|
Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığından:
SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK
SİGORTASI KANUNUNUN
4. MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (c) BENDİ
KAPSAMINDA
ÇALIŞAN SİGORTALILARIN PRİME ESAS KAZANCININ
TESPİTİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
Amaç
MADDE l – (1) Bu Tebliğin amacı, 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan sigortalıların, aynı Kanunun 80
inci maddesi gereğince prime esas tutulacak kazançlarının hesabında dikkate
alınacak kazançlarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80 inci maddesi gereğince prime esas
kazançların aylık tutarının tespitinde dikkate alınacak kazançların
belirlenmesi ve hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a)
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b)
Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
c)
Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını,
ç)
Aylık/Maaş: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında
sigortalı sayılanlara ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı,
d)
Sigortalı: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında bulunan sigortalıları,
e)
Prim: 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine göre hesaplanan tutarı,
f)
Ay: Ücretleri, kamu idarelerinde her ayın başında ödenen 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan, aylıklarını ayın
15’inde alanlar için 15'inden ertesi ayın 14’üne kadar geçen, aylıklarını
ayın 1’inde alanlar için ayın 1'i ilâ sonu arasında geçen ve otuz gün
olarak değerlendirilen süreyi,
g)
Ünite: Merkezde daire başkanlıkları, taşrada sosyal güvenlik il
müdürlükleri ile sosyal güvenlik merkezlerini
ifade eder.
Uygulama
MADDE 5 – (1) 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü
fıkrasına göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında;
a)
Aylıklarını personel kanunlarına göre alan sigortalılar için;
1)
İlgili kanunları uyarınca aylık gösterge, ek gösterge, memuriyet taban
aylık ve kıdem aylık üzerinden ödenen aylık tutarları,
2)
Makam, temsil ve görev tazminatları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
152 nci maddesi uyarınca ödenen tazminatlar, 27/7/1967 tarihli ve 926
sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 17 nci maddesinin (A)
bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar üzerinden ödenen hizmet
tazminatı (28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Kanun ile 17/11/1983 tarihli ve
2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite ödeneği alanların sadece
rütbelerinin karşılığı hizmet tazminatları), 11/10/1983 tarihli ve 2914
sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 12 nci maddesi uyarınca ödenen
üniversite ödeneği, 2802 sayılı Hakimler ve
Savcılar Kanununun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek
ödeme,
esas alınır. Ancak, ödenen tazminatlar ve diğer
ödemelerde bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve
benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara
ilave, ek veya ayrıca ödenen tazminatlar hariç tutulacaktır.
b)
Kadro karşılığı sözleşmeli olarak görev yapan sigortalılar için işgal
ettikleri kadrolar esas alınmak suretiyle Devlet Memurları Kanununa göre
girebilecekleri sınıflardaki görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için,
(a) bendinde öngörülen unsurlar üzerinden hesaplanan tutarı,
c)
Açıktan vekil olarak atanan sigortalılar için, (a) bendinde öngörülen
unsurlardan ilgili mevzuatı uyarınca ödenen tutarı,
ç)
Başka bir kadro ya da görevin ödeme unsurları esas alınmak ve kıyaslanmak
suretiyle aylık veya ücret ödenen sigortalılar için; emsal alınan kadro
veya görevin prime esas kazanç tutarını geçmemek üzere, bu kazancın aylık
veya ücret ödenmesinde öngörülen oranında hesaplanacak tutarı,
d) Büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel müdürünün,
diğer belediye başkanları için ise öğrenim durumları itibarıyla 657 sayılı
Kanuna göre yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla, (a) bendinde
belirtilen ödemeye esas emsalinin derece ve kademe ve diğer unsurlar esas
alınmak suretiyle Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında görev
yapanların (d) bendindeki prime esas kazançları,
e)
78 sayılı Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alan yükseköğretim kurumlarına
bağlı konservatuarlarda 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununun 15
inci maddesi uyarınca sözleşme ile istihdam edilen öğretim elemanlarından
sanatçı öğretim elemanı olarak istihdam edilenler için, anılan Kanunda
öğretim görevlisi kadro unvanında istihdam edilenlerin tahsil ve
derecelerine göre belirlenen prime esas kazanç tutarı; kamu idarelerinde
sanatçı, sanatkar ve sanatçı öğretmen olarak
sözleşme ile istihdam edilenler için, tahsil ve dereceleri itibarıyla 657
sayılı Kanuna tabi olarak teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendislerin
(a) bendindeki prime esas kazanç tutarı; yüksek öğretim kurumları ile diğer
kamu idarelerinde sanat uygulatıcısı ve sahne uygulatıcısı olarak sözleşme
ile istihdam edilenlerden en az ön lisans mezunu olanlar için tahsil ve
dereceleri itibarıyla 657 sayılı Kanuna tabi olarak teknik hizmetler
sınıfında yer alan teknikerlerin, diğerleri için ise teknisyenlerin (a)
bendindeki prime esas kazanç tutarları,
f)
İlgili kanunlarında emeklilik ya da ek gösterge açısından belirli bir
kadro, unvan veya görevle bağlantı kurulanlar için, bağlantı kurulan kadro,
unvan veya görevin (a) bendindeki prime esas kazanç tutarı,
g)
Bu fıkranın (a) ilâ (f) bentleri kapsamı dışında kalan sigortalılar için
atandıkları görev itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre girebilecekleri
sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan, tahsil ve derecesi için
belirlenen görevin (a) bendindeki prime esas kazanç tutarları,
esas alınır. Vekalet veya
ikinci görev karşılığında ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler prime
esas kazancın hesabında dikkate alınmayacaktır.
(2)
Prime esas kazançların tespitine ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a)
Aylıklarını Personel Kanunlarına Göre Alan Sigortalıların Prime Esas
Kazançlarına Esas Alınacak Unsurlar;
1 – Gösterge Aylığı: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43
üncü maddesi ile belirlenen bütün sınıflar itibariyle her derece ve
kademenin aylıklarının hesaplanmasında esas teşkil eden aylık gösterge
tablosunda memurun, aynı Kanunun 36 ncı maddesine göre belirlenecek kazanılmış
hak aylığına esas derece ve kademesi karşılığı olan gösterge rakamı ile
memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunan tutardır.
2 – Ek Gösterge Aylığı: Memurun hizmet sınıfları, kadro
unvanları, öğrenim durumlarına göre 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile
belirlenen kazanılmış hak aylığı veya aynı Kanunun 68/B fıkrası uyarınca
aylık ödenen derecelerine ait 657 sayılı Kanuna ekli I ve II sayılı
cetvellerdeki ek göstergenin rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı
suretiyle bulunan tutardır. Diğer personel kanunları ile kurumların
teşkilat kanunları ile getirilen ek göstergeler de dikkate alınacaktır.
3
– Kıdem Aylığı: Memurun kazanılmış hak aylığında değerlendirilen
(borçlanılsın veya borçlanılmasın değerlendirilecek süreler,) kıdem aylığı
ödenmesine esas her bir hizmet yılı için en fazla 25 yıl olmak üzere 20
gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak
tutardır.
4
– Taban Aylığı: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin l inci maddesinde
düzenlenen ve aylıklarını personel kanunlarına göre almakta olan personele
ödenen taban aylığı, taban aylık göstergesi (1.000) ile taban aylık
katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutardır.
5
– Tazminatlar:
a)
Makam, Temsil Görev Tazminatları,
b)
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca 2006/10344
sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar
Kurulu Kararı ekinde yayınlanan II ve III sayılı Cetvellere göre ödenecek
tazminatlar,
c)
27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun
ek 17 nci maddesinin (A) bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar
üzerinden ödenen hizmet tazminatı ,
d)
28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Kanun ile
17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite
ödeneği alanların sadece rütbelerinin karşılığı hizmet tazminatları,
e)
11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununun 12 nci maddesi uyarınca ödenen üniversite ödeneği,
f)
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 106 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek ödeme tutarları,
esas alınır. Ancak, ödenen tazminatlar ve diğer
ödemlerde bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri
kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave,
ek veya ayrıca ödenen tazminatlar hariç tutulacaktır.
b)
Kadro karşılığı sözleşmeli olarak görev yapan memurlar için işgal ettikleri
kadrolar esas alınmak suretiyle Devlet Memurları Kanununa göre
girebilecekleri sınıflardaki görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için,
Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde öngörülen
unsurlar üzerinden hesaplanan prime esas kazanç tutarı esas alınacaktır.
Bu
durumda olan sigortalıların prime esas kazançlarına esas olacak gösterge,
ek gösterge ve kıdem aylığı ile makam, temsil veya görev tazminatları ile
657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde belirtilen tazminat tutarlarının
tespitinde işgal ettikleri kadrolar esas alınacaktır.
Örneğin, Türkiye İstatistik Kurumunda kadro karşılık
gösterilmek suretiyle başkan, başkan yardımcısı, I. hukuk müşaviri, daire
başkanı, istatistik müşaviri, hukuk müşaviri, bölge müdürü, Türkiye
İstatistik Kurumu uzmanı, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcısı,
istatistikçi, matematikçi, mühendis ile dört yıllık yüksek öğrenim görmüş
olmak kaydıyla programcı kadrolarına sözleşmeli personel olarak atananlar,
işgal ettikleri kadrolar ile nazari olarak belirlenecek kazanılmış hak
aylığına esas derece ve kademeleri dikkate alınmak suretiyle prime esas
kazançları tespit edilir.
c)
Açıktan vekil olarak atanan sigortalılar için, (a) bendinde öngörülen
unsurlardan ilgili mevzuatı uyarınca ödenen tutarı esas alınacaktır.
Vekalet veya ikinci görev karşılığında ilgili mevzuatı
uyarınca yapılacak ödemeler prime esas kazancın hesabında dikkate alınmaz.
ç)
Başka bir kadro ya da görevin ödeme unsurları esas alınmak ve kıyaslanmak
suretiyle aylık veya ücret ödenen sigortalılar için; emsal alınan kadro
veya görevin prime esas kazanç tutarını geçmemek üzere, bu kazancın aylık
veya ücret ödenmesinde öngörülen oranında hesaplanacak tutardır.
Örneğin,
28/10/1990 tarih ve 3671 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin
Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun’a göre ödenen milletvekili
maaş ve ödenekleri 29/6/2006 tarih ve 5536 sayılı Kanunla değişik 2802
sayılı Hakim ve Savcılar Kanununa göre ödenen
Hakim ve Savcılara ödenen maaşlar vb,
d) Büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel
müdürünün, diğer belediye başkanları için ise öğrenim durumları itibarıyla
657 sayılı Kanuna göre yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla, (a)
bendinde belirtilen ödemeye esas emsalinin derece ve kademe ve diğer
unsurlar esas alınmak suretiyle Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında
görev yapanların (a) bendindeki prime esas kazançları esas alınacaktır.
e)
78 sayılı Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alan yükseköğretim kurumlarına
bağlı konservatuarlarda 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununun 15
inci maddesi uyarınca sözleşme ile istihdam edilen öğretim elemanlarından;
1)
Sanatçı öğretim elemanı olarak istihdam edilenler için, anılan Kanunda
öğretim görevlisi kadro unvanında istihdam edilenlerin tahsil ve
derecelerine göre belirlenen prime esas kazanç tutarı,
2)
Kamu idarelerinde sanatçı, sanatkar ve sanatçı
öğretmen olarak sözleşme ile istihdam edilenler için, tahsil ve dereceleri
itibarıyla 657 sayılı Kanuna tabi olarak teknik hizmetler sınıfında yer
alan mühendislerin (a) bendindeki prime esas kazanç tutarı,
3)
Yüksek öğretim kurumları ile diğer kamu idarelerinde sanat uygulatıcısı ve
sahne uygulatıcısı olarak sözleşme ile istihdam edilenlerden en az ön
lisans mezunu olanlar için tahsil ve dereceleri itibarıyla 657 sayılı
Kanuna tabi olarak teknik hizmetler sınıfında yer alan teknikerlerin,
4)
Diğerleri için ise teknisyenlerin,
nazari olarak belirlenecek kazanılmış aylığına esas
derece ve kademe ve diğer unsurlar dikkate alınmak suretiyle tespit
edilecek prime esas kazanç tutarları esas alınacaktır.
f)
İlgili kanunlarında emeklilik ya da ek gösterge açısından belirli bir
kadro, unvan veya görevle bağlantı kurulanlar için, bağlantı kurulan kadro,
unvan veya görevin prime esas kazanç tutarı,
Bu
durumda olanların prime esas kazancında dikkate alınacak ek gösterge ile
makam, temsil, görev ve 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesine göre tespit
edilecek tazminat tutarları tespitinde bağlantı kurulan kadro unvan veya
görev esas alınacaktır.
Örneğin,
20/2/2007 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası
Kanunu ile "emeklilik konusunda, Kurul Başkanının Bakanlık
Müsteşarına, Kurul Üyelerinin ise Bakanlık Müsteşar Yardımcısına denk
statülerinin olduğu kabul edilir." hükmü getirildiğinden Kurul Başkanı
için Bakanlık Müsteşarı, Kurul Üyeleri için ise Bakanlık Müsteşar
Yardımcısının Prime Esas Kazanç tutarları esas alınacaktır.
g)
5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ilâ (f)
bentleri dışında kalan sigortalılar için atandıkları görev itibarıyla 657
sayılı Kanuna göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı
kadro, unvan, tahsil ve derecesi için belirlenen prime esas kazanç
tutarları, esas alınacaktır.
(3)
Kanunları gereğince görevden uzaklaştırılanlar, tutuklananlar veya görevine
son verilenler ile bazı kamu görevlilerine ait prime esas kazançlarında
dikkate alınacak hususlar aşağıda belirtilmiştir.
Kanunun
45 inci maddesine göre, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında olan sigortalılardan;
1)
Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir
suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan, kanunları gereğince eksik
aylığa müstahak bulunanların prime esas kazançlarının yarısı; kanunlarına
göre bu müddetler için sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak
kazananların ise prime esas kazançlarının tamamı üzerinden prim
alınacaktır.
Prime
esas kazançların yarısı üzerinden prim alınanların prim ödeme gün sayısı bu
sürelerin yarısı olarak hesap edilecektir.
2)
Görevine son verilenlerden yargı kararı ile görevlerine iade edilenlerin
primleri, göreve son verildiği tarihten görevine başladığı tarihe kadar
kendi kadrosunun veya emsali kadronun prime esas kazancına göre
hesaplanacaktır. Bu durumdakilerin primlerine ait sigortalı ve işveren
hisselerinin gecikme cezası ve gecikme zamları kurumlarınca ödenir ve bu
süreler sigortalılık süresinden sayılacaktır.
(4)
Harp okulu öğrencileri, astsubay nasbedilmek üzere
temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylar ve polis akademisi
öğrencilerin prime esas kazançlarında dikkate alınacak hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
1)
Harp Okulları öğrencilerinin,
2)
Fakülte ve Yüksek okullarda silâhlı kuvvetler hesabına okuyanların,
3)
Astsubay meslek yüksek okulu öğrencilerinin,
4)
Astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adayların,
öğrenci harçlıkları ile ilgisine göre en az aylık alan
teğmen veya astsubay çavuşun prime esas kazançları arasındaki farkın primi;
5)
Polis akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü
hesabına okuyan öğrencilerin öğrenci harçlıkları ile ilgisine göre en az
aylık alan komiser yardımcısı veya polis memurunun prime esas kazançları
arasındaki farkın primi,
öğrenciler adına kurumlarınca ödenir.
(5)
Talim ve manevra için rütbe ile silah altına
alınanların prime esas kazançlarında dikkate alınacak hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
Talim
ve manevra için rütbe ile silâh altına alınan 4
üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan sigortalılardan
rütbelerinin prime esas kazançları, vazifelerinin prime esas kazancından
fazla olanların prime esas kazanç farklarına ait primleri vazife gördükleri
kurumlarınca; seferberlik ve harp için silâh altına alınanlardan
vazifelerinin prime esas kazançları, rütbelerinin prime esas kazancından
fazla olanların prime esas kazançları arasındaki farkın primleri de,
rütbelerinin prime esas kazancını ödeyen kamu idaresince kesilerek Kuruma
ödenir.
(6)
Yurtdışına geçici ya da sürekli görevle gönderilenlerin prime esas
kazançlarında dikkate alınacak hususlar aşağıda belirtilmiştir.
Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına giren
sigortalılardan, aylıksız izinli sayılmaksızın ve tabi olduğu personel
kanunu ile ilgisi devam edecek şekilde yurt dışına geçici ya da sürekli
görevle gönderilenlerin prime esas kazancının hesabında;
a)
Geçici görevle gönderilenlerin bulundukları kadroya ilişkin prime esas
kazancı, yurt dışı kadrolarına atananların ise yurt dışına atanma tarihi
itibarıyla, atandıkları kadro ile atanmadan önceki yurt içi kadrosuna
ilişkin prime esas kazançtan yüksek olanı esas alınacaktır.
b) Sürekli görevle atananların yurt dışı kadrolarına ilişkin
prime esas kazancın hesabında dikkate alınacak ödeme unsurlarından, ilgili
mevzuatı uyarınca söz konusu kadroya bağlı olarak belirleme yapılmamış
ödeme unsur ve tutarlarını, kadrosunun bulunduğu kurum personelinin
yararlanmakta olduğu ödeme unsurlarıyla sınırlı olmak ve aynı veya benzer
nitelikteki kadroya ilişkin prime esas kazanca tabi ödemeleri göz önünde
bulundurmak suretiyle belirlemeye ilgili kamu idaresinin görüşü üzerine
Kurum ve Maliye Bakanlığı müştereken yetkilidir.
(7)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına giren
sigortalıların prime esas kazançlarının tespitinde 82 nci maddede
belirtilen üst sınır aranmaz.
(8) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup,
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar hakkında Kanunun geçici 4
üncü maddesi uyarınca, sigortalıların emekli keseneğine esas aylığının
tespiti, emekli keseneklerinin tahakkuku, fiili hizmet süresi zammı ile
itibari hizmet süresi karşılıkları, % 100 artış farklarına prim
bordrolarının gönderilmesi ve ödenmesi ile ilgili işlemler; 5434 sayılı
Kanun hükümlerine göre yapılmaya devam edilecektir.
Yürürlük
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ, aylıklarını/maaşlarını her ayın 1’i
ile ayın sonu arası için hak edenler bakımından 1/10/2008
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
ücretlerini/aylıklarını her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arası için hak
edenler bakımından da 15/10/2008 tarihi itibariyle yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanı yürütür.
|