|
Türkiye
Atom Enerjisi Kurumundan:
ARAŞTIRMA REAKTÖRLERİNDE KAYIT VE
RAPORLAMA
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı
araştırma reaktörlerinin işletilmesi sırasında düzenli olarak tutulması
gereken kayıtlar ile Kuruma sunulması gereken raporları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelikte ortaya konan usul ve esaslar
araştırma reaktörlerine uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 9/7/1982
tarih ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanununun 4 üncü maddesi
(e) bendine dayanarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Kurum: Türkiye Atom Enerjisi Kurumunu,
b)
Tesis: Araştırma reaktörlerini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kayıtlar ve Kayıtların Korunması
İşletme kayıt defteri
MADDE 5 – (1) Tesiste, reaktörün çalıştırıldığı veya bir
yakıt hareketinin
olduğu durumlarda gerekli bilgilerin kaydedileceği bir
işletme kayıt defteri bulunur. İşletme kayıt defteri olarak, sayfaları
ardışık olarak numaralandırılmış Kurum tarafından onaylı defterler
kullanılır. Reaktör her çalıştırıldığında veya bir yakıt
hareketi yapıldığında, yeni bir sayfadan başlanarak görevli operatör veya
operatörler, işletme şefi ve radyasyondan korunma personelinin ad-soyadları
ile işletme tarihini ve aşağıda istenen bilgiler işletme kayıt defterine
saat ve dakika belirterek okunaklı bir şekilde kaydedilir ve son kayıttan
sonra görevli operatör veya operatörler tarafından imzalanır. İşletme
kayıt defterine kaydedilmesi gereken asgari bilgiler:
a)
Yakıt hareketleri sırasında; yerinden alınan yakıtın sicil numarası ve
pozisyonu, yakıtın konulduğu yer ve yakıt hareketlerinin bitirilmesi,
b) Reaktörün çalıştırıldığı durumlarda; kontrol konsoluna güç
verilmesi, herhangi bir kontrol çubuğunun kullanılmaya başlanması, kontrol
çubuğunun kullanımının bitmesi ve yeni konumu, ulaşılan her kararlı güç
düzeyi, varsa nötron kaynağının çıkarılması, varsa deney aletlerinin
kullanılması, işletme sırasında meydana gelen herhangi bir olağandışı olay,
otomatik durdurma, otomatik durdurmayı tetikleyen parametre ve olası
nedenler, elle durdurma, reaktör işletiminde görevli operatör veya
operatörlerin imza karşılığı değişimi, vardiya değişiklikleri, durdurma
çizelgesinin doldurulması ve konsol gücünün kesilmesidir.
İzleme çizelgesi
MADDE 6 – (1) Reaktörün çalıştığı süre boyunca en fazla
iki saatlik aralıklarla reaktör gücü, kontrol çubuklarının son pozisyonları
ve reaktör binasındaki radyasyon ölçerlerinin değerleri ile gerekli görülen
diğer parametreler görevli operatör tarafından izleme çizelgesine
kaydedilir.
Yolverme çizelgesi
MADDE 7 – (1) Yolverme çizelgesi
reaktör çalışmaya başlamadan önce görevli operatör tarafından doldurulur.
Reaktörün güvenli bir şekilde çalışmasını sağlayan tüm sistemlerin
işlerliğinin ve gerekli parametrelerin işletme sınırları içinde olduğunun kontrolu bu çizelgede yer alır.
(2)
Reaktöre tipine özgü gerekli görülen bilgilerin de yer alması koşulu ile, yolverme çizelgesinde;
a)
Çizelgenin doldurulduğu tarih ve saat,
b)
Çizelgeyi dolduran operatör ile görevli radyasyondan korunma personeli ve
işletme şefinin ad, soyad ve imzaları,
c)
Reaktör korunun durumuna ilişkin bilgiler,
ç)
Soğutma suyu (varsa havuz suyu) ile ilgili seviye, iletkenlik, sıcaklık
gibi parametreler,
d)
Su temizleme sisteminin kontrolu,
e)
Varsa ikinci devre soğutma sisteminin kontrol parametreleri,
f)
Nötron ve radyasyon ölçerlerin çalışıp çalışmadığının kontrolu,
g)
Pompa ve vanalarla ilgili parametreler,
ğ)
Alarm, devre kesici ve kapatma sistemlerinin kontrolu,
h)
Deney düzeneklerinin kontrolu,
ı)
Nötron kaynağının korun içinde olup olmadığının kontrolu,
i)
Havalandırma sisteminin kontrolu,
j)
Konsol parametrelerinin kontrolu,
k)
Dış sistemlerin kontrolu
gibi bilgiler yer alır.
Durdurma çizelgesi
MADDE 8 – (1) Reaktörün güvenli bir şekilde durdurulduğunun kontrolu bu çizelgede yer alır ve görevli operatör
tarafından doldurulur.
(2)
Reaktör tipine özgü gerekli görülen bilgilerin de yer alması koşulu ile, durdurma çizelgesinde;
a)
Çizelgenin doldurulduğu tarih ve saat,
b)
Çizelgeyi dolduran operatör ile görevli radyasyondan korunma personeli ve işletme
şefinin ad, soyad ve imzaları,
c)
Tüm kontrol çubuklarının korun içinde olduğunun kontrolu,
ç)
Soğutma suyu sıcaklığının değeri ile birinci ve varsa ikinci soğutma
sistemlerinin kapalı olduğunun kontrolu,
d)
Havalandırma sisteminin
kontrolu,
e)
Reaktördeki sistemlerin gözle kontrolu,
f)
Işınlama tüplerinin kapalı olduğunun kontrolu,
g)
Reaktörün çalışma süresi ve üretilen enerji miktarı
gibi bilgiler yer alır.
Personel kayıtları
MADDE 9 – (1) İşletme personeline ilişkin olarak kişinin mesleki
eğitimi, deneyimleri, tesise özel eğitimleri, test ve sınav sonuçları, işe
giriş ve işten ayrılış tarihleri, görevinin gerektirdiği sağlık kayıtları,
varsa tıbbi ışınlanmaları ile kişisel dozimetri
raporlarının kayıtları tutulur.
Bakım onarım kayıtları
MADDE 10 – (1) İşletme prosedürleri uyarınca periyodik olarak
yapılan bakım, kalibrasyon, test ve denetimler ile
onarım çalışmalarının kayıtları ilgili personel tarafından tutulur ve
işletme şefi tarafından onaylanır.
Deney ve ışınlama kayıtları
MADDE 11 – (1) Reaktör güvenlik komitesi tarafından onaylanmış
her yeni deney ve ışınlama faaliyeti için deney veya ışınlamayı ayrıntılı
olarak tanımlayan ve güvenliğe ilişkin değerlendirme ve/veya analizleri
içeren bir kayıt tutulur. Ayrıca her ışınlama durumunda ışınlama süresi,
ışınlanan maddelerin özellikleri gibi bilgilerin de yer aldığı bir ışınlama
çizelgesi görevli operatör tarafından doldurulur.
Yakıta ilişkin kayıtlar
MADDE 12 – (1) Yakıt ile ilgili olarak;
a)
Yakıt sicil kayıtları,
b)
Yakıt yükleme çizelgesi,
c)
Kor durum çizelgesi,
ç)
Yakıt sarfı kayıtları,
d)
Taze ve kullanılmış yakıt depolama kayıtları,
e)
Yakıt sevk kayıtları
gibi kayıtlar tutulur.
Radyasyondan korunma kayıtları
MADDE 13 – (1) Tesiste radyasyondan korunma çerçevesinde;
a)
Reaktör çalışanları için Kurumun ilgili mevzuatında açıklanan doz
kayıtları,
b)
Reaktör holüne giren ziyaretçilere ilişkin kimlik ve doz bilgileri,
c)
Tesis içinde ve varsa dışında belirli alanlarda ölçülen doz hızı değerleri,
ç)
Varsa tesis dışından alınan hava, toprak, su ve çeşitli gıda ürünleri
numunelerinde yapılan radyoaktivite analiz sonuçlarına
ilişkin kayıtlar tutulur.
Radyoaktif atık kayıtları
MADDE 14 – (1) Tesiste depolanan veya bertaraf edilen ya da
tesis sahasından uzaklaştırılan tüm katı veya sıvı radyoaktif atıkların;
a)
Miktarları, hacimleri ve türleri (yüksek, orta ve düşük seviyeli),
b)
Kısa ve uzun yarı ömürlü radyoizotop içerikleri ve konsantrasyonları,
c)
Fiziksel ve kimyasal yapılarını içeren atık karakteristikleri,
ç)
Çıkış noktalarına
ilişkin kayıtlar tutulur.
(2)
Ayrıca, tesiste ortaya çıkan gaz atıklar için, tesisin güvenliğine ilişkin
dokümanlarda tanımlı olan izleme ve ölçme sonuçlarına ilişkin kayıtlar
tutulur.
Nükleer madde sayım ve kontrol
kayıtları
MADDE 15 – (1) Nükleer maddelerin sayım ve kontroluna
ilişkin kayıtlar Kurumun ilgili mevzuatının hükümleri uyarınca tutulur.
Fiziksel korunma kayıtları
MADDE 16 – (1) Tesisin fiziksel korunma önlemleri kapsamındaki
kayıtlar Kurumun ilgili mevzuatının hükümleri uyarınca tutulur.
Otomatik tutulan kayıtlar
MADDE 17 – (1) Araştırma reaktörlerinde reaktör gücü kayıtları
zamana bağlı olarak otomatik kaydediciyle tutulur. Kurum, her bir tesis
için, reaktör gücüne ek olarak başka bazı parametrelerin de otomatik olarak
kaydedilmesini isteyebilir.
Diğer kayıtlar
MADDE 18 – (1) Kurum, tesise ilişkin işletme lisansının
verilmesi sırasında, lisans koşulu olarak, tesise özel tutulması gereken ek
kayıtlar tanımlayabilir veya kayıtların içeriğini genişletebilir.
Kayıtların korunması
MADDE 19 – (1) Reaktöre ilişkin tüm kayıtlar, Kurumun ilgili
diğer mevzuatında tanımlı kayıtlar için belirlediği süreler saklı kalmak
koşuluyla, asgari reaktörün ömrü boyunca saklanır. İşletme kayıt defterleri
reaktör kontrol odası içinde korunur. Tesiste tutulan diğer tüm kayıtlar
işletme müdürünün sorumluluğunda arşivlenerek saklanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Raporlamalar
İşletme raporu
MADDE 20 – (1) Tesis yöneticisi, her yıl Şubat ayı sonuna dek
bir önceki takvim yılına ait işletme raporunu Kuruma sunar. Bu rapor;
a)
Reaktörün işletim amacı kapsamında gerçekleştirilmiş olan faaliyetlere
ilişkin özet bilgiler,
b)
Aylık olarak tablolanmış ısıl güç üretimi ve
yakıta ilişkin özet bilgiler,
c)
Reaktör sistemlerinin performans bilgileri,
ç)
Periyodik olarak ölçümü yapılan önemli parametrelerin aylık ortalamaları,
d)
Bakım, onarım, kalibrasyon, test ve iç denetim
faaliyetlerinin bir özeti,
e)
İşletme personeli, organizasyon ve prosedür
değişiklikleri,
f)
Yapı, sistem ve bileşenlerde yapılmış olan değişiklikler,
g)
Üretilen katı, sıvı ve gaz halindeki nükleer ve radyoaktif atıkların
türleri, atık karakteristikleri, radyasyon şiddetleri, yıllık miktarları, izotopik konsantrasyonları,
aktivite miktarları ve çıkış noktaları,
ğ)
Rutin çevresel izleme sonuçlarına dayalı olarak hesaplanan yıllık toplam
salınmış radyoaktivite miktarları,
h)
Tesis içi çeşitli noktalarda yapılan radyoaktivite ve kontaminasyon
ölçümleri sonuçlarının bir özeti,
ı)
Bütün çalışanların toplam etkin dozları,
i)
Rapor kapsamına giren süreç içinde uygulanan hizmet içi eğitimlere ilişkin
bilgi,
j)
İşletici personelin yıl içinde tesisin işletiminde görevli olduğu ve konsol
başında olduğu sürelerin saat bazında toplamları,
k)
Rapor kapsamına giren süreç içinde meydana gelmiş olan olağandışı olayların
bir listesi (Rapor No, başlık),
l)
Gerçekleştirilmiş tehlike durum tatbikatlarına ilişkin özet bilgi ve
tehlike durum prosedürlerinde yapılmış olan
değişiklikler,
m)
Güvenlik analiz raporunda yer almayan yeni veya önceden yapılmamış deneyler
ile test ve değişikliklere ilişkin bilgi ve güvenlik değerlendirmeleri
hakkında yeterli bilgileri içerir.
Çevresel izleme ve bireysel doz raporu
MADDE 21 – (1) Çevresel izleme ve bireysel doz raporu
yılbaşından itibaren altı aylık dönemlere ilişkin olarak dönemi takip eden
bir ay içinde Kuruma sunulur. Bu rapor çalışanların maruz kaldığı iç ve dış
dozlara ait ölçüm ve hesaplamalara ilişkin aylık tablolar ile saha dışı
radyolojik çevresel izleme programı olan reaktörlerde program sonuçları ve
bunların analizlerini, radyoaktif madde salımına
ve dağılımına ilişkin bilgileri ve tüm olağan dışı bulguları içerir.
Olağandışı olay raporları
MADDE 22 – (1) Tesiste meydana gelen olağandışı olaylara
ilişkin raporlar Kurumun ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Kuruma sunulur.
Nükleer madde sayım raporları
MADDE 23 – (1) Kurumun ilgili mevzuat hükümleri uyarınca
nükleer maddelere ilişkin raporlar Kuruma sunulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 24 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Atom Enerjisi
Kurumu Başkanı yürütür.
|