Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığından: 5510 SAYILI KANUN GEREĞİNCE GENEL SAĞLIK SİGORTALISI
SAYILANLAR, SAYILMAYANLAR, SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI, KURUMA BİLDİRİLMESİ
HAKKINDA TEBLİĞ 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendinin (3), (4), (5), (6), (7), (8) ve (10) numaralı
alt bentleri ve aynı fıkranın (f) bendi ile bu bentlere ilişkin geçici 12 nci madde hükümleri 01/07/2008 tarihi itibariyle
yürürlüğe girmiş olup, diğer bentleri ise 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe
girecektir. 5510 sayılı Kanun gereğince genel sağlık sigortalısı
sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Kuruma bildirilmesine
ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır. A- GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR Türkiye’de ikamet eden kişilerden; a) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine tabi olanlar, b) İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler, c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı
sayılmayanlardan; 1) Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan
doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler
kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık
tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlardan her biri, 2) Sığınmacı veya vatansız olarak kabul edilen
kişiler, 3) 1/7/1976 tarihli ve 2022
sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler, 4) 24/2/1968 tarihli ve 1005
sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden
Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre şeref aylığı alan
kişiler, 5) 28/5/1986 tarihli ve 3292
sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun
hükümlerine göre aylık alan kişiler, 6) 3/11/1980 tarihli ve 2330
sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre
aylık alan kişiler, 7) 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler
ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz faydalanan kişiler, 8) Harp malullüğü aylığı alan kişiler ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu
kapsamında aylık alan kişiler, 9) 18/3/1924 tarihli ve 442
sayılı Köy Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilen
kişiler ile aynı Kanunun ek 16 ncı maddesine göre
aylık alan kişiler, 10) 24/6/2008 tarihli ve
5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı
Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler, d) Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla,
oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı
kapsamında sigortalı olmayan kişiler, e) 25/8/1999 tarihli ve 4447
sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca işsizlik ödeneği ve ilgili
kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlandırılan kişiler, f) 5510 sayılı Kanun veya bu Kanundan önce yürürlükte
bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık alan kişiler, g) Yukarıda sayılanlar dışında kalan ve başka bir
ülkede genel sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar, genel sağlık sigortalısı sayılır. Ayrıca; a) Kamu idaresine ait işyerlerinde çalıştırılan
sigortalılardan iş sözleşmesi askıda kalanlar, iş sözleşmesinin askıda
kaldığı süre içinde, b) 5510 sayılı Kanunun geçici 13 üncü maddesine göre 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi
kapsamında iş kaybı tazminatı alanlar, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrası (a) bendi kapsamında, c) 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendi
gereği Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen
işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk
işçileri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası (a) bendi
kapsamında, d) 5510 sayılı Kanunun 37 nci
maddesi gereğince evlenme ödeneği alan kız çocuklarından; eşleri tarafından
bakmakla yükümlü olunmayanlar ile iki yıllık süre içinde eşlerinden boşanan
kız çocukları, gelir/aylıklarının kesildiği tarihten itibaren iki yıllık
sürenin sonuna kadar 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrası (f) bendi kapsamında, genel sağlık sigortalısı sayılır. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan ilgili kanunları
gereğince aylıksız izin sürelerini bir yıla kadar kullananlar, bu süre
boyunca genel sağlık sigortalısı sayılırlar. Bir yıla kadar aylıksız izin
sürelerinde, bu sürenin bitiminde göreve başlanılması hâlinde genel sağlık
sigortasından yararlanmak için ayrıca otuz gün prim ödenmesi şartı aranmaz. Genel sağlık sigortalısı olmamakla
beraber, ülkemizin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince, akit
ülkelerden sağlık yardım hakkını kazanmış sigortalı ile gelir ve aylık
sahipleri ile bunların bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri, Türkiye’de
geçici veya daimi olarak bulundukları sırada, sağlık yardımlarına ihtiyaç
duyduklarında, genel sağlık sigortalısı gibi akit ülke adına sağlık
yardımlarından yararlanma hakkına sahiptirler. 5510 sayılı Kanunun 45 inci maddesinin birinci
fıkrası kapsamında sayılan kişilerin genel sağlık sigortası hükümleri
bakımından hakları devam eder. B- GENEL
SAĞLIK SİGORTALILIĞININ BAŞLANGICI VE BİLDİRİMİ 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında genel sağlık
sigortalısı sayılanlar; sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olarak tescil
edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir
bildirime gerek olmaksızın genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmiş
sayılır. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin; a) (2) numaralı alt bendinde sayılanların sigortalılığı
vatansız ve sığınmacı sayıldıkları tarihten itibaren başlar, bu tarih
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce, b) (7) numaralı alt bendinde sayılanların sigortalılığı
korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden
ücretsiz yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren başlar, bu tarih Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunca, c) (9) numaralı alt bendinde sayılan 442 sayılı Köy
Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilen köy
korucuları ile geçici köy korucularının sigortalılıkları göreve başladıkları
tarih itibarıyla başlar, bu tarih, görevlendirmelerini İçişleri Bakanlığının
onayına sunan Valilik tarafından, bir ay içinde verilecek genel sağlık sigortası giriş
bildirgesi ile Kuruma bildirilir. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının; (d) bendinde sayılan
mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla oturma izni almış yabancı
ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan
ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında zorunlu sigortalı sayılmayan
kişilerden, Türkiye’de bir yıldan fazla süreyle yerleşik olanlar,
Türkiye'deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren genel
sağlık sigortalısı sayılır ve bu tarihten itibaren kendilerince bir ay içinde
verilecek genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilir. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde sayılanların genel sağlık sigortalılığı
işsizlik ve ilgili kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya
başladıkları tarihten başlar, bu tarih Türkiye İş Kurumu tarafından işsizlik
ödeneğinin bağlandığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının; a) (c) bendinin; (3), (4), (5), (6), (8), (9) ve (10)
numaralı alt bentlerinde sayılanlar, aylığa hak kazandıkları, b) (f) bendinde sayılanlar, gelir veya aylık almaya hak
kazandıkları, tarihten itibaren ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın genel
sağlık sigortalısı olarak tescil edilmiş sayılır C- 5510
SAYILI KANUNUN 60 INCI MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (c/1) ALT BENDİ İLE (d)
VE (g) BENDLERİNE TABİ OLANLAR a) 5510
sayılı Kanunun 60 ıncı Maddesinin Birinci Fıkrasının
(c/1) Alt Bendine Tabi Olanlar 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1)
numaralı alt bendi uyarınca harcamaları, taşınır taşınmazları ile bunlardan
doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca
belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile
içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden
az vatandaşlar primleri devlet tarafından karşılanmak üzere genel saglık
sigortalısı sayilacaklar, bunların genel sağlık sigortalılıkları
Kurumca tescil edildikleri tarihten itibaren başlar. Bunların,
eş, çocuk, ana ve babaları 5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (10)
numaralı alt bendi gereğince bakmakla yükümlü olunan kişi
sayılamayacaklarından, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler
kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık
tutarı asgari ücretin üçte birinden az tüm aile bireyleri de primleri Devlet
tarafından karşılanmak üzere genel sağlık sigortalısı sayılacaklar. b) 5510
sayılı Kanunun 60 ıncı Maddesinin Birinci
Fıkrasının (c/1) Alt Bendine Tabi Olmak İçin Başvurduğu Halde Bu Bent
Kapsamına Girmeyenler. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında
genel sağlık sigortalısı sayılmak için müracaat etmekle birlikte, Kurumca
belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilen aile
içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı; 1) Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar
olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının üçte biri, 2) Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar
olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarı, 3) Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit
edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine
göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının
iki katı, prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp tescil
edileceklerdir. Bunların
genel sağlık sigortalılıkları, primleri kendileri tarafından ödenmek üzere
Kurumca tescil edildikleri tarihten başlar. c) 5510 sayılı
Kanunun 60 ıncı
Maddesinin Birinci Fıkrasının (d) ve (g) Bentlerine Tabi Olanlar Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla oturma izni almış
yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı
olmayan ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında zorunlu sigortalı
sayılmayan kişilerden, Türkiye’de bir yıldan fazla süreyle yerleşik olanlar,
Türkiye’deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren genel
sağlık sigortalısı sayılır ve bu tarihten itibaren bir ay içinde kendilerince
Kuruma verecekleri genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile tescil
edilirler. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı
olmak isteyenler, en geç bir ay içinde Kuruma verecekleri genel sağlık sigortası
giriş bildirgesi ile başvurmak zorundadırlar. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentleri gereğince genel sağlık
sigortalısı sayılanların genel sağlık sigortalılıkları 1/10/2010
tarihine kadar, başvurdukları tarihten başlar ve bunlar Kuruma verecekleri
genel sağlık sigortası giriş bildirgelerine göre tescil edilirler. Bu süre
içinde, anılan bentler gereğince genel sağlık sigortalısı sayılanlardan;
sağlık hizmet sunucusuna başvuranlarla tescil talebi olmadığı halde 18
yaşından küçük çocukları sağlık hizmetlerinden yararlandırılanlar geçici
olarak tescil kütüklerine kaydedilir. Bunların genel sağlık sigortasına
tescilleri Kuruma müracaat tarihi itibarıyla yapılır. Aile hekimliği uygulamasına başlanan illerde, 5510
sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (d) ve (g) bentleri gereğince genel sağlık sigortalısı
sayılanlardan 1/10/2010 tarihine kadar Kurumca re’sen tescili yapılanların sigortalılıkları tescil
edildikleri tarihten, re’sen tescil edilemeyenlerin
genel sağlık sigortalılıkları ise başvurdukları tarihten başlar. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı olup tabi
oldukları bent kapsamındaki genel sağlık sigortalılığı sona erenlerden (g)
bendi kapsamına girenler, en geç bir ay içinde Kuruma başvurmak
zorundadırlar. Bu kişilerin (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalılığı,
durumlarında değişiklik olduğu tarihten başlar. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında
iken bu niteliğin yitirilmesi ve aynı fıkranın (g) bendi kapsamında genel
sağlık sigortalısı sayılması halinde, (g) bendine göre tescil işlemi yapılır.
(g) bendine göre genel sağlık sigortalısı iken 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1)
numaralı alt bendi kapsamına girilmesi durumunda ise bu bent kapsamında
tescil işlemi yapılır. D- 1/10/2008-1/10/2010 TARİHLERİ ARASINDA YEŞİL KART TALEBİNDE
BULUNACAK SİGORTALILAR a) Yeşil
Kart Verilecekler 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendinde;
harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate
alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit
edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin
üçte birinden az olan vatandaşlar genel sağlık sigortalısı sayılacakları
öngörülmüş ise de, 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci
maddesi uyarınca, 1/10/2008 tarihinden itibaren iki
yıllık süre içerisinde söz konusu (c) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmü
uygulanmayacaktır. b) Yeşil
Kart Verilmesi Uygun Görülmeyenler 5510 sayılı kanunun geçici 12 inci maddesi gereğince,
3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart talebinde bulunan ve yeşil kart
veren birimler tarafından anılan kanun hükümlerine göre yeşil kart verilmesi
uygun görülmeyen kişilerden, tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen
gelir payının aylık tutarı; 1) Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar
olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının üçte biri, 2) Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar
olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarı, 3) Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit
edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine
göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının
iki katı, prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp tescil
edileceklerdir. İki yıllık sürenin sona ereceği 01/10/2010 (dahil) tarihine kadar 3816 sayılı Kanun kapsamında yeşil
kart almak için müracaat etmekle birlikte, yeşil kart verilmesi uygun
görülmeyen başvuru sahiplerinin; adı, soyadı, T.C. Kimlik numarası, aile
içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı ile bu tespit sırasında
esas alınan aile bireyi sayısı yeşil kart veren birimlerce mahalli sosyal
güvenlik il/merkez müdürlüklerine bildirilir. Bu bildirim üzerine Kurum
tarafından 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin hükümleri esas alınarak
aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı ayrıca tespit
edilir. Bu tespitlere göre sigortalıların ödeyecekleri prim tutarları
belirlenmek suretiyle tescilleri yapılır. c) Yeşil
Kart Verilmesi Uygun Görülmeyenlerin Genel Sağlık Sigortalılıklarının
Başlangıcı 1/10/2008 tarihinden 1/10/2010 (dahil)
tarihine kadar 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin diğer bentlerine göre genel sağlık sigortalısı olmayıp bu maddenin
(g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların, yeşil kart veren
merkezler yerine doğrudan Kuruma başvurmaları halinde; bu kişilere Kurumun
ilgili ünitelerince, ödeyecekleri prim tutarlarının belirlenmesini teminen gelir testi yapılmak üzere yeşil kart veren
birimlere başvurabilecekleri hakkında bilgi verilir. Bu bilgilendirme üzerine
söz konusu kişiler, gelir testi yaptırmak istemeleri durumunda Kurum
tarafından mahalli yeşil kart veren birimlere yönlendirilir. Gelir testi
yaptırmak istemediğini beyan eden kişilerin ise 5510 sayılı Kanunun 82 inci
maddesi gereğince asgari ücretin iki katı üzerinden primleri tahakkuk
ettirilmek üzere genel sağlık sigortasına tescilleri yapılır. Yeşil kart
veren merkezlerde gelir testi yaptıran kişilerle ilgili olarak bu birimler
tarafından yapılan tespitlere göre yukarıda açıklandığı şekilde Kurum
ünitelerince işlem yapılır. Genel sağlık sigortalılığı; 1)Yeşil kart veren merkezler yerine doğrudan kuruma
başvuranlardan, Kurumun yönlendirmesi sonucunda bu merkezlerce yapılan gelir
testine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyenlerin, Kuruma başvuru
tarihinden, 2) Yeşil kart veren merkezlere başvurduğu halde, bu
merkezlerce yeşil kart verilmesi uygun görülmediği bildirilenlerin, yeşil kart
veren merkezlere yaptıkları başvuru tarihinden, 3) Kurumun bilgilendirmesine rağmen, gelir testi
yaptırmak istemediğini beyan eden kişilerin 5510 sayılı Kanunun 82 inci
maddesi gereğince asgari ücretin iki katı üzerinden primleri tahakkuk ettirilmek
üzere Kuruma yaptıkları başvuru tarihinden, itibaren başlar. ç) Aile
Hekimliği Uygulaması 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentleri gereğince genel sağlık
sigortalısı sayılanların genel sağlık sigortalılıkları, 01/10/2008 tarihinden
01/10/2010 (dahil) tarihine kadar iki yıllık süre
içerisinde, başvurdukları tarihten başlayacak olup, bunlar Kuruma verecekleri
genel sağlık sigortası giriş bildirgelerine göre tescil edileceklerdir. Bu
süre içinde, anılan bentler gereğince genel sağlık sigortalısı sayılanlardan;
tescil talebi olmayanların 18 yaşından küçük çocuklarının sağlık
hizmetlerinden yararlandırılması hâlinde bu kişilerin tescili çocuklarının
sağlık hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibarıyla yapılacaktır. Ancak, aile hekimliği uygulamasına başlanan illerde,
5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (d) ve (g) bentleri gereğince genel sağlık sigortalısı
sayılanlardan 1/10/2010 tarihine kadar Kurumca re’sen tescili yapılanların sigortalılıkları tescil
edildikleri tarihten, re’sen tescil edilemeyenlerin
genel sağlık sigortalılıkları ise başvurdukları tarihten başlayacaktır. Bu nedenle; genel sağlık
sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi olmaması nedeniyle sağlık
yardımlarından yararlanamayacak durumda olan 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentlerine
tabi olanlara, aile hekimliğine başvurduklarında hekimlik tarafından söz
konusu bent hükümleri gereğince, zorunlu olarak genel sağlık sigortalısı
olmaları gerektiği hususunda bilgi verilecek, ayrıca aile hekimlikleri
bunların T.C. Kimlik numaraları, ad ve soyadları ile güncel adreslerini
sağlık il müdürlükleri vasıtasıyla mahalli sosyal güvenlik il/merkez
müdürlüklerine bildireceklerdir. d) Sağlık
Hizmeti Sunucularına Yapılacak Başvurular Sağlık hizmet sunucularına müracaatlarda genel sağlık
sigortalısı tescili yapılmamış olanlardan; 1) Aile hekimliğine kayıtlı olanlar, aile hekimleri
tarafından sosyal güvenlik il müdürlüklerine yönlendirilecek ve sigortalılıkları
bildirim tarihi itibariyle tescil edilerek kendilerine prim ödeme yükümlülüğü
hakkında bilgi verilecektir. 2) Diğer illerdeki vatandaşlardan sağlık hizmet
sunucularına müracaatta bulunanların öncelikle acil durumlar dışında sağlık
hizmet sunucuları tarafından MEDULA sistemi vasıtasıyla kuruma tescil amaçlı
olarak bildirilmesi zorunlu olup, buna göre tescil işlemleri yapılacak ve
sağlık yardımını 30 günlük süreden sonra alacaklardır. 3) 18 yaşın altında bulunanların ise ana ve babalarının
genel sağlık sigortalılıkları tescil edilerek bunlar üzerinden bakmakla
yükümlü olunan kişi sıfatıyla sağlık yardımı almaları sağlanacaktır. Bunlar
için sağlık yardımı almalarında 30 günlük staj süresi aranmayacaktır. Sadece
MEDULA sistemi üzerinden bu çocukların ana veya babalarının kimlik bilgileri
alınarak, bunların tescilleri yapılıp kendilerine bildirim yapılacaktır. E- GENEL SAĞLIK SİGORTALISININ BAKMAKLA YÜKÜMLÜ
OLDUĞU KİŞİLER 1) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt bentlerinin dışında
kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı
sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan; a) Eşi, b) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi hâlinde
20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi hâlinde 25 yaşını doldurmamış ve evli
olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın çalışma gücünü en az % 60 oranında
yitirdiği kurum sağlık kurulu tarafından tespit edilen evli olmayan
çocukları, c) Her türlü kazanç ve irattan elde ettiği gelirinin
asgari ücretin net tutarından daha az olan ve diğer çocuklarından sağlık
yardımı almayan ana ve babası, genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi
olarak kabul edilir. 2) Ana ve babası boşanmış çocukların, genel sağlık
sigortası kapsamındaki hakları, mahkeme kararı ile velayet hakkı verilmiş
olan genel sağlık sigortalısı ana ya da baba üzerinden sağlanır. Velayet
hakkı verilmeyen kişinin üzerinden de sağlık yardımlarından yararlanabilir.
Bu durum, çocuğun sağlık hizmetinden yararlandırılacağı ana ya da baba
tarafından Kuruma verilecek bir dilekçe ile belgelenir. 3) Genel sağlık sigortalısının tescili aşamasında veya
sonrasında bakmakla yükümlü olduğu kişilerin elektronik ortamda Kurumca
tespit edilememesi halinde, bunların bildirimleri genel sağlık sigortalısı
tarafından yapılır. F- GENEL SAĞLIK SİGORTALISI VE BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLUNAN KİŞİ
SAYILMAYANLAR Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olunan
kişi olarak; 1) 5510 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasının; a) (d) bendi gereğince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri
kapsamında sigortalılıkları devam edenler hariç askerlik hizmetlerini er ve
erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri, b) (e) bendi gereğince yabancı bir
ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına
Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi
olduğunu belgeleyen kişiler ile Türkiye'de kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına
tabi olanlar, c) (l) bendi gereğince kamu
idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin
bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz
bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal
güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler ile kamu idarelerinin dış
temsilciliklerinde istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal
güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili
mevzuatının zorunlu kıldığı hâllerde, işverenleri tarafından bulunulan ülkede
sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar, 2) Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde
bulunan hükümlü ve tutuklular, 3) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki mütekabiliyet esası da
dikkate alınmak şartıyla oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından
yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan ve 5510 sayılı Kanunun
4 üncü maddesi kapsamında sigortalı sayılmayan kişilerden, Türkiye’de bir
yıldan kısa süreyle yerleşik olanlar, 4) İsteğe bağlı sigortalı olan yabancı ülke
vatandaşlarından Türkiye’de yerleşik olma hali bir yılı doldurmayanlar, genel sağlık sigortalısı sayılmazlar. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendine göre
harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate
alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit
edilecek aile içindeki geliri, kişi başına düşen aylık tutarı brüt asgari
ücretin üçte birinden az olan aile bireyleri ile aynı bendin (2) numaralı alt
bendine göre sığınmacı veya vatansız olarak kabul edilen kişiler ve (7)
numaralı alt bendine göre Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun
korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden
ücretsiz faydalanan kişilerin eş, çocuk, ana ve babası Kanun gereğince
bakmakla yükümlü olunan kişi olarak değerlendirilmez. 26/10/1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde
sayılanlar genel sağlık sigortalısı sayılmaz. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında gelir ve aylık alanlar ile
genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü oldukları kimseleri aynı
fıkranın (c) bendinin (7) numaralı alt bendi kapsamında ayrıca genel sağlık
sigortalısı sayılmazlar G- 18
YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrası gereği genel sağlık sigortalısı sayılanların
çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca
bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşın dolduğu tarihe kadar genel sağlık
sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi
olarak sağlık hizmetlerinden yararlandırılır. 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt
bentlerinde belirtilenlerin çocukları ile Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrası gereği zorunlu sigortalı olan çocuklar hariç olmak üzere 18 yaşını doldurmamış
çocuklardan; 1) Ana ve babası genel sağlık sigortalısı olanlar, 18
yaşını dolduruncaya kadar ayrıca bir işleme gerek olmaksızın ana veya
babalarından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi olarak, 2) Genel sağlık sigortalısı olması gerektiği halde
tescili yapılmamış olan ana ve babaların çocukları, sağlık hizmeti
sunucularına başvurduğu tarih itibariyle ana ve babalar genel sağlık
sigortasına tescil edilmek suretiyle 18 yaşını dolduruncaya kadar ana ve
babalarından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi olarak, 3) Bakmakla yükümlü kişi olarak genel sağlık
sigortalısı olan ana ve babaların 18 yaşın altındaki çocukları, 5510 sayılı
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında tescil edilerek primleri devlet
tarafından ödenmek üzere, 4) Genel sağlık sigortasına ilişkin primlerini
ödememesi nedeniyle sağlık yardımlarından faydalanamayacak ana ve babaların,
bakmakla yükümlü oldukları 18 yaşından küçük çocukları, 18 yaşını
dolduruncaya kadar 5510 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında, 5) Ana ve babası olmadığı halde Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu hizmetlerinden faydalanmayan çocuklar, 5510 sayılı
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinin (7) numaralı alt bendi kapsamında, primi Devlet tarafından ödenmek
üzere, 6) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) ve (c) bentleri gereği sigortalı sayılıp bir meslek veya sanat
okulunu bitirenlerden 22/11/2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre mahkemece ergin kılınmak
suretiyle, öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar hariç, 18 yaşını
doldurmamış olanlar genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olunan kişi
olarak, genel sağlık sigortalısı sayılırlar. Ana ve babası olmadığı halde
korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden faydalanmayan 18 yaşından
küçük çocukların genel sağlık sigortalılığı, varsa kanuni temsilcisi, yoksa
yakınları tarafından Kuruma başvurmaları veya Kurumca bu durumun tespiti
halinde tescil edilir. Nüfus kayıt işlemleri yapılıncaya
kadar yeni doğan çocuğa ilişkin gerekli işlemler; öncelikle anasının
üzerinden, ana ölmüş ise babasının üzerinden, ana ve babası ölmüş ise
yakınları veya Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından koruma
altına alındığı tarihe kadar, ölen ana üzerinden yapılır. Ancak bu süre
25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 15 inci
maddesinde belirtilen otuz günlük süreyi geçemez. Ğ- GENEL
SAĞLIK SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ 1) Genel sağlık sigortalılığı; sosyal güvenlik
sözleşmesi hükümleri saklı kalmak şartıyla 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki kişilerin
yerleşim yerinin Türkiye dışına taşındığı tarihten veya genel sağlık
sigortalısının ölüm tarihinden itibaren sona erer. 2) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının; a) (c) bendinin (1) numaralı alt bendine tabi
sigortalının aile içindeki gelirinin asgari ücretin üçte birinden fazla
olduğu tarihten, b) (c) bendinin (2) numaralı alt bendine tabi
olanların sığınmacı veya vatansız statüsünü kaybettikleri tarihten, c) (c) bendinin (3), (4), (5), (6), (8), (9) ve (10)
numaralı alt bentlerinde sayılanların aylık alma haklarını kaybettikleri
tarihten, ç) (c) bendinin (7) numaralı alt bendine göre koruma,
bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz
yararlanma hakkının kaybedildiği veya anasız babasız çocukların 18 yaşını
doldurdukları tarihten, d) (c) bendinin (9) numaralı alt bendinde sayılan köy
koruculuğu ve geçici köy koruculuğu görevinin sona erdiği tarihten, e) (d) bendinde sayılanların oturma izinlerinin sona
erdiği veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olduğu tarihten, f) (e) bendinde sayılanların işsizlik ödeneği ve kısa
çalışma ödeneğinin kesildiği tarihten, g) (f) bendinde belirtilen gelir ve aylık alanların
gelir ve aylık alma haklarını kaybettikleri tarihten, ğ) (g) bendinde sayılanların aynı fıkranın diğer
bentleri kapsamına girdikleri tarihten, itibaren tabi oldukları bent kapsamındaki genel sağlık
sigortalılıkları sona erer. 3) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrası
(a) bendi kapsamında sigortalı olanların sigortalılık niteliğini
yitirildikleri tarihi takip eden 10 uncu günden, (b) ve (c) bendi kapsamında
sigortalı olanların ise sigortalılık niteliğini yitirildikleri tarihten
itibaren tabi oldukları bent kapsamındaki genel sağlık sigortalılıkları sona
erer. 4) 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iş
kaybı tazminatı alanların iş kaybı tazminatı ödemesinin bittiği tarihten
itibaren tabi oldukları bent kapsamındaki genel sağlık sigortalılıkları sona
erer. H-GENEL
SAĞLIK SİGORTALILIK HÂLLERİNİN DEĞİŞMESİ, BİRLEŞMESİ VEYA ÇAKIŞMASI 1) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre Kanun veya Kanundan önce
yürürlükte bulunan mülga 17/7/1964 tarihli ve 506
sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı,
17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlara
göre gelir veya aylık alması nedeniyle genel sağlık sigortalısı sayılanlar,
aynı zamanda 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının diğer bentleri gereği de genel sağlık sigortalısı
sayılmaları halinde en son durumlarına göre genel sağlık sigortalısı sayılır. 2) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2)
numaralı alt bendi ile (b), (d) ve (g) bentleri kapsamında genel sağlık
sigortalısı sayılanların, daha sonra 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının diğer bentleri
kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılmaları halinde, en son sigortalılık
durumları dikkate alınarak genel sağlık sigortasından sağlık yardımı alırlar. 3) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin (c), (e) ve (f) bentleri kapsamında genel
sağlık sigortalısı sayılanların, daha sonra bu Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının diğer bentleri kapsamında genel sağlık
sigortalısı sayılmaları hâlinde, genel sağlık sigortasından sağlık yardımı
sağlanır. 4) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2)
numaralı alt bendi ile (b), (d) ve (g) bentlerine tabi olan genel sağlık
sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmeti sunucusuna
başvurduğu tarihte prim borcu ile gecikme cezası, gecikme zammı ve faiz borcu
bulunanlar, söz konusu borcu sağlık hizmeti sunucusuna başvuru tarihinden
sonraki bir tarihte ödemiş olsa dahi, sağlık hizmeti sunucusuna başvurulan
tarih ile söz konusu borcun yatırıldığı tarih arasında yapılan sağlık hizmeti
giderleri Kurumca ödenmez. 5) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentlerinin uygulanmasında evli
olanlar için eşlerden hangisinin genel sağlık sigortalısı, hangisinin
bakmakla yükümlü olunan kişi olacağının tespiti için tescil aşamasında
eşlerden yazılı beyan alınır. Diğer bentler gereği eşlerin her ikisi için de
genel sağlık sigortalılık şartlarının oluşması hâlinde, her ikisi de ayrı ayrı genel sağlık sigortalısı sayılır. 6) Harp malulleri ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu
kapsamında aylık almakla birlikte 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar bu Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (8) numaralı alt bendi kapsamında
genel sağlık sigortalısı sayılır. 7) 3713 sayılı Kanuna göre
aylık bağlanmış maluller ile aynı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle
vazife malullüğü aylığı alan er ve erbaşlar, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya
başlaması halinde de bu Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendinin (8) numaralı alt bendi kapsamında genel
sağlık sigortalısı sayılır. 8) 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanuna göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış maluller, Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı
olarak çalışmaya başlaması halinde Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (6) numaralı alt bendi kapsamında
genel sağlık sigortalısı sayılır. I- GENEL
SAĞLIK SİGORTALISININ PRİME ESAS KAZANÇLARI 1) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrası kapsamında sayılan genel sağlık sigortalılarının prime esas
kazançları, Kanunun 80 inci maddesine göre belirlenir. 2) İsteğe bağlı sigorta kapsamındaki genel sağlık
sigortalılarının prime esas kazançları, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazancın alt sınırı
ile üst sınırı arasında olmak koşuluyla kendilerince belirlenir. 3) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrası (c) bendinde belirtilen ve bu maddenin birinci ve
ikinci fıkraları kapsamına girmeyen genel sağlık sigortalarının prime esas kazançları, a) Anılan bendin (1) numaralı alt bendi kapsamında
genel sağlık sigortalısı sayılmak için müracaat etmekle birlikte bu bent
kapsamında sayılmayanlardan, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler
kullanılarak tespit edilen aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık
tutarı; aa-Asgari ücretin üçte
birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilen kişiler için 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas
günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biridir. ab- Asgari ücretten
asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilen kişiler için 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas
günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarıdır. ac- Asgari
ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilen kişiler için 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas
günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katıdır. b) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesi birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenler için asgari ücrettir. 4) Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla,
oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı
kapsamında sigortalı olmayan genel sağlık sigortalısının prime esas kazancı,
5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre
belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki
katıdır. 5) 4447 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneği ve
ilgili kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlandırılan genel
sağlık sigortalısının prime esas kazancı, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt
sınırıdır. 6) 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iş
kaybı tazminatı alanların prime esas aylık kazançları, iş kaybı tazminatı
aylık tutarıdır. 7) Yukarıda sayılanlar dışında kalan ve başka bir ülkede
sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar için prime esas
kazanç, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre
belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki
katıdır. 8) 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci
maddesi gereğince, 01/10/2008-01/10/2010
tarihleri(dahil) arasında 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart
talebinde bulunan ve yeşil kart veren birimler tarafından anılan kanun
hükümlerine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen kişilerin prime esas
kazançları, bu birimlerce tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir
payının aylık tutarı; a) Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar
olduğu tespit edilenler için, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının üçte biridir. b) Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar
olduğu tespit edilenler için, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarıdır. c) Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit
edilenler için, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının iki katıdır. İ-GENEL
SAĞLIK SİGORTASI PRİMLERİ 1) Genel sağlık sigortası prim oranı, 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri ile bu
Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendi kapsamındakiler için Kanunun 82 nci maddesinin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime
esas aylık kazancın %12,5’idir. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (c) bentleri ile bu Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendine
tabi olanlar için bu primin %5’i sigortalı, %7,5’i ise işveren hissesidir. 2) İsteğe bağlı sigorta kapsamında genel sağlık
sigortalısı olanların kendilerince belirlenen prime esas aylık kazançlarının
%12’si genel sağlık sigortası primidir. 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin
(g) bendine göre Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş
üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere
götürülen Türk işçilerinden isteğe bağlı sigortaya devam edenlerden ayrıca
genel sağlık sigortası primi alınmaz. 3) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrası (a) ve (b) bentleri dışında kalanlar ile 4046
sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iş kaybı tazminatı alanların genel
sağlık sigortası prim oranı, Genel Sağlık Sigortası Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde belirtilen prime esas kazançlarının
%12’sidir. 4) Kamu idaresine ait işyerlerinde çalıştırılan
sigortalıların iş sözleşmesinin askıda kaldığı aylara ait genel sağlık
sigortası primi, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazancın alt sınırının 30 günlük
tutarıdır. 5) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına
girenler için prim ödeme yükümlülerinin ödeyecekleri genel sağlık sigortası
primi; primin tahakkuk ettirileceği ay itibarıyla anılan bendin (1) ve (2)
numaralı alt bentlerinde sayılan toplam kişi sayısının üçe bölünmesi
suretiyle bulunacak kişi sayısına (3) ilâ (10) numaralı alt bentlerde sayılan
kişi sayısının eklenmesi suretiyle bulunacak toplam kişi sayısı esas alınarak
hesaplanır. Ancak, bu kişilerden
aynı zamanda 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamı dışındaki bentlerin kapsamına girerek
genel sağlık sigortalısı sayılanlar, bu fıkraya göre tespit edilecek kişi
sayısı hesabına dahil edilmez. 6) Bu Tebliğin “H-Genel Sağlık Sigortalılık Hallerinin
Değişmesi, Birleşmesi Veya Çakışması” bölümünün 6, 7 ve 8 inci maddelerinde
sayılanlar için ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. J-GENEL
SAĞLIK SİGORTASI PRİM ÖDEME YÜKÜMLÜLERİ 1) Genel sağlık sigortası bakımından 5510 sayılı
Kanunun; a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine
tabi olanlar için bunların işverenleri, b) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine
tabi olanlar, isteğe bağlı sigortalı olanlar ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentlerinde
sayılanların kendileri, c) 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan kişiler için primi, yılı merkezî
yönetim bütçesinden karşılanmak üzere ilgili kamu idareleri, d)60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendinde sayılan kişiler ile Kanunun geçici 13 üncü
maddesinde belirtilenler için Türkiye İş Kurumu, e) 5 inci maddesinin (g) bendine tabi olanlar için
işverenleri, prim ödeme yükümlüsüdür. 2) Kamu idaresine ait işyerlerinde çalıştırılan
sigortalıların iş sözleşmesinin askıda kaldığı aylara ait genel sağlık sigortası
primi, ilgili kamu idaresince ödenir. 3) İsteğe bağlı sigortalı olanlar, bakmakla yükümlü
olunan kişi olsa dahi, 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı
sayılır ve genel sağlık sigortası primini de ödemekle yükümlüdürler. Yabancı
ülke vatandaşlarından Türkiye’de yerleşik olma hâli bir yılı doldurmadıkça
genel sağlık sigortası primi alınmaz ve bu kişiler genel sağlık sigortalısı
sayılmaz. K-
PRİMLERİN ÖDENMESİ VE AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ 1) Genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesinde, 5510
sayılı Kanunun 88 inci maddesi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin
ilgili hükümlerine göre işlem yapılır. 2) Yalnızca genel sağlık sigortasına tabi olanlar için
aylık prim ve hizmet belgesi alınmaz. Genel sağlık sigortası priminin
alınmasına esas tahakkuk işlemi, Kurumca oluşturulur. 3) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olmakla
birlikte, 4857 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerine göre kısmi süreli
veya çağrı üzerine çalışanlar ile Kanuna göre ev hizmetlerinde ay içinde 30
günden az çalışan sigortalılar için eksik günlerine ait genel sağlık
sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur. Bu durumda olan sigortalıların eksik günlerine
ilişkin genel sağlık sigortası primleri; a) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1)
numaralı alt bendine göre; harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan
doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve
veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen
aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenlerin
primleri devlet tarafından, b) 01/01/2008-01/10/2010
(dahil) tarihleri arasında yeşil kart veren merkezlerce, bu tebliğin “D- b)
Yeşil Kart Verilmesi Uygun Görülmeyenler” başlıklı bölümündeki açıklamalar
doğrultusunda aile içindeki kişi başına düşen gelir payı tutarına göre
belirlenecek prime esas kazançları ile 01.10.2010 tarihinden sonra ise
kurumca bu tebliğin “C- b) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı
Maddesinin Birinci Fıkrasının (c/1) Alt Bendine Tabi Olmak İçin Başvurduğu
Halde Bu Bent Kapsamına Girmeyenler” başlıklı bölümündeki açıklamalar
doğrultusunda tespit edilecek aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık
tutarına göre belirlenecek prime esas kazançları üzerinden primleri kendileri
tarafından, ödenir. L- DİĞER
HUSUSLAR Genel sağlık sigortalıları Kuruma verilen genel
sağlık sigortası giriş bildirgesine göre Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası
ile bilgisayar ortamında tutulan tescil kütüğüne kayıt edilir. Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası, aynı zamanda sigortalıların sosyal güvenlik
sicil numarasını oluşturur. Sigortalıların tescil ve prim ödemelerine ilişkin
her türlü bilgisayar kayıtları sosyal güvenlik sicil numarası altında
tutulur. Yabancı uyruklulara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce
verilecek kimlik numarası aynı zamanda bunlar için sosyal güvenlik sicil
numarası olarak kullanılır. Kurum, genel sağlık sigortası hükümlerinin
uygulanması gereği verilecek her türlü belge veya bilginin internet,
elektronik ve benzeri ortamda gönderilmesi hususunda, gerçek ve tüzel
kişileri zorunlu tutmaya yetkilidir. Kurumca öngörülen sürede internet,
elektronik ve benzeri ortamda belge veya bilgi göndermekle zorunlu tutulan
ancak Kurumun bilgi işlem sistemlerinin herhangi bir nedenle hizmet dışı
kalması sonucu bu bilgileri gönderemeyen sağlık hizmeti sunucuları, Kurum
bilgi işlem sistemindeki sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden üçüncü
işgününün sonuna kadar istenilen belge ve bilgileri internet, elektronik ve
benzeri ortamda göndermeleri hâlinde Kurumca öngörülen sürede gönderilmiş
kabul edilir. Genel sağlık sigortası giriş bildirgesini süresi
içinde vermeyenler hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre idari para cezası uygulanır. Kurum, genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü
olduğu; eşinin, 18 yaşını doldurmuş çocuklarının, ana ve babasının sağlık
hizmetlerinden yararlanma hakkının devam edip etmediğini öncelikle elektronik
ortamda periyodik olarak kontrol eder. Bunun mümkün olmaması hâlinde gerekli
belgeleri kişilerden isteyerek kontrolü yapar. 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre
aylık almakta olanlarla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaları nedeniyle 5510 sayılı Kanunun
geçici 2 nci maddesine göre aylık bağlanacaklara
ilgili dosyasından on yıl süreyle sağlık sigortası veya genel sağlık
sigortası primi ödememiş olanlardan, sağlık sigortası ve genel sağlık
sigortası primi kesilmiş olan süreler düşülmek kaydıyla, aylıklarının %10’u
oranında ve 10 yılı tamamlayacak süreyle genel sağlık sigortası primi
kesilir. 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci
maddesi kapsamındaki bankalar, sigorta ve reasürans
şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil
ettikleri birlikler personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri
ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahipleri devir
tarihinden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. 7/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık
hâli devam eden sigortalılar ile bunların sağlık yardımına müstahak eş ve
çocukları, genel sağlık sigortası hükümlerine göre sağlanan sağlık
hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlar
kapsamında ve 5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci
maddesine göre devir tarihine kadar geçen sigortalılık süresi fiili hizmet
süresi ve prim ödeme gün sayısı, genel sağlık sigortasının uygulanmasında
gerekli olan sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayılarında dikkate
alınır. 2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanun
uyarınca iştirakçi olup 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalıların çalıştıkları kamu
idarelerinin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevleri, 2008 yılı
Ekim ayı başından başlamak üzere en geç üç yıl içinde Kurum tarafından
devralınır. Devir tarihine kadar bu sigortalıların sağlık provizyon
sistemi içerisinde sağlık hizmetlerinden yararlandırılmalarına devam edilir.
Devir tarihinden itibaren, kamu idarelerince, bu sigortalılar için her ay
emekli keseneklerine esas aylıklarının %12’si oranında ayrıca genel sağlık
sigortası primi ödenir. Ancak, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
sonra ilk defa bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine
tabi olarak çalışmaya başlayanlar, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren
genel sağlık sigortalısı sayılacaklarından bunlar adına genel sağlık sigortası
primi çalıştıkları kurumlarca Kurumumuza ödenecektir. 31/07/2008 tarihli ve 5797 sayılı Kanunla
değişik 5510 sayılı Kanunun geçici 12 inci maddesi gereğince kamu idarelerinin sağlık hizmetlerinin
sağlanmasına ilişkin görevleri yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak ve
yükümlülükler çerçevesinde ilgili kayıt ve işlemlerin Kurum tarafından en geç
üç yıl içinde devralındığı tarihe
kadar devam edeceğinden, 5510
sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde sayılan 1/7/1976 tarihli
ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alan
kişilerle (9) numaralı alt bendinde sayılan 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy
Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilen kişiler
ile aynı Kanunun ek 16 ncı maddesine göre aylık
alan kişiler hakkında Kurumca devralındığı tarihe kadar 5510 sayılı Kanunun genel
sağlık sigortası hükümleri uygulanmaz. Bu Tebliğin hükümleri, 5510 sayılı Kanunun 01/07/2008 tarihinde yürürlüğe giren hükümleri için
01/07/2008 tarihinden, 01/10/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek
hükümleri için ise 01/10/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Tebliğ olunur. |
||||||