Ulaştırma
Bakanlığı (Denizcilik Müsteşarlığı)’ndan: DENİZCİLİK MÜSTEŞARLIĞI
DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak
ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Denizcilik Müsteşarlığı bünyesinde kurulmuş olan döner
sermaye işletmesinin malî ve idarî işlemlerine, gelir kaynaklarına,
giderlerine, işletmenin faaliyet alanlarına, bütçenin hazırlanmasına,
uygulanmasına ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. (2)
Bu Yönetmelik, işletmenin faaliyet alanlarına giren tüm mal ve hizmetleri
kapsar. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı
Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Ek 1 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen; a)
Bakan: Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanı, b)
Döner sermaye: Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletmesinin kanunlarla
verilen aslî ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel
idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine
ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, Denizcilik Müsteşarlığına bağlı
olarak kurulmuş işletmeye tahsis edilen sermayeyi, c)
Harcama birimi: Bütçe ile ödenek verilen Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünü, ç)
Harcama Yetkilisi: Müsteşar veya Müsteşar tarafından bu görevi yürütmekle
görevlendirilen kişiyi, d)
İşletme: (b) bendi uyarınca verilen sermayenin tahsis amacını gerçekleştirmek
üzere kurulan Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletmesini, e)
Muhasebe birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak
sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile
emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer
tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini
yürüten birimi, f)
Muhasebe Yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe
biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış sertifikalı yöneticiyi, g)
Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe Yetkilisi adına ve hesabına para ve
parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye,
vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe
yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri, ğ) Müsteşar:
Denizcilik Müsteşarını, h)
Müsteşarlık: Denizcilik Müsteşarlığını, ı)
Yönetim Kurulu: İşletme Yönetim Kurulunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Faaliyet Alanları,
Sermaye, Sermaye Kaynakları, Gelir ve Giderler Faaliyet alanları MADDE 4 – (1)
İşletmenin faaliyet alanları şunlardır: a)
Müsteşarlığın amacı doğrultusunda, denizcilik sistem ve hizmetlerinin,
Ülkenin bunlara yönelik ihtiyaç ve çıkarlarının tespiti ve bunların
geliştirilmesine yönelik araştırmalar yapmak, projeler üretmek, gerektiğinde
bu araştırma ve projeleri bedeli karşılığında satmak. b)
Denizlerde, kıyılarda, limanlarda ve Türk boğazlarında seyir, can, mal ve
çevre güvenliğinin korunmasına yönelik olarak, ihtiyaç duyulan alanlarda
bedeli karşılığında hizmet vermek veya bu amaçla Müsteşarlık tarafından
kurulmuş tesisleri işletmek. c)
Müsteşarlıkça yerine getirilen belgelendirme faaliyetlerinden, ilgili
mevzuatında ücret alınacağı belirtilen belgeleri üretmek ve ücreti
karşılığında vermek, Müsteşarlığın görevlerine bağlı olarak, diğer kurum ve
kuruluşlar tarafından yürütülmekte iken Müsteşarlıkça yürütülmesi konusunda
mutabakata varılan faaliyetlere ilişkin belgeleri düzenlemek ve ücreti
mukabilinde vermek. ç)
Denizcilik alanında, ücret mukabilinde eğitim amaçlı kurs veya sınav hizmetleri
vermek. d)
Denizcilik sektörünün gelişmesine katkıda bulunmak üzere ulusal ve
uluslararası seminer, sempozyum, panel, konferans ve
benzeri etkinlikler düzenlemek veya söz konusu etkinliklere katılmak. Sermaye MADDE 5 – (1)
Döner sermaye işletmesinin sermaye limiti 8.500.000.- (sekizmilyonbeşyüzbin)
Yeni Türk Lirasıdır. Bu miktarın on (10.-) Yeni Türk Lirası genel bütçeden
karşılanır. (2)
Tahsis edilen sermaye miktarı, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak
kaydıyla, Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanın onayı ile artırılabilir. Sermaye kaynakları MADDE 6 – (1)
İşletmenin sermaye kaynakları; a)
Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen kârlardan, b)
Bağış ve yardımlardan, c)
Hazinece verilen aynî veya nakdi yardımlardan, oluşur. (2)
Bağış ve yardımlar tahsis edilen sermaye miktarı ile sınırlı olmaksızın
sermayeye eklenir. İşletmenin ödenmiş sermaye tutarı döner sermayeye tahsis
edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar, elde edilen dönem sonu kârları
ödenmiş sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermayeye
ulaştıktan sonra elde edilen kârlar, hesap dönemini izleyen şubat ayının
sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine
yatırılır. (3)
İşletmenin zararları, dönem net zararı hesabına alınarak, geçmiş yıllar
zararları hesabında bekletilir ve ertesi yıllar kârları ile kapatılır. Gelirler MADDE 7 – (1)
İşletmenin gelirleri şunlardır: a)
İşletmenin faaliyet alanlarıyla ilgili mal veya hizmet karşılığı elde edilen
gelirler. b)
491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Ek 8 inci maddesi uyarınca döner sermayeye aktarılan
paylar. c) 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında
yapılan gemilerin belgelendirilmesi faaliyetleri hariç, ilgili mevzuatına
göre gemilerin denetim, sertifikalandırma veya belgelendirme faaliyetlerinden
elde edilen gelirler. ç)
Müsteşarlığa kanunla verilen görevlerin dışında, diğer mevzuat gereği yapılan
hizmetlerden elde edilen gelirler. d)
Müsteşarlıkça yapılan sınavlardan alınan katılım ücretleri. e)
Diğer gelirler. Giderler MADDE 8 – (1)
İşletmenin giderleri şunlardır: a) 4
üncü maddede belirtilen hizmet ve faaliyetlerin gerektirdiği ve bunlarla
ilgili harcamalar ve İşletmenin hizmetlerine ilişkin olarak görevlendirilen
personelin harcırah ile eğitim giderleri. b)
İşletmeye ait kadrolara atanarak döner sermaye hizmetlerinde çalıştırılan
personelin aylık ve malî hakları ve bunların kanunlarla sağlanan diğer özlük
haklarının gerektirdiği giderler ile İşletmede çalıştırılan işçilerin
ücretleri, kıdem tazminatları ve diğer özlük haklarına ait giderler. c)
Döner sermaye hizmetlerine ilişkin vergi, resim, harç, haberleşme, ilan,
ulaşım, kırtasiye, akaryakıt, su, kiralama, güvenlik, temizlik ve tüketim
malzemesi ile bunlara yönelik hizmet alımları ve benzeri giderleri ile 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümlerine
göre satın alınan veya kiralanan taşıt giderleri. ç)
İşletme faaliyetlerine yönelik kullanılan binalara ait bakım ve onarım,
ısıtma, aydınlatma, demirbaş, mefruşat giderleri, hizmetin gerektirdiği
makine-teçhizat giderleri ve benzeri giderler ile İşletme tarafından
kullanılan araç ve gereçlerin bakım, onarım ve diğer giderleri. d) Bedelleri, 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 8 inci maddesi gereği aktarılan
paylardan karşılanmak üzere; Müsteşarlığın merkez ve taşra birimlerinin
faaliyetlerine ilişkin olarak plan-proje yapılmasına veya yaptırılmasına
ilişkin giderler, bunlarla ilgili mal veya hizmet alımlarına dair giderler
ile faaliyetlere ilişkin yapılan (personel giderleri hariç) diğer giderler. e)
Bir önceki yılın net gelirinin %10’unu geçmeyen ve tanıtım amacıyla, Yönetim
Kurulu kararıyla, ilan ve reklam için yapılacak giderler. f)
Müsteşarlığın merkez dışı birimleri tarafından döner sermayenin faaliyet
alanları çerçevesinde, 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 8 inci maddesi gereğince
İşletme bütçesine aktarılan paylardan merkez ve merkez dışı birimlerinin her
türlü giderleri. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İdarî Yapı ve Yönetim İşletme İdaresi MADDE 9 – (1)
İşletmenin hizmetleri; Yönetim Kurulu, Harcama Yetkilisi, İşletme Müdürü,
Gerçekleştirme Görevlisi, Muhasebe Yetkilisi ve muhasebe birim personeli ile
diğer işletme personelinden oluşan İşletme İdaresi tarafından yürütülür. Yönetim Kurulu MADDE 10 – (1)
Yönetim Kurulu; Müsteşarın başkanlığında, Müsteşarın belirleyeceği bir
Müsteşar Yardımcısı, üç Genel Müdür, I. Hukuk Müşaviri, Strateji Geliştirme
Daire Başkanı, İdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanı, İşletme Müdürü ile Döner
Sermaye Muhasebe Yetkilisinden oluşur. (2)
Müsteşar, Yönetim Kuruluna başkanlık etmek üzere müsteşar yardımcısına yetki
verebilir. (3)
Yönetim Kurulu toplantılarına gerektiğinde Müsteşarın belirleyeceği bölge
müdürleri de katılabilir. (4)
Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini hazırlamak, toplantı tutanak, karar
ve dosyalarını tutmak gibi sekreterya işlemleri,
İşletme Müdürlüğü tarafından yapılır. Yönetim Kurulunun görevleri MADDE 11 – (1)
Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: a)
İşletmenin idarî, malî ve teknik işlemlerinin en iyi şekilde yürütülmesi ve
geliştirilmesi için gereken tedbirleri ve kararları almak. b)
Döner sermaye bütçesini görüşüp karara bağlamak. c)
İşletme tarafından üretilen mal veya hizmetlerin satış fiyatını belirlemek. Toplantı zamanı MADDE 12 – (1)
Yönetim Kurulu, en az ayda bir defa olağan veya Müsteşarın isteği üzerine
olağanüstü toplanır. Toplantı ve karar yeter sayısı MADDE 13 – (1)
Yönetim Kurulu en az yedi üyenin iştiraki ile toplanır. Müsteşar veya
Müsteşar Yardımcılarının bulunmadığı hâllerde en kıdemli Genel Müdür
toplantıya başkanlık eder. (2)
Kararlar, toplantıya katılanların çoğunluğuyla alınır. Oyların eşitliği
hâlinde, Başkanın oyu yönünde karar alınmış sayılır. Oturumun intizamını,
görüşme ve kararların tutanağa geçirilmesini Başkan sağlar. İşletme Müdürü MADDE 14 – (1)
İşletme Müdürü, Müsteşar tarafından Müsteşarlık personeli arasından atanır. (2)
İşletme Müdürünün görevleri şunlardır: a)
İşletmenin teknik, idarî ve malî işlemlerini; bütçe ilke ve esaslarına,
kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasını, ödeneklerin
etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını ve ilgili mevzuata göre yapmaları
gereken diğer işlemleri ile Yönetim Kurulu kararlarını işletmecilik
ilkelerine uygun olarak yürütmek. b)
Döner sermaye kadrolarına atanan memurlar ile İşletmeye alınan işçilerin
görevlerini iş bölümü esasları dâhilinde düzenlemek, izlemek ve denetlemek. c)
Döner sermaye memurlarının atamalarını teklif etmek ve İşletmeye alınması,
çıkarılması ile işçilerin özlük haklarına ilişkin işlemleri yapmak. ç)
İşletmenin çalışma programlarını ve bütçe tasarısının zamanında
hazırlanmasını sağlamak, ücret tarifelerini hazırlamak. d)
İşletmece edinilen taşınırların kayıtlara alınmasına, verilmesine ve
izlenmesine ilişkin işlemlerin, 28/12/2006 tarihli
ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütmek. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bütçe, Bütçenin
Uygulamaya Konulması, Ek Bütçe ve Kesin Hesap Bütçe MADDE 15 – (1)
Bütçe; İşletmenin bir yıllık dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların
uygulanmasına ilişkin hususları gösterir. (2)
İşletme bütçesi, metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşur. (3)
Bütçe, yılı içinde yapılacak giderler ile gelirlerden oluşur. (4)
Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında aşağıdaki ilkelere uyulur. a)
Bütçeyle verilen harcama yetkisi, mevzuatla düzenlenen görev ve hizmetlerin
yerine getirilmesi amacıyla kullanılır. b)
Bütçe, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlanır ve
değerlendirilir. c)
Bütçe, malî işlemlerin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar. ç)
Tüm gelir ve giderler gayrisafi olarak bütçede gösterilir. d)
Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır. e)
Bütçede giderlerin gelirleri aşmaması esastır. f)
İşletme bütçesi Yönetim Kurulunca onaylanmadan uygulamaya konulamaz. g)
Bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında
açıklık, doğruluk ve malî saydamlık esas alınır. ğ)
İşletmenin tüm gelir ve giderleri bütçede gösterilir. h)
İşletme hizmetleri, bütçeye konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş
yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilir. Bütçenin uygulamaya konulması MADDE 16 – (1)
İşletmenin bütçe tasarısı, Muhasebe Yetkilisinin görüşü alınarak İşletme
Müdürü tarafından hazırlanır ve en geç kasım ayı sonuna kadar Yönetim
Kuruluna sunulur. Bütçe tasarısı, Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir. (2)
Onaylanarak kesinleşen bütçe, en geç aralık ayının sonuna kadar uygulanmak
üzere işletmeye gönderilir. Bütçenin bir örneği de Muhasebe Yetkilisine
verilir. (3)
Bütçede yıl içinde yapılacak ek ve değişiklikler birinci fıkrada öngörülen
usullere uygun olarak yapılır. Yıl içindeki tertipler arasındaki aktarmalar
Yönetim Kurulu kararı ile yapılır. Ek bütçe MADDE 17 – (1)
Yıl içinde, bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalacağının anlaşılması
hâlinde, kaynağı gösterilmesi kaydıyla süre şartları hariç olmak üzere ek
bütçe yapılabilir. Kesin hesap MADDE 18 – (1)
İşletmenin bütçe uygulama sonuçları, kesin hesap cetvelinde gösterilir. (2)
Bir yıllık uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesap cetveli, muhasebe
kayıtları dikkate alınarak hazırlanır. (3)
Kesin hesap cetveli Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir. Muhasebe Yetkilisi MADDE 19 – (1)
İşletmenin muhasebe işlemleri, kadrosu Maliye Bakanlığınca tahsis edilerek
atanmış Muhasebe Yetkilisi ile muhasebe biriminde görevli personel tarafından
yürütülür. Muhasebe Yetkilisinin geçici veya sürekli olarak görevinden
ayrılması hâlinde, bu görev Maliye Bakanlığınca vekâleten görevlendirilen personel
tarafından yürütülür. Muhasebe yetkilisi mutemetleri MADDE 20 – (1)
Muhasebe Yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen
değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar
muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri, bu işlemlerle
ilgili olarak doğrudan Muhasebe Yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe
Yetkilisinin muvafakati alınarak seçilecek personel, Harcama Yetkilisi
tarafından muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilir. Muhasebe
yetkilisi mutemetleri hakkında, 31/12/2005 tarihli
ve 26040 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin
Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümleri uygulanır. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Ücret tarifesinin tespiti MADDE 21 – (1)
İşletmede üretilen mal veya hizmetler ile yapılan işlerin satış bedeli;
hammadde, malzeme, işçilik ve yolluk giderleri, çeşitli işletme masrafları, amortisman payları ve elde edilecek kârda dikkate
alınarak, maliyet fiyatlarının altında olmamak şartıyla ve aynı iş ve
hizmetleri yapan kuruluşlardaki fiyat listeleri de göz önünde tutularak,
İşletme Müdürlüğünce hazırlanır ve Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir. Siparişin bedeli, malzeme ve tahsis MADDE 22 – (1)
Sipariş bedeli ne olursa olsun iş sözleşmeleri, İşletme Müdürlüğü ile sipariş
veren arasında yapılır. Sipariş veren yaptıracağı işin bedelini sözleşmedeki
şartlar dâhilinde İşletme muhasebe biriminin banka hesabına yatırmaya
mecburdur. (2)
İşletme Müdürü siparişin yapılması için lüzumlu malzemelerin tamamının veya
bir kısmının sipariş sahibi tarafından verilmesini isteyebilir. (3)
İşin yapılması için gerekli malzeme arasında tahsisli malzeme mevcut ise,
tahsisin sipariş veren tarafından yaptırılması lazımdır. Siparişlerin gecikmesi MADDE 23 – (1)
Ani olarak çıkacak Müsteşarlık hizmetleri sebebiyle siparişlerin gecikmesi
hâlinde sipariş verenler bir hak iddia edemezler. Bu husus tüm iş ve hizmet
sözleşmelerinde belirtilir. Hüküm bulunmayan hususlar MADDE 24 – (1) Bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda, 1/5/2007 tarihli
ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe
ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik MADDE 25 – (1) 18/5/2001 tarihli ve 24406 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük MADDE 26 – (1)
Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın görüşleri alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 27 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini, Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan
yürütür. |
||||||