Tarım
ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA
KODEKSİ DEVAM
FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/53) Amaç MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; devam formüllerinin tekniğine
uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama,
taşıma ve pazarlamasını sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini
belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, özel beslenme amacıyla, sadece anne ve
çocuk beslenmesi üzerinde uzmanlaşmış tarafsız bir sağlık çalışanı tarafından
bebeğin büyüme ve gelişim ihtiyaçlarına dayanarak farklı bir ay önerilmediği
takdirde, altı aydan itibaren bebeklerin özel beslenme amaçlarını karşılayan
devam formüllerini ve devam sütünü kapsar. Hukuki dayanak MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı
Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 7 nci ve 8 inci
maddelerine göre hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen; a)
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, b)
Bebek: On iki ayın altındaki yaş grubunu, c)
Küçük çocuk: On iki ay – otuz altı ay arası yaş grubunu, ç)
Devam formülü: Özel beslenme amacıyla, sadece anne ve çocuk beslenmesi
üzerinde uzmanlaşmış tarafsız bir sağlık çalışanı tarafından bebeğin büyüme
ve gelişim ihtiyaçlarına dayanarak farklı bir ay önerilmediği takdirde altı
aydan itibaren bebeklerin giderek çeşitlenen diyetlerindeki başlıca sıvı
alımını oluşturan ürünleri, d)
Pestisit kalıntısı: Devam formüllerinde, bir bitki koruma ürününün
metabolitlerini ve parçalanma ürünlerini veya reaksiyonu sonucu oluşan
ürünlerini de kapsayan kalıntıları ifade
eder. Ürün özellikleri MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri
aşağıda verilmiştir: a)
Devam formülü, temel olarak Ek-1’in 2 nci maddesinde yer alan protein
kaynaklarını ve altı aydan daha büyük bebek beslenmesi için uygunluğu kabul
görmüş diğer bileşenleri içerir. Bu bileşenlerin uygunluğu bilimsel çerçevede
Bakanlıkça belirlenir. b)
Devam formülünün temel bileşimi Ek-1’e uygun olmalıdır. c)
Devam formüllerindeki her bir faydalanılabilen esansiyel ve yarı esansiyel
amino asit miktarları Ek-2’de verilen anne sütü proteinine uygun olmalıdır. ç)
Devam formüllerine yalnızca Ek-3’de belirtilen besin ögeleri ilave
edilebilir. d)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 1)
Bebek ve küçük çocukların sağlığına zarar verecek miktarda herhangi bir madde
içermemelidir, 2)
Her bir pestisit kalıntı seviyesi Ek-4’de yer alan pestisitlere ait
kalıntılar hariç, 0,01 mg/kg’ı aşmamalıdır, 3)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılacak tarımsal ürünlerde Ek-5’de belirtilen
pestisitler kullanılamaz. Ancak tarımsal üretimde kullanılmadığı halde analiz
sonucunda belirlendiği takdirde, kalıntı limitinin 0,003 mg/kg’ı aşmaması
durumunda bu pestisitler kullanılmamış olarak değerlendirilir. e)
Devam formüllerinin beslenme referans değerleri Ek-6’ya uygun olmalıdır. (2)
Bu Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) ve (3)
numaralı alt bentlerinde belirtilen limitler, üretici tarafından verilen
kullanım talimatına göre hazırlanan veya doğrudan tüketime hazır olarak
satışa sunulan devam formüllerine uygulanır. Katkı maddeleri MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 25/8/2002
tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği, 22/5/2008 tarihli ve 26883
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Renklendiriciler ve
Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı Maddeleri Tebliği ile 21/9/2006 tarihli
ve 26296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda
Maddelerinde Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği’ne uygun olmalıdır. Bu
ürünlerde, ham maddeden veya diğer bileşenlerden taşınan ancak devam
formüllerinde kullanımına izin verilmeyen katkı maddeleri bulunamaz. Bulaşanlar MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 17/5/2008
tarihli ve 26879 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerindeki
Bulaşanların Maksimum Limitleri Hakkında Tebliğ’de yer alan hükümlere uygun
olmalıdır. Hijyen MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler
16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıda
Hijyeni bölümünde yer alan genel kurallara uygun olarak üretilmeli ve bu
Tebliğin Ek-7’sinde verilen mikrobiyolojik özelliklere uygun olmalıdır. Ambalajlama, etiketleme ve
işaretleme MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajlanması,
etiketlenmesi ve işaretlenmesinde, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin
Ambalajlama ve Etiketleme-İşaretleme bölümü ile 25/8/2002 tarihli ve 24857
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin Genel
Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği’nde yer alan
hükümlerin yanı sıra; a)
Devam formülleri eğer tamamen inek sütü proteinlerinden üretilirse
"devam sütü" ifadesi, b)
Ürünün, sadece altı ayın üzerindeki bebek ve küçük çocukların özel beslenmesi
amacıyla ve diyetinin bir parçası olarak kullanıma uygun olduğuna, yaşamının
ilk altı ayı boyunca anne sütü yerine kullanılmaması gerektiğine ve altı
aydan farklı bir ayda tamamlayıcı beslenmeye başlama kararının sadece anne ve
çocuk beslenmesi üzerinde uzmanlaşmış tarafsız bir sağlık çalışanı tarafından
bebeğin büyüme ve gelişim ihtiyaçlarına dayanarak yapılabileceğine dair
ifade, c)
Tüketime hazır ürünün 100 mL’sinin içerdiği protein, yağ ve karbonhidrat ile
yararlanılabilen enerjinin kcal ve kJ olarak sayısal değerleri, Ek-1’de
belirtilen her bir mineral ve vitamin ile ilave edilmesi halinde kolin,
inositol ve karnitinin ortalama sayısal değerleri, ç)
Ürünün uygun hazırlama ve saklama talimatı, d)
Ürünün uygun olmayan hazırlama, saklama şeklinin sağlığa zararlı olacağına
dair uyarı etikette
yer almalıdır. e)
Tüketime hazır ürünün 100 mL’sinde bu
Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yer almayan, ancak Ek-3’de yer
alan besin ögelerinin ortalama sayısal değerleri, f) Tüketime
hazır ürünün 100 mL’sindeki vitamin ve minerallerin sayısal değerlerinin yanı
sıra Ek-6’da yer alan beslenme etiketlemesinde kullanılacak referans
değerlerini karşılama yüzdesi (%) etikette
yer alabilir. g)
Devam formüllerinin etiketi, anne sütüyle beslenmeyi engellemeyecek ve ürünün
uygun kullanımı hakkında gerekli bilgiyi sağlayacak şekilde düzenlenmelidir.
Ürün etiketinde "insana özdeş", "anne gibi",
"adapte" veya benzeri kelimelerin kullanımı yasaktır. ğ)
Devam formülleri, tüketicilerin bu tip ürünleri açıkça birbirinden ayırt
edilebilmesini mümkün kılacak ve böylece bebek formülleri ve devam formülleri
arasında herhangi bir karışıklık riskini önleyecek şekilde etiketlenmelidir. h)
Bu Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (ğ) bentlerinde yer alan ifadelere aynı zamanda; 1)
Ürünün tanıtımında özellikle devam formüllerinin şekli, görüntüsü veya
ambalajı ve kullanılan gıda ile temas eden madde ve malzemelerinde, 2)
Reklamında da, uyulmalıdır. Taşıma ve depolama MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması
ve depolanması sırasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Gıdaların
Taşınması ve Depolanması bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune alma ve analiz metotları MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk
Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Numune Alma ve Analiz Metodları bölümünde
belirtilen kurallara uygun olarak numune alınmalı ve bunlara uluslararası
kabul görmüş analiz metotları uygulanmalıdır. Özel hükümler MADDE 12 – (1) Bu Tebliğdeki hükümlere uymayan gıdalar devam
formülü olarak satışa sunulamaz veya tanıtılamaz. Tescil ve denetim MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve
satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim
sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan
işyerleri hakkında gerekli işlemler, 5179 sayılı Kanun hükümlerine göre Tarım
ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yapılır. Avrupa Birliği’ne uyum MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ, 2006/141/EEC sayılı "Bebek
Formülleri ve Devam Formülleri" hakkında Komisyon Direktifi dikkate
alınarak Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır. Yürürlükten kaldırılan mevzuat MADDE 15 – (1) Bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren, 16/8/2000
tarih ve 24142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Devam
Mamaları-Devam Formülleri Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında
yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren
bir yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Yürürlük MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı
yürütür. Devamı İçin Tıklayınız |
||||||