçı tarafından sunulmuş olan
dokümantasyon da dahil olmak üzere
teknik dosyayı muhafaza etmelidir.
8. İmalatçı, son ölçü aletinin
imalatını takiben on yıl süresince teknik dokümantasyon ile birlikte AT tip
inceleme belgesini, eklerini ve yapılan ilavelerin bir nüshasını muhafaza
etmelidir.
9. İmalatçının yetkili
temsilcisi, bu Ek’in 3 üncü maddesinde atıfta bulunulan başvuruyu yapabilir
ve bu Ek’in 6 ncı ve 8 inci maddelerinde
belirtilen yükümlülükleri yerine getirebilir. İmalatçının Türkiye’de
yerleşik olmadığı ve yetkili bir temsilcisinin bulunmadığı durumlarda,
talep edilen teknik dokümantasyonun sağlanması yükümlülüğü imalatçı
tarafından atanan kişiye aittir.
EK-C
İÇ ÜRETİM KONTROLÜNÜ ESAS ALAN TİPE
UYGUNLUK BEYANI
1. "İç üretim kontrolünü
esas alan tipe uygunluk beyanı", imalatçının, bu Ekte belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ilgili
ölçü aletlerinin AT tip inceleme belgesinde
tanımlanan tipe uygun olduğunu ve bu Yönetmelik gereklerini
karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürünün bir
bölümüdür.
İmalat
2. İmalatçı, imaledilen ölçü
aletlerinin AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunu sağlamak için tüm önlemleri almalıdır.
Yazılı uygunluk beyanı
3.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan ve AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun
olan her ölçü aletine "CE" işaretini ve ek metroloji işaretini
iliştirmelidir.
3.2. Ölçü aletinin her modeli
için bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza
edilmelidir. Bu beyan düzenlendiği ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
Yetkili
temsilci
4. Bu Ek’in 3.2 nci maddesinde
belirtilen imalatçı yükümlülükleri, onun adına ve onun sorumluluğunda
yetkili temsilcisi tarafından yerine getirilebilir.
İmalatçının Türkiye’de yerleşik
olmadığı ve yetkili bir temsilcisinin bulunmadığı hallerde bu
yükümlülükler, ölçü aletini piyasaya arz edenin sorumluluğu altındadır.
EK-C1
İÇ ÜRETİM KONTROLÜNÜN YANI SIRA BİR
ONAYLANMIŞ KURULUŞ
TARAFINDAN YAPILAN ÜRÜN TESTİNİ DE
ESAS ALAN TİPE
UYGUNLUK BEYANI
1. "İç üretim kontrolünün
yanı sıra bir onaylanmış kuruluş tarafından yapılan ürün testini de esas
alan tipe uygunluk beyanı" imalatçının, bu Ekte belirtilen
yükümlülükleri yerine getirdiğini ve ilgili ölçü aletlerinin AT tip
inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun olduğunu ve bu Yönetmelikte
belirtilen gerekleri karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme
prosedürünün bir bölümüdür.
İmalat
2. İmalatçı, imal edilen ölçü
aletlerinin AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygunluğunu sağlamak için tüm önlemleri almalıdır.
Ürün kontrolü
3. İmalatçı tarafından seçilen
onaylanmış kuruluş, üretim miktarını ve ölçü aletinin teknolojik yapısını
da göz önünde bulundurarak, ürünün iç kontrollerinin kalitesini doğrulamak
amacıyla kendisi tarafından belirlenen uygun aralıklarla ürün kontrollerini
yapmalı veya yaptırmalıdır. Ölçü aleti piyasaya arz edilmeden önce onaylanmış
kuruluş tarafından alınan yeterli sayıdaki nihai ürün numunesi, bu
Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu kontrol etmek amacıyla incelenmelidir.
Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde
belirtilen ilgili dokümanlarda tanımlanan uygun testlere veya eşdeğer
testlere tabi tutulmalıdır. İlgili dokümanın olmaması durumunda hangi
testin uygulanacağına onaylanmış kuruluş
karar vermelidir.
Numune alınan ölçü aletlerinin
belli bir miktarı, kabul edilebilir bir kalite seviyesini sağlamıyorsa onaylanmış kuruluş gerekli önlemleri
almalıdır.
Yazılı uygunluk beyanı
4.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan ve AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun
olan her bir ölçü aletine "CE" uygunluk işaretini, ek metroloji
işaretini ve bu Ek’in 3 üncü maddesinde
atıfta bulunulan onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış
kuruluşun kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
4.2. Ölçü aletinin her modeli
için, bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza
edilmelidir. Bu beyan düzenlendiği
ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
Yetkili temsilci
5. Bu Ek’in 4.2 nci maddesinde
belirtilen imalatçı yükümlülükleri,
onun adına ve onun sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir. İmalatçının Türkiye’de yerleşik olmadığı ve yetkili bir
temsilcisinin bulunmadığı hallerde bu yükümlülükler, ölçü aletini piyasaya
arz edenin sorumluluğu altındadır.
EK-D
ÜRETİM KALİTE GÜVENCESİNİ ESAS ALAN
TİPE UYGUNLUK BEYANI
1. "Üretim kalite
güvencesini esas alan tipe uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte
belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ilgili ölçü aletlerinin AT
tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun olduğunu ve bu Yönetmelikte
belirtilen gerekleri karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme
prosedürünün bir bölümüdür.
İmalat
2. İmalatçı, bu Ek’in 3 üncü
maddesinde belirtildiği şekilde;
üretim, nihai ürün denetimi ve ilgili ölçü aletinin testi için onaylı bir
kalite sistemi işletmeli ve bu Ek’in 4 üncü maddesinde belirtildiği şekilde
bir gözetime tabi tutulmalıdır.
Kalite sistemi
3.1. İmalatçı, kalite
sisteminin değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunmalıdır.
Başvuru aşağıdaki hususları
içermelidir:
- Ölçü aletinin kategorisi ile
ilgili tüm bilgileri,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu,
- Onaylı tipin teknik
dokümantasyonunu ve AT tip inceleme belgesinin bir nüshasını.
3.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır.
İmalatçı tarafından uygulanan
tüm unsurlar, gerekler ve hükümler;
politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde yazılı olarak
sistematik ve düzenli bir şekilde dokümante edilmelidir. Kalite sistemi dokümanları; kalite
programları, planları, el kitapları ve kayıtlarının doğru olarak
yorumlanmasını sağlamalıdır.
Özellikle aşağıdaki hususları
içermelidir:
- Kalite hedefleri, kuruluşun
organizasyon yapısı ve ürün kalitesi ile ilgili yönetimin sorumluluk ve
yetkileri,
- Kullanılacak olan imalat,
kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri ile süreçler ve sistematik
faaliyetler,
- İmalattan önce, imalat
sırasında ve sonrasında uygulanacak inceleme ve deneyler ile bunların
uygulama sıklıkları,
- Denetim raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin raporlar gibi
kalite kayıtları,
- Gerekli ürün kalitesinin ve
kalite sisteminin etkin olarak işleyişinin izlenmesini sağlayan araçlar.
3.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 3.2 nci maddesinde belirtilen gereklerin karşılanıp karşılanmadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır. Referans
numaralarının yayımlandığı tarihten itibaren, ilgili uyumlaştırılmış
standarda karşılık gelen ulusal standardın eşdeğer özellikleriyle uyumlu
olan kalite sisteminin bu gereklere uygun olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemi, metrolojinin ilgili alanı ve cihaz teknolojisi konusunda
yeterli deneyim ile bu Yönetmeliğin gerekleri ile ilgili bilgiye sahip
olmalıdır. Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine bir denetim
ziyareti yapılmasını içermelidir.
Onaylanmış kuruluşun inceleme
sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı imalatçıya bildirilmelidir.
3.4. İmalatçı, onaylandığı
şekildeki kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve
bu sistemin yeterli ve etkin bir şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
3.5. İmalatçı, kalite
sisteminde yapacağı her türlü değişiklikten, kalite sistemini onaylayan
onaylanmış kuruluşu haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek değişen kalite sisteminin bu Ek’in 3.2
nci maddesindeki gerekleri
karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden değerlendirmenin gerekli olup
olmadığına karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan
gözetim
4.1. Gözetimin amacı,
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğinden
emin olmaktır.
4.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla; imalat, muayene, test ve depolama yerlerine
girmesine izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte özellikle aşağıdakileri
sağlamalıdır.
- Kalite sistemi
dokümantasyonu,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin raporlar
gibi kalite kayıtları.
4.3. Onaylanmış kuruluş, imalatçının
kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak için,
periyodik denetimler yapmalı ve imalatçıya bir denetim raporu vermelidir.
4.4. Bunun yanı sıra;
onaylanmış kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler
sırasında onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Onaylanmış kuruluş imalatçıya, bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa bir
test raporu vermelidir.
Yazılı uygunluk beyanı
5.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan ve AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun
olan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk işaretini, ek metroloji
işaretini ve bu Ek’in 3.1 inci maddesinde belirtilen onaylanmış kuruluşun
sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarasını
iliştirmelidir.
5.2. Ölçü aletinin her modeli için, bir
uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak
üzere on yıl muhafaza edilmelidir.
Bu beyan düzenlendiği ölçü aletini
tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
6. İmalatçı, aşağıdaki
belgeleri son ölçü aleti imal edildikten sonra, 10 yıl süre ile
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere
muhafaza etmelidir:
- Bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen kalite sistemi ile ilgili dokümantasyon,
- Bu Ek’in 3.5 inci maddesinde
belirtilen ve onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 3.5 inci, 4.3 üncü
ve 4.4 üncü maddelerinde belirtilen, onaylanmış kuruluş tarafından verilen
kararlar ve raporlar.
7. Her bir onaylanmış kuruluş,
verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Yetkili temsilci
8. Bu Ek’in 3.1 inci, 3.5 inci,
5.2 nci ve 6 ncı maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun
adına ve sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK-D1
ÜRETİM KALİTE GÜVENCESİNİ ESAS ALAN
UYGUNLUK BEYANI
1. "Üretim kalite güvencesini esas alan
uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini ve
ilgili ölçü aletlerinin bu Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşıladığını
beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür.
Teknik dokümantasyon
2. İmalatçı bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği gibi teknik dokümantasyonu oluşturmalıdır.
Dokümantasyon, ölçü aletinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun
değerlendirmesini yapabilmeyi sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir değerlendirme için ölçü
aletinin tasarımını ve çalışmasını
kapsamalıdır.
3. İmalatçı son ölçü aletinin
imalatından sonra on yıl teknik dokümantasyonu Bakanlığın denetimine
sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
İmalat
4. İmalatçı, bu Ek’in 5 inci maddesinde belirtildiği şekilde; üretim, nihai ürün
denetimi ve ilgili ölçü aletinin testi için onaylı bir kalite sistemini
işletmeli ve bu Ek’in 6 ncı maddesinde
belirtildiği şekilde bir gözetime tabi tutulmalıdır.
Kalite sistemi
5.1. İmalatçı kalite sisteminin
değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunmalıdır.
Başvuru aşağıdaki hususları
içermelidir:
- Ölçü aletinin kategorisiyle ilgili bilgileri,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu,
- Bu Ek’in 2 nci maddesinde
belirtilen teknik dokümantasyonu.
5.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır.
İmalatçı tarafından uygulanan tüm unsurlar, gerekler ve hükümler; politikalar, prosedürler ve talimatlar
şeklinde yazılı olarak sistematik ve düzenli bir şekilde dokümante
edilmelidir. Kalite sistemi dokümanları; kalite programları, planları, el
kitapları ve kayıtlarının doğru olarak yorumlanmasına izin vermelidir.
Özellikle aşağıdaki
açıklamaları içermelidir:
- Kalite hedefleri, kuruluşun
organizasyon yapısı ve ürün kalitesi ile ilgili yönetimin sorumluluk ve
yetkileri,
- Kullanılacak olan imalat,
kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri ile süreçler ve sistematik
faaliyetler,
- İmalattan önce, imalat
sırasında ve sonrasında uygulanacak inceleme ve deneyler ile bunların
uygulama sıklıkları,
- Denetim raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar gibi
kalite kayıtları,
- İstenilen ürün kalitesi ve
kalite sisteminin etkin işleyişinin izlenmesini sağlayan araçlar.
5.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 5.2 nci maddesinde belirtilen gerekleri karşılayıp karşılamadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır.
Referans numaralarının
yayımlandığı tarihten itibaren, ilgili uyumlaştırılmış standarda karşılık
gelen ulusal standardın eşdeğer hükümleriyle uyumlu olan kalite sisteminin
bu gereklere uygun olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemi deneyimine ek olarak
metrolojinin ilgili alanı ve cihaz teknolojisi konusunda yeterli deneyim
ile bu Yönetmeliğin gerekleriyle ilgili bilgiye sahip olmalıdır.
Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine bir denetim ziyareti
yapılmasını içermelidir.
İnceleme sonuçları ve gerekçeli
değerlendirme kararı imalatçıya bildirilmelidir.
5.4. İmalatçı, onaylandığı
şekildeki kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve
bu sistemin yeterli ve etkin bir şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
5.5. İmalatçı kalite sistemini
onaylayan onaylanmış kuruluşu, kalite sisteminde yapacağı her türlü
değişiklikten haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek kalite sisteminin bu Ek’in 5.2 nci
maddesindeki gerekleri karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden
değerlendirmenin gerekli olup olmadığına
karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan
gözetim
6.1. Gözetimin amacı,
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğinden
emin olmaktır.
6.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla; imalat, muayene, test ve depolama yerlerine
girmesine izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte özellikle
aşağıdakileri sağlamalıdır.
- Kalite sistemi
dokümantasyonu,
- Bu Ek’in 2 nci
maddesinde belirtilen teknik dokümantasyon,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin raporlar gibi
kalite kayıtları.
6.3. Onaylanmış kuruluş,
imalatçının kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak
için, periyodik denetimler yapmalı ve imalatçıya bir denetim raporu
vermelidir.
6.4. Bunun yanı sıra onaylanmış
kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler sırasında
onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır. Onaylanmış kuruluş
imalatçıya, bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa bir test raporu
vermelidir.
Yazılı
uygunluk beyanı
7.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 5.1 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
7.2. Ölçü aletinin her modeli
için, bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza edilmelidir. Bu beyan düzenlendiği
ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
8. İmalatçı, aşağıdaki
belgeleri son ölçü aletinin imalatından sonra, 10 yıl süre ile Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
- Bu Ek’in 5.1 inci maddesinde
belirtilen kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyon,
- Bu Ek’in 5.5 inci maddesinde
belirtilen ve onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 5.5 inci, 6.3 üncü
ve 6.4 üncü maddelerinde belirtilen onaylanmış kuruluş tarafından verilen
kararlar ve raporlar.
9. Her bir onaylanmış kuruluş,
verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Yetkili temsilci
10. Bu Ek’in 3 üncü, 5.1
inci, 5.5 inci, 7.2 nci ve 8 inci
maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun adına ve sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK-E
NİHAİ ÜRÜNÜN MUAYENE VE TESTİNE DAİR
KALİTE GÜVENCE
SİSTEMİNİ ESAS ALAN TİPE UYGUNLUK BEYANI
1. "Nihai ürünün muayene
ve testine dair kalite güvence sistemini esas alan tipe uygunluk
beyanı", imalatçının bu Ekte belirtilen yükümlülükleri yerine
getirdiğini ve ilgili ölçü aletlerinin, AT
tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun olduğunu ve bu
Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşıladığını beyan ettiği uygunluk
değerlendirme prosedürünün bir bölümüdür.
İmalat
2. İmalatçı, bu Ek’in 3 üncü
maddesinde belirtildiği şekilde,
nihai ürün muayenesi ve testi için onaylı bir kalite sistemi işletmeli ve
bu Ek’in 4 üncü maddesinde belirtildiği şekilde bir gözetime tabi
tutulmalıdır.
Kalite sistemi
3.1. İmalatçı, kalite
sisteminin değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunmalıdır.
Başvuru aşağıdaki hususları içermelidir:
- Ölçü aleti kategorisi ile
ilgili bilgileri,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu,
- Onaylı tipin teknik
dokümantasyonunu ve AT tip inceleme belgesinin bir nüshasını.
3.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe ve bu Yönetmeliğin
gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır.
İmalatçı tarafından uygulanan
tüm unsurlar, gerekler ve hükümler;
politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde yazılı olarak
sistematik ve düzenli bir şekilde dokümante edilmelidir. Kalite sistemi
dokümanları; kalite programları, planları, el kitapları ve kayıtlarının
doğru olarak yorumlanmasına izin vermelidir.
Dokümanlar özellikle
aşağıdakileri içermelidir:
- Kalite hedefleri, kuruluşun organizasyon
yapısı ve ürün kalitesi ile ilgili yönetimin sorumluluk ve yetkileri,
- İmalat sonrasında uygulanacak
inceleme ve testler,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, personelin niteliğine ilişkin raporlar gibi kalite
kayıtları,
- Kalite sisteminin işleyişinin
izlenmesini sağlayan araçlar.
3.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 3.2 nci maddesinde belirtilen gereklerin karşılanıp karşılanmadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır. Referans
numaralarının yayımlandığı tarihten itibaren, ilgili uyumlaştırılmış
standarda karşılık gelen ulusal
standardın eşdeğer hükümleriyle uyumlu olan kalite sisteminin bu gereklere
uygun olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemi deneyimine ek olarak,
metrolojinin ilgili alanı ve cihaz teknolojisi konusunda yeterli deneyim
ile bu Yönetmeliğin gerekleriyle ilgili bilgiye sahip olmalıdır.
Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine bir denetim ziyareti
yapılmasını içermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
3.4. İmalatçı, onaylandığı
şekildeki kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve
bu sistemin yeterli ve etkin şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
3.5. İmalatçı, kalite sistemini
onaylayan onaylanmış kuruluşu, kalite sisteminde yapacağı her türlü
değişiklikten haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek kalite sisteminin bu Ek’in 3.2 nci
maddesindeki gerekleri karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden
değerlendirmenin gerekli olup
olmadığına karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan
gözetim
4.1. Gözetimin amacı,
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini
yerine getirdiğinden emin olmaktır.
4.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla; muayene, test ve depolama yerlerine girmesine
izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte özellikle aşağıdakileri
sağlamalıdır.
- Kalite sistemi
dokümantasyonu;
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin
raporları gibi kalite kayıtları.
4.3. Onaylanmış kuruluş,
imalatçının kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak
için periyodik denetimler yapmalı ve imalatçıya bir denetim raporu
vermelidir.
4.4. Bunun yanı sıra,
onaylanmış kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler
sırasında onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Onaylanmış kuruluş imalatçıya, bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa bir
test raporu vermelidir.
Yazılı uygunluk beyanı
5.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan ve AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun
olan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk işaretini, ek metroloji
işaretini ve bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
5.2. Ölçü aletinin her modeli için bir
uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin imalatından
sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza edilmelidir. Bu
beyan düzenlendiği ölçü aletini
tanımlamalıdır. Beyanın bir nüshası piyasaya arz edilen her bir ölçü
aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek, tek bir kullanıcıya büyük
miktarda ölçü aletinin teslim edildiği durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü
aleti yerine gruba veya irsaliyeye uygulanması şeklinde olabilir.
6. İmalatçı, aşağıdaki
belgeleri son ölçü aleti imal edildikten sonra, 10 yıl süre ile Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir:
- Bu Ek’in 3.1 inci maddesinde belirtilen
kalite sistemi ile ilgili dokümantasyon,
- Bu Ek’in 3.5 inci maddesinde
belirtilen ve onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 3.5 inci, 4.3 üncü
ve 4.4 üncü maddelerinde belirtilen onaylanmış kuruluş tarafından verilen
kararlar ve raporlar.
7. Her bir onaylanmış kuruluş,
verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Yetkili
temsilci
8. Bu Ek’in 3.1 inci, 3.5 inci,
5.2 nci ve 6 ncı maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun
adına ve sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK-E 1
NİHAİ ÜRÜNÜN MUAYENE VE TESTİNE DAİR
KALİTE GÜVENCE
SİSTEMİNİ ESAS ALAN UYGUNLUK BEYANI
1. " Nihai ürünün muayene ve testine dair kalite güvence
sistemini esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen
yükümlülükleri yerine getirdiğini ve ilgili ölçü aletlerinin, bu
Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşıladığını beyan ettiği uygunluk
değerlendirme prosedürüdür.
Teknik dokümantasyon
2. İmalatçı bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği gibi teknik dokümantasyonu oluşturmalıdır.
Dokümantasyon, ölçü aletinin, bu
Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun
değerlendirmesini yapabilmeyi sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir
değerlendirme için ölçü aletinin tasarımını, imalatını ve çalışmasını kapsamalıdır.
3. İmalatçı, son ölçü aletinin
imalatından sonra on yıl süre ile teknik dokümantasyonu Bakanlığın denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
İmalat
4. İmalatçı, bu Ek’in 5 inci
maddesinde belirtildiği şekilde;
nihai ürün muayenesi ve testi için onaylı bir kalite sistemi işletmeli ve
bu Ek’in 6 ncı maddesinde
belirtildiği şekilde bir gözetime tabi tutulmalıdır.
Kalite
sistemi
5.1. İmalatçı, kalite
sisteminin değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunmalıdır.
Başvuru aşağıdaki hususları
içermelidir:
- Ölçü aletinin kategorisi ile ilgili bilgileri,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu,
- Bu Ek’in 2 nci maddesinde belirtilen teknik dokümantasyonu.
5.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır. İmalatçı tarafından uygulanan tüm
unsurlar, gerekler ve hükümler;
politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde yazılı olarak
sistematik ve düzenli bir şekilde dokümante edilmelidir. Kalite sistemi
dokümanları; kalite programları, planları, el kitapları ve kayıtlarının
doğru olarak yorumlanmasına izin vermelidir.
Dokümanlar özellikle
aşağıdakileri içermelidir:
- Kalite hedefleri, kuruluşun
organizasyon yapısı, ürün kalitesi
ile ilgili yönetimin sorumluluk ve yetkileri,
- İmalat sonrasında uygulanacak muayene ve
testler,
- Muayene raporları, test ve kalibrasyon
verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar gibi kalite kayıtları,
- Kalite sisteminin işleyişinin
izlenmesini sağlayan araçlar.
5.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 5.2 nci maddesinde belirtilen gereklerin karşılanıp karşılanmadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır. Referans
numaralarının yayımlandığı tarihten itibaren, ilgili uyumlaştırılmış
standarda karşılık gelen ulusal
standardın eşdeğer hükümleriyle uyumlu olan kalite sisteminin bu gereklere
uygun olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemindeki deneyime ek olarak, metrolojinin ilgili alanı ve cihaz teknolojisinde yeterli deneyim
ile bu Yönetmeliğin gerekleri konusunda bilgiye sahip olmalıdır.
Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine bir denetim ziyareti
yapılmasını içermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
5.4. İmalatçı, onaylandığı şekildeki
kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve bu
sistemin yeterli ve etkin bir şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
5.5. İmalatçı, kalite sistemini
onaylayan onaylanmış kuruluşu, kalite sisteminde yapacağı her türlü
değişiklikten haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek kalite sisteminin bu Ek’in 5.2 nci
maddesindeki gerekleri karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden
değerlendirmenin gerekli olup olmadığına karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan
gözetim
6.1. Gözetimin amacı,
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğinden
emin olmaktır.
6.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla; test, muayene ve depolama yerlerine girmesine
izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte özellikle aşağıdakileri sağlamalıdır.
- Kalite
sistemi dokümantasyonu,
- Bu Ek’in 2 nci maddesinde
belirtilen teknik dokümantasyon,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar gibi kalite kayıtları.
6.3. Onaylanmış kuruluş,
imalatçının kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak
için periyodik denetimler yapmalı ve imalatçıya bir denetim raporu
vermelidir. 6.4. Bunun yanı sıra;
onaylanmış kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler
sırasında onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Onaylanmış kuruluş imalatçıya, bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa bir
test raporu vermelidir.
Yazılı
uygunluk beyanı
7.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 5.1 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
7.2. Ölçü aletinin her modeli
için, bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza edilmelidir. Bu beyan
düzenlendiği ölçü aletini
tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak, bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
8. İmalatçı, aşağıdaki belgeleri
son ölçü aleti imal edildikten sonra, 10 yıl süre ile Bakanlığın denetimine
sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
- Bu Ek’in 5.1 inci maddesinde belirtilen kalite
sistemi ile ilgili dokümantasyon,
- Bu Ek’in 5.5 inci maddesinde belirtilen ve
onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 5.5 inci, 6.3 üncü
ve 6.4 üncü maddelerinde belirtilen
onaylanmış kuruluş tarafından verilen kararlar ve raporlar.
9. Her bir onaylanmış kuruluş,
verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Yetkili temsilci
10. Bu Ek’in 3 üncü, 5.1 inci, 5.5 inci, 7.2 nci ve 8
inci maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun adına ve sorumluluğunda yetkili temsilcisi
tarafından yerine getirilebilir.
EK-F
ÜRÜN DOĞRULAMASINI ESAS ALAN
TİPE UYGUNLUK BEYANI
1. "Ürün doğrulamasını
esas alan tipe uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte
belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini ve bu Ek’in 3 üncü maddesinin
hükümlerine tabi olan ölçü aletlerinin, AT
tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe uygun olduğunu ve bu
Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşıladığını beyan ettiği uygunluk
değerlendirme prosedürünün bir bölümüdür.
İmalat
2. İmalatçı, imal edilen ölçü
aletlerinin, AT tip inceleme belgesinde tanımlanan onaylı tipe ve bu
Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun sağlanması için her türlü tedbiri
almalıdır.
Doğrulama
3. İmalatçı tarafından seçilen
onaylanmış kuruluş, ölçü aletlerinin, AT tip inceleme belgesinde tanımlanan tipe ve bu
Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunu kontrol etmek için uygun incelemeleri
ve testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Metrolojik gereklere uygunluğun kontrol edilmesi
için yapılacak incelemeler ve testler, imalatçının tercihine bağlı olarak,
ya bu Ek’in 4 üncü maddesinde belirtildiği gibi her ölçü aletinin
incelenmesi ve test edilmesi şeklinde ya da
5 inci maddesinde belirtildiği şekilde inceleme ve test işlemlerinin
bir istatistiksel esasa bağlı olarak yapılması şeklinde olmalıdır.
4. Her bir ölçü aletinin
incelenmesi ve test edilmesi yoluyla metrolojik gereklere uygunluğunun
doğrulanması;
4.1. Ölçü aletlerinin tamamı,
metrolojik gereklere uygunluklarının doğrulanması için ayrı ayrı
incelenmeli ve bu Yönetmeliğin 13
üncü maddesindeki dokümanlarda belirtilen
uygun testlere ya da eşdeğer testlere tabi tutulmalıdır. İlgili bir
dokümanın olmaması durumunda, hangi testlerin yapılacağına onaylanmış
kuruluş karar vermelidir.
4.2. Onaylanmış kuruluş,
yapılan incelemeler ve testlerle ilgili olarak bir uygunluk belgesi düzenlemeli ve
onaylanan her bir ölçü aletine kimlik kayıt numarasını iliştirmeli ya da
sorumluluğunda iliştirilmesini sağlamalıdır.
İmalatçı uygunluk belgelerini,
ölçü aletinin belgelendirilmesinden sonra 10 yıl süre ile Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza
etmelidir.
5. Metrolojik gereklere uygunluğun istatistiksel doğrulanması;
5.1. Üretilen her bir partideki
homojenliğin sağlanması için imalatçı, imalat sürecinde her türlü tedbiri
almalı ve doğrulanmaları için ölçü aletlerini homojen partiler halinde
sunmalıdır.
5.2. Bu Ek’in 5.3 üncü
maddesinde belirtilen gereklere uygun olarak her bir partiden rasgele bir
numune alınmalıdır. Söz konusu
partinin kabul ya da reddine karar verilebilmesi için alınan numuneler, bu
Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde
belirtilen dokümanlarda yer alan
metrolojik gereklere uygunluğu gösteren testlere ya da eşdeğer
testlere ayrı ayrı tabi tutulmalıdır. İlgili bir dokümanın olmaması
durumunda, hangi testlerin yapılacağına onaylanmış kuruluş karar
vermelidir.
5.3. İstatistiksel prosedür
aşağıdaki gerekleri karşılamalıdır:
İstatistiksel kontrol
varsayımlara dayanmalı ve numune
alma yöntemi:
- % 1'in altındaki uygunsuzluk
durumunda, % 95 oranında bir kabul
olasılığına karşılık gelen kalite düzeyini,
- % 7'nin altındaki bir
uygunsuzluk durumunda % 5 oranında
bir kabul olasılığına karşılık gelen sınır kalitesini,
sağlamalıdır.
5.4. Bir parti kabul edilmiş
ise, numunelerden testleri geçemeyen ölçü aletleri haricindeki partideki
tüm ölçü aletleri onaylanmalıdır.
Onaylanmış kuruluş, yapılan
incelemeler ve testlerle ilgili olarak bir uygunluk belgesi düzenlemeli ve
onaylanan her bir ölçü aletine kimlik kayıt numarasını iliştirmeli ya da
sorumluluğu altında iliştirilmesini sağlamalıdır.
İmalatçı uygunluk belgelerini,
ölçü aletinin belgelendirilmesinden sonra 10 yıl süre ile Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza
etmelidir.
5.5. Bir parti reddedilmiş ise,
onaylanmış kuruluş söz konusu partinin piyasaya arz edilmesinin önlenmesi
için uygun tedbirleri almalıdır. Partilerin sık sık reddedilmeleri
durumunda, onaylanmış kuruluş, istatistiksel doğrulamayı askıya alabilir ve
gereken tedbirleri uygulayabilir.
Yazılı uygunluk beyanı
6.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan ve onaylanan tipe uygun olan her bir ölçü aletine,
"CE" uygunluk işaretini ve ek metroloji işaretini iliştirmelidir.
6.2. Ölçü aletinin her modeli için
bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin imalatından
sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere on yıl muhafaza edilmelidir. Bu
beyan düzenlendiği ölçü aletini
tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek, tek
bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği durumlarda,
ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye uygulanması şeklinde olabilir.
Bu Ek’in 3 üncü maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşla mutabakat sağlanması halinde imalatçı
onaylanmış kuruluşun sorumluluğunda onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt
numarasını da ölçü aletlerine iliştirmelidir.
7. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşla mutabakat sağlaması halinde onun sorumluluğu altında, onaylanmış
kuruluşun kimlik kayıt numarasını imalat sürecinde de ölçü aletine
iliştirebilir.
Yetkili temsilci
8. Bu Ek’in 2 nci ve 5.1 inci maddelerinde belirtilen
yükümlülükler hariç olmak üzere imalatçının yükümlülükleri, onun adına ve
sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından yerine getirilebilir
EK-F1
ÜRÜN DOĞRULAMASINI ESAS ALAN UYGUNLUK
BEYANI
1. "Ürün doğrulamasını
esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen
yükümlülükleri yerine getirdiğini ve bu Ek’in 5 inci maddesinin hükümlerine
tabi olan ölçü aletlerinin, bu Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını beyan
ettiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür.
Teknik dokümantasyon
2. İmalatçı, bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği şekilde bir teknik dokümantasyonu oluşturmalıdır.
Dokümantasyon, ölçü aletinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun
değerlendirmesini yapabilmeyi sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir
değerlendirme için, ölçü aletinin tasarımını, imalatını ve çalışmasını kapsamalıdır.
3. İmalatçı, son ölçü aletinin
imalatından sonra 10 yıl süre ile
teknik dokümantasyonu Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
İmalat
4. İmalatçı, imal edilen ölçü
aletlerinin, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanması için gerekli
her türlü tedbiri almalıdır.
Doğrulama
5. İmalatçı tarafından seçilen
onaylanmış kuruluş, ölçü aletlerinin, bu Yönetmeliğin gereklerine
uygunluğunu kontrol etmek için uygun incelemeleri ve testleri yapmalı ya
da yaptırmalıdır.
Metrolojik gereklere uygunluğun
kontrol edilmesi için yapılacak incelemeler ve testler, imalatçının
tercihine bağlı olarak, ya bu Ek’in 6 ncı maddesinde belirtildiği gibi her ölçü aletinin
incelenmesi ve test edilmesi şeklinde ya da 7 nci maddesinde belirtildiği şekilde inceleme ve test
işlemlerinin bir istatistiksel esasa bağlı olarak yapılması şeklinde olmalıdır.
6. Her bir ölçü aletinin
incelenmesi ve test edilmesi yoluyla, metrolojik gereklere uygunluğunun
doğrulanması.
6.1. Ölçü aletlerinin tamamı,
metrolojik gereklere uygunluklarının doğrulanması için ayrı ayrı
incelenmeli ve bu Yönetmeliğin 13
üncü maddesindeki dokümanlarda belirtilen uygun testlere ya da eşdeğer
testlere tabi tutulmalıdır. İlgili bir dokümanın olmaması durumunda, hangi
testlerin yapılacağına onaylanmış kuruluş karar vermelidir.
6.2. Onaylanmış kuruluş,
yapılan incelemeler ve testlerle ilgili olarak bir uygunluk belgesi düzenlemeli ve
onaylanan her bir ölçü aletine kimlik kayıt numarasını iliştirmeli ya da
sorumluluğunda iliştirilmesini sağlamalıdır.
İmalatçı uygunluk belgelerini,
ölçü aletinin belgelendirilmesinden sonra 10 yıl süre ile Bakanlık
denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
7. Metrolojik gereklere uygunluğun istatistiksel
doğrulanması.
7.1. Üretilen her bir partideki
homojenliğin sağlanması için imalatçı, imalat sürecinde her türlü tedbiri
almalı ve doğrulanmaları için ölçü aletlerini homojen partiler halinde
sunmalıdır.
7.2. Bu Ek’in 7.3 üncü
maddesinde belirtilen gereklere uygun olarak her bir partiden rasgele bir
numune alınmalıdır. Söz konusu
partinin kabul ya da reddine karar verilebilmesi için alınan numuneler, bu
Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde
belirtilen dokümanlarda yer alan
metrolojik gereklere uygunluğu gösteren testlere ya da eşdeğer
testlere ayrı ayrı tabi tutulmalıdır. İlgili bir dokümanın olmaması
durumunda, hangi testlerin yapılacağına onaylanmış kuruluş karar
vermelidir.
7.3. İstatistiksel prosedürler
aşağıdaki gerekleri karşılamalıdır:
İstatistik kontrol varsayımlara
dayanmalı ve numune alma yöntemi;
- % 1'in altındaki uygunsuzluk
durumunda % 95 oranında bir kabul
olasılığına karşılık gelen kalite düzeyini,
- % 7'nin altındaki bir
uygunsuzluk durumunda % 5 oranında
bir kabul olasılığına karşılık gelen sınır kalitesini,
sağlamalıdır.
7.4. Bir parti kabul edilmiş
ise, numunelerden testleri geçemeyen ölçü aletleri haricindeki partideki
tüm ölçü aletleri onaylanmalıdır.
Onaylanmış kuruluş, yapılan
incelemeler ve testlerle ilgili olarak bir uygunluk belgesi düzenlemeli ve
onaylanan her ölçü aletine kimlik kayıt numarasını iliştirmeli ya da
sorumluluğu altında iliştirilmesini sağlamalıdır.
İmalatçı uygunluk belgelerini,
ölçü aletinin belgelendirilmesinden sonra 10 yıl süre ile Bakanlığın denetimine sunulmak üzere
muhafaza etmelidir.
7.5. Bir parti reddedilmiş ise,
onaylanmış kuruluş söz konusu partinin piyasaya arz edilmesinin önlenmesi
için uygun tedbirleri almalıdır. Partilerin sık sık reddedilmeleri
durumunda, onaylanmış kuruluş, istatistiksel doğrulamayı askıya alabilir ve gereken tedbirleri uygulayabilir.
Yazılı uygunluk beyanı
8.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine, "CE" uygunluk
işaretini ve ek metroloji işaretini iliştirmelidir.
8.2. Ölçü aletinin her modeli için, bir
uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin imalatından
sonra Bakanlığın denetimine sunulmak üzere 10 yıl muhafaza edilmelidir. Bu
beyan düzenlendiği ölçü aletini
tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
Bu Ek’in 5 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşla mutabakat sağlanması halinde imalatçı onaylanmış kuruluşun
sorumluluğunda onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarasını da ölçü
aletlerine iliştirmelidir.
9. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşla mutabakat sağlaması halinde onun sorumluluğu altında, onaylanmış
kuruluşun kimlik kayıt numarasını imalat sürecinde de ölçü aletine
iliştirebilir.
Yetkili temsilci
10. Bu Ek’in 4 üncü ve 7.1 inci
maddelerinde belirtilen yükümlülükler hariç olmak üzere imalatçının
yükümlülükleri, onun adına ve sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından
yerine getirilebilir.
EK-G
BİRİM DOĞRULAMASINI ESAS ALAN
UYGUNLUK BEYANI
1. "Birim doğrulamasını
esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen
yükümlülükleri yerine getirdiğini ve bu Ek’in 4 üncü maddesinin hükümlerine
tabi olan ölçü aletlerinin, bu Yönetmelikte belirtilen gerekleri
karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür.
Teknik
dokümantasyon
2. İmalatçı, bu Yönetmeliğin 10
uncu maddesinde belirtildiği şekilde teknik dokümantasyonu oluşturmalı ve bu Ek’in 4 üncü maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluş
tarafından ulaşılabilir olmasını sağlamalıdır. Dokümantasyon, ölçü aletinin
bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun değerlendirmesini yapabilmeyi
sağlamalıdır. Bu dokümantasyon böyle bir değerlendirme için ölçü aletinin,
tasarımını, imalatını ve çalışmasını kapsamalıdır.
İmalatçı, teknik dokümantasyonu
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere 10 yıl süre ile muhafaza
etmelidir.
İmalat
3. İmalatçı, imal edilen ölçü aletlerinin,
bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun sağlanması için gerekli her türlü
tedbiri almalıdır.
Doğrulama
4. İmalatçı tarafından seçilen
onaylanmış kuruluş, ölçü aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine
uygunluğunu kontrol etmek için bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde atıfta
bulunulan dokümanlarda belirtilen incelemeleri ve testleri yapmalı yada
yaptırmalıdır. İlgili dokümanın olmaması durumunda hangi testin
yapılacağına onaylanmış kuruluş karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, yapılan
incelemeler ve testlerle ilgili olarak bir uygunluk belgesi düzenlemeli ve
onaylanan her ölçü aletine kimlik kayıt numarasını iliştirmeli ya da
sorumluluğunda iliştirilmesini sağlamalıdır. İmalatçı uygunluk belgelerini,
ölçü aletinin belgelendirilmesinden sonra 10 yıl süre ile Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere muhafaza etmelidir.
Yazılı uygunluk beyanı
5.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 4 üncü maddesinde belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında
onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
5.2. Bir uygunluk beyanı
düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin imalatından sonra, Bakanlığın
denetimine sunulmak üzere 10 yıl muhafaza edilmelidir. Bu beyan,
düzenlendiği ölçü aletini tanımlamalıdır. Beyanın bir nüshası ölçü aleti ile birlikte
sunulmalıdır.
Yetkili
temsilci
10. Bu Ek’in 2 nci ve 4.2 nci
maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri onun adına ve sorumluluğunda yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK-H
TAM KALİTE GÜVENCESİNİ ESAS ALAN
UYGUNLUK BEYANI
1. "Tam kalite güvencesini
esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte belirtilen
yükümlülükleri yerine getirdiğini ve ilgili ölçü aletlerinin, bu
Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme
prosedürüdür.
İmalat
2. İmalatçı, bu Ek’in 3 üncü
maddesinde belirtildiği şekilde;
ilgili ölçü aletinin tasarımı, imalatı, nihai ürün denetimi ve testi için
onaylı bir kalite sistemi işletmeli ve bu Ek’in 4 üncü maddesinde belirtildiği şekilde gözetime tabi
tutulmalıdır.
Kalite sistemi
3.1 İmalatçı, kalite sisteminin
değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda
bulunmalıdır.
Başvuru;
- Ölçü aleti kategorisi ile
ilgili tüm bilgileri,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu
içermelidir.
3.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır.
İmalatçı tarafından uygulanan tüm unsurlar, gerekler ve hükümler; politikalar,
prosedürler ve talimatlar şeklinde yazılı olarak sistematik ve düzenli bir
şekilde dokümante edilmelidir. Kalite sistemi dokümanları; kalite
programları, planları, el kitapları ve kayıtlarının doğru olarak
yorumlanmasına izin vermelidir.
Dokümanlar özellikle aşağıdaki
hususları içermelidir:
- Kalite hedefleri , kuruluşun
organizasyon yapısı, yönetimin ürün
kalitesi ve tasarımı ile ilgili
sorumluluk ve yetkileri,
- Uygulanacak olan standardlar ve bu
Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde atıfta bulunulan dokümanların tam olarak
uygulanmayacağı durumlarda, ölçü aletlerinin bu Yönetmeliğin temel
gereklerine uygunluğunun sağlanması amacıyla kullanılacak yöntemler de
dahil olmak üzere teknik tasarım özellikleri,
- Ölçü aletinin kategorisi ile
ilgili olarak, ölçü aletinin tasarımlanması esnasında kullanılan tasarım
kontrolü ve doğrulama teknikleri, süreçleri ve sistematik işlemler,
- Kullanılacak olan imalat,
kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri ile süreçler ve sistematik
faaliyetler,
- İmalattan önce, imalat
sırasında ve sonrasında uygulanacak inceleme ve testler ile bunların uygulama sıklıkları,
- Muayene raporları test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar gibi
kalite kayıtları,
- Gerekli tasarım ve ürün
kalitesi ile kalite sisteminin işleyişinin izlenmesini sağlayan araçlar.
3.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 3.2 nci maddesinde belirtilen gereklerin karşılanıp karşılanmadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır. Referans
numaralarının yayımlandığı tarihten
itibaren, ilgili uyumlaştırmış standarda karşılık gelen ulusal standardın
eşdeğer hükümleri ile uyumlu olan kalite sisteminin bu gereklere uygun
olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemindeki deneyime ek olarak, metrolojinin ilgili alanı ve cihaz
teknolojisinde yeterli deneyim ile bu Yönetmeliğin gerekleri konusunda
bilgiye sahip olmalıdır. Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine
bir denetim ziyareti yapılmasını
içermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya
bildirmelidir.
3.4. İmalatçı, onaylandığı
şekildeki kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve
bu sistemin yeterli ve etkin şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
3.5. İmalatçı kalite sistemini
onaylayan onaylanmış kuruluşu, kalite sisteminde yapılması düşünülen her
türlü değişiklikten haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek kalite sisteminin bu Ek’in 3.2 nci
maddesindeki gerekleri karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden
değerlendirmenin gerekli olup olmadığına karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan
gözetim
4.1. Gözetimin amacı,
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğinden
emin olmaktır.
4.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla; imalat, muayene, test ve depolama yerlerine
girmesine izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte özellikle
aşağıdakileri sağlamalıdır;
- Kalite sistemi
dokümantasyonu,
-Analiz sonuçları,
hesaplamalar, testler v.s. gibi kalite sisteminin tasarım bölümünde öngörülen kalite kayıtları,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar
gibi kalite sisteminin imalat
bölümünde öngörülen kalite
kayıtları.
4.3. Onaylanmış kuruluş,
imalatçının kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak
için, periyodik denetimler yapmalı
ve imalatçıya bir denetim raporu vermelidir.
4.4. Bunun yanı sıra onaylanmış
kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler sırasında
onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse, ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Onaylanmış kuruluş, imalatçıya bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa bir
test raporu vermelidir.
Yazılı uygunluk beyanı
5.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
5.2. Ölçü aletinin her modeli
için bir uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu beyan son ölçü aletinin
imalatından sonra Bakanlığın denetimine
sunulmak üzere 10 yıl muhafaza edilmelidir. Bu beyan, düzenlendiği
ölçü aletini tanımlamalıdır.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
6. İmalatçı, aşağıdaki
belgeleri son ölçü aleti imal edildikten sonra, 10 yıl süre ile
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere
muhafaza etmelidir.
- Bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen kalite sistemi ile ilgili dokümantasyon,
- Bu Ek’in 3.5 inci maddesinde
belirtilen ve onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 3.5 inci, 4.3 üncü
ve 4.4 üncü maddelerinde belirtilen, onaylanmış kuruluş tarafından verilen
kararlar ve raporlar.
7. Her bir onaylanmış kuruluş,
verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Yetkili temsilci
8. Bu Ek’in 3.1 inci, 3.5 inci,
5.2 nci ve 6 ncı maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun
adına ve sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK-H1
TAM KALİTE GÜVENCESİNİ VE TASARIM İNCELEMESİNİ
ESAS ALAN UYGUNLUK BEYANI
1. "Tam kalite güvencesini
ve tasarım incelemesini esas alan uygunluk beyanı" imalatçının bu Ekte
belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiğini ve ilgili ölçü aletlerinin, bu
Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını beyan ettiği uygunluk değerlendirme
prosedürüdür.
İmalat
2. İmalatçı, bu Ek’in 3 üncü
maddesinde belirtildiği şekilde; ilgili ölçü aletinin tasarımı, imalatı,
nihai ürün denetimi ve testi için onaylı bir kalite sistemi işletmeli ve bu
Ek’in 5 inci maddesinde belirtildiği şekilde gözetime tabi tutulmalıdır.
Ölçü aletinin teknik tasarımının yeterliliği, bu Ek’in 4 üncü maddesinin
hükümlerine göre incelenmelidir.
Kalite sistemi
3.1. İmalatçı, kalite
sisteminin değerlendirilmesi için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa
başvuruda bulunmalıdır.
Başvuru;
- Ölçü aleti kategorisi ile
ilgili tüm bilgiyi,
- Kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyonu
içermelidir.
3.2. Kalite sistemi, ölçü
aletlerinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygun olmasını sağlamalıdır.
İmalatçı tarafından uygulanan tüm unsurlar, gerekler ve hükümler;
politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde yazılı olarak sistematik ve
düzenli bir şekilde dokümante edilmelidir. Kalite sistemi dokümanları;
kalite programları, planları, el kitapları ve kayıtlarının doğru olarak
yorumlanmasına izin vermelidir.
Dokümanlar, özellikle aşağıdaki
hususları içermelidir:
- Kalite hedefleri, kuruluşun
organizasyon yapısı, yönetimin ürün kalitesi ve tasarımı ile ilgili sorumluluk ve yetkileri,
- Uygulanacak olan standardlar ve bu
Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde atıfta bulunulan dokümanların tam olarak
uygulanmayacağı durumlarda, ölçü aletlerinin bu Yönetmeliğin temel
gereklerine uygunluğunun sağlanması amacıyla kullanılacak yöntemler de
dahil olmak üzere teknik tasarım özellikleri,
- Ölçü aletinin kategorisi ile
ilgili olarak, ölçü aletinin tasarımlanması esnasında kullanılan tasarım
kontrolü ve doğrulama teknikleri, süreçleri ve sistematik işlemler,
- Kullanılacak olan imalat,
kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri ile süreçler ve sistematik
faaliyetler,
- İmalattan önce, imalat
sırasında ve sonrasında uygulanacak inceleme ve ile bunların uygulama
sıklıkları,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personel niteliğine ilişkin raporlar gibi
kalite kayıtları,
- İstenilen tasarım ve ürün
kalitesi ile kalite sisteminin işleyişinin izlenmesini sağlayan araçlar.
3.3. Onaylanmış kuruluş, bu
Ek’in 3.2 nci maddesinde belirtilen gereklerin karşılanıp karşılanmadığını
belirlemek için kalite sisteminin değerlendirmesini yapmalıdır. Referans
numaralarının yayımlandığı tarihten
itibaren, ilgili uyumlaştırmış standarda karşılık gelen ulusal standardın
eşdeğer hükümleri ile uyumlu olan kalite sisteminin bu gereklere uygun
olduğu kabul edilmelidir.
Denetimi yapan ekip, kalite
yönetim sistemi, metrolojinin ilgili alanı ve cihaz teknolojisinde yeterli
deneyim ile bu Yönetmeliğin gerekleri ile ilgili bilgiye sahip olmalıdır.
Değerlendirme prosedürü, imalatçının tesislerine bir denetim ziyareti
yapılmasını içermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
3.4. İmalatçı, onaylandığı
şekildeki kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmeli ve
bu sistemin yeterli ve etkin şekilde sürdürülmesini sağlamalıdır.
3.5. İmalatçı kalite sistemini
onaylayan onaylanmış kuruluşu, kalite sisteminde yapılması düşünülen her
türlü değişiklikten haberdar etmelidir.
Onaylanmış kuruluş, önerilen
değişiklikleri değerlendirerek değişen kalite sisteminin bu Ek’in 3.2 nci
maddesindeki gerekleri karşılayıp karşılamadığına ya da yeniden
değerlendirmenin gerekli olup olmadığına karar vermelidir.
Onaylanmış kuruluş, inceleme
sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını imalatçıya bildirmelidir.
3.6. Her bir onaylanmış
kuruluş, verilen ve reddedilen kalite sistemi onaylarının listesini periyodik olarak Bakanlığa sunmalı
ve geri çekilen bir kalite sistemi
onayını derhal Bakanlığa ve belgenin verildiği ülkeye bildirmelidir.
Tasarım incelemesi
4.1. İmalatçı, bu Ek’in 3.1
inci maddesinde belirtilen onaylanmış kuruluşa tasarımın incelenmesi
için başvuruda bulunmalıdır.
4.2. Başvuru; tasarımın,
imalatın ve ölçü aletinin çalıştırılmasının anlaşılmasını mümkün kılmalı ve
bu Yönetmeliğin gerekleri ile uygunluğunun değerlendirmesine olanak
sağlamalıdır. Bu başvuru aşağıdakileri içermelidir:
- İmalatçının adı ve adresi,
- Aynı başvurunun diğer bir onaylanmış kuruluşa
yapılmadığına dair yazılı beyan,
- Bu Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinde tanımlandığı şekilde teknik dokümantasyon. Dokümantasyon, ölçü
aletinin bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun değerlendirmesini mümkün
kılmalıdır. Değerlendirme ölçü aletinin tasarımını ve çalıştırılmasını
kapsamalıdır.
- Teknik tasarımın
yeterliliğini destekleyici kanıtlar.
Bu kanıtlar, özellikle Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde atıfta bulunulan
dokümanların tam olarak uygulanmadığı durumlarda, uygulanan dokümanları
belirtmeli ve gerekli hallerde imalatçının laboratuarlarında ya da diğer
bir test laboratuarında adına ve sorumluluğunda yapılan test sonuçlarını içermelidir.
4.3. Onaylanmış kuruluş,
başvuruyu inceleyerek tasarımın bu Yönetmeliğin hükümlerini karşıladığı
hallerde, imalatçıya bir AT tasarım inceleme belgesi vermelidir. Söz konusu
belge, imalatçının adını, adresini, incelemenin sonuçlarını, geçerliliği
ile ilgili koşulu ve onaylanan ölçü aletinin tanımlanması için gerekli
verileri içermelidir.
4.3.1. Teknik dokümantasyonun
ilgili kısımları belgeye eklenmelidir.
4.3.2. Belge veya ekleri,
uygunluk değerlendirmesi ve kullanım sırasındaki kontrol ile ilgili tüm
bilgileri içermelidir. Özellikle, üretilen ölçü aletlerinin uygun şekilde
ayarlarının yapıldığı hallerde, metrolojik performanslarının yeniden
üretilebilirliliği ile ilgili olarak, imal edilmiş ölçü aletlerinin
incelenmiş tasarımla değerlendirilmesi için aşağıdaki bilgileri içermelidir:
- Ölçü aletinin tasarımının
metrolojik özellikleri,
- Ölçü aletinin güvenilirliğini sağlamak için gerekli
önlemler (damgalama, mühürleme, yazılım tanımı vb.),
- Ölçü aletinin tanımlanması ve
dış görünümünün tipe olan uygunluğunu kontrol etmek için gerekli olan diğer
unsurlar hakkında bilgi,
- Gerekliyse, imal edilmiş ölçü
aletinin özelliklerini doğrulamak için herhangi bir özel bilgi,
- Alt montaj cihazı
kullanılması durumunda, diğer alt montaj cihazları veya ölçü
aletleriyle uygunluğu sağlayacak
gerekli tüm bilgi.
4.3.3. Onaylanmış kuruluş bir
değerlendirme raporu hazırlamalı ve kendisini atayan Bakanlığın
tasarrufunda muhafaza etmelidir. Onaylanmış kuruluş, ancak imalatçı ile
mutabık kalmak kaydıyla, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin 1 inci
fıkrasının (g) bendindeki haklar saklı kalmak kaydı ile bu raporun içeriğinin tamamını ya da bir
kısmını yayınlayabilir.
Belge, verildiği tarihten itibaren on yıllık bir geçerliliğe sahip
olmalı ve her on yılda bir
yenilenebilmelidir.
İmalatçıya tasarım inceleme
belgesi verilmezse, onaylanmış kuruluş verilmeme nedenlerini detaylı olarak
açıklamalıdır.
4.4. İmalatçı, AT tasarım inceleme
belgesini veren onaylanmış kuruluşu, onaylanmış tasarım üzerindeki temel değişiklikten
haberdar etmelidir. Onaylanmış tasarımda yapılacak değişikliklerin bu Yönetmeliğin temel
gereklerine olan uygunluk, belgenin geçerlilik şartları ya da ölçü aletinin
kullanımı için önceden belirlenmiş koşullar üzerinde etkili olabilecek olan
değişiklikler olması halinde, AT tasarım inceleme belgesini veren
onaylanmış kuruluştan ilave onay alınması gereklidir. Bu ek onay, asıl AT
tasarım inceleme belgesine bir ek olarak verilmelidir.
4.5. Onaylanmış kuruluş
kendisini atayan Bakanlığı periyodik
olarak aşağıdaki hususlarda bilgilendirmelidir.
- Verilen AT tasarım inceleme
belgeleri ve ekleri,
- Verilmiş belgeler ile ilgili
ekler ve değişiklikler.
Onaylanmış kuruluş, AT tasarım
inceleme belgesinin geri çekilmesi durumunda, konuyla ilgili olarak
kendisini atayan Bakanlığı derhal
bilgilendirmelidir.
4.6. İmalatçı, ya da onun
yetkili temsilcisi son ölçü aleti imal edildikten sonra 10 yıl süre ile
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere teknik dokümantasyon ile birlikte AT
tasarım inceleme belgesinin, eklerinin ve ilavelerinin bir nüshasını
muhafaza etmelidir.
İmalatçının ve yetkili
temsilcisinin Türkiye’de yerleşik olmadığı durumlarda, talep edilmesi
halinde teknik dokümantasyonun verilmesi sorumluluğu imalatçı tarafından atanan kişiye
ait olmalıdır.
Onaylanmış
kuruluşun sorumluluğunda yapılan gözetim
5.1. Gözetimin amacı
imalatçının onaylanmış olan kalite sisteminden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğinden
emin olmaktır.
5.2. İmalatçı, onaylanmış
kuruluşun denetim amacıyla tasarım, üretim, muayene, test ve depolama
yerlerine girmesine izin vermeli ve gerekli tüm bilgilerle birlikte
özellikle aşağıdakileri sağlamalıdır;
- Kalite sistemi
dokümantasyonu,
- Analiz sonuçları,
hesaplamalar, testler v.s. gibi kalite sisteminin tasarım bölümünde öngörülen
kalite kayıtları,
- Muayene raporları, test ve
kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliğine ilişkin raporlar
gibi kalite sisteminin imalat
bölümünde öngörülen kalite
kayıtları.
5.3. Onaylanmış kuruluş,
imalatçının kalite sistemini sürdürdüğünden ve uyguladığından emin olmak
için periyodik denetimler yapmalı ve imalatçıya bir denetim raporu
vermelidir.
5.4. Bunun yanı sıra;
Onaylanmış kuruluş, imalatçıya ani ziyaretler de yapabilir. Bu ziyaretler
sırasında onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin düzgün işleyip işlemediğini
doğrulamak amacıyla gerekirse, ürün testleri yapmalı ya da yaptırmalıdır.
Onaylanmış kuruluş, imalatçıya, bir ziyaret raporu ve testler yapılmışsa
bir test raporu vermelidir.
Yazılı uygunluk beyanı
6.1. İmalatçı, bu Yönetmeliğin
gereklerini karşılayan her bir ölçü aletine; "CE" uygunluk
işaretini, ek metroloji işaretini ve bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen onaylanmış kuruluşun sorumluluğu altında onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasını iliştirmelidir.
6.2. Ölçü aletinin her modeli için bir
uygunluk beyanı düzenlenmeli ve bu
beyan son ölçü aletinin imalatından sonra Bakanlığın denetimine sunulmak
üzere 10 yıl süre ile muhafaza edilmelidir. Bu beyan, düzenlendiği ölçü
aletini tanımlamalı ve tasarım inceleme belgesinin numarasını
içermelidir.
Beyanın bir nüshası piyasaya
arz edilen her bir ölçü aleti ile birlikte sunulmalıdır. Ancak bu gerek,
tek bir kullanıcıya büyük miktarda ölçü aletinin teslim edildiği
durumlarda, ayrı ayrı her bir ölçü aleti yerine gruba veya irsaliyeye
uygulanması şeklinde olabilir.
7. İmalatçı, aşağıdaki
belgeleri son ölçü aleti imal edildikten sonra, 10 yıl süre ile
Bakanlığın denetimine sunulmak üzere
muhafaza etmelidir.
- Bu Ek’in 3.1 inci maddesinde
belirtilen kalite sistemi ile ilgili
dokümantasyon,
- Bu Ek’in 3.5 inci maddesinde belirtilen ve
onaylanan değişiklik,
- Bu Ek’in 3.5 inci, 5.3 üncü ve 5.4 üncü
maddelerinde belirtilen onaylanmış
kuruluş tarafından verilen kararlar ve raporlar.
Yetkili
temsilci
8. Bu Ek’in 3.1 inci, 3.5 inci,
6.2 nci ve 7 nci maddelerinde belirtilen imalatçının yükümlülükleri, onun
adına ve sorumluluğu altında yetkili temsilcisi tarafından yerine
getirilebilir.
EK MI – 001
SU SAYAÇLARI
Ek 1'in ilgili gerekleri,
bu Ek’in özel gerekleri ve bu Ek’te listelenen uygunluk değerlendirme
prosedürleri; konutlar, işyerleri ve hafif sanayide kullanılan temiz, soğuk
ya da sıcak su hacimlerinin ölçülmesi amacıyla kullanılan su sayaçlarına
uygulanır.
TANIMLAR
Su sayacı
Ölçme şartlarında, ölçüm
çeviricisinden geçen suyun hacminin ölçülmesi, hafızaya alınması ve
görüntülenmesi için tasarımlanan ölçü aletidir.
Minimum debi (Q1)
Su sayacının, maksimum
izin verilebilir hatalar (MİH’ler) dahilinde çalışması için gerekli olan en düşük debidir.
Geçiş debisi (Q2)
Geçiş debisi, debi
aralığının "üst bölge" ve "alt bölge" olarak iki
bölgeye ayrıldığı daimi ve minimum debiler arasında oluşan debidir. Her bir
bölge bir karakteristik MİH değerine sahiptir.
Daimi debi (Q3)
Daimi debi, normal
kullanım şartları altında (örneğin daimi ya da fasılalı akış şartlarında)
su sayacının uygun ve istenilen şartlarda çalıştığı en yüksek debidir.
Aşırı debi (Q4)
Aşırı debi, su sayacının
bozulmadan kısa bir süre için uygun ve istenilen şartlarda çalıştığı en
yüksek debidir.
ÖZEL GEREKLER
Nominal çalışma şartları
İmalatçı, özellikle
aşağıdaki hususlar olmak üzere ölçü aleti için nominal çalışma şartlarını
belirtmelidir;
1. Suyun debi aralığı.
Debi aralığı değerleri aşağıda
belirtildiği gibi olmalıdır:
Q3 / Q1 ≥10
Q2 / Q1
= 1,6
Q4 / Q3
= 1,25
Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl için Q2 / Q1 oranı; 1,5; 2,5; 4 ya da 6,3 olabilir.
2. Suyun sıcaklık
aralığı.
Sıcaklık aralığı
değerleri, aşağıdaki koşulları karşılamalıdır:
0,1 0C’den 30
0C’a kadar, veya
30 0C’den 90 0C’a
kadar.
Sayaç her iki aralıkta da çalışacak şekilde tasarımlanabilir.
3. Suyun nispi basınç
aralığı, Q3 değerinde 0,3
bar’dan 10 bar’a kadardır.
4. Güç kaynağı için; AC
gerilim kaynağının verdiği nominal değer ve/veya DC kaynağının sınır
değerleri.
MİH’ler
5. Aşırı debi (Q4)
ile geçiş debisi (Q2)
(dahil) arasındaki
debilerdeki hacimler için pozitif
veya negatif olarak MİH:
≤ 30 0 C'de su için % 2
> 30 0 C'de su için % 3’ dir.
6. Minimum debi (Q1)
ile geçiş debisi (Q2) (Q2 hariç) arasındaki
debilerdeki hacimler için pozitif veya negatif olarak MİH, her sıcaklıktaki
su için % 5'dir.
İzin verilebilir bozukluk etkisi
7.1.Elektromanyetik
bağışıklık
7.1.1. Su sayacında
elektromanyetik bozukluğun etkisi aşağıdaki şekillerde olabilir:
- Ölçüm sonucundaki
değişiklik 7.1.3. üncü maddede tanımlanan kritik değişim değerinden büyük
değildir veya,
- Ölçüm sonucunun
gösterimi, bir ölçüm sonucu olarak iletilemeyen, hafızaya alınamayan ya da
yorumlanamayan anlık değişikler gibi geçerli bir sonuç olarak
değerlendirilemez niteliktedir.
7.1.2. Su sayacı,
elektromanyetik bozukluktan sonra;
- MİH limitleri
içerisinde yeniden çalışabilmelidir,
- Bütün ölçüm
fonksiyonlarını güvence altına almalıdır ve
- Bozukluktan hemen
önceki tüm ölçüm verilerinin kurtarılmasına izin vermelidir.
7.1.3. Kritik değişim
değeri, aşağıdaki iki değerden küçük olanıdır:
- Ölçülen değerin üst
bölgesindeki MİH'in mutlak değerinin yarısına karşılık gelen hacim;
- Q3 debisinde bir dakikaya
karşılık gelen değerdeki MİH'e karşılık gelen hacim.
7.2. Dayanıklılık
İmalatçı tarafından
öngörülen bir zaman süresi dikkate alınarak yapılan uygun bir testten
sonra aşağıdaki kriterler
sağlanmalıdır:
7.2.1. Dayanıklılık
testinden sonra ölçüm sonucundaki değişiklik, ilk ölçüm sonucu ile
kıyaslandığında aşağıdaki değerleri geçmemelidir:
- Q1 (dahil)
ile Q2 (hariç) arasında
ölçülen hacmin % 3'ü;
- Q2 (dahil)
ile Q4 (dahil) arasında
ölçülen hacmin %1,5’i.
7.2.2. Dayanıklılık
testinden sonra ölçülen hacim için gösterim hatası, aşağıdaki değerleri
geçmemelidir:
- Q1 (dahil)
ile Q2 (hariç) arasında ölçülen hacmin ± % 6 sı;
- 0,10C ile 300C arasındaki
bir sıcaklıkta su hacminin ölçülmesi amacıyla kullanılan su sayaçları için,
Q2 (dahil) ile Q4 (dahil) arasında ölçülen hacmin % ±
2,5'i.
- 30 0C ile 90 0C arasındaki bir
sıcaklıkta su hacminin ölçülmesi amacıyla kullanılan su sayaçları için, Q2
(dahil) ile Q4 (dahil) arasında ölçülen hacmin % ± 3,5'i.
Uygunluk
8.1. Açıkça başka türlü
ifade edilmedikçe sayaç, her türlü konumda çalışabilir şekilde monte
edilebilmelidir.
8.2. İmalatçı, sayacın
ters akışı ölçmek için tasarımlanıp tasarımlanmadığını belirtmelidir.
Sayacın bu şekilde bir tasarıma sahip olması durumunda ters akış hacmi, ya
toplam hacim değerinden çıkarılmalı ya da ayrıca kaydedilmelidir. Aynı MİH
değeri hem doğru akış hem de ters
akış için uygulanmalıdır.
Ters akışı ölçmek için
tasarımlanmayan su sayaçları, ya ters akışı engellemeli ya da metrolojik
özelliklerdeki herhangi bir bozukluk veya değişiklik olmaksızın kazaen
meydana gelen bir ters akışa karşı dayanıklı olmalıdır.
Ölçü birimleri
9. Ölçülen hacim
metreküp olarak gösterilmelidir.
Kullanıma sunma
10. Bakanlık, öngörülen
ya da öngörülebilir tüketimde kullanılacak sayacın doğru ölçüm yapabilmesi
amacıyla, bu Ek’in 1 inci, 2 nci ve 3 üncü maddelerindeki gereklerin,
dağıtıcı ya da sayacın montajı için yasal olarak görevlendirilen kişiler
tarafından belirlenmesini temin etmelidir.
UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ
Bu Yönetmeliğin 9 uncu
maddesinde atıfta bulunulan ve imalatçının aralarından seçim yapabileceği
uygunluk değerlendirme prosedürleri B + F veya B + D veya H1’dir.
EK MI – 002
GAZ
SAYAÇLARI VE HACİM DÖNÜŞTÜRME CİHAZLARI
Ek 1'in ilgili gerekleri,
bu Ek’in özel gerekleri ve bu Ek’te listelenen uygunluk değerlendirme
prosedürleri, aşağıda tanımlanan, konutlar, işyerleri ve hafif sanayide
kullanılan gaz sayaçlarına ve hacim dönüştürme cihazlarına uygulanır.
TANIMLAR
Gaz sayacı
İçinden geçen yanıcı
gazın (hacim ya da kütle) miktarının ölçülmesi, hafızaya alınması ve
gösterimi için tasarımlanmış olan ölçü aletidir.
Dönüştürme cihazı
Gaz sayacına takılan ve
ölçme şartları altında, ölçülen miktarı temel şartlardaki miktara otomatik
olarak dönüştüren cihazdır.
Minimum debi (Qmin)
Gaz sayacının, maksimum
izin verilebilir hatalar (MİH'ler) dahilinde çalışması için gerekli olan en
düşük debidir.
Maksimum debi (Qmak)
Gaz sayacının, MİH'ler dahilinde
çalışması için gerekli olan en yüksek
debidir.
Geçiş debisi (Qt)
Debi aralığının
"üst bölge" ve "alt bölge" olarak iki bölgeye ayrıldığı
maksimum ve minimum debiler arasında oluşan debi değeridir. Her bir bölge
karakteristik bir MİH değerine sahiptir.
Aşırı debi (Qr)
Gaz sayacının
bozulmadan kısa bir süre için
çalıştığı en yüksek debi değeridir.
Temel şartlar
Ölçülen akışkan
miktarının dönüşümü için belirlenen şartlar.
BÖLÜM 1 - GAZ SAYAÇLARI İÇİN ÖZEL GEREKLER
1. Nominal çalışma
şartları
İmalatçı, aşağıdaki
hususları dikkate alarak gaz sayacı için nominal çalışma şartlarını
belirtmelidir:
1.1.
Gazın debi
aralığı aşağıda belirtildiği gibi olmalıdır.
|
Sınıfı
|
Qmak /
Qmin
|
Qmak /
Qt
|
Qr / Qmak
|
|
1,5
|
≥ 150
|
≥ 10
|
1,2
|
|
1,0
|
≥ 20
|
≥ 5
|
1,2
|
1.2. Gaz sıcaklık
aralığı, en az 40 0C
olmalıdır.
1.3. Yakıt / gaz ile ilgili şartlar
Gaz sayacı,
kullanılacağı ülkenin gaz tipleri ve besleme basınç değerlerine göre
tasarımlanmalıdır. İmalatçı özellikle aşağıdaki değerleri göstermelidir:
- Gaz ailesi ya da
grubu;
- Maksimum çalışma
basıncı.
1.4. İklimsel koşullar için en düşük sıcaklık aralığı
50 0 C’dir.
1.5. AC gerilim
kaynağının nominal değeri ve / veya DC kaynağının sınırları.
2. Maksimum izin
verilebilir hatalar (MİH'ler)
2.1. Ölçme şartlarındaki hacmi veya kütleyi gösteren gaz sayacı
Tablo 1
|
Sınıfı
|
1,5
|
1,0
|
|
Qmin ≤
Q < Qt
|
% 3
|
% 2
|
|
Qt ≤ Q ≤ Qmak
|
% 1,5
|
% 1
|
Qt ile Qmak
arasındaki hataların tümü aynı işaretli olduğunda, 1,5 sınıfı için %
1'i ve 1,0 sınıfı için % 0,5'i geçmemelidir.
2.2. Sadece hacmi dönüştüren
sıcaklık dönüşümlü gaz sayacının MİH değeri, 15ºC-25 0C arasında yer
alan ve imalatçı tarafından belirlenen sıcaklıklar etrafında simetrik
olarak genişletilen bir aralık içerisinde 30 0C sıcaklık
aralığında % 0,5 artırılır. Bu aralığın dışında, her 10 0C'lik aralık
için % 0,5'lik ek bir artışa izin
verilir.
3. İzin verilebilir
bozukluk etkisi
3.1.Elektromanyetik bağışıklık
3.1.1. Bir gaz sayacında
ya da hacim dönüştürme cihazında elektromanyetik bozukluğun etkisi
aşağıdaki şekillerde olabilir:
-Ölçüm sonucundaki
değişiklik 3.1.3 üncü maddede tanımlanan kritik değişim değerinden büyük
değildir. veya,
- Ölçüm sonucunun
gösterimi, bir ölçüm sonucu olarak iletilemeyen, hafızaya alınamayan ya da
yorumlanamayan anlık değişikler gibi geçerli bir sonuç olarak
değerlendirilemez niteliktedir.
3.1.2. Bozukluğun
meydana gelmesinden sonra gaz sayacı;
- MİH limitleri
içerisinde yeniden çalışabilmelidir,
- Bütün ölçüm
fonksiyonlarını güvence altına almalıdır ve
- Bozukluktan hemen
önceki tüm ölçüm verilerinin kurtarılmasına izin vermelidir.
3.1.3. Kritik değişim
değeri, aşağıdaki iki değerden küçük olanıdır:
- Ölçülen hacmin üst
bölgesindeki MİH'in mutlak değerinin yarısına karşılık gelen miktar,
- Maksimum debide bir dakikaya karşılık
gelen miktarda MİH'e karşılık gelen miktar.
3.2. Akıntıya karşı-
akıntı yönünde akış bozukluklarının
etkisi
İmalatçı tarafından
tanımlanmış olan montaj şartları altında, akış bozukluklarının etkisi
MİH'nın üçte birini aşmamalıdır.
4. Dayanıklılık
İmalatçı tarafından öngörülen
bir zaman süresi dikkate alınarak yapılan uygun bir testten sonra aşağıdaki kriterler sağlanmalıdır:
4.1. 1,5 sınıfı sayaçlar
4.1.1. Dayanıklılık
testinden sonraki ölçüm sonucundaki değişim, Q1 ila Qmax
aralığındaki debilerde başlangıç ölçüm sonuçları ile kıyaslandığında ölçüm
sonucunun % 2'den fazlasını aşmamalıdır.
4.1.2. Dayanıklılık testinden sonra hata
gösterimi, 2 nci maddede belirtilen
MİH değerinin iki katını aşmamalıdır.
4.2. 1,0 sınıfı sayaçlar
4.2.1. Dayanıklılık
testinden sonraki ölçüm sonucundaki değişim, başlangıç ölçüm sonucu ile
kıyaslandığında 2 nci maddede
belirtilen MİH değerinin üçte birini aşmamalıdır.
4.2.2. Dayanıklılık
testinden sonra hata gösterimi, 2 nci maddede belirtilen MİH değerini
aşmamalıdır.
5. Uygunluk
5.1. Ana şebekeden
beslenen (AC veya DC) gaz sayacı, ana güç kaynağı arızası sırasında tüm
ölçme fonksiyonlarının güvence altına alınması amacıyla, bir acil durum güç
kaynağı cihazı veya diğer cihazlarla donatılmalıdır.
5.2. Güç kaynağının ömrü
en az beş yıl olmalıdır. Kullanım ömrünün %90’ına ulaştıktan sonra bu durum uygun bir uyarı ile
gösterilmelidir.
5.3. Gösterge cihazının,
Qmax değerinde, 8000 saat boyunca gazın geçmesi durumunda,
basamakların ilk değerine
dönmemesini sağlayacak yeterli rakam hanesi olmalıdır.
5.4. Gaz sayacı,
imalatçısının montaj talimatında belirttiği herhangi bir konumda
çalışabilecek şekilde monte edilebilir olmalıdır.
5.5. Gaz sayacının
testlerinin makul bir süre içinde yapılabilmesini mümkün kılacak bir test
ünitesi olmalıdır.
5.6. Gaz sayacı, açıkça
işaretlenen her hangi bir akış yönünde veya sadece bir akış yönünde, MİH
değerini karşılamalıdır.
6. Birimler
Ölçülen miktar metreküp
ya da kilogram olarak
gösterilmelidir.
BÖLÜM II -
HACİM DÖNÜŞTÜRME CİHAZLARI İÇİN ÖZEL
GEREKLER
Hacim dönüştürme cihazı,
bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde tanımlanan alt montaj cihazıdır.
Gaz sayacına uygulanan
temel gerekler, hacim dönüştürme cihazı için de uygulanmalıdır. Ayrıca aşağıdaki gerekler de uygulanmalıdır:
7. Dönüştürülen miktarlar için temel şartlar
İmalatçı, dönüştürülen
miktarlar için temel şartları belirtmelidir.
8. MİH
- 20 0 C ± 3 0 C ortam sıcaklığında, % 60± %
15 ortam nem miktarında, güç kaynağı için
nominal değerlerde % 0,5 ,
- Nominal çalışma şartları altındaki sıcaklık
dönüştürme cihazları için % 0,7,
- Nominal çalışma şartları altındaki
diğer dönüştürme cihazları için % 1.
Not: Gaz sayacının
hatası dikkate alınmaz.
9. Uygunluk
9.1. Elektronik
dönüştürme cihazı, ölçümün doğruluğu ile ilgili parametreler için imalatçı
tarafından belirtilen çalışma aralığı (aralıkları) dışında çalışıyorsa,
bunu algılama yeteneğine sahip olmalıdır. Böyle bir durumda dönüştürme
cihazı, dönüştürülen miktarın tamamlanmasını durdurmalı ve çalışma aralığı
(aralıkları) dışında çalıştığı süre için dönüştürülen miktarı ayrıca toplayabilmelidir.
9.2. Elektronik
dönüştürme cihazı, ilave bir ekipman olmaksızın ölçüm ile ilgili tüm
verileri görüntüleyebilmelidir.
BÖLÜM III - KULLANIMA
SUNMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ
Kullanıma sunma
10. (a) Bakanlık,
konutlarda 150'den büyük veya 150'ye
eşit Qmak / Qmin oranlarını içeren herhangi bir 1,5
sınıfı sayaç ve 1,0 sınıfı sayaçla
ölçüm yapılmasına izin vermelidir.
(b) Bakanlık, işyeri
ve/veya hafif sanayide 1,5 sınıfı sayaçla ölçüm yapılmasına izin vermelidir.
(c) Bakanlık, 1.2 nci ve
1.3 üncü maddelerdeki gereklere ilişkin olarak öngörülen ya da
öngörülebilir tüketimde kullanılacak sayacın doğru ölçüm için uygun
olmasını sağlamak amacıyla, sayacın
özelliklerinin dağıtıcı ya da
sayacın montajı için yasal olarak görevlendirilen kişiler tarafından
belirlenmesini sağlamalıdır.
UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ
Bu Yönetmeliğin 9 uncu
maddesinde atıfta bulunulan ve imalatçının aralarından seçim yapabileceği
uygunluk değerlendirme prosedürleri B + F veya B + D veya H1 dir.
EK MI – 003
AKTİF ELEKTRİK ENERJİ SAYAÇLARI
Ek 1’ in ilgili gerekleri, bu
Ek’in özel gerekleri ve bu Ek’te listelenen uygunluk değerlendirme
prosedürleri; konutlar, işyerleri ve
hafif sanayide kullanılan aktif
elektrik enerji sayaçlarına
uygulanır.
Not:
Uygulanan ölçme tekniğine bağlı olarak, elektrik enerji sayaçları ölçü transformatörleri ile
birleştirilerek kullanılabilir. Bununla birlikte bu Ek sadece elektrik
enerji sayaçlarını kapsamakta olup
ölçü transformatörlerini kapsamamaktadır.
TANIMLAR
Aktif elektrik enerji
sayacı, devrede harcanan aktif elektrik enerjisini ölçen bir cihazdır.
I = Sayaçtan geçen
elektrik akımı,
In =
Tasarımlanan sayacı çalıştıran transformatör için belirlenen referans
akımı,
Ist = Aktif elektrik
enerjisini kaydeden sayaçlarda birim güç faktöründe beyan edilen en düşük I
değeri (dengeli yükte çok fazlı sayaçlar için),
Itr = Sayacın
sınıf indeksine bağlı olarak, akım değeri üzerindeki hataların en küçük MİH
değeri içinde kaldığı I değeridir
Imin = MİH
sınırları içinde kalan hatalar için en küçük I değeri(dengeli yükte çok
fazlı sayaçlar için),
Imax = MİH
sınırları içinde kalan hatalar için en büyük I değeri,
U = Sayaca uygulanan
elektrik gerilimi,
Un = Nominal
referans gerilim,
f = Sayaca uygulanan gerilimin frekansı,
fn = Nominal
referans frekans,
PF = Güç faktörü= cos
φ = I ile U arasındaki faz farkının kosinüsü
ÖZEL GEREKLER
1. Doğruluk
İmalatçı sayacın
sınıfını belirtmelidir. Bu sınıflar A, B ve C olarak ifade edilir.
2. Nominal çalışma şartları
İmalatçı özellikle,
sayaca uygulanan fn, Un, In, Ist,
Imin, Itr ve Imax değerleri olmak üzere
nominal çalışma şartlarını
belirtmelidir. Belirlenen akım değerleri için sayaç Tablo 1’deki şartları
sağlamalıdır.
Tablo 1
|
|
A Sınıfı
|
B Sınıfı
|
C Sınıfı
|
|
Doğrudan bağlantılı sayaçlar için
|
|
Ist
|
≤0,05 . Itr
|
≤0,04 . Itr
|
≤0,04 . Itr
|
|
Imin
|
≤0,5 . Itr
|
≤0,5 . Itr
|
≤0,3 . Itr
|
|
Imax
|
≥50 . Itr
|
≥50 . Itr
|
≥50 . Itr
|
|
Transformatör ile çalışan sayaçlar için
|
|
Ist
|
≤0,06 . Itr
|
≤0,04 . Itr
|
≤0,02 . Itr
|
|
Imin
|
≤0,4 . Itr
|
≤0,2 . Itr ( 1 )
|
≤0,2 . Itr
|
|
In
|
= 20 . Itr
|
= 20 . Itr
|
=20 . Itr
|
|
Imax
|
≥1,2 . In
|
≥1,2 . In
|
≥1,2 . In
|
|
( 1 )
B Sınıfı elektromekanik sayaçlar için Imin ≤ 0,4 . Itr
uygulanır.
|
Sayacın gerilim, frekans
ve güç faktörü aralıkları, Tablo 2’de gösterilen MİH gereklerini
sağlamalıdır. Bu aralıklar, kamu dağıtım sistemi tarafından tedarik edilen
elektriğin tipik özelliklerine uymalıdır.
Gerilim ve frekans aralıkları
en az aşağıdaki değerlerde olmalıdır.
0,9 · Un ≤
U ≤ 1,1 · Un
0,98 · fn ≤
f ≤ 1,02 · fn
güç faktör aralığı en az
cos φ = 0,5 endüktif’den cos φ = 0,8 kapasitif’e kadar olmalıdır.
3. MİH'ler
Farklı büyüklükler ve etki
miktarlarının (a, b, c, ...) etkileri ayrı ayrı değerlendirilir, diğer tüm
büyüklükler ve etki miktarları kendi referans değerlerinde göreceli olarak
sabit tutulur. Tablo 2'de belirtilen MİH
değerini geçmemesi gereken
ölçüm hatası aşağıdaki şekilde hesaplanır :
Ölçüm hatası = 
Sayaç, değişken yük
akımı altında çalışırken hata yüzdesi Tablo 2’de verilen sınırları
aşmamalıdır.
Tablo 2
Nominal çalışma şartlarında, tanımlanan yük akım seviyelerinde ve çalışma sıcaklığında yüzde olarak MİH'ler
|
|
Çalışma
sıcaklıkları
|
Çalışma
sıcaklıkları
|
Çalışma
sıcaklıkları
|
Çalışma
sıcaklıkları
|
|
|
+ 5 0
C ... + 30 0 C
|
- 10 0
C …+ 5 0 C
ya da
+ 30 0
C ...+ 40 0C
|
- 25 0
C ...- 10 0 C
ya da
+ 40 0
C ... + 55 0 C
|
- 40 0
C ...- 25 0C
ya da
+ 55 0
C ...+ 70 0C
|
|
Sayaç sınıfı
|
A
|
B
|
C
|
A
|
B
|
C
|
A
|
B
|
C
|
A
|
B
|
C
|
|
Tek fazlı
sayaç; dengeli yükte çalıştırılıyorsa çok fazlı sayaç
|
|
Imin ≤ I < Itr
|
3,5
|
2
|
1
|
5
|
2,5
|
1,3
|
7
|
3,5
|
1,7
|
9
|
4
|
2
|
|
Itr ≤ I ≤ Imak
|
3,5
|
2
|
0,7
|
4,5
|
2,5
|
1
|
7
|
3,5
|
1,3
|
9
|
4
|
1,5
|
|
Tek fazlı
yük ile çalıştırılıyorsa çok fazlı sayaç
|
|
Itr ≤ I ≤Imak, aşağıdaki istisnaya bkz.
|
4
|
2,5
|
1
|
5
|
3
|
1,3
|
7
|
4
|
1,7
|
9
|
4,5
|
2
|
|
Elektromekanik çok
fazlı sayaçlarda akım aralığı tek fazlı yük için 5 Itr ≤
I ≤ Imak olarak sınırlandırılır.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sayaç farklı sıcaklık
aralıklarında çalışırken, ilgili MİH değerlerini sağlamalıdır.
4. İzin verilebilir bozukluk
etkisi
4.1. Genel
Elektrik enerji
sayaçları doğrudan ana elektrik şebekesine bağlandığı ve ana akım değeri de
ölçülen bir büyüklük olduğu için elektrik sayaçları için özel bir
elektromanyetik ortam kullanılır.
Sayaç, E2
elektromanyetik ortamına ve bu Ek’in 4.2 nci ve 4.3 üncü maddelerindeki
gereklere uygun olmalıdır.
Elektromanyetik ortam ve
izin verilebilir hatalardan kaynaklanan uzun süreli bozulmalar; performans veya işlev kaybı veya geçici
bir bozulmaya sebebiyet verebilir ancak bu durum geçiş bozulmaları ve
kritik değerlere kadar değişmelerin
dışında doğruluğu etkilememeli ve sayaç doğruluğunu koruyarak kayıtlarını
muhafaza etmelidir.
Yıldırım veya yüksek
enerji hatlarından kaynaklanan bir risk söz konusu ise, sayacın metrolojik
özellikleri korunmalıdır.
4.2. Uzun süreli bozukluk etkisi
Tablo 3
Uzun süreli
bozukluklar için kritik değişim değerleri
|
Bozukluk
|
Sayaç sınıflarına
göre yüzde olarak kritik değişim değerleri
|
|
|
A
|
B
|
C
|
|
Ters faz sırası
|
1,5
|
1,5
|
0,3
|
|
Gerilim dengesizliği (sadece çok fazlı sayaçlara
uygulanabilir)
|
4
|
2
|
1
|
|
Akım devrelerinde harmonik bileşenler (1)
|
1
|
0,8
|
0,5
|
|
Akım devrelerinde DC ve harmonikler (1)
|
6
|
| |