Yükseköğretim
Kurulundan: DOÇENTLİK SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Doçentlik Sınav Alanları Amaç ve kapsam MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, doçentlik
sınavına ilişkin usûl ve esasları belirlemektir. (2)
Bu Yönetmelik, doçentlik sınav alanlarının belirlenmesine, doçentlik
başvurusunda bulunabilmenin şartlarına, başvurunun zamanına ve usulüne,
doçentlik sınav jürilerinin oluşturulmasına, sınavların yapılmasına, intihal
ve disipline aykırılık iddiaları dolayısıyla izlenecek yola, doçentlik sınavı
ile ilgili komisyonların teşkiline ve görevlerine ilişkin hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 2547
sayılı Yükseköğretim Kanununun 24 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Doçentlik sınavı alanları MADDE 3 – (1) Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca
belirlenen ve Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından onaylanan alanlarda
açılır. Bu alanlar, her yıl Ocak ayında güncellenmiş olarak Yükseköğretim
Kurulunun internet sitesinde yayımlanır. İKİNCİ BÖLÜM Başvuru Zamanı ve Şartları, Jürilerin Oluşturulması
ve Doçentlik Sınavı Başvuru
zamanı ve şartları MADDE 4 – (1) Doçentlik başvurusu,
Nisan veya Ekim ayları içinde, Üniversitelerarası Kurulun belirleyeceği bir
tarihe kadar yapılır. Üniversitelerarası Kurulca bir tarih belirlenmemesi
halinde, başvurular, Nisan veya Ekim ayının onbeşinci
günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar
devam eder. (2) Doçentlik başvurusu için; a)
Bir anabilim veya bilim dalında Türkiye’de doktora, sanatta yeterlik veya
tıpta uzmanlık yapılmış ya da yurt dışında yapılmış olan doktora, sanatta
yeterlik veya tıpta uzmanlık öğreniminin ilgisine göre Üniversitelerarası Kurul
veya Sağlık Bakanlığı tarafından bir anabilim veya bilim dalı ile
ilişkilendirilerek denkliğinin kabul edilmiş olması, b)
Merkezi yabancı dil sınavında başarılı olunması, c)
Doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik unvanı iktisap edildikten sonra,
doçentlik başvurusunda bulunulacak olan anabilim dalında özgün bilimsel yayın
ve çalışmaların yapılmış olması, şarttır. (3)
Doçentlik unvanının iktisabı için aranan özgün bilimsel çalışmalara ilişkin
asgari ölçütler, Üniversitelerarası Kurul tarafından, her bir alan göz önünde
bulundurulmak suretiyle belirlenir ve her yıl Ocak ayında güncellenmiş olarak
Yükseköğretim Kurulunun internet sitesinde yayımlanır. Bu ölçütler, en erken
yayımı tarihini izleyen ikinci dönemde yapılacak olan doçentlik başvurularında
dikkate alınır. (4)
Doçentlik başvurusunda bulunabilmek için adayın, Türkiye’de yükseköğretim
kurumlarında dört yıllık lisans programında yabancı dil olarak öğretilen,
kendi alanında akademik bakımdan ilerlemesini sağlayan ve uluslararası geçerliliği
bulunan dillerden birini bildiğini, ÖSYM tarafından yapılan merkezi yabancı
dil seviye belirleme sınavından en az altmışbeş
puan alarak, belgelemesi gerekir. Anabilim veya bilim dalı belli bir dille
ilgili olanlar, bu sınavı başka bir yabancı dilde vermekle yükümlüdürler. (5)
Uluslararası düzeyde yapılan yabancı dil seviye tespit sınavlarındaki başarı
notunun doçentlik başvurusu için aranan merkezi yabancı dil sınavındaki
başarı şartını karşılayıp karşılamadığına Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından
karar verilir. (6)
Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurula yapılır. Başvuruların
eksiksiz olup olmadığı ve bu Yönetmelikte aranan şekil şartlarını taşıyıp
taşımadığı kontrol edilir. Dosyasının eksiksiz olduğu ve gerekli şekil
şartlarını taşıdığı tespit edilen adayın jürisi en kısa zamanda
Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturularak, aday ile jürinin asıl ve
yedek üyelerine mensubu bulundukları üniversite rektörlüğü aracılığı ile
bildirilir. Bu bildirim yazısı üzerine eserler aday tarafından jüri
üyelerinin her birine posta yolu ile gönderilir. Aday, eserlerin jüri
üyelerine ulaştığına ilişkin belgelerinin birer örneğini Üniversitelerarası
Kurula teslim eder. (7)
Doçentlik başvurusu ile ilgili posta masrafları aday tarafından karşılanır. Sınav jürisinin oluşturulması MADDE 5 – (1) Üniversitelerarası
Kurul, Doçentlik Sınav Komisyonunun önerisi üzerine, doçentlik başvurusunda
bulunan adaylardan her biri için beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki
yedek üye belirler. Jüri için asıl ve yedek üyeler, adayın başvurduğu alan
göz önünde bulundurularak belirlenir. Adayın başvurduğu alanda yeterli
öğretim üyesinin bulunmaması halinde, istisnai olarak, jüri üç asıl ve iki
yedek olmak üzere beş üye ile teşkil edilebilir. (2)
Doçentlik jürilerinde görev alabilecek öğretim üyelerinin listesi, bunlara
hangi alanlarda doçentlik jürilerinde görev alabileceklerinin sorulması
üzerine alınacak olan cevaplar ile kadrosunun bulunduğu üniversitenin görüşü
dikkate alınarak hazırlanır. Bu listeler, akademik yükseltmeler, istifa veya
emeklilik gibi sebeplerle görevden ayrılmalar göz önünde bulundurularak
Yükseköğretim Kurulu personel veri tabanı üzerinden güncellenir. Doçentlik
sınav komisyonundaki asıl ve yedek üyelikler, bu listede ilgili alanlarda yer
alan öğretim üyeleri arasında objektif ölçütlere göre ve eşit olarak dağıtılır. (3)
Doçentlik sınav jürisinde görev alabilmek için öğretim üyesinin Devlet veya
vakıf üniversitesinde 2547 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesi hükümlerine göre profesör olarak atanmış ve yetmişiki
yaşını doldurmamış olması şarttır. Doçentlik sınavı MADDE 6 – (1) Doçentlik sınavı, eser
incelemesi ve sözlü sınav olmak üzere, iki aşamada yapılır. (2)
Doçentlik sınav jürisini oluşturan asıl ve yedek üyeler, adayın akademik
çalışmalarının her birini değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve
gerekçeli kişisel raporlarını iki nüsha olarak mensubu bulundukları
üniversite rektörlüğü aracılığı ile Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Bu
raporlar, başvuru dosyalarının jüri üyesine teslim edildiği tarih sırasına
göre ve dosya sayısı itibarıyla azami birer aylık sürelerde hazırlanarak
sırasıyla Üniversitelerarası Kurula gönderilir. (3)
Jürinin asıl ve yedek üyeleri, süresi içinde rapor hazırlamasına engel olacak
nitelikte bir mazeretinin ortaya çıkması halinde, bu mazeretini, varsa
belgeleyen evrakla birlikte Üniversitelerarası Kurula bildirmekle yükümlüdür.
Jüri üyesi, bildirdiği mazeretin Doçentlik Sınav Komisyonu tarafından kabul
edildiğine dair karar verilmediği sürece bu görevden kaçınamaz. Kabul edilmiş
mazeret olmaksızın görevini süresinde yapmayan jüri üyesinin genel hükümlere
göre cezaî sorumluluğu yoluna gidilir.
(4)
Öğretim üyeliği görevinden istifa, emeklilik veya mazeret sebebiyle jürinin
ikiden fazla üyesinin eksilmesi halinde, Üniversitelerarası Kurul tarafından
jürinin eksilen üyelikleri doldurulur. (5)
Asıl üyelerin Doçentlik Sınav Komisyonu tarafından kabul edilmiş bir mazerete
dayalı olarak raporunu süresinde verememesi halinde, yedek üyelerin raporları
sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (6)
Değerlendirmeye esas alınan jüri raporlarının birer nüshası, eser incelemesi
sonucuna ilişkin bildirim yazısı ile birlikte adaya gönderilir. (7)
Değerlendirmeye esas alınan jüri raporları itibarıyla çoğunlukla eser incelemesinde
başarılı bulunan aday, sözlü sınava tabi tutulur. Sözlü sınavın yapılacağı
yer, tarih ve saat, Üniversitelerarası Kurul tarafından adaya, mazereti kabul
edilenler dışındaki asıl ve yedek jüri üyelerine bildirilmek üzere, mensubu
oldukları üniversite rektörlüklerine ve sınavın yapılacağı üniversite
rektörlüğüne bildirilir. Kendilerine bildirim yapılan asıl üyeler, sınav için
belirlenen yer, tarih ve saatte hazır bulunmakla yükümlüdürler. Bu
yükümlülüğe aykırı davranan jüri üyesinin, bildirdiği mazeret Doçentlik Sınav
Komisyonu tarafından kabul edilmediği takdirde, genel hükümlere göre cezaî
sorumluluğu yoluna gidilir. Sözlü sınava gelmeyen asıl üyenin mazeretinin
Doçentlik Sınav Komisyonunca kabul edilmemesi, yedek üyenin katılımıyla
yapılan sınavın hukuki geçerliliğini etkilemez. Asıl üyelerden birinin hazır
bulunmaması halinde, sözlü sınav, sınavın yapılacağı üniversitenin rektörü
veya görevlendireceği dekan tarafından sıradaki yedek üyenin de çağrılması
suretiyle en geç onbeş gün içinde yapılır. (8)
Sözlü sınavın yapılacağı üniversitenin bulunduğu ilin dışında başka bir
üniversitede görev yapan jüri üyesinin yol masrafları ile yevmiyesi,
Üniversitelerarası Kurulun görevlendirme yazısı esas alınarak, görevli
oldukları üniversitelerce ön ödemeli olarak karşılanır. (9)
Sözlü sınavın yapılacağı üniversitenin rektörü, sınav için gerekli fiziki ve
teknik imkanları hazırlamakla yükümlüdür. (10)
Jüri, sözlü sınav için üye tam sayısı ile toplanır. Adaylar belirtilen gün,
saat ve yerde sözlü sınava alınırlar. Sınavda jüri üyelerinden biri, başkan
olarak görev yapar. (11)
Sözlü sınav, doçent ve profesör unvanına sahip öğretim üyelerine açıktır.
Jüri başkan ve üyeleri, sözlü sınavın denetlenebilirliğini sağlamak için
gerekli tedbirleri alırlar. Sözlü sınavın yapılacağı yer ile gün ve saati,
sınavın yapılacağı üniversite rektörlüğünce internet sayfasında yayımlanır. (12)
Sözlü sınav sonunda jüri, adayın başarılı olup olmadığına çoğunlukla karar
verir. Bu karar, düzenlenen tutanakta imza altına alınır ve başkan tarafından
jüri üyeleri önünde adaya sözlü olarak bildirilir. (13)
Sözlü sınavda başarılı olanlara Üniversitelerarası Kurul tarafından Doçentlik
Belgesi verilir. (14)
Adayın sözlü sınava gelmemesi halinde, bu durum, jüri üyeleri tarafından
imzalanan tutanakla tespit edilir. (15)
Sözlü sınav tutanağı, jüri başkanı tarafından Üniversitelerarası Kurula
gönderilmek üzere sınavın yapıldığı üniversite rektörüne veya rektörün
sınavın yapılmasıyla ilgili olarak görevlendirdiği dekana imza karşılığında
teslim edilir. (16)
Sözlü sınava gelmeyen aday, bu sınava gelmesine engel olacak nitelikte bir
mazeretinin varlığı halinde, bunu, varsa belgeleyen evrakla birlikte
Üniversitelerarası Kurula bildirir. Mazeret bildiriminde bulunmaması veya bildirdiği
mazeretin Doçentlik Sınav Komisyonu tarafından kabul edilmemesi halinde, aday
bir sözlü sınav hakkını kaybeder. (17)
Doçentlik Sınav Komisyonunun sözlü sınava gelmeyen adayın bildirdiği mazereti
kabul etmesi halinde, sözlü sınav, Üniversitelerarası Kurulun yeniden
belirleyeceği yer, tarih ve saatte bu madde hükümlerine göre yenilenir. (18)
Sözlü sınavda başarısız olan veya sözlü sınav hakkını kaybeden aday, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasında belirlenen sürelerde yeniden başvuruda bulunması
halinde, tekrar sözlü sınava alınır. Bu başvuruda, 4 üncü maddede doçentlik
başvurusu için aranan şartların taşındığına dair belgelerin yeniden ibrazı
istenmez. (19)
Tekrar sözlü sınava alınacak aday için yeni bir jüri oluşturulmaz. Dördüncü
fıkra hükümleri saklıdır. (20)
Eser incelemesinde başarılı olmasına rağmen sözlü sınavlarda üç defa
başarısız olan veya başarısız sayılan aday sözlü sınav için yeniden
başvurduğunda, bu sınavı yapmak üzere yeni bir jüri oluşturulur. Yeni jüri
oluşturulmasında mevcut jürinin salt çoğunluğu sağlayacak sayıda üyesinin
değiştirilmesi şarttır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Disipline Aykırı Fiiller, Doçentlik Sınav Komisyonu İntihal
ve disipline aykırı diğer fiillerin işlendiği iddiası MADDE 7 – (1) Eser incelemesi yapan
jüri üyeleri, başvuru dosyasında yer alan herhangi bir eserde intihal olduğunu
tespit ederse, durum bir raporla Üniversitelerarası Kurula bildirilir.
İntihal iddiası ile ilgili olarak bir karar verilinceye kadar,
Üniversitelerarası Kurul doçentlik başvurusu ile ilgili herhangi bir işlem
yapmaz. (2)
Üniversitelerarası Kurul, intihal iddiası hakkında gerekli işlemlerin
yapılması için durumu belgeleri ile birlikte Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına gönderir ve ayrıca diğer jüri üyeleri derhal durumdan haberdar
edilerek, iddia sonuçlandırılıncaya kadar rapor hazırlamamaları sağlanır. (3)
İntihal iddiası ile ilgili olarak yükseköğretim disiplin mevzuatına göre
işlem yapılır. (4)
İntihal iddiasının doğru olmadığının tespiti halinde, doçentlik süreci
kaldığı yerden devam eder. (5)
İntihal iddiasının doğru olduğunun tespiti halinde, aday yaptığı doçentlik
başvurusunda başarısız sayılır. Adayın idarî, cezaî ve hukukî sorumluluğuna
ilişkin hükümler saklıdır. (6)
Eser incelemesi yapan jüri üyeleri, başvuru dosyasında yer alan herhangi bir
eserde intihal dışında yayın ve araştırma etiğine aykırılığın varlığını
tespit ederse, durumu bir raporla Üniversitelerarası Kurula bildirir. Bu
iddia ile ilgili olarak bir karar verilinceye kadar, Üniversitelerarası Kurul
doçentlik başvurusu ile ilgili herhangi bir işlem yapmaz. Bu durumda aday
hakkında yükseköğretim disiplin mevzuatı hükümlerine göre derhal soruşturma
yapılır. İddianın asılsız çıkması halinde, doçentlik süreci kaldığı yerden
devam eder ve ilgili jüri üyesi hakkında şartların varlığı halinde idarî ve
adli soruşturma yapılır. İddianın doğru olduğunun tespiti halinde, aday
yaptığı doçentlik başvurusunda başarısız sayılır. (7)
Doçentlik sınavı için başvuru dosyasının içeriğinde adayla ilgili olarak
disiplin suçu oluşturan başka bir durumun varlığı nedeniyle soruşturma
başlatılmış olması halinde, durum Üniversitelerarası Kurula bildirilir. Bu
soruşturma sonuçlanıncaya kadar, Üniversitelerarası Kurul doçentlik başvurusu
ile ilgili herhangi bir işlem yapmaz. Doçentlik Sınav Komisyonu MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelikte
kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere, Üniversitelerarası Kurul
bünyesinde Doçentlik Sınav Komisyonu kurulur. Bu Komisyon, sosyal,
fen-mühendislik ve sağlık bilimleri ile güzel sanatların her birinden beşer
kişi olmak üzere, farklı alanlarda görev yapan öğretim üyeleri arasından
Üniversitelerarası Kurulun seçeceği yirmi profesörden oluşur. Doçentlik sınav
komisyonu için seçim, üniversitelerin farklı alanlarda gösterecekleri adaylar
arasından yapılır. (2)
Doçentlik Sınav Komisyonu, bu Yönetmelikte belirtilen diğer görevlerin
haricinde, alt komisyonların görüşlerini dikkate alarak, aşağıdaki görevleri
yapar: a)
Öğretim üyelerinin, hangi alanlarda oluşturulacak sınav jürilerinde görev
alabileceklerine dair listeleri hazırlamak, b)
Üniversitelerarası Kurula; 1)
Doçentlik başvurusunda bulunulacak alanların, 2)
Bu alanların her birinde doçentlik başvurusu için aranan asgari ölçütlerin, 3)
Her bir adayla ilgili sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerinin, belirlenmesinde görüş bildirmek. (3)
Doçentlik Sınav Komisyonuna bu maddede belirtilen görevleri yerine getirmede
yardımcı olmak üzere fakülte veya müstakil programı olan bölümler esas
alınmak suretiyle alt komisyonlar oluşturulur. Bu alt komisyonların her biri,
farklı üniversitenin kadrosunda bulunan beş profesörden oluşur. Bu
profesörler, üniversitelerin gösterecekleri adaylar arasından
Üniversitelerarası Kurulca seçilir. (4)
Bu komisyonlarda görev yapan öğretim üyelerinin yolluk ve yevmiyeleri,
mensubu bulunduğu üniversitece ön ödemeli olarak karşılanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelik MADDE 9 – (1) 1/9/2000
tarihli ve 24157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doçentlik Sınav
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükümleri GEÇİCİ MADDE 1– (1) 28/6/2008 tarihinden önce yapılmış olup da henüz
sonuçlandırılmamış olan doçentlik başvuruları hakkında, sözlü sınava ilişkin
hususlar hariç olmak üzere, 1/9/2000 tarihli ve 24157 sayılı Resmî Gazetede
yayımlanan Doçentlik Sınav Yönetmeliği hükümleri uygulanmaya devam olunur. (2)
2009 yılı içindeki doçentlik başvuruları, 1/9/2000
tarihli ve 24157 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Doçentlik Sınav
Yönetmeliğine istinaden belirlenen temel alanlara göre yapılır ve bu
başvurularla ilgili değerlendirmelerde söz konusu Yönetmelik hükümlerine
istinaden belirlenen ölçütler esas alınır. Yürürlük MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik, Resmî
Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini, Yükseköğretim Kurulu yürütür. |
||||||