Sosyal Güvenlik
Kurumundan: SOSYAL
SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 – 28/8/2008 tarihli ve 26981 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 30 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “b)
Yapılan işin özel veya kamu sektörüne ait daimi veya geçici olduğunu
belirleyen "Mahiyet Kodu" ile ilgili haneye; kamu sektörüne bağlı
devamlı işyerleri için "1", özel sektöre bağlı devamlı işyerleri
için "2", kamu sektörüne bağlı geçici işyerleri için "3",
özel sektöre bağlı geçici işyerleri için "4" rakamı yazılır.” MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 36 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(3)
Özel nitelikteki inşaat işyerleri ile ihale konusu işyerleri hariç olmak
üzere, kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde, işyerinde en az iki yıl
süre ile sigortalı çalıştırılmadığı, işverenler tarafından bildirilen veya
Kurumca tespit edilen işyeri dosyaları, sigortalı çalıştırılmaya son verilen
tarih itibarıyla ünitece Kanun kapsamından çıkarılır.” MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 73 üncü maddesinin dördüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(4)
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen nedenlerle ödeme günü
öne alınanlar ile durum değişikliği veya ölüm hâlinde sigortalı ve hak
sahiplerine durum değişikliği veya ölüm tarihine ait Kanunda belirtilen ödeme
döneminde peşin ödenen gelir ve aylıklar geri alınmaz.” MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 78 inci maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendinin (6) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “6) Bu bendin (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde belirtilen
çocukların aynı zamanda Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b)
ve (e) bentlerine tabi olarak iş kazası ve meslek hastalığı, analık ile
hastalık sigortasına göre çalışmaları hariç Kanun kapsamında veya yabancı bir
ülke mevzuatı kapsamında çalışmadığı veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir
veya aylık almadığı,” MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 83 üncü maddesinin ikinci fıkrası
yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 104 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “MADDE 104 – (1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde
belirlenir. a)
Aylık prime esas kazanç, Kanunun 82 nci maddesine
göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında
kalmak şartıyla, kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın otuz
katıdır. Sigortalının prime esas kazancıyla ilgili beyanı, beyanın yapıldığı
tarihteki aydan başlanılarak dikkate alınır ve yapılmış olan bu beyan
değiştirilmediği sürece sonraki aylar için de yapılmış sayılır. Yapılan
beyana istinaden üst üste oniki aydan fazla prim
ödemesinde bulunulmaması hâlinde, bu oniki aylık
sürenin sonundan itibaren beyanın geçerliliği ortadan kalkar. Beyanda bulunmayan,
beyanının geçerliliği ortadan kalkan veya beyanları Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç
alt sınırının otuz katının altında kalan sigortalının aylık prime esas
kazancı, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katıdır. b) Sigortalının, sigortalılığının başladığı ay içinde iş kazasına
uğraması veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğinin başlaması hâlinde,
iş kazasının olduğu veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğin başladığı
tarihten önce beyanda bulunmamış ise, sigortalılığının başladığı ayda
yapacağı beyanı; ödeyeceği prim yönünden takip eden aydan başlanılarak
dikkate alınır, iş kazası veya meslek hastalığı hâlinde verilecek ödeneklerin
veya bağlanacak gelirin hesabında esas alınmaz. Bu durumda iş kazası veya
meslek hastalığı hâlinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirin
hesabında aynı veya emsal sigortalının günlük kazancı esas alınır. c)
Sigortalı aynı zamanda işveren ise birinci fıkranın (a) bendine göre
belirlenen aylık prime esas kazancı, çalıştırdığı sigortalıların prime esas
günlük kazancının en yükseğinin otuz katından az olamaz. Aylık prime esas
kazancı, çalıştırdığı sigortalının otuz günlük prime esas kazancından düşük
olduğu tespit edilen sigortalıların aylık prime esas kazançları, tespit
edilen kazanç düzeyine çıkartılarak aradaki farkın primi, Kanunun 89 uncu
maddesi hükümlerine göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle
tahsil edilir. ç)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı
sayılmayı gerektirecek birden fazla durumun söz konusu olması hâlinde, bu
fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen esaslara göre tek beyanda
bulunulur. d)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı
sayılmayı gerektirecek birden fazla durumun söz konusu olması hâlinde, kısa
vadeli sigorta kollarına ilişkin sigorta primi tehlike sınıf ve derecesi en
yüksek olan işyeri üzerinden hesaplanır. Aynı ay içinde faaliyetini
sonlandırıp yine aynı ay içinde yeniden faaliyete başlayan sigortalıların
kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin sigorta primi, son faaliyet konusu
işine göre hesap ve tahsil olunur. e)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı
sayılanlardan, köy muhtarları ile tarım işlerinde kendi adına ve hesabına
bağımsız çalışanların prime esas kazançlarının belirlenmesinde; Kanunun
yürürlüğe girdiği yıldan başlamak üzere, 80 inci maddesine göre belirlenen
günlük kazancın 15 katı dikkate alınır. Bu oran 30 katı geçmemek üzere her
yıl 1 puan artırılarak uygulanır.” MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 109 uncu maddesinin birinci ve
altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(1) İşverenler, bir ay içinde Kanunun 4 üncü ve 5 inci
maddelerine tabi çalıştırdığı sigortalıların, sosyal güvenlik destek primine
tabi sigortalıların, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci
maddesine göre iş görme edimini yerine getirmek üzere başka işverene geçici
olarak devrettiği sigortalıların ve 5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi olup
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların, a)
Sosyal güvenlik sicil numaralarını (T.C. Kimlik Numaralarını), b)
Ad ve soyadları ile ikinci soyadı almış olan sigortalıların ilk soyadlarını, c)
Prim ödeme gün sayılarını, ç)
Prime esas kazanç tutarlarını, d)
İşe başlama ve işten çıkış tarihlerini, e)
Ayın bazı günlerinde çalışmamış olmaları hâlinde, eksik çalışma nedenlerini, f)
Ay içinde işten ayrılmış olmaları hâlinde, işten çıkış nedenlerini, g)
Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve sosyal güvenlik destek primlerini,
ğ)
Varsa 3568 sayılı Kanuna tabi olan meslek mensubunun adı ve soyadı ile
bunların meslekî oda kayıt numarasını, h)
İşverenin kamu idaresi olması hâlinde tahakkuk veya tediye görevlisinin adı
ve soyadını, ı)
Kurumca belirlenen diğer bilgilerini, taşıyan ve çalıştırılan sigortalının durumuna uygun olan
örneği Ek:9, Ek:9-A ve Ek:9/A-1’de bulunan aylık prim ve hizmet belgesi ile yine
örneği Ek:9-B, Ek:9/B-1’de bulunan aylık fiilî hizmet süresi zammı prim
belgesini, Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilen süre içinde Kuruma
vermekle; sigortalıyı çalıştırmaya son verdiği durumda, sigortalı
çalıştırmaya son verilen tarihten itibaren 15 gün içinde durumu ilgili
üniteye bildirmekle yükümlüdür. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendi gereğince sigortalı olan ve sigortalı çalıştıran işverenler ile
işveren şirketin ortaklarının da bu belge ile Kuruma bildirilmesi hususunda Kurum
yetkilidir. Kurum, elektronik imza uygulamasına geçildiğinde bu fıkranın (ğ)
ve (h) bentlerinde belirtilen kişiler ile işverenlerin veya vekilinin
elektronik imzalarını isteyebilir.” “(6)
Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçları, aylık prim ve hizmet
belgesinin Kuruma verilme süresi içinde Türkiye’ye dönmemişse, bu araçlarda
çalıştırılan sigortalıya ait aylık prim ve hizmet belgesi, araçların
Türkiye’ye dönüşünü takip eden ay içinde, Kurumca çıkarılacak tebliğde
belirtilecek sürenin sonuna kadar Kuruma verilir. Ancak, aylık prim ve hizmet
belgesinin Kuruma verilmesi, bu maddede belirtilen belgenin, Kurumca
çıkarılacak tebliğde belirtilecek verilme süresinin sona erdiği tarihten
itibaren bir ayı geçemez.” MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 110 uncu maddesinin altıncı
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(6) Daha önce belge türü veya kanun numarası hatalı seçilerek
Kuruma verilmiş aylık prim ve hizmet belgelerine ilişkin düzeltme amaçlı
olarak yasal süresi dışında verilen aylık prim ve hizmet belgelerinin,
belgede kayıtlı sigortalılar ve bu sigortalıların prim ödeme gün sayısı ile
prime esas kazanç tutarı aynı olmak kaydıyla, incelemeye gerek kalmaksızın
işleme alınır. Bu amaçla verilen aylık prim ve hizmet belgelerine
idarî para cezası uygulanmaz.” MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 111 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “MADDE 111 – (1) İşverenlerin tutmak zorunda oldukları defterlerle
dayanağı belgeler, aylık prim ve hizmet belgesinin, aylık fiilî hizmet süresi
zammı prim belgesinin ve yıllık itibari hizmet süresi prim belgesinin
dayanağı belgeler niteliğinde sayılır. (2)
Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtilen şekilde tutulmuş defterler
geçerli sayılmaz ve anılan alt bentteki geçersizlik hâllerinin gerçekleştiği
her bir takvim ayı için idarî para cezası uygulanır. Kullanılmaya başlanmadan
önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu hâlde tasdiksiz tutulmuş olan
defterler ile 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken
işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterler geçerli sayılmaz ve bu
defterlerle ilgili olarak defter ve belgelerin ibraz edilmemesine ilişkin
hükümler uygulanır. (3)
İşverenler, işyeri sahipleri, alt işverenler ile sigortalıyı devralanların
kanunlar gereğince tutmak zorunda oldukları defterlerle dayanağı belgeler,
prim belgelerinin dayanağı belgeler niteliğinde sayılır. Şu kadar ki; a)
Kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin
tasdik tarihinden önceki kısmına, b)
İşçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş, eksik veya fazla işlenmiş olduğu
tespit edilen aylara, c)
Gerçek ve fiilî çalışmaya dayanmadığı hâlde, kayıt ve belgelerde ücret
tahakkuku veya ödemesi bulunan aylara, ç)
Sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine
imkân vermeyecek şekilde usulsüz, karışık veya noksan tutulmuş aylara, d)
Herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken
kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin o ayın dâhil bulunduğu hesap
dönemine ait defterlere işlenmemiş olması hâlinde o aylara, e)
Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında getirilen hükümler
doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, işin yürütümü için gerekli olan
sigorta primine esas kazanç tutarının Kuruma noksan bildirilmesi dolayısıyla re’sen tahakkuk yapılan ay veya aylara, f)
Durum tespiti, kamu kurum ve kuruluşları ile 5411 sayılı Kanun kapsamındaki
kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden çalıştığı tespit edilen sigortalıların
kaydedilmemiş ücret tediye bordrolarının ait olduğu ay veya aylara, g)
Kamu idareleri ile 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluşlardan alınan
kayıtlardan tespit edilen ücretin altında ücret tahakkuklarının bulunduğu
aylara, ğ)
Tasdikli sayfalarının dolması üzerine, yeni defter tasdiki yerine, belgeli
bilgilerin yazım sayfaları kalmayan defterin tasdiksiz sayfalarına kaydedilen
ay veya aylara, ilişkin defter kayıtları geçerli sayılmaz.” MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 115 inci maddesinin birinci
fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve anılan maddenin üçüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Şu kadar ki, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendine tabi olanlar ile bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik
destek primine tabi olanlar, isteğe bağlı sigortalı olanlar ve Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentlerinde
sayılanlar her aya ait primlerini takip eden ayın sonuna kadar Kuruma
öderler.” “(3)
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c)
ve (e) bentleri gereğince genel sağlık sigortalılarının primleri, ilgisine
göre kamu idareleri ve Türkiye İş Kurumu tarafından, ait olduğu ayı takip
eden ayın sonuna kadar Kuruma ödenir. Türkiye İş Kurumu tarafından Kuruma
ödenmesi gereken primlerin anılan Kuruma aktarılacak olan işsizlik sigortası
priminden mahsup edilmesine ilişkin esaslar iki kurum arasında yapılacak
protokolle düzenlenir.” MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 116 ncı
maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(4)
Prim borcunun ertelendiği sürede zamanaşımı işlemez ve ertelenen kısmına
ertelendiği süre içinde gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaz.” MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 118 inci maddesinin dördüncü
fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir. “İnşaatın
sınıfı veya grubunun, Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayımlanan listede
daha alt bir yapı sınıfı veya grubunda tasnif edilmesi yönünde yapılan
değişiklikler, araştırma veya inceleme işlemi sonucu tespit edilen borcun
kesinleşmesine kadar dikkate alınır.” MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 119 uncu maddesinin yedinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(7) Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca
yapılan incelemede işin yürütümü için gerekli olduğu saptanan asgari işçilik
miktarının Kuruma bildirilmediğinin veya eksik bildirildiğinin tespiti
hâlinde, bildirilmeyen tutar, hangi aylara ait olduğu hususunda bir tespit
varsa o aylara; tespit yoksa faaliyette bulunulan son aya mal edilir ve
Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendi ile (e) bendinin (4) numaralı alt bendi de dikkate alınarak gerekli
işlem yapılır.” MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 121 inci maddesinin beşinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(5)
Kanunla getirilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya geç olarak yerine
getirilmesi hâlinde, Kanunun 102 nci maddesine
istinaden ilgililere idarî para cezası verilir. İdarî para cezaları ilgiliye
tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre
içinde dilekçe vermek veya bu dilekçeyi taahhütlü olarak göndermek suretiyle
işverence ilgili üniteye itiraz edilebilir. İtiraz, takibi durdurur.
İtirazlar, ilgili itiraz komisyonunda incelenerek en geç otuz gün içinde
karara bağlanır. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine
başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması hâlinde, idarî
para cezası kesinleşir.” MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin geçici 7 nci
maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(5)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılardan
tarımsal faaliyetlerde bulunanlar hariç, kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışan sigortalılardan, Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olarak
kaydı ve tescili yapılmış olanların, 1/10/2008
(dâhil) ilâ 31/12/2008 (dâhil) dönemine ilişkin olmak üzere, Kanunun 80 inci
maddesine göre belirlenen prime esas kazançlarını beyan etmemeleri hâlinde,
ödeyecekleri aylık primler, beyanda bulununcaya kadar daha önce bulundukları
en son gelir basamaklarına karşılık gelen tutarlar üzerinden alınır. Bu süre
içinde beyanda bulunulması hâlinde, beyan ettiği prime esas kazanç üzerinden
ilgili ayın prim tahakkuku yapılır. Prim tahakkukuna esas bu tutarlar,
Kanunun 82 nci maddesinde belirtilen asgari günlük
kazanç alt sınırına göre hesaplanan aylık prime esas kazanç tutarından az
olamaz ve Kanunun 80 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü
saklıdır.” MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan; EK:6, EK:6-A,
EK:9, EK:9-A ve EK:9/A-1 ekteki şekilde değiştirilmiştir. MADDE 17 – Bu Yönetmelik, 2008 yılı Ekim ayı başından geçerli
olmak üzere, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 18 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanı yürütür.
|
||||||||||||||||||||