Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğünden: SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME
KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇOCUK EVLERİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
hakkında korunma/tedbir kararı bulunan çocukların toplum içinde
yetiştirilmelerinin sağlanabilmesi için, çocuk evlerinin açılması, evlerde
verilen hizmetin türü, niteliği, işleyişi, personelin görev, yetki ve
sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları belirlemektir. Kapsam MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanunu ile 3/7/2005 tarih ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu
kapsamında haklarında korunma ya da tedbir kararı verilen 0–18 yaş arası
korunmaya muhtaç çocukları korumak, bir iş veya meslek sahibi yapmak, izlemek
ve desteklemekle görevli ve yükümlü olan çocuk evlerini kapsar. Dayanak MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanununun 15 inci maddesi hükümlerine dayanılarak; 27/1/1995
tarihli ve 22184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Birleşmiş Milletler Çocuk
Haklarına Dair Sözleşmeye paralel olarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakıcı anne/bakım elemanı:
Çocuk evlerinde çocukların gelişiminden ve bakımından sorumlu personeli, b) Çocuk evleri: İkinci maddede tanımlanan
sosyal hizmet kuruluşu olup, her ilin sosyal, kültürel açıdan çocuk
yetiştirmeye uygun bölgelerinde tercihen il merkezinde okul ve hastanelere
yakın apartman dairesi veya müstakil dairelerde 5 ila 8 çocuğun kaldığı
evleri, c) Çocuk evleri koordinasyon
merkezi: İl müdürlüğü bünyesinde oluşturulan, çocuk evlerinin bağlı olduğu
birimi, ç) Çocuk evi sorumlusu: Çocuk
evlerinde verilecek hizmetin koordinasyon kurulunda alınacak kararlar
doğrultusunda yürütülmesinden sorumlu kişiyi, d) Ekip çalışması: Mesleki bilgi,
deneyim ve yetenek sahibi kişilerin, ortak bir amaca yönelik iş bölümü
yaparak, planlanmış bir zaman dilimi içerisinde eşgüdüm içinde çalışmasını, e) Genel Müdürlük: Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü, f) Gönüllü aile: Sosyal inceleme
ve araştırma sonucunda bir çocuğun bakım, gözetim sorumluluğunu
üstlenebilecek, evlat edinme hizmetinden yararlandırılabilecek çocuklar
dışında, aileleri tarafından fazla ziyaret edilmeyen çocukları yanına izinli
alan aileyi, g) İl müdürlüğü: İl sosyal
hizmetler müdürlüğünü, ğ) Koordinasyon merkezi: Çocuk
evleri koordinasyon merkezini, h) Korunmaya muhtaç çocuk: Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin (b) bendinde
tanımlanan çocuk ile Çocuk Koruma Kanununun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (1) nolu alt bendinde
tanımlanan çocuğu, ı) Meslek elemanı: Psikolog,
sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci, sosyolog, öğretmen, doktor, çocuk
eğiticisi ve hemşireleri, i) Mesleki çalışma: Belirli bir
alanda eğitim alan ve bu eğitim sonucu bir mesleği icra edenlerin mesleğin
gerektirdiği bilgi, beceri ve yöntemleri kullanarak gerçekleştirdiği
çalışmaları, j) Misafir çocuk: Başka bir
kuruluşta veya çocuk evinde korunma altında bulunan sınav, kardeş ziyareti,
sosyal, sportif ve kültürel etkinlik ve tedavi gibi nedenlerle geçici bir
süre çocuk evinde kalması gereken çocukları, ifade
eder. İKİNCİ BÖLÜM Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi ve
Çocuk Evi Sorumlusu Çocuk
evleri koordinasyon merkezi MADDE
5 – (1) Çocuk evleri koordinasyon
merkezi; il müdürlüğü bünyesinde çocuk evlerine ilişkin hizmetler ile mali
harcamaları takip ederek genel işleyişi denetlemek ve çocuk evleri arasındaki
koordinasyonu sağlamak amacıyla oluşturulur. Koordinasyon merkezinde
görevlendirilecek personel; sosyal çalışmacı, psikolog, çocuk gelişimci,
öğretmen ve sosyolog arasından ihtiyaca göre il müdürlüğünce belirlenir. (2) Koordinasyon merkezi, çocuk
evlerinde verilen hizmetin uygulanmasından ve işlemlerinden sorumludur.
Koordinasyon merkezinin görevleri şunlardır; a) Çocuk evinde kalacak çocukları
aşağıdaki hususlara dikkat ederek belirlemek: 1) Koruyucu aile ve evlat
edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak, 2) Çocuklar arasında cinsiyet,
yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, 3) Aynı evde kalması uygun
bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş
olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı
aramamak. b) Çocuk evine kabul edilen
çocuğun uyumu için, gerekli mesleki çalışmaları yapmak, c) Çocuk evinde bakılan
çocukların, ana ve baba veya yakınlarından kimlere ne kadar süre ile izinli
verilebileceğini belirlemek için mesleki çalışmalar yapmak, ç) Yakınları ile görüşmesi
gereken çocukların koordinasyon merkezinin belirlediği mekânda aile ve
akrabaları ile görüşmelerini sağlamak, d) Çocukların korunmasını
gerektiren koşulların devam edip etmediğini belirlemek, aile ve çocuk arasında
sağlıklı ve sürekli ilişki kurulmasını sağlamak amacı ile en az yılda bir kez
yeni değerlendirme yapmak, tespit edilen değişiklikleri belgelendirerek,
gerektiğinde korunma kararının kaldırılması yolunda işlemleri başlatmak, e) Ziyaretçisi gelmeyen
çocukların varsa ailesi ve akrabaları ile iletişime geçerek olumlu sosyal
ilişkiler kurulmasını sağlamak, ebeveyni ve akrabası olmaması durumunda
sosyal yönden incelenip, araştırılarak olumlu bulunan gönüllü ailelerin
yanına izinli verilmesi ve böylece çocukların toplumla olumlu ilişkiler kurmasını
sağlamak, f) Çocukların hukuki sorunlarının
çözümlenmesine yardımcı olmak ve gerekli durumlarda konuyla ilgili hukuki
destek almak, g) Çocuk evinden ayrılacak
çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda
gerekli çalışmaları yürütmek, ğ) Çocuklarla ilgili yapılan tüm
mesleki çalışma ve kayıtları gizlilik ilkesine uygun olarak hazırlamak ve
arşivlemek, h) Çocuklar hakkında düzenlenen
raporları, mesleki raporlar kayıt defterine işlemek, ı) Çocuk evlerinde bakılan
çocukların muayene ve tedavilerine ilişkin işlemleri yürütmek, i) Hizmetin özelliklerini göz
önünde bulundurarak, çocuk evinde çalışacak personelin niteliğini belirlemek,
j) Çocuk evi personelinin günlük
çalışma programlarını ve çalışma saatlerini belirlemek, k) Çocuk evinde çalışacak
personelin, göreve başlamadan önce ve yılda en az bir kere portör
muayenesinin yapılmasını sağlamak, l) Çocuk evinde hizmetin
verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış
geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları
ve seminerler düzenlemek, m) Çocukların sağlık dosyalarının
oluşturulmasını sağlamak, n) Çocukların psikolojik, sosyal
ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve
sportif etkinlikler düzenlemek, o) İl sınırları içerisindeki
çocuk evlerinde kalan çocuklar ve görevli personel arasında iletişimin
sağlanması amacıyla çeşitli aktiviteler düzenlemek, ö) Çocuk evlerinde verilen hizmetlere
toplumsal sorumluluk çerçevesinde halkın gönüllü katkı ve katılımını
sağlayıcı etkinlikleri organize etmek, konuya ilişkin programlar
geliştirerek, yürütülmesini sağlamak, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile
gönüllü kişi ve kuruluşlar arasında işbirliğinin sağlanmasında rehberlik
yapmak, p) Çocuk evlerinin amacına uygun
inceleme ve araştırmalar yapmak. Çocuk
evi sorumlusu MADDE
6 – (1) Çocuk evi sorumlusu; sosyal
çalışmacı, psikolog, çocuk gelişimci, öğretmen, sosyolog gerektiğinde koordinasyon
merkezinde görevli personel veya üniversitelerin sağlık, sosyal, eğitim
bilimleri bölümleri mezunlarından ve bu konuda eğitim programına tabi
tutulmuş kişiler arasından il müdürlüğünce seçilir. (2) Çocuk evi sorumlusu, evde
verilecek hizmetin sunulmasından sorumludur ve aşağıda belirtilen görevleri
yerine getirir: a) Çocuk evinin harcama ve
ödemelerine ilişkin görevleri yerine getirmek, b) Koordinasyon merkezi
tarafından çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için, gerekli bakım ve
yetiştirme ile ilgili mesleki çalışmaları koordinasyon merkezi ile koordineli
olarak yapmak, c) Çocuk evinde bakılan
çocukların, ana ve baba veya yakınlarından kimlere ne kadar süre ile izinli
verilebileceği konusunda koordinasyon merkezi ile koordineli olarak çalışmak, ç) Yakınları ile görüşmeleri
gereken çocukların koordinasyon merkezi tarafından belirlenecek mekânda aile
ve akrabaları ile görüşmelerini sağlamak, sonuçlarını takip etmek, d) Ziyaretçisi gelmeyen çocukları
koordinasyon merkezine bildirerek çocuk hakkında uygun kararlar alınmasına
katkıda bulunmak, e) Çocukların okul ve eğitim
durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek,
okul-çocuk evi işbirliğini sağlamak, f) Koordinasyon merkezinin
kararları doğrultusunda organize edilen, toplumsal sorumluluk çerçevesinde,
halkın gönüllü katkı ve katılımını sağlayıcı etkinliklerin uygulanmasında,
koordinasyon merkezi ile koordineli olarak çalışmak ve sonuçlarını aylık
raporlar halinde koordinasyon merkezine bildirmek, g) Koordinasyon merkezi
tarafından çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel gelişimlerinin
sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmesi
yönünde alınan kararların çocuk evinde uygulanmasını sağlamak, ğ) Çocuklarla ilgili yapılan
mesleki çalışmaları kayıt altına almak, h) Çocuk evinden ayrılacak
çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda
gerekli çalışmaları yürüten meslek elemanlarına destek vermek, ı) Her bir çocuk için yaş, özür,
eğitim, ilgi ve isteklerini göz önünde bulundurarak günlük yaşam planları
hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak, i) Çocukların topluma yararlı
kişiler olarak yetişmelerinin sağlanması amacıyla psikolojik ve sosyal
gelişimlerini sürekli olarak izlemek, koordinasyon merkezinin kararları
doğrultusunda sorunlarının çözümüne yardımcı olmak amacıyla ilgili meslek
elemanlarıyla işbirliği halinde çalışmak, j) Çocukların sağlıklı
gelişimlerinin sağlanması amacıyla temizlik, düzen, giyim, yeme, oyun ve
benzeri konularda olumlu alışkanlıklar kazanmalarını sağlamak, k) Çocukların hizmete
katılımlarını sağlamak amacıyla ev içi sorumluluklar vermek, l) Sorumlusu olduğu çocuk
evlerinin idaresi ve dönem içindeki etkinlikleri her ay gözden geçirmek,
çocukların eğitim, sağlık, ulaşım gibi sorunlarını koordinasyon merkezine
iletmek, alınan kararları uygulamak, m) Çocukların yaş ve gelişim
özelliklerine uygun eğitim araçları ve malzemeleri temin etmek, n) Çocukların, giyim-kuşam,
kırtasiye gibi gereksinimlerini zamanında belirlemek ve karşılanması amacıyla
gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmek, o) Çocukların günlük takibini
yaparak koordinasyon merkezine bilgi vermek, ö) Personelin günlük çalışma
programlarını, çalışma saatlerini, nöbet çizelgelerini düzenlemek, onaylanmak
üzere koordinasyon merkezinin görüşüne sunmak, p) Hizmet içi eğitim
programlarının düzenlenmesine katkıda bulunmak ve uygulanmasını sağlamak,
sonuçlarını koordinasyon merkezine bildirmek, r) Genel Müdürlükçe istenen
bilgilerin ve işleyişe ilişkin üç ayda bir hazırlanacak raporların zamanında
eksiksiz gönderilmesi amacıyla koordinasyon merkezine sunmak, s) Acil vakalarda ilgili tabip
veya hastane ile iletişim kurmak, ş) İl müdürlüğünce verilen diğer
görevleri yerine getirmek. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Personelin Görev ve Yetkileri Sosyal
çalışmacının görev ve yetkileri MADDE
7 – (1) Sosyal Çalışmacının görev ve
yetkileri şunlardır: a) Çocuklar hakkında ilk gözlem
raporunu hazırlamak, uyum sürecine yardımcı olmak, b) Çocuk, ailesi ve yakınları ile
gerekli mesleki çalışmaları yapmak, çalışmalara ilişkin sosyal inceleme
raporlarını ve/veya gerekli mesleki çalışma raporlarını hazırlamak, c) Çocukların kendilerine ve
topluma yararlı kişiler olarak yetişmelerinin sağlanması amacıyla psikolojik
ve sosyal gelişimlerini izlemek, sosyal hizmet yöntemlerini kullanarak
sorunlarının çözümüne yardımcı olmak, ç) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek. (2) Sosyal çalışmacı, birinci
fıkrada sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde yürütür. Psikoloğun görev ve yetkileri MADDE
8 – (1) Psikoloğun
görev ve yetkileri şunlardır: a) Çocuğun zekâsını, psikolojik
durumunu, ilgi alanlarını, yeteneğini ve hangi mesleğe yöneliminin olduğunu çeşitli
test, yöntem ve tekniklerle belirlemek, b) Çocuğun yetiştirilmesi, meslek
sahibi edilmesi ve sağlıklı bir kişilik kazanması için mesleği ile ilgili
uygulamaları yerine getirmek, c) Özel ilgi gerektiren
çocuklarla mesleki çalışmalar yapmak ve çalışmalara ilişkin gerekli raporları
hazırlamak, ihtiyaç halinde çocuğun sorunlarının çözümlenmesi amacıyla
hastane, psikiyatri klinikleri ve benzeri kuruluşlarla ilişkiye geçerek vaka
takibini yapmak, ç) Çocuk evlerinde bulunan
çocukların psikolojik ve sosyal özelliklerini göz önünde tutarak aile
yoksunluğunun olumsuz etkilerini azaltıcı yönde çalışmalarda bulunmak, d) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek. (2) Psikolog, birinci fıkrada
sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde yürütür. Çocuk
gelişimcinin görev ve yetkileri MADDE
9 – (1) Çocuk gelişimcinin görev ve
yetkileri şunlardır: a) Çocuk gelişimine ilişkin
testleri uygulamak, testlerin sonucuna uygun çalışmalar yapmak ve sonuçları
raporlaştırmak, b) Çocukların fiziksel, zihinsel,
duygusal, sosyal gelişimleri ile ilgili, yaş özelliklerini de göz önünde
bulundurarak eğitim programları hazırlamak, c) Çocukların gelişim ve
eğitimini izlemek, normal gelişim göstermeyen ve özel eğitime ihtiyaç duyan
çocuklar için diğer meslek elemanları ile işbirliği yaparak hazırlanacak özel
eğitim programlarını uygulamak, ç) Çocuklara iyi alışkanlıkların
kazandırılması, toplum içinde yaşama kurallarının öğretilmesi konularında
mesleki çalışmalarda bulunmak, d) İlgili sağlık personeli ile
birlikte çocukların gelişimlerini izlemek ve gelişimlerini destekleyici
çalışmalar yapmak ve raporlaştırmak, e) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek. (2) Çocuk gelişimci, birinci
fıkrada sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde yürütür. Öğretmenin
görev ve yetkileri MADDE
10 – (1) Öğretmenin görev ve
yetkileri şunlardır: a) Çocukları yeteneklerine ve
isteklerine göre sosyal, kültürel ve sportif etkinliklere yönlendirmek ve bu
konularda çalışmalarda bulunmak, b) Çocukları yeteneklerine ve
isteklerine göre okul seçiminde yönlendirmek, c) Çocukların okula devamını
sağlamak ve izlemek, programlı çalışma alışkanlığını kazandırmak, okul ile
ilgili sorunlarını çözmek, ç) Okul başarılarını takip ederek
başarılarını arttırıcı çalışmalar yapmak, d) Her çocuk için eğitim öğretimine
yönelik yapılan ve yapılması planlanan eğitsel müdahalelerin yer aldığı
eğitsel raporları hazırlamak, e) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek. (2) Öğretmen, birinci fıkrada
sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde yürütür. Çocuk
eğiticisinin görev ve yetkileri MADDE
11 – (1) Çocuk eğiticisinin görev ve
yetkileri şunlardır: a) Çocuk evinin günlük
işleyişinin planlanmasında ve uygulanmasında görev almak, b) Çocuklar için hazırlanan
eğitim programlarını günlük program dahilinde
uygulamak, c) Çocuk evinin, bakım, temizlik
ve düzeninde sağlık koşullarının sağlanmasına yardımcı olmak, ç) Çocuk evinde bulunan
çocukların temizlik, giyinme, soyunma, uyku, beslenme gibi öz bakım
ihtiyaçlarını karşılamalarına ilişkin davranış kazanmalarını sağlamak, d) Çocuk evindeki çocukların
beslenme ihtiyaçlarının giderilmesinde sağlık koşullarına uygun ortamı
düzenlemek ve devamlılığını sağlamak, e) Çocukların büyüme ve
gelişmelerini takip etmek, f) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek. (2) Çocuk Eğiticisi, birinci
fıkrada sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde yürütür. Hemşirenin/sağlık
memurunun görev ve yetkileri MADDE
12 – (1) Hemşire ve sağlık memurunun
görev ve yetkileri şunlardır: a) Muayene, tedavi ve diğer
koruyucu sağlık hizmetlerinde en yakın sağlık kuruluşu ile işbirliği
içerisinde çalışmak, çocukların aşılarını zamanında yapmak veya ilgili
kurumlarda yaptırmak, b) Çocukların gelişimlerine
ilişkin dönemsel sağlık kontrolünü yapmak ve sağlık fişlerine işlemek, c) Bulaşıcı bir hastalıktan
kuşkulandığı hallerde gerekli önlemleri alarak en yakın sağlık kuruluşu ile
işbirliği yapmak, ç) Sağlık kuruluşlarına sevk
edilen çocuklara refakat etmek ve taburcu edildiklerinde eve getirmek ve izlemek, d) Acil durumlarda ilk yardım
yapmak, gerekli önlemleri almak, e) İdarece verilen diğer
görevleri yerine getirmek, (2) Hemşire ve sağlık memuru
birinci fıkrada sayılan görevlerini ekip çalışması anlayışı çerçevesinde
yürütür. Bakıcı
anne/bakım elemanının nitelik, görev ve sorumlulukları MADDE
13 – (1) Bakıcı anneler/bakım
elemanları, kız meslek liselerinin çocuk gelişimi ve eğitimi bölümleri ile
fakülte, yüksekokul veya sağlık meslek liselerinin hemşirelik bölümü mezunları
veya lise mezunu olup, çocuk bakımı konusunda sertifika sahibi olanlar arasından
seçilir. (2) Bakıcı anne/bakım elemanının görev
ve sorumlulukları şunlardır; a) Çocuk evinin tertip ve
düzenini sağlamak, çocuklara sağlıklı aile ortamının hazırlanmasında yardımcı
olmak, çocukların sağlık, temizlik, yemek yeme, giyinme, soyunma, uyku ve alt
temizliği ile yakından ilgilenmek, b) Çocukların öz bakımlarını
yapmak ya da yardımcı olmak, c) Çocukların beslenmeleri ile
ilgilenmek ve yemek yemekte zorluk çeken çocuklara yardımcı olmak, ç) Çocuklara günlük yaşamda
rehberlik etmek, d) Bakıcı anne/bakım elemanı
çocukların gelişimi ve çocuk evinin işleyişine ilişkin her türlü işte çocuk
evi sorumlusuna karşı sorumludur. (3) Koordinasyon merkezince
alınan kararlar doğrultusunda verilen diğer görevleri yerine getirir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çocuk
Evlerinin Bölümleri ve Özellikleri MADDE
14 – (1) Çocuk evlerine, evleri
belirten herhangi bir tabela asılamaz. Her çocuk evinde binanın fiziksel
koşullarına ve olanaklarına uygun olarak düzenlenmiş yatak odaları, oturma ve
yemek salonu, mutfak, banyo, tuvalet ve diğer ihtiyaç duyulan bölümler
bulunur. Bu bölümlerin belirlenen kapasiteye cevap verebilecek büyüklükte
olması gerekir. a) Giriş Bölümü; Çocukların ve
personelin ayakkabı ile giysilerini koyabilecekleri ayakkabılık ve portmanto
bulunur. b) Oturma ve yemek salonu; Oturma
salonları, çocukların sohbet edebilecekleri, televizyon seyredebilecekleri,
bilgisayar kullanabilecekleri, oyunlar oynayabilecekleri ve gerektiğinde
yemek yiyebilecekleri şekilde düzenlenmelidir. Mobilyalar, çocukların
kullanımına ve güvenliğine dikkat edilerek seçilir. c) Mutfak; Mutfak duvarları ve
yerleri kolay temizlenebilir malzeme ile kaplanmalıdır. Yemek pişirmede kullanılan
araç ve gereçler çelik, porselen ve cam olmalı, korunabileceği raf ve
dolaplar bulunmalı, yeterli havalandırma sağlanmalıdır. Çocukların istediği
zaman çay, kahve pişirip yemek hazırlayabileceği şekilde düzenlenerek mutfak
kazalarına, kesici ve delici aletlere karşı korunmalarına yönelik önlemler
alınmalıdır. ç) Yatak odası; Yatak odalarında kalacak
çocuk sayısı, her bir çocuğa en az d) Banyo ve duşlar; Banyolarda,
çocukların düşmelerini engelleyici önlemler alınmalı, banyo araç gereçleri
çocukların yaş ve özelliklerine göre hijyenik koşullara
uygun düzenlenmelidir. e) Tuvalet ve lavabolar;
Tuvaletlerde çocukların kayıp düşmelerini engelleyici önlemler alınmalı,
tuvalet kapılarının kilidi, içerden ve dışarıdan açılma özelliğine sahip
olmalıdır. Tuvaletler çocukların yaş ve özelliklerine uygun olmalıdır. BEŞİNCİ
BÖLÜM Çocuk
Evinin İşleyişine İlişkin Esaslar Personelin
görevlendirilmesi ile çalışma gün ve saatleri MADDE
15 – (1) Çocuk evlerinin
faaliyetleri 24 saat esasına dayalı olarak yürütülür. Her bir çocuk evinde en
fazla üç personel görevlendirilir. Personelin yeterli olmadığı durumlarda bu
hizmetler, özel hizmet satın alma yoluyla uygun niteliğe sahip personelle
yürütülür. Personelin çalışma gün ve saatleri, çocukların günlük yaşamları
dikkate alınarak, aylık olarak düzenlenir. Bayram ve tatil günleri ile sosyal
etkinliklerin düzenlendiği günlerde çocuk evi sorumlusu gerekli gördüğü
personeli görevlendirebilir. Kurs,
sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler MADDE
16 – (1) Çocukların gelişim, öğrenim
ve meslek edinmeye yönelik olarak kamu veya özel kurum ve kuruluşlar
tarafından düzenlenecek her türlü kurslara, sosyal, kültürel ve sportif
faaliyetlere çocuğun ilgi ve ihtiyacına göre katılmaları sağlanır. Kurslar ve
kurslara katılacak çocuklar çocuk evi sorumlusunun teklifi ile koordinasyon
merkezi tarafından belirlenir. Çocukların her türlü kurs ve malzeme giderleri
Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır. Bağış MADDE
17 – (1) Çocuk evlerine yapılan ayni
bağışlar, taşınır işlem fişi karşılığında kabul edilir ve 18/1/2007
tarih ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliğine
göre işlem yapılır. (2) Çocuk evlerine yapılan her
türlü şartlı nakdi bağışlar amacı doğrultusunda kullanılmak üzere kabul
edilir. Şartlı nakdi bağışlarda 10/12/2003 tarih ve
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 40 ıncı
maddesi hükümleri uygulanır. (3) Çocukların sosyal gelişim ve
psikolojik özellikleri dikkate alınarak, onurlarını zedeleyecek duygusal ve
psikolojik sorunlara yol açacak şekilde, bağışların bağışçılar tarafından
dağıtılmasına izin verilmez. Harçlık MADDE
18 – (1) Çocuk evinde kalan
çocuklara, yaş ve eğitim durumlarına göre 7/1/1999
tarih ve 23576 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Çocuk Yuvaları Yönetmeliği ile 13/11/1995 tarih ve 22462
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetiştirme Yurtlarının Kuruluş ve
İşleyişine İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde harçlık ödenir.
Harçlığın ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur; a) Çocukların ay içinde
kullanmadıkları harçlıkları varsa vasi, yoksa çocuk evi sorumlularınca
çocuklar adına ulusal bankalarda açtırılan hesaba aylık olarak yatırılır.
Hesaba para yatırmak ve çekmek için çocuk evleri koordinasyon merkezinin onayı
alınır, b) Harçlıklar çocukların
gereksinim ve özelliklerine göre günlük, haftalık veya aylık olarak imza
karşılığında dağıtılmak üzere çocuk evi sorumlularına teslim edilir, c) Çocuk evi sorumlusu, çocuğa
bir yıl içinde verilen harçlıkları gösteren, çocuk evleri koordinasyon
merkezinin sorumlusu tarafından onaylanmış bir defter ve ilgili mevzuatına
göre bulundurulması gereken belgeleri tutar. Bu belgeler her türlü denetimde
gösterilmek üzere hazır bulundurulur, ç) Tedavi, sosyal ve sportif
etkinlikler, kamp ve benzeri nedenlerle il dışına giden çocuğa, il dışında geçireceği
her gün için 50 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılmasından
bulunan tutar, ek harçlık olarak ödenir, d) Çalışan çocuklara harçlık tahakkuk
ettirilmez. Öğle ve akşam yemeğini çocuk evinde yiyemeyen çalışan çocuklara yaş
gruplarına göre belirlenen aylık harçlık tutarı yemek bedeli olarak ödenir, e) Ev eşyalarına ve arkadaşının eşyasına
kasıtlı olarak zarar veren çocukların harçlıklarından zarar verdiği malın ödenmesi
amacı ile 1/3’ü oranında kesinti yapılabilir, f) Döner sermayeli veya özel
işletmelerde çalışan çocukların aldıkları maaş ve ücretler her çocuk için
kayıt tutularak gereksinim fazlası para kendi isteği doğrultusunda, ulusal bankalardan
birine çocuk evi sorumlusunca çocuk adına açtırılacak hesaba yatırılır. Para yatırmak
veya çekmek için koordinasyon merkezinin onayı alınır. Çocukların
giyimi MADDE
19 – (1) Çocukların giyecek
gereksinimleri Çocuk Yuvaları Yönetmeliği ile Yetiştirme Yurtlarının Kuruluş
ve İşleyişine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde Genel Müdürlükçe gönderilen
ödenekten karşılanır. Ulaşım
giderleri MADDE
20 – (1) Çocuk evlerinde kalacak
çocukların ulaşım giderleri Çocuk Yuvaları Yönetmeliği ile Yetiştirme
Yurtlarının Kuruluş ve İşleyişine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde Genel
Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır. (2) Okulu, çocuk evinin bulunduğu
yerden uzak olup okul servisi ile okullarına gitmek zorunda olan çocukların
okul servis ücreti Koordinasyon Merkezi kararına istinaden ilgili ödenekten
karşılanır. Tedavi,
ilaç ve sağlık giderleri MADDE
21 – (1) Çocuk evinde bakılan
çocukların sağlık harcamaları için 31/5/2006 tarihli
ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri
uygulanır. Eğitim
ve öğretim giderleri MADDE
22 – (1) Öğrenim gören çocukların
eğitim ve öğretimlerine ilişkin her türlü araç, gereç, sınava giriş, harç,
kayıt ücretleri ve diğer giderleri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Çocuk Yuvaları Yönetmeliği ile Yetiştirme Yurtlarının Kuruluş ve İşleyişine
İlişkin Yönetmelik çerçevesinde Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten
karşılanır. Çocuk
evlerinin giderleri MADDE
23 – (1) Çocuk evinin kira,
elektrik, su, yakıt, bina aidatına ilişkin giderleri aylık toplam 750 YTL’yi aşmamak üzere ilgili ödenekten il müdürlüğünce karşılanır.
Bu tutar her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında
arttırılır. Harcamalar, çocuk evleri koordinasyon merkezinin denetiminde, çocuk
evi sorumlusu tarafından belge karşılığı yapılır. (2) Çocuk evinin telefon gideri
aylık fatura bedeli 30 YTL’yi aşmamak üzere Genel
Müdürlükçe gönderilen ödenekten il müdürlüğünce karşılanır. Bu tutar her yıl
Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılır. (3) Çocuk evinde kalan çocukların
iaşe ve ibate giderleri, çocuk başına aylık 200 YTL’yi
aşmamak üzere Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten il müdürlüğünce karşılanır.
Bu tutar her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında
arttırılır. Harcamalar, çocuk evleri koordinasyon merkezinin denetiminde, çocuk
evi sorumlusu tarafından belge karşılığı yapılır. (4) Evin bakım ve onarım
masrafları Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten il müdürlüğü tarafından
karşılanır. Ödemeler MADDE
24 – (1) Çocuk Evinde kalan
çocukların iaşe ve ibate giderleri için yapılan ödemeler avans vermek
suretiyle yapılır. Avans vermek suretiyle yapılacak ödemelerde Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Avanslardan yapılacak harcamalarda, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri
Yönetmeliğinde belirtilen belgelerden uygun olanı kullanılır. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli
ve Son Hükümler Tertip
ve nakiller MADDE
25 – (1) Tertip ve nakiller aşağıda belirtilen
şekilde gerçekleştirilir. a) Eğitim nedeni ile yapılacak
nakiller; yalnızca yatılı ve gündüzlü okulları, yükseköğrenimi, mesleki
eğitim kurslarını kazanan çocuklar için ilçe/il müdürlüklerince
gerçekleştirilir. Çocuğun yaş ve cinsiyetine uygun
kuruluşun veya çocuk evinin bulunmadığı, ancak Kuruma bağlı veya denetiminde
hizmet veren bir başka kuruluşun veya çocuk evinin bulunduğu illerdeki
okulları kazanmaları, kurs veya staj yapmaları durumunda çocuğun öğretim
dönemindeki gereksinimleri nakli yapılan il müdürlüğünden karşılanır ve
çocuğun resmi tatil günlerini daha önceki çocuk evinde geçirmesi sağlanır. Eğitimi
sona eren çocukların da görüşleri alınmak suretiyle yapılacak değerlendirme
sonucu eski çocuk evine tekrar nakli yapılabilir. b) Psikiyatrik tedavi gerektiren
çocukların nakilleri Genel Müdürlükçe yapılır. c) Diğer sağlık nedeni ile
yapılacak nakillerde; çocuğun korunma altında bulunduğu ildeki sağlık
kuruluşlarında tedavisinin olanaklı olamadığının belgelenmesi durumunda,
tercihen çocuğun yaş ve cinsiyetine uygun kuruluşun veya çocuk evinin
bulunduğu tedavisi olanaklı olan en yakın ildeki sağlık kuruluşuna sevk
edilmesi koşuluyla il müdürlüklerince nakilleri yapılır. Tedavisi tamamlanan
çocukların nakli bekletilmeksizin iptal edilerek eski çocuk evine dönmesi
sağlanır. ç) Çocuk evinde kalmakta iken ailesi,
kardeş/kardeşler ve yakın akrabaların yaşadığı il’e nakli istenen çocuklar
için ailenin bulunduğu il’de çocuk evi bulunması ve kardeşlerin birbirinden
ayrılmamasına özen gösterilir. Bu tür nakil taleplerinde, il müdürlüklerince
hazırlanacak sosyal inceleme raporuna istinaden yapılan değerlendirme sonucu
il müdürlükleri arasında nakil gerçekleştirilir. Nakil talep edilen il’de yaş
ve cinsiyete uygun çocuk evi bulunmaması durumunda, çocuğun düşüncesi de
alınmak suretiyle ilde bulunan durumuna uygun bir kuruluşa nakli
değerlendirilir. Tereddüde düşülen vakalar değerlendirilmek üzere Genel
Müdürlüğe gönderilir. d) Çocuk evinden izinsiz ayrılan
çocuklar hakkında nakil isteğinde bulunulamaz. e) Çocuğun öğrenim görmesi halinde,
zorunlu durumlar dışında eğitim-öğretim dönemi sonunda nakil talep edilir.
İlköğretim ve ortaöğretim ile çıraklık eğitimine devam eden çocukların
nakilleri öğrenim yılı sonunda yapılır. Ancak sınavla öğrenci kabul eden
kurumların sınavlarına katılan çocukların nakilleri, sınav sonuçları belli
olduktan sonra yapılır. f) Halen korunma altında bulunup
suça sürüklenen, suç işleyen veya suça maruz kalan, kaldığı veya içinde
bulunduğu çevrede kişisel güvenliği tehlikede olan, fuhuş, dilencilik,
alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal
sorunları yaşamış, tüm mesleki çalışmalara rağmen sorunları çözümlenemeyen
çocukların nakilleri Genel Müdürlükçe gerçekleştirilir. g) Çocuğun başka ile nakil
gitmesi durumunda diğer illerden istenilecek sosyal inceleme raporları nakil
dönemlerinden en az 3 ay önce talep edilir. ğ) İl müdürlükleri,
gerçekleştirdikleri nakiller hakkında altı ayda bir Genel Müdürlüğe bilgi
verir. (2) Nakiller ile ilgili hususlar
ayrıca Genel Müdürlük genelgeleriyle düzenlenir. İzin MADDE
26 – (1) Çocuğun izinli verilmesinde
aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır : a) Çocuğun çocuk evine kabulü
aşamasında ve sonrasında kimlere izinli verilebileceği belirlenerek bu
kişiler hakkında hazırlanacak sosyal inceleme raporuna göre koordinasyon
merkezinin onayı ile izinli olarak verilebilir. İzin süresi bir yılda yetmiş günü
aşamaz. b) İzinli verilen çocuklar için
izin tutanağı doldurulur ve çocuğun dosyasında saklanır. İzin tutanağının bir
sureti izin alan kişiye verilir ve çocuğun bu belge ile teslimi istenir. İzin
tutanağında çocuğun yanında götürdüğü özel eşyalar da belirtilir. c) Çocuğun izin süresinin
bitiminde bulunduğu çocuk evine teslim edilmemesi halinde, izinli verildiği
kişiye yazılı tebligat yapılarak on beş gün içinde çocuğun çocuk evine teslim
edilmesi istenir. Bu süre sonunda teslim edilmeyen çocuk ve ailesi hakkında sosyal
inceleme raporu hazırlanır. Söz konusu raporda, korunma kararının
kaldırılması uygun görülenler hakkında il müdürlüğüne öneride bulunulur.
Korunma kararının devamını gerektiren koşullar ortadan kalkmamışsa gerekli
makamlara başvurularak çocuğun çocuk evine teslimi ve dönüşü sağlanır. ç) Korunma kararı kaldırılmak
üzere işlem başlatılan çocuklarda izin süresi altı aya kadar uzatılabilir. Gönüllü
aile MADDE
27 – (1) Psikolojik ve sosyal açıdan
bir aile yanında kalması uygun görülen çocuklar, koordinasyon merkezinde
görevli sosyal çalışmacı tarafından aile hakkında hazırlanacak sosyal
inceleme raporu sonucunda belirlenecek gün ve sürelerde valilik onayı ile
gönüllü aileler yanına izinli verilebilir ve takibi yapılır. Kuruluştan
izinsiz ayrılan çocuklar MADDE
28 – (1) Çocuk evinden izinsiz
olarak ayrılan çocuk, çocuk evi sorumlusu tarafından ilgili mercilere ve
koordinasyon merkezine bildirilir. Koordinasyon merkezi ilgili makamlara ve
ailesine bilgi vermek suretiyle gerekli araştırmayı yapar. Ailesinin yanında
olduğu veya yeri belirlenen ve yazılı tebligata rağmen on beş gün içinde
çocuk evine teslimi yapılmayan çocuğun, korunma kararının devamını gerektiren
koşulların ortadan kalktığının belirlenmesi halinde, korunma kararı
kaldırılır. Koruma kararının devamını gerektiren koşullar ortadan kalkmamış
ise ilgili makamlara başvurularak çocuğun çocuk evine teslimi veya dönüşü
sağlanır. İlgili makamlarca yapılan tüm aramaların ve araştırmaların beş yıl
boyunca sonuç vermemesi halinde ise, çocuğun korunma kararının kaldırılması
yoluna gidilir. Bu süre içerisinde reşit olan çocuğun kaydı silinir. Misafir
kabulü MADDE
29 – (1) Koordinasyon merkezinin ve
çocuk evi sorumlusunun işbirliği dahilinde misafir
kabulü yapılır. Bu ziyaretler toplumsal yaşamdaki bir aile ziyareti şeklinde
gerçekleştirilir. Hizmete
katkı MADDE
30 – (1) Çocukların sorumluluk
duygusunu geliştirmek, çocuk evini benimsemelerine yardımcı olmak ve kendi
kendilerine yeterli hale gelerek yaşama hazırlamak amacı ile yaş ve gelişim
düzeyleri dikkate alınarak çocuk evi hizmetlerine katılmaları sağlanır. Yemek
çeşitleri, miktarı ve zamanı MADDE
31 – (1) Çocuk evlerinde pişirilecek
günlük yemek çeşidi, miktarı ve zamanı aşağıdaki esaslara göre düzenlenir: a) Yemekler mevcut çocuk
sayısına, çocukların özel durumuna ve düzenlenecek sosyal etkinliklerin
gerektirdiği miktarlarda Genel Müdürlükçe yayımlanacak genelgelerdeki
esaslara uygun olarak verilir. b) Çocukların eğitimi ve hayata
hazırlanması amacıyla, çocuk evleri mutfaklarında yemeklerin hazırlanması ve
sunulmasında yaş ve cinsiyetleri göz önüne alınarak çocukların da katkısı
sağlanır. Konu ile ilgili usul ve esaslar Genel Müdürlükçe hazırlanacak
genelge ile belirlenir. c) Yemeklerin numuneleri 72 saat
saklanır ve üzerine tarihi yazılır. İlaçlama MADDE
32 – (1) Çocuk evleri haşerelere karşı
düzenli olarak, çocuklara ve yiyeceklere zarar vermeyecek biçimde ilaçlanır. Standart
formlar MADDE
33 – (1) Çocuk evlerinde, esasları
Genel Müdürlük tarafından geliştirilen hizmete ilişkin standart formlar
uygulanır. Düzenli istatistiki bilgiler toplanır ve
Genel Müdürlüğe belirlenen zamanlarda gönderilir. İşbirliği
MADDE
34 – (1) Çocukların sosyalleşmeleri
ve gelişimleri göz önüne alınarak toplum içinde yetiştirilmelerinin
sağlanması amacıyla gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği protokolleri yapılır. Çocuk
evlerinin planlanması MADDE
35 – (1) Genel Müdürlüğün
belirleyeceği üç temsilci ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek üç
temsilci ile oluşturulacak komisyon, açılacak çocuk evlerinin sayısının
belirlenmesi amacıyla her yıl Haziran ayında toplanır. Komisyonun
koordinasyonu Genel Müdürlükçe yerine getirilir. Yürürlük MADDE
36 – (1) Maliye Bakanlığı ve
Sayıştay’ın görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
37 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür. |
||||||