|
Karar Sayısı : 2009/14633
Ekli “Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü”nün yürürlüğe
konulması; İçişleri Bakanlığının 24/12/2008 tarihli ve 4094 sayılı yazısı
üzerine, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 27 nci maddesine göre, Bakanlar
Kurulu’nca 2/2/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah
GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip
ERDOĞAN
Başbakan
C.
ÇİÇEK H.
YAZICI N.
EKREN M.
AYDIN
Devlet Bak.
ve Başb. Yrd. Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. Devlet
Bakanı
M.
BAŞESGİOĞLU K.
TÜZMEN N.
ÇUBUKÇU M.
ŞİMŞEK
Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı Devlet Bakanı
M. S.
YAZICIOĞLU E.
BAĞIŞ M.
A. ŞAHİN M.
V. GÖNÜL
Devlet
Bakanı Devlet
Bakanı Adalet
Bakanı Millî
Savunma Bakanı
B.
ATALAY A.
BABACAN K.
UNAKITAN H.
ÇELİK
İçişleri
Bakanı Dışişleri
Bakanı Maliye
Bakanı Millî
Eğitim Bakanı
F.
N. ÖZAK R.
AKDAĞ B.
YILDIRIM M.
M. EKER
Bayındırlık ve
İskân Bakanı Sağlık
Bakanı Ulaştırma
Bakanı Tarım
ve Köyişleri Bakanı
H.
YAZICI M.
Z. ÇAĞLAYAN M.
H. GÜLER
Çalışma ve
Sos. Güv. Bakanı V. Sanayi
ve Ticaret Bakanı Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanı
E.
GÜNAY V.
EROĞLU
Kültür
ve Turizm Bakanı Çevre
ve Orman Bakanı
TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİ TÜZÜĞÜ
Varlığı
zamanla sınırlı olmayan Türkiye Kızılay Derneği Türkiye Cumhurbaşkanının
yüksek himayeleri altındadır.
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Tüzüğün amacı
MADDE 1 – (1) Bu Tüzüğün amacı; Türkiye Kızılay Derneğinin
kuruluşu, hukuki statüsü, teşkilat yapısı, üyelik işlemleri ile gelir ve
giderlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kuruluş
MADDE 2 – (1) Dernek, 11/6/1868 tarihinde "Mecruhin ve
Mardayı Askeriyeye İmdat ve Muavenet Cemiyeti" adıyla kurulmuş,
14/4/1877'de "Osmanlı Hilaliahmer Cemiyeti", 1923'te
Cumhuriyet'in ilanından sonra "Türkiye Hilaliahmer Cemiyeti",
1935'te "Türkiye Kızılay Cemiyeti" ve 1947'de de "Türkiye
Kızılay Derneği" adını almıştır.
(2)
Tam adı “Türkiye Kızılay Derneği”
olan kuruluş, “Türk Kızılayı” ve
“Kızılay” adlarını da
kullanır. Kızılayın Genel Merkezi Ankara’dadır.
Hukuki dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tüzük, Ülkemizin kabul ettiği usulüne göre
yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar, 4721 sayılı Türk Medeni
Kanunu ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre hazırlanmıştır.
Hukuki statü, temel ilkeler, Kızılay
Bayrağı ve Kızılay Amblemi
MADDE 4 – (1) Türkiye Kızılay Derneğinin hukuki statüsü;
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin 1954 tarihinde imzaladığı Savaş Durumunda
Sivillerin Korunmasına İlişkin 1949 tarihli Cenevre Konvansiyonu ve 1986
yılında 25 inci Uluslararası Kızılhaç Kızılay Konferansında 31 nolu Karar
ile kabul edilmiş, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin de taraf olduğu,
Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketi statüsüne ilişkin hukuki metin ile
belirlenmiştir. Bu çerçevede:
a)
Türkiye Kızılay Derneği, Kızılay adı altında ülkesinde faaliyet gösteren,
Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketinin diğer unsurlarıyla ilişkilerinde
kendisini temsil edecek merkezi yönetimi mevcut ve hareketin temel prensiplerine
göre faaliyette bulunan özerk
organizasyondur.
b)
Toplum yararı için eğitim, sağlık ve sosyal refah gibi alanlarda sahip
olduğu programlarla, hastalıkların önlenmesi, sağlık koşullarının
iyileştirilmesi ve insan ızdırabının dindirilmesi için kamu otoriteleriyle
işbirliği yapar.
c)
Türkiye Kızılay Derneği, Cenevre sözleşmelerine göre Kızılay adını ve
amblemini kullanma yetkisine sahiptir. Tüzüğünde tanımlanmış, barış
zamanında, savaş sırasında ifa edeceği yasal görevlerine hazırlanmak da
dahil tüm görevlerini yerine getirecek şekilde özerk olarak örgütlenir ve
teşkilatlanır.
ç)
Türkiye Kızılay Derneği, savaş durumunda sivillerin korunmasına yönelik IV
üncü Cenevre Sözleşmesinin 63 üncü maddesinin (a) ve (b) fıkralarında
tanımlandığı üzere, uluslararası düzeyde tanınan, Uluslararası
Kızılay-Kızılhaç Konferansında tarif edilen prensiplere dayalı olarak savaş
alanlarında insani faaliyetlerini gerçekleştirebilir. İşgalci güç, Türkiye
Kızılay Derneğinin personelinde veya yapısında değişikliğe gidemez veya
faaliyetlerine halel getiremez.
(2)
Kızılay; Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketinin aşağıda belirtilen temel
ilkeleri doğrultusunda faaliyette bulunur:
a)
İnsancıl olmak: Savaş alanındaki yaralılara ayrım gözetmeksizin yardım etme
düşüncesinden doğan Kızılay, her nerede olursa olsun insan ızdırabını
ulusal ve uluslararası kapasitesi dahilinde önlemek ve dindirmek için
gayret sarf eder. Amacı insan hayatının, insan sağlığının korunması ve
insan onuruna saygı duyulmasının sağlanmasıdır. İnsanlar arasında karşılıklı anlayışı,
dostluğu, işbirliğini ve kalıcı barışı destekler.
b)
Ayırım gözetmemek: Kızılay, milliyet, ırk, dini inanç, sınıf veya siyasi
düşünce farkı gözetmez. İnsan ızdırabını, en ivedi ve zaruri ihtiyaçlara
öncelik vererek dindirmeye çalışır.
c)
Tarafsızlık: Kızılay, herkesin güvenini kazanmak amacıyla, düşmanlıklara
taraf olmaz. Hiçbir zaman din, ırk,
siyasi ve ideolojik nitelikteki ihtilaflara girmez.
ç)
Bağımsızlık: Türk Kızılayı bağımsız bir kurumdur. Kızılay, insancıl
faaliyetlerinde kamu otoritelerinin yardımcısı olarak, Türkiye Cumhuriyeti
Devleti tarafından usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası
sözleşmeler ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti kanunlarına tabi olup bu
çerçevede Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketi Temel İlkelerine uygun
hareket etme özerkliğine sahiptir.
d)
Hayır kurumu niteliği: Kızılay, hizmetlerinde hiçbir şekilde çıkar
gözetmeyen, gönüllü bir yardım kurumudur.
e)
Birlik: Türkiye'de, "Türkiye Kızılay Derneği", "Türk
Kızılayı" ve "Kızılay" adı altında tek bir dernek kurulabilir.
Bu dernek herkese açıktır. İnsani faaliyetlerini mevzuatının öngördüğü
ulusal ve uluslararası alanda yürütür. Uluslararası sözleşmelerce Türk Kızılayına verilmiş münhasır hak ve yükümlülükleri amaç
edinen başkaca bir dernek kurulamaz.
f)
Evrensellik: Diğer ülke ulusal dernekleri ile eşit statüye sahip ve
karşılıklı yardımlaşmada onlarla eşit sorumlulukları ve görevleri paylaşan
Kızılay, evrensel bir kurumdur.
(3)
Kızılay amblemi: Amblem, beyaz zemin üzerinde karşıdan bakışta sola doğru
açık, “kırmızı hilal”dir. Kızılay amblemi, Kızılay-Kızılhaç ile ilgili
uluslararası sözleşmelerin uygun gördüğü yerlerde; bayrak, mühür, evrak ve
yardım eşyası ambalajları ve rozetleri ile hastane, ambar, taşıt araçları,
Kızılay mensuplarının tanıtıcı giysileri ve gerektiğinde sol kollarına
taktıkları kolluklar ile personele verilecek soğuk damgalı fotoğraflı
kimlik kartlarında; hastane ve dispanserler ile bunlara ait binalarda ve
taşıtlarda; savaş zamanında, Kızılay-Kızılhaç ile ilgili uluslararası
sözleşme sınırları içinde Kızılayın izin vereceği diğer yerlerde
kullanılır.
(4)
Kızılayın Bayrağı: Kızılay tanıtıcı bayrağı, 2893 sayılı Türk Bayrağı
Kanunu ve 25/1/1985 tarihli ve 85/9034 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Türk Bayrağı Tüzüğünde Türk Bayrağı için belirlenen
ölçülere göre yapılır. Kızılay Bayrağında “ay”ın açık yüzü bayrak direğinin
aksi yönündedir.
(5)
Amblem ve bayrak uluslararası sözleşmelerle kabul edilen bütün hak ve
bağışıklıklardan yararlanan bir tarafsızlık ve koruma belirtisidir.
(6)
Kızılay adı ve amblemi başkaları tarafından ticari, sınai, zirai ya da
başka herhangi bir amaçla kullanılamaz. Aykırı hareket edenler hakkında
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
(7)
Kızılayın özel günleri ve haftaları: Her yıl; 8 Mayıs Dünya Kızılay ve
Kızılhaç Günü, 5-11 Haziran Kızılayın Kuruluş Haftası, 14 Haziran Dünya Kan
Bağışçıları Günü, 13 Eylül Dünya İlk Yardım Günü ve 29 Ekim-4 Kasım Kızılay
Haftası olarak kutlanır.
Kurumsal yönetim ilkeleri
MADDE 5 – (1) Kızılay, uluslararası kurumsal yönetim ana
ilkeleri olan ve aşağıda belirtilen prensiplerine bağlı kalarak etik
değerler çerçevesinde hizmet sunar:
a)
Şeffaflık: Kızılay, kurum ile ilgili mali, ayni ve iktisadi konularda
yeterli, doğru ve kıyaslanabilir bilgiyi zamanında, somut ve anlaşılabilir
bir şekilde açıklar.
b)
Hesap verebilirlik: Kızılay, yönetime ilişkin kural ve sorumluluklarını
açık bir şekilde tanımlar ve bu sorumlulukları çerçevesinde şeffaflık ve
kamuoyuna açıklık ilkesini benimser.
c)
Sorumluluk: Kızılay, faaliyet ve hizmetlerinin, üyesi bulunduğu hareketin
temel ilkelerine, ulusal ve uluslararası ilgili mevzuata, kurum içi
düzenlemelere, toplumsal ve etik değerlere uygunluğunu sağlar.
ç)
Adalet ve eşitlik: Kızılay yönetimi; tüm faaliyetlerinde üçüncü şahıslara
karşı eşit davranmayı ve önyargısız yaklaşmayı benimser.
(2)
Etik değerler Genel Merkez Genel Kurulu tarafından belirlenerek yürürlüğe
konulur.
İKİNCİ KISIM
Türkiye
Kızılay Derneğinin Amaç, Görev ve Sorumlulukları
Kızılayın amacı
MADDE 6 – (1) Kızılay, ihtiyaç anında dayanışmanın, ızdırap
anında şefkatin, farklılıklar karşısında hoşgörünün, savaşın en kızgın
anında insancıllığın, merhametin,
tarafsızlığın ve barışın simgesidir.
(2)
Kızılayın kuruluş amacı; her koşulda, yerde ve zamanda, hiçbir ayrım
yapmaksızın, her ne sebeple ortaya çıkarsa çıksın insan ızdırabını dindirmek
amacıyla, korunmasız insanlara yardım etmek, insan hayatını ve sağlığını
koruyarak onun kişiliğine saygı gösterilmesini sağlamak ve insanlar
arasındaki karşılıklı anlayışı, dostluğu, saygıyı, işbirliğini ve sürekli
barışı geliştirmeye destek olarak insan onurunu korumaktır.
Kızılayın görevleri
MADDE 7 – (1) Kızılay; ulusal ve uluslararası yardım kurumu
niteliği ile savaşta ve barışta, amacının gerektirdiği ödev ve görevleri
yapar.
(2)
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası silahlı çatışmalarda veya hükümetin
ilan ettiği olağanüstü hallerdeki görevleri şunlardır:
a)
Hükümetin gösterdiği lüzum ve ihtiyaca göre, cephede ve cephe gerisinde
Türk halkı ve Türk Silahlı Kuvvetlerine, Kızılayın amacına uygun olarak,
imkanları ölçüsünde yardımda bulunmak.
b)
Savaş veya olağanüstü hallerin gerektirdiği ve Kızılayın sorumluluk alanına
giren araç ve gereçleri, ilaç ve benzeri sağlık malzemelerini ve acil
yardım malzemelerini stoklamak veya kuracağı lojistik tedarik sistemiyle teminini
planlamak, gerekli yerlerde lojistik destek sistemi kurmak ve mevcutları
kullanıma hazır halde bulundurmak.
c)
Savaş veya olağanüstü hallerde ulusal mevzuat ve planlar çerçevesinde
gerekli kan ve kan ürünlerini tedarik etmek, bunun için gerekli
kampanyaları yürütmek.
ç)
Silahlı Kuvvetlerle bağlantı kurmak ve işbirliği sağlamak için gerektiği
kadar Genel Merkez Yönetim Kurulu üyesini veya duruma göre Genel Merkez
Yönetim Kurulunun atayacağı diğer görevlileri Silahlı Kuvvetler yanına
delege olarak göndermek.
d)
Savaş veya Hükümetin ilan ettiği olağanüstü hallerde; Silahlı Kuvvetler ve
diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla yurtiçi ve yurtdışındaki faaliyetlerini
koordine etmek amacıyla temsilci, delege veya insani yardım ekipleri görevlendirmek.
e)
Silahlı Kuvvetlerde görülecek bulaşıcı hastalıklara karşı açılacak
mücadeleye katılmak.
f)
Türk dost ve düşman savaş esirleri ile gözaltına alınanlarla, sığınmacı
veya mültecilerin değiştirilmesine, aileleriyle haberleşmelerine,
kayıpların aranmasına ve bu kişilere ait para, eşya ve diğer kıymetli
evrakın ulaştırılmasına aracılık etmek ve bu hizmetleri yürütmek amacıyla
gerekli haberleşme sistemleri ve birimleri oluşturmak.
g)
Savaş hallerinde savaşta yaralananların ve savaş mağdurlarının tedavi ve
tahliyesinde Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri ve Sağlık bakanlıklarına
yardımcı olmak; yerlerinden edilmiş insanlara, sığınmacılara ve mültecilere
gerekli hizmetleri vermek.
ğ)
Tehlikeli bölgelerde bulunan yaşlı ve çocuklarla, korunması gereken diğer
insanların Hükümetin göstereceği yerlere taşınmaları ve yerleştirilmelerine
imkanları ölçüsünde yardımcı olmak için gerekli faaliyetleri icra etmek.
h)
Hükümet ve Silahlı Kuvvetlerin isteği üzerine, gösterilecek yerlere seyyar
veya sabit hastaneler açmak veya sağlık ekipleri bulundurmak.
ı)
Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Kızılay-Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve
bu Federasyona dahil ulusal kuruluşlarla işbirliği ve çalışmalar
yapmak.
i)
Bu faaliyetleri ifa edebilmek için ayırdığı ayni ve nakdi olağanüstü
ihtiyatlarından, bütçesinden ve bütçe dışı kaynakları yanında kamudan ve
özel sektörden kaynak sağlamak.
j)
Savaşta felakete uğrayanları koruyan 12/8/1949 tarihli Cenevre sözleşmeleri
ve ek protokoller ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin taraf olduğu
uluslararası andlaşmaların kendisine yüklediği diğer hizmetleri görmek ve
bunların yerine getirilmesine yardımcı olmak.
(3) Kızılayın Barış Zamanındaki
Görevleri: Kızılayın barış zamanında, ulusal ve uluslararası genel görevleri,
afet müdahale ve sosyal yardım hizmetleri, kan hizmetleri ve sağlık
hizmetleri ile ilgili görevleri bulunmakta olup bu görevleri şunlardır:
a)
Ulusal ve uluslararası genel
görevleri;
1)
Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Hareketinin
temel insani ilkelerini yaymak, hayata geçmesini teşvik etmek ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi,
Kızılay-Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve bu Federasyonun üyesi ulusal
derneklerle işbirliği ve çalışmalar
yapmak,
2)
Kızılay ve Kızılaycılık hakkında eğitim programları hazırlamak, üyelerini,
gönüllülerini ve çalışanlarını
eğitmek, toplumu bilinçlendirmek,
3)
Kızılayın gönüllü hizmet sistemini kurmak ve geliştirmek, her yaşta insanın
ve özellikle gençlerin Kızılayın faaliyetlerine katılmasını teşvik etmek,
4)
Gerekli görüldüğünde amacına uygun faaliyetleri desteklemek üzere,
faaliyet alanları ile ilgili her
türlü eğitim ve öğretim kurumları kurmak,
5)
Gençlik hizmetlerini yürütmek ve geliştirmek,
6)
Üye sayısını artırmak için gerekli çalışmaları yapmak,
7)
Ulusal ve uluslararası konferanslar, sempozyumlar, seminerler, kurslar,
açık oturumlar, forumlar, sergiler, fuarlar, geziler düzenlemek, broşür,
bülten, dergi, CD, kaset, film, gazete ve kitap yayınlamak, yazılı ve
görsel basın yayın araçlarını kullanarak Kızılayın tanıtımını yapmak,
8)
Amacına ulaşmak için; gelir getirici iktisadi işletme ve tesisler kurmak,
işletmek veya işlettirmek,
9)
4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre, gerçek ve tüzel kişiler tarafından
Kızılay eliyle kurulmak istenen vakıf ve tesisleri kurmak, kabul etmek,
işletmek veya işlettirmek,
10)
Amaç ve görev konuları ile ilgili olarak vakıflar kurmak,
11)
Amaç ve görev konuları ile ilgili gelir getirici projeler için ortaklıklar
ve şirketler kurmak, işletmek veya işlettirmek,
12)
Bir hayır ve insani yardım kuruluşu olarak, amacına uygun faaliyetleri
yerine getirmek üzere, yurtiçinden ve yurtdışından ayni ve nakdi yardım
toplamak ve kabul etmek, kurban bağışı kabul etmek, her türlü bağış kabul
etmek, ulusal ve bölgesel yardım kampanyaları açmak, toplanan kaynakları
amacına uygun kullanmak, hiç kimsenin ulaşamadığı veya kimseye ulaşamayan
ihtiyaç sahiplerine karşılıksız dağıtmak.
13)
Ulusal ve uluslararası düzeyde ücretli veya ücretsiz afet yönetim
eğitimleri düzenlemek ve sertifika vermek,
14)
Şartlı veya şartsız vasiyetlerden Kızılay yararına görülenleri kabul etmek,
söz konusu vasiyetnameler sonucunda Kızılaya intikal eden ayni ve nakdi
kaynakları amacına uygun hizmet üretiminde kullanmak,
15)
Amaç ve görev konularına uygun olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarıyla
sivil toplum örgütlerinden ayni ve nakdi bağış kabul etmek,
16)
Bu Tüzükte belirtilen amaçlara ulaşmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile
görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütmek,
17)
Yoksul ve kimsesiz öğrenciler başta olmak üzere, başarılı öğrencilere,
düzenlenecek uygulama esasları ile belirlenecek olan şartlarda karşılıksız
veya karşılıklı burs vermek,
18)
Amaç ve görev konuları ile ilgili olarak her türlü taşınır ve taşınmaz
mallar ile menkul değerleri satın almak, kiralamak, satmak, kiraya vermek,
yapı ve tesisler yapmak ve gelir getirici hukuksal tasarruflarda bulunmak;
gerekli hallerde borçlanmak ve amaçlarını gerçekleştirebilmek için gerekli
her türlü faaliyeti, iş ve işlemi yapmak,
19)
Genel Merkez Yönetim Kurulu kararları ile oluşturulacak komisyonlar ya da
gruplar aracılığı ile amaç ve görev konularında araştırma, inceleme ve
etütler yapmak, öneri ve dilekleri saptamak; araştırma ve geliştirme merkezleri
kurmak; bilgi bankası oluşturmak, gelir getirici projeler hazırlamak ve
uygulamak,
20)
İlk yardım alanında ilmi yayarak, standardizasyonu sağlayarak toplumun
zarar görebilirliğini en aza indirmek amacı ile ilk yardım eğitim hizmetlerini yürütmek,
ilk yardım eğitmenleri yetiştirmek için mensuplarına veya üçüncü şahıslara
eğitimler vermek, her türlü araç-gereçleri ve donanımları sağlamak, gerek
duyduğunda evde bakım ve hasta bakım kursları açmak, bu faaliyetleri
yürütmek üzere ilgili birimleri kurmak ve geliştirmek,
21)
Huzurevleri, aşevleri, öğrenci yurtları, kreşler açmak, işletmek veya işlettirmek,
22)
Gerekli görülen yerlerde gençlik, personel, sağlık ve dinlenme kampları
açmak, işletmek veya işlettirmek,
23)
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile diğer kanunlarda öngörülen hükümler
çerçevesinde hizmet ve çalışmalar yürütmek.
b)
Sosyal yardım ve afet yönetim görevleri;
1)
Öz kaynakları ve Devlet tarafından sağlanan fonlar ile ulusal ve
uluslararası insani yardım programlarını projelendirmek ve uygulamak,
2)
Diğer ulusal derneklere amacına uygun proje bazlı, yapısal ve sosyal yardım
desteğinde bulunmak, bunun için ulusal ve uluslararası kaynaklardan
yararlanmak ve yurtiçinde ve yurtdışında personel görevlendirmek,
3)
Görevleri kapsamında, halkın ihtiyacı olan alanlarda toplum merkezleri
aracılığı ile psiko-sosyal destek hizmetleri yürütmek,
4)
İmkanları ölçüsünde engellilere, muhtaç hastalara ve yoksullara yardım
yapmak, aşevi açmak, yaşlılar ve çocuklar için bakım hizmeti vermek,
5)
Yurtta meydana gelecek her türlü afet ve felaketlerde kapasitesi dahilinde
müdahalede bulunmak, geçici barınma ve geçici beslenme sağlamak, sağlık
hizmetlerinde destek olmak, ulusal afetlerde Kızılay-Kızılhaç Dernekleri
Federasyonu ve ulusal dernekler ile ilişkileri yürütmek ve anılan
Federasyona ve ulusal derneklere gerektiği takdirde yardım çağrısında
bulunmak, Kızılay-Kızılhaç Hareketi kanalıyla veya diğer uluslararası
kuruluşlardan gelecek her türlü ayni ve nakdi yardımları uluslararası ve
ulusal mevzuat çerçevesinde teslim almak, sevk ve idare etmek, yerine
ulaştırmak,
6)
Kızılay-Kızılhaç Dernekleri Federasyonu ve ulusal derneklerden gelecek
yardım çağrıları ile uluslararası yardıma açılan afet durumlarında bu
ülkelere insani yardım malzemesi sevk etmek, uluslararası afet müdahale ve
yardım ekipleri göndermek, gidilen ülkenin ulusal derneği veya Federasyonla
işbirliği içinde afet müdahalesinde bulunmak, Bakanlar Kurulu tarafından
gerekli görülen uluslararası yardım yapılması önerilerini imkanları
ölçüsünde yerine getirmek, aynı çerçevede nakdi yardımlarda bulunmak,
7)
Devletin fon sağladığı durumlarda ulusal ve uluslararası afet
müdahalelerinde bulunmak, insani yardım programlarını oluşturmak ve buna
ilişkin projeleri Devlet adına diğer ulusal dernekler ve kuruluşlar ile
işbirliği yaparak uygulamak,
8)
Doğal, sıhhi, teknolojik ve insan kökenli afetlere uğrayanlara, imkanlar
ölçüsünde zamanında, hızlı ve etkili acil insani yardım ulaştırmak için
gerekli kurumsal hazırlığı yapmak, bu amaçla bölgesel ve yerel afet
müdahale ve lojistik destek sistemini kurmak ve geliştirmek,
9)
Kızılay personeli ve afet gönüllülerini afet müdahalesi için eğitmek,
uluslararası düzeyde afete hazırlık ve afet yönetimi eğitimleri vermek, bu
alanda uluslararası konferanslar ve sempozyumlar düzenleyerek afetler ile
mücadele bilincini geliştirmek,
10)
Afetlerde ve afet dışı durumlarda kullanacağı yardım malzemelerini, afet ve
lojistik ekipmanını, donanımını, teçhizatını, nakil vasıtalarını, araç ve
gereçlerini amacına uygun olarak kullanılmak ve en az on yıl el değiştirmemek
kaydı şartıyla, bedelsiz ithalata ilişkin mevzuatla belirlenmiş usul ve
esaslar çerçevesinde, bedelsiz ithal etmek,
11)
Ülkenin afet riskleri doğrultusunda, uygun yerlerde bölgesel ve yerel afet
müdahale ve lojistik merkezlerini kurmak üzere uygun kamu arazilerini
tespit etmek ve Kızılaya kazandırılmasını sağlamak,
12)
Halkın afetler konusunda bilgilendirilmesine, bilinçlendirilmesine ve
afetlerle baş edebilme kapasitesinin geliştirilmesine destek sağlamak.
c)
Sağlık hizmetleri görevleri;
1)
Gerekli görülen yerlerde her türlü sağlık tesis ve işletmelerini kurmak,
işletmek, işlettirmek veya ortaklıklar kurarak işletmek, işlettirmek,
ambulans ve defin hizmetleri vermek,
2)
Gerekli görüldüğü takdirde, salgın hastalıklar ve halk sağlığını
ilgilendiren diğer konulardaki faaliyetlere katılarak destek olmak.
ç)
Kan hizmetleri görevleri;
1)
Halkın güvenli kan ihtiyacının karşılanabilmesi için “gönüllü kan donör
programını” geliştirmek ve halkın kan verme alışkanlığı edinmesini sağlamak
amacı ile toplumu bilinçlendirme çalışmalarında bulunmak,
2)
Ulusal kan politikasının oluşmasına destek sağlamak ve Sağlık Bakanlığı
nezdinde yapılan çalışmalara katılmak,
3)
Kan hizmetlerinin ve kan ürünlerinin geliştirilmesi, üretilmesi için
gereken birimleri kurmak, geliştirmek ve yaygınlaştırmak,
4)
Kan ve kan ürünlerinin ihtiyaç sahiplerine sağlıklı şekilde ulaştırılması
için gerekli sistemi kurmak, bu konuda kamu, özel sağlık kuruluşları ve
sosyal güvenlik kuruluşları ile sözleşmeler yapmak.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Üyelik ve Üyelik İşlemleri
Üyelik
MADDE 8 – (1) Türk Kızılayına; Kuruluşun ilkelerini ve
değerlerini, amaçlarını, hedeflerini, çalışma ilkelerini benimseyen ve
derneklere girmelerine kanunlarca engel bulunmayan her gerçek ve tüzel kişi
üye olabilir.
Kızılay üyelerinin görevleri
MADDE 9 – (1) Kızılay üyelerinin görevleri şunlardır:
a)
Üyeler, bağlı oldukları şube başkanlıklarına üyelik aidatı öder.
b)
Üyeler öncelikle ve özellikle, üyesi bulundukları şube faaliyetlerine
katılarak Kızılayın manevi kişiliği ile uyarlı gerekli çalışmaları yapar.
c)
Kızılayın amaçları doğrultusunda ve Kızılayın ilkelerine uygun olarak her
türlü tanıtım ve bağış çalışmaları ile diğer çalışmalara katılır.
ç)
Kızılayın ilkelerini, yıllık ve kurumsal programını, genel kurul
kararlarını, iş ve işlemlerini, ulusal ve uluslararası çalışma, plan ve
hizmetlerini, her türlü olanaktan yararlanarak yurttaşlara duyurur.
d)
Görev aldıkları şube organlarının toplantılarına ve çalışmalarına katılır,
kendilerine verilen ödevleri yerine getirir.
e)
Dernekte veya derneğin üstlendiği kamu hizmetlerinde aldıkları görevleri
yerine getirmekle ve görevden ayrılırken hizmetin gerektirdiği devir
işlemlerini eksiksiz yapmakla yükümlüdür ve zorunluluk olmadıkça görevden
çekilemez.
f)
Kızılayın görev alanına giren ülke ve yöre sorunları ile ilgili görüşlerini
Kızılayın yetkili organlarına iletir. Yöresel sorunların çözümü için
Kızılayın programı doğrultusunda yöre halkı ile dayanışma içinde çaba
gösterir.
g)
Çevresinde sevilen, güven duyulan ve etkin olan yardımsever yurttaşların
Kızılaya kazandırılmasına çalışır.
ğ)
Kızılaya gelir sağlanmasına katkı yapar.
h)
Kızılayın düzenlediği ve çağrılı oldukları eğitim çalışmalarına katılır.
Kızılayın vakar ve önemine yakışır basiret ve özen içinde bulunur. Kızılaya
sadakat göstererek Kızılayın maddi
ve manevi kişiliği ile bağdaşmayacak hal ve hareketler ile sözlü veya
yazılı açıklamalardan kaçınır.
ı)
İlgi alanlarına ve mesleklerine uygun oda, sendika, dernek, kooperatif ve
vakıf gibi kurum ve kuruluşlarda çalışmalara katılır. Bu çalışmalar
hakkında yetkili kurulları bilgilendirir.
(2)
Üye aidatı, Genel Merkez Yönetim Kurulunun takvim yılının son toplantısında
gelecek dönem için belirleyeceği tutar üzerinden Aralık ayının son gününe
kadar ödenir.
(3)
Asıl üyeliğe giriş aidatı, Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından
belirlenir ve üyeliğin kabulünde tahsil edilir.
Kızılay üyelerinin hakları
MADDE 10 – (1) Kızılay üyeleri;
a)
Kızılay organlarının teşkili için yapılacak seçimlerde aday olabilir ve
seçilebilir. Ancak, şube genel kurulları dışında aynı organlara, toplam
dokuz yılı geçmemek üzere en fazla üç olağan genel kurul dönemi için
seçilebilir. Süre kısıtlamaları, bu Tüzüğün yürürlük tarihinden sonraki
genel kurulların teşekkülü ile başlar,
b)
Dernek içi seçimlerde oy verir ve seçme hakkını kullanır,
c)
Şube ve Genel Merkez seçimlerinde aday
ve aday adayı olur, aday seçilince ilgili dernek listesine katılır.
Kızılay hizmetlerinde ücret karşılığında çalışan kişiler, Dernek
kurullarında görev alamaz ve Genel Kongreye delege seçilemez. Bu kişiler,
herhangi bir nedenle Kızılaydaki görevlerinden ayrılsalar dahi, aradan üç
yıl geçmedikçe Dernek kurullarında görev alamaz,
ç)
Dernek toplantılarına, çalışmalarına ve üyesi seçildiği birim çalışmalarına
katılırlar, düşüncelerini ve dileklerini bildirir,
d)
Dernek ile ilgili bilgi ister,
e)
Şube yönetim kurulu başkanlığına yazılı olarak ayrılma isteğini bildirmek
şartıyla, Kızılay üyeliğinden ayrılabilir.
Üyelik başvurusu ve yazım
MADDE 11 – (1) Kızılaya üye olmak isteyen kişi, imzalayacağı
üç örnek başvuru belgesi ile işinin veya ikametgahının bulunduğu yerdeki
şube başkanlığına doğrudan başvurur.
(2)
Üye başvuru belgesindeki "Kişisel Bilgiler", "Dernek
Bilgileri" ve diğer başvuru bölümleri, başvuran tarafından eksiksiz
doldurulur. Eksik doldurulmuş belgeler tamamlatılır. Aksi halde başvuru
geçersiz sayılır.
(3)
Üye başvuru belgesindeki bilgiler, üye başvuru defterine numara sırasıyla
kaydedilir. Defterdeki özel bölümler başvuru sahibi ve başvuruyu alan
yetkili tarafından imzalanır. Görevli şube yöneticisi tarafından, başvurunun
alındığını göstermek üzere "başvuru belgesinin" bir sureti
imzalanarak başvurana iade edilir.
(4)
Şube yönetim kurulu, başvuru defterine yazılmış kişilerin durumunu inceler
ve otuz gün içinde karara bağlayarak başvuru sahibine bildirir.
(5)
Şube yönetim kurulları, Derneğe üye kabulünde, ilgili kanunlar ve bu Tüzük açısından
sakıncalı görülmeyen üyelerden, üç örnek olarak alınan başvuru belgelerinin
bir suretini başvuran üye adayına, bir suretini Kızılay Genel Merkez Üye
Yazım Bürosuna verir, diğer suretini ise şubede muhafaza eder.
(6)
Şube yönetim kurulu, üyelikle ilgili dosyaları ve defterleri o şubedeki
üyelere açık tutar.
Üyelik adayı
MADDE 12 – (1) Kızılaya üye olmak için başvuran kişinin aday
üyeliğinin başlama tarihi, başvuru tarihidir.
(2)
Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna gelen üye başvuru belgelerinin yazımı, en
geç on gün içinde tamamlanarak tanzim edilen çizelgeler şubelere
gönderilir. Bu çizelgeler şube tarafından üyelerin incelemesine açık
tutulur.
(3)
Üyelik adaylığı süresi otuz gündür. Bu süre içinde üye adayı, şube yönetim
kurulunca düzenlenen eğitim çalışmalarına katılır. Eğitim çalışmalarının
programı ve içeriği Genel Merkez Eğitim Bürosunca hazırlanır.
(4)
Şube yönetim kurulu; üye adaylarına,
öncelikle kayıtlı bulundukları il veya ilçe düzeyinde Kızılay ile ilgili
görev verebilir.
(5)
Üyelik ile ilgili inceleme süresi içinde, üyelerin yapacağı itirazlar şube
yönetim kurulunca değerlendirilir.
(6)
Şube yönetim kurulu, varsa itirazları on beş gün içinde karara bağlar,
karar defterine işler ve durumu Kızılay Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna
bildirir. Genel Merkez Üye Yazım Bürosu kayıtları esastır.
(7)
Üyeliğe geçişleri uygun bulunmayanlara, şube yönetim kurullarınca
bildirimde bulunulur.
(8)
Üye adayları, asıl üyelerin yükümlülüğünü taşır. Ancak, üyelikten doğan
seçme ve seçilme hakkını kullanamaz. Derneğin üye kütüğüne yazılamaz.
Yurtdışındaki yurttaşların
üyelik başvurusu
MADDE 13 – (1) Yurtdışındaki yurttaşlar, üyelik başvurularını
üye olmak istedikleri şubeyi de belirtir bir yazı ile Dernek Genel Merkez
Üye Yazım Bürosuna yapar. Yazıda, yurtdışında sürekli oturdukları yerin
açık adresi ile varsa Türkiye'de iken sürekli oturdukları veya geçici
ikamet ettikleri yerin açık adresi belirtilir ve nüfus hüviyet cüzdanının
onaylı örneği yazıya eklenir.
(2)
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu, başvuru yazısını iki hafta içinde belirlenen
şube başkanlığına gönderir. Gerekli inceleme ve işlemler, ilgili şube
başkanlığınca yerine getirilir.
Üyeliğe itiraz
MADDE 14 – (1) Şube yönetim kurulu, başvuru defterine
yazılmış kişilerin isim listesini şube merkezinde askıya çıkarır. Bu
listeler on beş gün süreyle askıda kalır.
(2)
Üyeler, askı süresi içinde şube yönetim kurullarına başvurularla ilgili
itirazlarda bulunabilir. Şube yönetim kurulları bu itirazları on beş gün
içinde inceleyerek karara bağlar ve ilgililere duyurur.
(3)
Şube yönetim kurullarınca, başvuru defterine yazılmış kişilerin durumunun
incelenip karara bağlanmasını müteakip, Kızılay üyeliğine alınmalarında
ilgili kanunlar ve bu Tüzük açısından sakınca bulunanlara, en geç on beş
gün içinde şube yönetim kurulunun gerekçeli kararıyla birlikte bildirimde
bulunulur.
(4)
İlgili, bu bildirime karşı, şube yönetim kurullarına on gün içinde itiraz
edebilir. İtiraz şube başkanlığı aracılığı ile yapılmışsa, şube yönetim kurullarının gerekçeli
kararı da eklenerek, dosya, Genel Merkez Yönetim Kuruluna on gün içinde
gönderilir.
(5)
İtiraz doğrudan Genel Merkez Yönetim Kuruluna yapılmış ise, Genel Merkez
Yönetim Kurulu, şube yönetim kurullarının gerekçeli kararını on gün içinde
ister ve şube yönetim kurulu dosyayı on gün içinde Genel Merkez Yönetim
Kuruluna gönderir.
(6)
Genel Merkez Yönetim Kurulu otuz gün içinde konuyu karara bağlar ve
yapılacak işlem belirtilmek suretiyle dosyayı şube yönetim kuruluna iade
eder.
(7)
Şube yönetim kurulu, kararın şubeye
ulaştığı tarihten itibaren durumu yedi gün içinde ilgiliye bildirir.
Başvuru belgeleri iptal edilip dosyasına konulur. Başvuru defterinin özel
bölümüne gerekli bilgiler işlenir. Genel Merkez Yönetim Kurulu kararına
karşı Genel Merkez Genel Kuruluna itiraz edilebilir. Genel Merkez Genel
Kurulunca verilen kararlar kesindir.
Genel Merkez Yönetim Kurulu
kararı ile üyelik
MADDE 15 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu;
a)
TBMM üyeliği, kamu kurum ve kuruluşlarında müsteşarlık, valilik, genel
müdürlük, başkanlık, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel
meclisi üyeliği yapmış ve yapmakta olanlardan, Kızılaya her yıl Genel
Merkez Yönetim Kurulunca belirlenen örnek şubenin bir önceki yıllık cirosu miktarında
bağışta bulunanların,
b)
Mevzuatlarındaki kısıtlamalar nedeniyle Kızılaya üye yazılamamış olanlardan
kısıtlamaları sona erenlerin,
c)
Genel Başkan tarafından önerilen gerçek ve tüzel kişilerin,
ç)
Kızılayın yararı açısından gerekli görülenlerin,
izinleri
dahilinde doğrudan asıl üyeliğe yazılmasına karar verebilir.
(2)
Genel Merkez Yönetim Kurulu, bu yetkisini gerekli görürse ilgili şube
yönetim kurulları önerisine göre ya da doğrudan kullanır. Bu durumda Genel
Merkez Üye Yazım Bürosunca hazırlanacak başvuru belgelerinin bir sureti
ilgili şube başkanlığına gönderilir.
Asıl ve onursal üyelik
MADDE 16 – (1) Türkiye Kızılay Derneğinin iki çeşit üyeliği
vardır. Bunlar asıl üyelik ve onursal üyeliktir.
(2)
Asıl üye, üyelik adaylığı sona erdirilerek asıl üyeliğe geçişine şube
yönetim kurullarınca karar verilenler ile Genel Merkez Yönetim Kurulunca
doğrudan üyeliğe kabul edilenlerdir.
(3)
Onursal üye, karşılıksız olarak Kızılaya hizmet eden, maddi ve manevi yarar
sağlayan gerçek veya tüzel kişilere verilen üyeliktir. Diyanet İşleri
Başkanı, Yükseköğretim Kurulu Başkanı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Başkanı, Türkiye Barolar Birliği Başkanı, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları
Konfederasyonu Genel Başkanı, Türk-İş Konfederasyonu Genel Başkanı, Hak-İş
Konfederasyonu Genel Başkanı, DİSK Genel Başkanı, Türkiye İşveren Sendikaları
Konfederasyonu Genel Başkanı, Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı,
Türkiye Muhtarlar Federasyon Başkanı Kızılayın onursal üyeleridir. Genel
Kurula katılabilirler, söz alabilirler ancak seçme ve seçilme hakları
yoktur. Asıl ve onursal üyelik veriliş kriterleri Madalya Yönergesinde
düzenlenir.
Üye yazımları ve bilgilerin
genel merkezde toplanması
MADDE 17 – (1) Bu Tüzükte belirlenen kurallara uyularak
yapılan aday üye ve asıl üye yazımları, Genel Merkez Üye Yazım Bürosunca
ayrı ayrı, bilgisayar ortamına aktarılarak genel merkezde toplanır.
(2)
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu, asıl üye genel kütüğünü oluşturur ve ilgili
makamlara gerekli bilgileri, kayıtları ve belgeleri ulaştırır.
(3)
Genel Merkez Üye Yazım Bürosunca tutulan Kızılay Derneği üye kütüğünün
şube başkanlığına gönderilen nüshası
gerektiğinde üye kayıt defteri olarak işlem görür. Genel Merkez kayıtları
esastır.
(4)
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu, her üç ayda bir, asıl üyeliği
gerçekleşenlerin çizelgesini, kesinleşme tarihlerini de belirterek, ilgili
şubelere bildirir.
(5)
Asıl üyeler, Genel Merkez Üye Yazım Bürosunca, Dernek üye genel kütüğüne
yazılır, ayrıca şubenin üye kütüğüne de kaydedilir.
Üyelikte yer şartı
MADDE 18 – (1) Birden çok şubede üye olunamaz. Üyeler, yazılı
oldukları şubenin genel kurulunda seçme seçilme haklarını kullanabilir ve
kayıtlı oldukları şubeden Genel Merkez Genel Kuruluna delege seçilebilir.
Üyenin yer değiştirmesi
MADDE 19 – (1) Sürekli oturduğu yeri veya işini nakleden
üyeler taşındığı yerin adresini, kayıtlı olduğu şube başkanlığına bildirir.
Şube başkanlığı, yazılı bildirim üzerine üye kaydının, üyenin gittiği yerin
şube başkanlığına aktarılmasını ve Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna
bildirilmesini sağlamakla görevlidir.
Kimlik belgesi
MADDE 20 – (1) Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nca düzenlenen
Kızılay kimlik belgeleri; Genel Merkez veya ilgili şube başkanlığı
aracılığı ile üyelere teslim edilir. Üyeler her türlü işlemlerinde Kızılay
kimlik belgesini ibraz ile zorunludur. Kurullara aday olanların,
yenilenmiş, geçerli Kızılay kimlik belgesini göstermeleri zorunludur.
Ad silme
MADDE 21 – (1) Bir üyenin disiplin suçları dışında, başvurma
belgesinde yanlış bilgi verdiği, üyeliğe yazımı sırasında, ilgili
kanunların ve bu Tüzüğün öngördüğü nitelikleri taşımadığı ya da bu
niteliklerini sonradan yitirdiği anlaşılırsa; şube başkanlığı durumu Genel
Başkanlığa bildirir.
(2)
Genel Başkanlık, üyeden yazılı olarak bilgi ister. Bu yazı on beş gün
içinde, yanıtlanmazsa ya da verilen yanıt geçerli ve yeterli görülmezse
Genel Merkez Yönetim Kurulu o üyenin adını silmeye karar verir, durumu on
beş gün içinde ilgiliye, şubesine ve Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna
bildirir.
(3)
İlgili, ad silme kararının kendisine bildirilmesinden başlayarak on beş gün
içinde, Genel Merkez Yönetim Kuruluna itiraz edebilir. Genel Merkez Yönetim
Kurulunca verilen karara karşı da Genel Merkez Genel Kuruluna itiraz
edilebilir.
(4)
Ad silme kararı kesinleşince, durum Genel Merkez Yönetim Kurulunca ilgili
şube başkanlıklarına, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'na bildirilir ve
ilgiliye duyurulur.
(5)
Yargı organlarının kararlarına uyularak adı silinenler için de Genel Merkez
Yönetim Kurulu aynı işlemi yapar.
Ayrılma
MADDE 22 – (1) Kızılay üyeliğinden ayrılmak istediklerini
yazılı olarak bildiren üyelerin adları, imzalarının kendilerine ait olduğu
saptandıktan sonra, bağlı bulundukları şube yönetim kurulu tarafından,
Genel Merkezce tutulan Kızılay Derneği üye kütüğü ile irtibatlandırılmak
üzere Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna bildirilir. Durum, Genel Merkez Üye
Yazım Bürosu tarafından ilgiliye ve
şube başkanlığına bildirilir.
Üyeliğin sona ermesi
MADDE 23 – (1) Bu Tüzüğe aykırı harekette bulunanların,
Kızılayın saygınlığını zedeleyenlerin, Kızılayın temel ilkeleri ile
amaçlarına ve etik kurallara aykırı hareket edenlerin, Kızılayın yetkili organlarından yetki
almaksızın Kızılayı yükümlülük ve borç altına sokanların üyelikleri, haklarında
düzenlenecek olan tespit raporuna dayanılarak, Genel Merkez Yönetim
Kurulunca sona erdirilir.
(2)
Üst üste üç yıl, yıllık aidat yükümlülüğünü yapılan uyarılara rağmen yerine
getirmeyenlerin üyeliği, Genel Merkez Yönetim Kurulunca sona erdirilebilir.
Genel Merkez Yönetim Kurulunca
üyeliğin sona erdirilmesine ilişkin karar alınmışsa, durum şubeye ve Genel
Merkez Üye Yazım Bürosu’na bildirilir ve kayıtlar karşılıklı olarak
düzeltilir.
(3)
Üyelik, mevzuatta aranan üyelik niteliklerinin kaybedilmesi sonucunda şube
yönetim kurulunun önerisi ve Genel Merkez Yönetim Kurulu kararıyla sona erer.
(4)
5253 sayılı Dernekler Kanununda sayılan fiiller ve suçlar ile 5237 sayılı
Türk Ceza Kanununda sayılan suçlardan iki yıl veya daha fazla süreli olarak
hüküm giyenler ile yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenlerin, rejim aleyhine
suç işlediği sabit olanların, açılacak soruşturma sonucunda adli yargı
tarafından haklarında kesinleşmiş hüküm verilenlerin üyelikleri affa
uğrasalar bile kendiliğinden düşer.
(5) Gerçek kişilerde ölüm, hacir altına
alınma, fiil ehliyetinin kaybedilmesi, tüzel kişilerde ise tüzel kişiliğin
tasfiyesi, iflası veya konkordato halinde üyelik sona erer.
Üye yazımında Tüzüğe aykırı
davrananlar
MADDE 24 – (1) Üye yazımlarında, başkası adına üye başvuru
belgesi düzenleyenler, başkasının imzasını taklit edenler, gerçek dışı
beyanda bulunanlar, sahte belge düzenleyenler, üyelerin kayıtlarını usulsüz
olarak silenler, üyeleri kendi istekleri dışında ayrılmış gösterenler,
uygulama esaslarına aykırı davrananlar hakkında ivedi olarak disiplin
kovuşturması yapılır.
(2)Yukarıda
yazılan suçları işlediği disiplin kovuşturması sonucu saptanan üyeler ve
personel hakkında, disiplin cezalarının uygulanması yanında, Cumhuriyet
savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Üye yazım usulü
MADDE 25 – (1) Üyelik için başvurma, itiraz ve üye yazım
kuralları, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nun kuruluşu, işleyişi, kadroları
ve çalışma yöntemleri, Kızılay üyeliği
kimlik belgesinin biçimi, kimlik belgesinin hangi tarihlerde nasıl
yenileneceği ve üyelikle ilgili işlemlerin nasıl yürütüleceği uygulama
esasları ile düzenlenir.
(2)
Üye başvuru belgesi ve üye başvuru defteri, Genel Merkez Üye Yazım
Bürosunca bastırılıp uygulama esaslarında belirlenen kurallara uygun
olarak, şube başkanlıklarına dağıtılır. Şube başkanlığı başvuru defterinde,
şubenin adını, defterin sayfa sayısını, kaç başvuruya yeteceğini, hangi
tarihte kullanılmaya başlanacağını
kayıt altına alır.
Delege seçme ve seçilme
MADDE 26 – (1) Türkiye Kızılay Derneği genel kurullar
delegelikleri aşağıdaki gibidir:
a)
Şube genel kurul delegeleri; ilgili şubeye, giriş ve yıllık aidatlarını
zamanında ödemiş, seçme ve seçilme hakkını kazanmış olan üyelerdir.
b)
Genel Merkez Genel Kurul delegeleri;
1)
Genel Merkez Genel Kurulunun yapıldığı tarihteki Genel Başkan, Genel Merkez
Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu üyeleri, şube başkanları şubelerce
seçilmiş Genel Merkez Genel Kurul delegeleri son genel kurul için seçilmiş
delegelerdir,
2)
Üyeliği devam eden genel başkanlar,
ömür boyu olmak üzere Genel Merkez Genel Kurulunun seçme seçilme hakkına
sahip doğal delegeleridir,
3)
Genel Merkez Genel Kuruluna delege seçiminde, şube başkanları dışında, Genel Merkeze
delege gönderen şubelerin bir önceki yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla
Genel Merkezden aldığı borç ve yardımlar hariç, şubenin kendi gelirleri ile
gerçekleşen bütçesinin toplam büyüklüğüne göre, gerçekleşmiş bütçesi;
20.000.-Türk Lirası (TL)’na kadar olan şubeler bir delege, 20.000.-TL ile
200.000.- TL arası olan şubeler iki delege, 200.001.-TL ile 5.000.000.-TL
arası olan şubeler üç delege, 5.000.001. –TL’den büyük olan şubeler ise
5.000.001. – TL’den sonraki her bir 10.000.000.- TL için bir delege daha
Genel Merkez Genel Kuruluna gönderirler.
c)
Genel Merkez Genel kurullarının olağanüstü toplantılarının delegeleri, son Genel Merkez Genel
Kurulunda oy kullanma hakkına sahip olan delegelerdir.
(2)
Üyeler, şube genel kurulunda, şube yönetim kurulu üyelerini ve Genel Merkez
Genel Kurulu delegelerini seçme ve
şube yönetim kurulu üyesi ve Genel Merkez Genel Kurulu delegesi seçilme
hakkına sahiptir. Üyeler en fazla üç dönem şube yönetim kuruluna
seçilebilir.
(3)
Genel Merkez Genel Kurulu doğal delegesi olan şube başkanlarının mazereti
halinde, yetkilendireceği şube yönetim kurulu üyesi, başkan vekilidir.
Diğer delegeler yedekleri ile seçilir.
(4)
Onursal üyeler, Genel Merkez Genel Kuruluna katılır ve söz alabilir, ancak
organlarda görev alamaz, seçme ve seçilme hakkına sahip değildir.
(5)
Asıl üyeler, en fazla üç kez Genel Merkez Genel Kurulu delegesi
seçilebilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kurumsal
Yapı ve Kurumsal Yapı Birimleri
Kurumsal yapı
MADDE 27 – (1) Kızılayın kurumsal yapısı; bu Tüzük ile görev
ve yetkileri belirlenen, Kızılayın amaç ve hizmet konuları doğrultusunda
özerk olarak işleyişini yürüten birimlerden oluşur. Türkiye Kızılay Derneğinin
kurumsal yapısı; temsilcilik, şube ve Genel Merkezden, Genel Merkez
teşkilatı ise teftiş kurulu ve genel müdürlükten oluşur. Genel Merkez ve
şubelerin organları ile zorunlu organların dışındaki organlar 29 uncu
maddede gösterilmiştir.
Hukuksal durum
MADDE 28 – (1) Şubeler ve bağlı temsilcilikler, ilgili
kanunlar ve bu Tüzük hükümleri gereğince Kızılaya bağlı, hak ve varlığı
Kızılay bünyesine dahil, yetkili kılındığı çalışma alanı içerisinde
Kızılayın amaç ve hizmet konuları doğrultusunda, organlarının kararları
çerçevesinde çalışmalarda bulunmakla görevli, Genel Merkez ile ilişkileri
ve karar yetkileri Şubeler Yönergesi hükümleri uyarınca belirlenmiş alt
birimlerdir.
(2)
Bu Tüzüğün şubeler ve bağlı temsilciliklerle ilgili uygulama esasları,
Genel Merkez Yönetim Kurulunca düzenlenir ve mevzuata uygun olarak
yürürlüğe girer.
Organlar ve birimler
MADDE 29 – (1) Kızılayın kurumsal yapı birimleri ve organları
aşağıda gösterilmiştir.
a)
Temsilcilik.
b)
Şube;
1)
Şube Genel Kurulu,
2)
Şube Yönetim Kurulu,
3)
Şube Denetçisi.
c)
Genel Merkez;
1)
Genel Merkez Genel Kurulu,
2)
Genel Merkez Yönetim Kurulu,
3)
Genel Merkez Denetim Kurulu.
ç)
Genel Merkez İhtiyari organları.
(2)
Kızılay Konseyi, Yüksek Disiplin Kurulu ve benzeri ihtiyari organlar Genel
Merkez Genel Kurulu kararı ile oluşturulabilir.
Temsilcilik
MADDE 30 – (1) Temsilcilik, Kızılay faaliyetlerinin
yürütülebilmesi için tüzel kişiliği ve bünyesinde organları bulunmayan,
kurulduğu yerdeki en yakın şubeye bağlı olarak çalışan, Kızılayın en alt
birimidir.
(2)
Temsilcilik, en az üç gönüllü kişinin girişimi ve şube yönetim kurulunun
teklifi, Genel Merkez Yönetim
Kurulunun onayı ile açılır.
(3)
Temsilcilik, şube için gerekli sayıya ulaşmak amacıyla Kızılayın görev ve
ufkuna uygun çalışmalar yapar ve yapmış olduğu çalışmaları üçer aylık
periyotlar halinde bağlı bulunduğu şubeye rapor eder.
(4)
Yeterli üyeye ve faaliyete ulaşan temsilcilikler, şube olmak için genel
merkeze müracaat eder ve Yönetim Kurulunun onayı ile kurulur.
(5)
5253 sayılı Dernekler Kanununa aykırı eylemler yaptığı tespit edilen,
temsilcilik faaliyetlerini yürütemeyen, yerel kaynakları harekete
geçiremeyen, Genel Merkez emirlerini yerine getiremeyen temsilcilikler,
Genel Merkez Yönetim Kurulunun kararı ile kapatılır ve her türlü varlığı
bağlı olduğu şubeye devredilir.
Şubelerin kuruluşu
MADDE 31 – (1) Kızılayın şubeleri, il, ilçe, belde
merkezlerinde, Kızılay faaliyetleri
açısından önemli olan yerlerde ve kurumlarda, en az elli gönüllü
kişinin ortak girişimi ve Genel Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile kurulur
ve faaliyete başlar. Şube kimliği, evrakların mülki amirliğe verilmesi ile
kazanılır.
(2)
Şube açmaya yetkili kılınan kurucular tarafından imzalanmış iki adet
kuruluş bildirimi, kurucularının nüfus kayıt örneği, şube açılması için
kurucularının yetkili kılındıklarını gösterir Genel Merkez Yönetim Kurulunca
verilmiş yetki belgesi, geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve
tebligatı almaya yetkili kişilerin adı, soyadı, yerleşim yeri ve imzalarını
içeren liste ile Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğünden iki örnek, şubenin kurulacağı
yerdeki mülki idare amirliğine verilir.
(3) Şube kurucularının, iş ve meslek ile
sosyal ve kültürel alanlarda bilgili ve deneyimli, karşılıksız hizmet ve
yardımlaşma anlayışına sahip, iyi tanınan ve Kızılayın amaç ve temel
ilkelerine bağlı kişilerden oluşmasına özen gösterilir. 23 üncü maddenin
dördüncü fıkrasında belirtilen fiillerden haklarında soruşturma veya kovuşturma
açılanların üyeliği mahkumiyet halinde düşer.
(4) İlk olağan şube genel kuruluna kadar,
Genel Merkez Yönetim Kurulunun yetkilendirdiği şube başkanı, başkan
yardımcısı ve üç üyeden oluşan toplam beş girişimci şube kurucular kurulu
olarak şubeyi yönetir.
(5)
İlk olağan şube genel kurulu, şube kuruluş bildirimi ve eklerinin
incelenmesine ilişkin sonucun, mülki amirliklerce kuruculara
bildirilmesinden itibaren en geç üç ay içinde yapılır.
(6)
Kızılay şube organlarının çalışma esasları, iş ve işlemleri uygulama
esasları ile düzenlenir.
(7)
Açılmasına karar verilen şubeler Kızılay mevzuatına tabi olup, Genel Merkez
Genel Kuruluna katılım esasları Genel Merkez Yönetim Kurulunca belirlenir
ve genel kurulları bu Tüzükte belirlenen esas ve usullere göre yapılır.
Şubelerin organları
MADDE 32 – (1) Şubelerin organları, şube genel kurulu ve şube
yönetim kurulu ile denetçiden oluşur.
Şube genel kurulu
MADDE 33 – (1) Şube genel kurulu, şubenin yetkili karar
organı olup, şubede kayıtlı ve bu
Tüzüğün ilgili maddelerinde belirtilen niteliklere sahip üyelerden oluşur.
(2)
Tüzükte belirtilen zamanlarda aidatlarını ödemiş en az elli kayıtlı üyesi
bulunan şubeler, şube genel kurulunu
toplayabilir.
(3)
Şube yönetim kurulu, şube genel kurulunun gününü, saatini, gündemini,
yerini ve ilan edilecek yol ve yöntemleri, çoğunluk sağlanamaz ise ikinci
toplantının yapılacağı günü, saati, gündemi, yeri belirler ve en az on beş
gün önceden bir mahalli gazetede ilan eder.
(4)
Gerekli hallerde olağanüstü toplantı yapılabilir. Olağanüstü toplantı
usulleri, Olağanüstü Genel Merkez Genel Kurul toplantı usullerine göre
yapılır.
(5)
Birinci toplantıda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantıda
çoğunluk aranmaz. Ancak ikinci toplantı şube yönetim kurulu üye sayısının
en az iki katı üye ve denetçinin katılımıyla yapılır. Birinci toplantı ile
ikinci toplantı arasındaki süre bir haftadan az, iki aydan fazla olamaz.
(6)
Şube genel kurulu, üç yılda bir olmak üzere şubat ayında şube yönetim
kurulu çağrısı ile olağan olarak toplanır. Genel Merkez Yönetim Kurulu
üyeleri gerekli hallerde Genel Kurula başkanlık edebilir.
(7)
Şube yönetim kurulu, şube genel kurulu toplantısını şubat
ayının bitiminden onbeş gün öncesine kadar olağan toplantı tarihini
belirleyerek üyelere bildirmez ise, Genel Merkez Yönetim Kurulu, ilgili
şube genel kurulunu resen olağan toplantıya çağırır ve Mart ayı sonuna
kadar toplantının bu Tüzüğe uygun yapılmasını sağlar.
(8)
Şube genel kurulunun görev ve
yetkileri şunlardır:
a)
Şube genel kurulu, belirlediği hedefler doğrultusunda oluşturulan şube
eylem planıyla ilgili değerlendirmeleri yapar, karar alır ve şube eylem
planlarını onaylar.
b)
Şubenin geçen dönemine ilişkin çalışma raporunu, bilanço, gelir-gider ve
kesin hesap çizelgeleri ile gelecek çalışma dönemi çalışma programını ve
bütçe tasarısını görüşür ve karara bağlayarak şube yönetim kurulunu ibra
eder.
c)
Şubenin geçen dönemine ilişkin olarak onayladığı çalışma raporunu, bilanço,
gelir-gider ve kesin hesap çizelgeleri ile gelecek çalışma dönemi çalışma
programını ve bütçelerini Genel Merkeze tutanakları ile birlikte gönderir.
ç)
Şube başkanı, şube yönetim kurulu ve aynı sayıdaki şube yönetim kurulu
yedekleri, şube denetçisi ile yedeği tek liste ile üç yıllık dönem için
seçilir. Adaylar ayrı ayrı sıralanır. Şube başkanı, yönetim kurulu üyeleri
ve denetçi en fazla üç olağan dönem için aday olup seçilir.
d)
Genel Merkez Genel Kuruluna katılacak delegeler ile yedeklerini seçer.
Şube başkanı
MADDE 34 – (1) Şube
başkanı, şube yönetim kurulu ile birlikte şube genel kurulunca gizli
oyla seçilir. Şubenin bulunduğu yerde Derneği temsil eder. Şube yönetim
kuruluna başkanlık eder. Görev bölgesinde afet anında acil yardım ve afet
sonrası planlama ve koordinasyonlarda Kızılayın temsilinde etkin ve belirleyici
rol üstlenir.
(2)
Şube başkanı, şube yönetim kurulunun, şube çevresindeki, şube düzeyinde
kurulmuş çalışma gruplarının, temsilciliklerin, bu Tüzükte belirlenen ve
Genel Başkan ile Genel Merkez organlarınca öngörülen görevleri başarıyla
yerine getirmelerini, uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar. Bunun için bu
Tüzük ve uygulama esasları kuralları içinde gerekli girişimlerde bulunur.
(3)
Şube başkanı, Dernek çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak amacıyla
şube çevresindeki tüm kurum ve kuruluşlarla ilgili mevzuat kapsamında
sürekli ilişki içinde olur.
Şube yönetim kurulu
MADDE 35 – (1) Şube genel kurullarınca üç yıllık süre için
gizli oyla seçilen şube başkanı dahil; üye sayısı binden az ve bir önceki
yıl gerçekleşen bütçesi 200.000.TL’den az olan şubelerin yönetim kurulları
beş üyeden, bir önceki yıl gerçekleşen bütçesi 200.000.-TL’nin üzerinde
olan şubelerin yönetim kurulları kayıtlı üye sayısına bakılmaksızın yedi
üyeden oluşur. Şube yönetim kurullarının üye sayıları ile bütçe rakamları,
Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından artırılabilir ve eksiltilebilir.
(2)
Şube genel kurulu toplantısının ilk oturumunda, genel görüşmeler ile şube
geçmiş dönem çalışmalarının ibrası hakkında karar alınır.
(3)
Şube genel kurulunun ikinci oturumunda şube başkanı ve yönetim kurulu ve
aynı sayıda yedekleri ile yeter sayıda Genel Merkez Genel Kurul delegesi ve
yedekleri seçilir.
(4)
Şube başkanlığına, üye sayısının 1/5’inin, divan başkanına bizzat vereceği
yazılı önergesi ile aday olunur.
(5)
Şube genel kurulu çalışmalarının tamamlanmasından sonra, şube başkanı
yönetim kurulunu en geç üç gün içerisinde toplar. Görev dağılımı için gizli
oyla seçim yapılır. Şube başkanı görev süresi içinde gerek görülen hallerde
görev dağılımını yenileyebilir.
(6)
Şube yönetim kurulunun beş kişiden oluştuğu hallerde başkan vekili,
sekreter, muhasip ve veznedar üye seçimi yapılır. Şube yönetim kurulunun
yedi kişiden oluştuğu hallerde başkan vekili, sekreter, sekreter
yardımcısı, muhasip, veznedar üye ile yönetim kurulunun diğer üyelikleri
için gizli oyla seçim yapılır.
(7)
Şube genel kurulu, toplantı, seçim ve görev dağılımı tutanaklarını Genel
Merkez Yönetim Kuruluna gönderir.
(8)
Şube başkanı, istifa ya da herhangi bir nedenle boşalan şube yönetim kurulu
üyeliklerine en çok oy alan yedek üyeleri, sırasıyla yazılı olarak davet
eder. Davetin alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde cevap
vermeyenlerin şube yönetim kurulu üyelik hakları sona erer. Yedek üyeler
yerlerini aldıkları asıl üyelerin sürelerini doldurur ve seçimli şube genel
kurulunun yapıldığı güne kadar şube yönetim kurulu üyelik hak ve sıfatlarını
korur.
(9)
Şube yönetim kurulları, en az iki haftada bir, şube başkanı ya da başkan
yardımcısının başkanlığında toplanır.
(10)
Şube yönetim kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Karar
yeter sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğudur.
(11)
Şube yönetim kurulu başkanı istifa ederse, yönetim kurulu kendi içerisinde
şube başkanını seçer ve seçilen başkan ilk olağan genel kurula kadar görev
yapar.
(12)
Şube yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebi ile yedekler de dahil üye
tam sayısının yarısının altına düşerse, şube genel kurulu, kalan yönetim
kurulu üyeleri tarafından bir ay içinde olağanüstü toplantıya çağrılır.
(13)
Genel Merkeze karşı mali ve hukuki yükümlülüklerini süresi içinde yerine
getirmeyen veya bu yükümlülüğünden kaçınmak için mevzuata karşı hile ve
benzeri yöntemlere tevessül eden şube yönetimleri, Genel Merkez Yönetim
Kurulunca görevden alınır ve kayıtlı veya kaydedilecek üyelerle geçici kurul oluşturulur. Geçici kurul
oluşturulma imkanı bulunmadığı durumda ise şube, bu Tüzük hükümlerine göre
yeniden açılabilecek hale gelinceye kadar Genel Merkez Yönetim Kurulu
kararı ile kapatılır. Kapatılan şubelerin bütün para, mal ve eşyası Genel
Merkeze intikal eder.
(14)
Şubeler, ulusal veya uluslararası faaliyet ve projelerde Genel Merkez
Yönetim Kurulunun tebliğ edeceği görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Uluslararası faaliyetler ve ilişkiler Genel Merkezin iznine tabidir.
(15)
Şubelerin afet, tıp merkezi dahil sağlık, kan, sosyal hizmetler, inşaat ve
benzeri bütün alanlarda üretecekleri projeler için Genel Merkezden yardım
talep edebilmeleri için, projeler ile ilgili bir teknik heyet fizibilite
raporunun hazırlanmış olması ve proje bütçesinin en az %75’inin kendi öz
kaynaklarında ayni veya nakdi olarak hazır olması, ve/veya proje
karşılığının yöresinden ayni ve nakdi yazılı bağış taahhüdü olarak alınmış
olması ve yıllık bütçesinde yer alması gerekmektedir.
(16)
Şube yönetim kurulu, şube borçlarından sorumludur.
(17)
Şube yönetim kurulu üyeleri ihmal, kusur veya kasıtlı işlem ve eylem
neticesinde şubenin uğrayacağı zarar ve ziyandan kişisel olarak
sorumludurlar.
(18)
Şube yönetim kurulu, şube genel kuruluna ve Genel Merkeze karşı sorumludur.
(19)
Şube yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a)
Kızılayın amaçları doğrultusunda faaliyet göstermek, ilkelerini yaymak,
Kızılayın tanıtımını sağlamak, toplum katında saygınlığını korumak ve
yükseltmek.
b)
Hazırladığı şube eylem planını, geçen dönem çalışma raporu ve bilanço,
gelir-gider çizelgesi, kesin hesaplar ile gelecek çalışma dönemi bütçe
tasarısını kabul etmek ve şube genel kurulunun onayına sunmak.
c)
Bütün faaliyetlerini bu Tüzük ve uygulama esasları çerçevesinde yürütmek ve
yönetmek.
ç)
Şube genel kurulu tarafından onaylanan eylem planının şube yönetim kurulu
üyeleri, şube üyeleri ve gönüllülerce uygulanmasını ve uygulamanın
değerlendirilmesini sağlamak, şubenin dönemsel amaç ve hedeflerini gerçekleştirerek,
Kızılayın genel amaç ve hedeflerine ulaşmasını desteklemek ve katkıda
bulunmak.
d)
Şubeye gönüllü kazanımı ve eğitimi için, Gönüllülük Yönergesi çerçevesinde
planlama yapılmasını ve hayata geçirilmesini sağlamak.
e)
Şubeye bağlı hizmet birimlerini yönetmek.
f)
Kızılayın faaliyet alanına giren konularda gönüllüleri eğitmek ve organize
etmek.
g)
Şube gönüllü ve üye sayısının artırılmasına çalışmak.
ğ)
Her ayın bütçe gerçekleşme raporlarını bir sonraki ay içinde, çalışma
raporlarını ise üç aylık raporlar halinde Genel Merkeze sunmak.
h)
Görev bölgesi sınırları içinde ya da dışında Genel Merkez tarafından
yürütülen faaliyetlere Genel Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile katılmak.
ı)
Kızılayın bütün taşınır ve taşınmaz mallarını ve ayni ve nakdi değerlerini
ilgili mevzuat kapsamında basiret ve özen içerisinde korumak ve yönetmek.
i)
Sorumluluk alanında toplumun gücünü harekete geçirerek faaliyetler için
yeterli yerel kaynakların kullanılmasını sağlamak, bağış toplama
faaliyetlerinin gelişmesi için gerekli çalışmaları yapmak.
j)
Kızılayın bütün kıymetli evrak ve makbuzlarıyla defter ve kayıtlarını,
demirbaş eşyasını iyi durumda tutmak, kullanmak ve korumak.
k)
Şube genel kurulunu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırmak ve toplantının
gündemini belirlemek.
l)
Şubelerde ihtiyaç olan kadroları belirlemek ve Genel Merkez Yönetim Kurulu
kararı ile bu ihtiyacın giderilmesine çalışmak.
m)
Genel Merkezce onaylanmış bütçe ve kadroya uygun olarak personel özlük
haklarını Şubeler Yönergesi ile hükme bağlanan esaslar çerçevesinde
belirlemek.
n)
Şube genel kurulu tarafından onaylanan toplantı tutanak özeti ve seçim
tutanakları, geçen dönem çalışma raporu, bilanço, gelir-gider ve kesin
hesap çizelgeleri ile onay için gelecek dönem bütçe tasarısını on beş gün
içinde Genel Merkeze göndermek.
o)
Kızılaya maddi ve manevi yarar sağlayan, şubenin gelişmesine katkıda
bulunan kişi ve kuruluşlara onursal üyelik, madalya ve takdirname
verilmesini Genel Merkeze teklif etmek.
ö)
Şube üye aidatlarının süresinde ve tam olarak ödenmesini sağlamak,
ödemeyenler hakkında bu Tüzük hükümlerine göre en geç bir ay içinde
gereğini yapmak.
p)
Brüt gelirlerinden ödeyeceği Genel Merkez hisselerini, aynı yıl içinde
tahmini bütçesine koymak ve bunları Mart, Haziran, Eylül ve Aralık ayları
içinde dört eşit taksitte Genel Merkeze ödemek, bütçe gerçekleşmesine göre
mahsup işlemini yapmak, temerrüt halinde, Genel Merkez Mali İşler Bölümünce
re’sen bankalara gönderilecek talimat çerçevesinde, takip eden ay içinde
hisseleri ilgili banka hesaplarından tahsil ederek Genel Merkez hesaplarına
aktarmak.
r)
Sorumluluk bölgelerinde şubeler çalışma ve uygulama esaslarında belirtilen
ve şube tarafından yürütülen bütün çalışma ve gönüllü kazanımı, afete
hazırlık, müdahale ve sosyal hizmetler gibi faaliyetlerin koordinasyonunu
sağlamak, yürütülmesini denetlemek ve desteklemek.
s)
Genel Merkez tarafından verilecek Kızılaycılık ile ilgili diğer görevleri
yerine getirmek.
Şube denetçisi
MADDE 36 – (1) Şube denetçisi, şubenin her türlü üyelik
kayıtları ile altı aylık dönemler halinde gelir giderleri ve mali
tablolarını, şubenin her türlü faaliyetlerini denetleyerek şube yönetim
kuruluna ve genel kuruluna sunar.
(2)
Şube denetçilerinin görevleri şube olağan kongresine kadar devam eder.
(3)
Şube denetçisi, bir yedeği ile birlikte şube genel kurulu tarafından yirmi beş yaşını
bitirmiş üyeler arasından üç yıllık
süre için seçilir.
(4)
Şube denetçisinin çeşitli nedenlerle görevinden ayrılması halinde yerine, en geç yedi gün içinde
şube yönetim kurulu başkanı tarafından
yedek üye göreve çağrılır.
(5)
Şube denetçisi seçilebilmek için en az altı ay asıl üye olarak bir şubede
kayıtlı bulunulması zorunludur.
(6)
Denetim amacıyla istenecek her türlü yazı, dosya, defter ve belgeler ile
kıymetli evrakın, görevlilerce şube denetçisine gösterilmesi zorunludur.
(7)
Denetim esnasında soruşturmayı gerektiren bir hususun tespit edilmesi
halinde, şube denetçisi durumu ivedilikle şube başkanlığına ve yönetim
kuruluna yazılı olarak bildirir.
Genel Merkez organları
MADDE 37 – (1) Genel Merkez zorunlu organları şunlardır:
a)
Genel Merkez Genel Kurulu.
b)
Genel Merkez Yönetim Kurulu.
c)
Genel Merkez Denetim Kurulu.
(2)
Genel Merkezin ihtiyari organları ise ihtiyaca göre oluşturulan Kızılay
Konseyi, Yüksek Disiplin Kurulu ve benzeri organlardır.
Genel Merkez Genel Kurulu
MADDE 38 – (1) Genel Merkez Genel Kurulu, Kızılayın en yüksek
organı olup, her üç yılda bir Nisan
ayı içinde olağan olarak Ankara’da toplanır.
(2)
Gerektiğinde olağanüstü toplantı yapılabilir ve toplantıya, bir önceki
Genel Merkez Genel Kurulu statüsü devam eden delegeler katılır.
(3)
Genel Kurul, Genel Merkez Yönetim Kurulu ve Genel Merkez Denetim Kurulu
üyeleri, şube başkanları ile genel
kurullarında bu Tüzüğe uygun seçilecek Genel Merkez Genel Kurulu delegelerinden
ve üyeliği devam eden genel başkanlarından oluşur.
(4)
Genel Merkez Genel Kurulunun toplantı yeter sayısı, Genel Merkez Yönetim
Kurulu ve Genel Merkez Denetim Kurulu üyeleri ile adları Genel Merkeze şubelerce
önceden bildirilen delege sayısı toplamının yarısından bir fazlasıdır.
(5)
Birinci toplantıda yeterli sayı oluşmadığı takdirde ikinci toplantı,
yetersayı aranmaksızın katılan delegeler ile açılır ve Genel Merkez Genel
Kurulu çalışmalarına başlar. Ancak katılan delege sayısı Genel Merkez
Yönetim Kurulu ile Genel Merkez Denetim Kurulu asıl üye tam sayıları
toplamının iki katından aşağı olamaz.
Genel Merkez Genel Kurulunun
çağrı yöntemleri
MADDE 39 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu; Genel Merkez
Genel Kurulunun gününü, saatini, gündemini, yerini ve ilan edilecek yol ve
yöntemleri, çoğunluk sağlanamaz ise ikinci toplantının yapılacağı günü,
saati, gündemi, yeri belirler ve en az on beş gün önceden en az iki ulusal
gazetede ilan eder.
Genel Merkez Genel Kurulu
toplantı ilkeleri
MADDE 40 – (1) Genel Merkez Genel Kurul toplantısına
katılacak delegeler, Genel Merkez Yönetim Kurulunca düzenlenen
"delegeler çizelgesi"ndeki adları karşısına imza atarak aldıkları
Genel Merkez Genel Kuruluna giriş kartı ile Kızılay kimlik belgesini
göstermek suretiyle toplantıya girebilir. İmzalanan çizelgeye göre Genel
Merkez Genel Kuruluna katılan üye ve delegeler sayısı ile toplantı yeter ve
karar sayıları, Genel Merkez Yönetim Kurulu başkan yardımcısı ile genel
sekreter tarafından imzalanan bir tutanakla saptanır.
(2)
Genel Merkez Genel Kurulu, Genel Sekreterin, çoğunluğun sağlandığını
belirten tutanağı okumasından sonra Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı ya
da Başkan yardımcısı tarafından açılır ve Genel Merkez Genel Kurulunu
yönetmek üzere oluşturulacak divana açık oyla bir başkan, iki başkan
yardımcısı ve yeteri kadar katip üye seçilir.
(3)
Genel Merkez Genel Kurulu toplantısında gündemdeki maddeler görüşülür.
Ancak toplantıya katılan üyelerin en az 1/10’u tarafından yazılı olarak
görüşülmesi istenen maddelerin gündeme konulması zorunludur.
(4)
Tüzel kişilerin temsilcileri ile gerçek kişilerin Genel Merkez Genel
Kurulunda bir oy hakkı olup oyların gerçek kişi ve tüzel kişi temsilcileri
tarafından bizzat kullanılması zorunludur.
(5)
Genel Merkez Genel Kurulunda, Genel Merkez Yönetim Kurulu üyeleri,
kendilerinin ibralarına ilişkin kararlarda oy kullanamaz.
(6)
Yukarıda belirtilen hükümler şube kapsam ve ölçülerinde benzer olarak şube
genel kurullarında da uygulanır.
(7)
Ertelenen toplantının geri bırakılma tarihinden başlamak üzere en geç iki
ay içinde yapılması zorunludur. Genel Merkez Genel Kurulu toplantısı bir
defadan fazla ertelenemez.
Olağanüstü Genel Merkez Genel
Kurulu
MADDE 41 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu üye sayısı,
boşalmalar sebebi ile yedekleri ile birlikte üye tam sayısının yarısının
altına düşerse Genel Kurul, kalan Yönetim Kurulu üyeleri veya Genel Merkez
Denetim Kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılır. Çağrı
yapılmazsa üyelerden birinin istemi üzerine sulh hukuk hakimi üç Genel
Kurul üyesini Genel Kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
(2)
Genel Kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya
Genel Merkez Genel Kurulunda seçme ve seçilme hakkına sahip delegelerin
1/5’inin, on beş günlük süre içinde
noterden onaylı imzaları ile yaptıkları yazılı başvuru üzerine Genel Merkez
Yönetim Kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır. Gündem, olağanüstü
toplantı çağrısı yapanlarca düzenlenir.
(3)
Olağanüstü Genel Merkez Genel Kurulu toplantısı, olağan Genel Merkez Genel
Kurulu toplantısındaki usul ve ilkelere göre yapılır.
(4)
Olağanüstü toplantılarda yalnız toplantıyı gerektiren konular görüşülür ve
ayrıca gündeme madde eklenmez.
Kızılay genel kurullarının
karar yeter sayıları
MADDE 42 – (1) Genel Merkez Genel Kurulu ile Kızılayın diğer
bütün genel kurullarında uygulanacak karar yeter sayısı, toplantıya katılan
delege sayısının yarısından bir fazlasıdır. Ancak,
a)
Tüzük değişikliğine,
b)
Olağanüstü yedek akçenin harcanmasının onaylanmasına,
c)
Bütün kurullarda, toplantı süresinin uzatılması ya da kısaltılmasına,
ilişkin
kararlar hazır bulunanların 2/3 çoğunluğuyla alınır.
Genel Merkez Genel Kurulu çalışma yöntemleri
MADDE 43 – (1) Genel Merkez Genel Kurulunun toplantı süresi,
Genel Merkez Yönetim Kurulu kararı ile belirlenir ve iki günü aşamaz.
Gerekirse bu süre zorunlu nedenlerle Genel Merkez Genel Kurulu kararıyla
uzatılabilir.
(2)
İlk gün Genel Merkez Genel Kurulu, genel görüşme açılmadan önce, Genel
Merkez Denetim Kurulu denetim raporları okunarak, geçen döneme ilişkin
bilanço, gelir-gider ve kesin hesap çizelgeleri ile gelecek dönem çalışma
programını, gelecek döneme ait bütçe tasarısını görüşür. Daha sonra genel
görüşme açılır ve Kızılayın görev, ufuk ve strateji planlarından oluşan
genel politikaları üzerine dilek ve temenni görüşmeleri yapılır.
(3)
Kızılay Genel Başkanı, Genel Merkez Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu aynı
listede seçime girerler. Listelerde genel başkan adayı, Genel Merkez
Yönetim Kurulu ve aynı sayıdaki yedekleri, Denetim Kurulu adayları ve aynı
sayıdaki yedekleri ayrı ayrı sıralanır.
(4)
Genel Merkez Genel Kurulu; ikinci gün Genel Başkanı, Genel Merkez Yönetim
Kurulunun on asıl ve on yedek üyesi ile
Genel Merkez Denetim Kurulunun beş asıl ve beş yedek üyesini gizli
oy ile seçer.
(5)
Genel Başkan adaylığı, Genel Merkez Genel Kuruluna katılan delege sayısının
1/5’inin yazılı önergelerinin bizzat divan başkanlığına verilmesi ile
mümkündür. Genel Başkan, adaylık listesinde Yönetim Kurulu ve Denetim
Kurulunu oluşturarak Genel Merkez
Genel Kurulunun gizli oyu ile seçilir. Genel Başkanın adaylık listesinde
belirtilen adaylar da başkaca bir oylama yapılmaksızın isimlerinin yer
aldığı organların üyesi olarak seçilir.
(6)
Genel Merkez Yönetim Kurulunda görev dağılımı gizli oyla yapılır. Gerekli
hallerde Genel Başkan, görev dağılımının yeniden belirlenmesini
isteyebilir.
(7)
Kurul toplantılarında gizli oyla yapılacak seçimlerde oy verme ve sayım
işlemleri Genel Kurul tarafından seçilen divanın sorumluluğundadır.
Divan, sandık sayısı kadar, üçer
üyeden oluşan sayım ve gözetim komisyonunu kura çekme usulüne göre
delegeler arasından belirler.
(8)
Bütün kurul görüşme ve kararlarının tutanakları başkanlık divanı üyeleri
tarafından tutulur ve imzalanır. Seçimlerin tutanakları, seçimden sonra
Divan tarafından imzalanarak Genel Merkez Genel Kurulunda ilan edilir.
Genel Merkez Genel Kurulunun
görev ve yetkileri
MADDE 44 – (1) Genel Merkez Genel Kurulunda, Genel Merkez
Denetim Kurulu denetim raporları okunur, geçen döneme ilişkin bilanço, gelir-gider
ve kesin hesap çizelgeleri ile gelecek dönem çalışma programı, gelecek
döneme ait bütçe tasarısı görüşülür, Genel Merkez Yönetim Kurulunun ibrası
oylanır. Toplanılmayan yıllar için Genel Merkez Yönetim Kuruluna bütçe onay
yetkisi verilir. Gerekirse bu konuda komisyon oluşturulabilir.
(2)
Kızılayın görev, ufuk ve amaçlarından oluşan genel politikalarını belirler.
(3)
Kızılayın Genel Başkanını, Genel Merkez Yönetim Kurulu asıl ve yedek
üyelerini, Denetim Kurulu asıl ve
yedek üyelerini gizli oy ile seçer
ve adaylar ayrı ayrı sıralanır.
(4)
Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğünün değiştirilmesine ilişkin Genel Merkez
Yönetim Kurulu tasarısını görüşüp karara bağlar. Tüzük değişikliği söz
konusu ise, öncelikle bu husus Genel Kurulca görüşülerek karara bağlanır.
(5)
Genel Merkez Yönetim Kurulunun yaptığı Kızılayın, yurtiçi ve yurtdışındaki
kuruluşlara üye olarak katılması ya da ayrılması yönündeki önerileri karara
bağlar.
(6)
İhtiyaca göre oluşturulan ihtiyari organların üyelerini seçer.
Genel Başkanın görevleri
MADDE 45 – (1) Genel Başkan, Kızılayın en yetkili temsilcisi
olup görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
a)
Kızılayı kamu organları nezdinde, mahkemelerde, uluslararası ilişkilerde,
işleyişe ilişkin her türlü iş ve işlemlerde maddi ve manevi kişiliği temsil
ve ilzam eder. Genel Başkanın görev süresi üç yıl olup, en fazla üç dönem
için seçilebilir. Genel Başkan Kızılayın birlik, bağımsızlık ve
tarafsızlığının sağlayıcısıdır.
b)
Genel Merkez Genel Kurulu ve Genel Merkez Yönetim Kurulu’nca kendisine
verilen görevleri yerine getirir.
c)
Genel Başkan kendi yetkilerinin kullanımını Genel Merkez Yönetim Kurulunun
diğer üyelerine devredebilir, bu durumda yetkili olan üye yapmış olduğu
işlemlerden sorumludur.
ç)
Genel Merkez Yönetim Kuruluna başkanlık eder.
d)
Genel Başkan, bütün Kızılay teşkilatını ve hizmet birimlerinin
çalışmalarını inceletir, denetletir ve gerek gördüğünde soruşturma açar.
Soruşturma sonuçları Yönetim Kurulunda görüşülerek karara bağlanır.
e)
Mazereti halinde Genel Başkan yardımcılarından birini vekil olarak
görevlendirir. Genel Başkan yardımcısı üstlendiği hizmetleri tam yetki ile
yürütür ve sorumluluğunu taşır.
f)
Genel Başkan, Genel Başkan yardımcıları ve Genel Sekreter Kızılayın birinci
derece ita amirleridir. İkinci derecede ita amirleri Genel Merkez Yönetim
Kurulu kararı ile saptanır.
(2)
Genel Başkanın istifa etmesi veya herhangi bir nedenle Genel Başkanlık
Makamının boşalması halinde, en geç iki ay içinde olağanüstü Genel Kurul, Genel Merkez
Yönetim Kurulunca toplanır. Bu toplantıda sadece Kızılay Genel Başkanı
seçimi yapılır. Genel Başkan Seçimine kadar
I. Genel Başkan Yardımcısı bu görevi vekaleten yürütür.
Genel Merkez Yönetim Kurulu
MADDE 46 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu, Genel Başkan
dahil on bir üyeden oluşur. Genel Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin yirmi
beş yaşını ikmal etmiş olmaları zorunludur. Genel Merkez Yönetim Kurulu
üyeleri üç yıllık dönem için seçilirler. Bir yönetim kurulu üyesi en fazla
üç olağan dönem için aday olup
seçilebilir.
(2)
Genel Merkez Genel Kurulu çalışmalarının tamamlanmasından sonra, Genel
Başkan, Genel Merkez Yönetim Kurulunun en geç üç gün içerisinde
toplanmasını sağlar. Toplantıda, seçilen üyeler arasından I. Genel Başkan
yardımcısı, II. Genel Başkan yardımcısı, Genel Sekreter, Genel Sekreter
yardımcısı için gizli oyla seçim yapılır.
(3)
İstifa ya da herhangi bir nedenle boşalan Genel Merkez Yönetim Kurulu
üyeliklerinin yerine, en yüksek oyu almış olan yedek üye Genel Sekreter
tarafından göreve çağrılır. Bu kişiler, ilk genel kurula kadar asıl üyelik
hak ve sıfatlarını korurlar.
(4)
Genel Merkez Yönetim Kurulu, en az on beş günde bir Genel Başkanın
başkanlığında ve belirlenen gündemle toplanır.
(5)
Genel Merkez Yönetim Kurulu olağan toplantılarında, toplantı ve karar yeter
sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğudur. Hükümetçe ilan edilen olağanüstü
hal ve afet dönemlerinde yapılan toplantılarda ise toplantı yeter sayısı
üye tam sayısının üçte biridir. Bu dönemde kararlar oy birliği ile alınır.
(6)
Şube kurullarında görev yapmakta iken, Genel Merkez Yönetim Kuruluna
seçilenlerin şube başkanlığı ve şube yönetim kurulu üyeliği düşer.
(7)
Genel Merkez Yönetim Kurulu üyeleri üstlendikleri görevlerin sorumluluğunu
taşır.
(8)
Genel Merkez Yönetim Kurulunun iş ve işlemleri Genel Sekreterlikçe
yürütülür.
Genel Merkez Yönetim Kurulunun
görev ve yetkileri
MADDE 47 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu; Kızılayın Genel Merkez Genel Kuruluna karşı sorumlu
organıdır. Bu sıfatla, Kızılayın amaç ve yönetimine ilişkin bütün
işlemlerinin, usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası
andlaşmalar, ilgili kanunlar, Genel Kurul kararları, bu Tüzük ile uygulama
esaslarına uygun olarak düzenlenip yürütülmesini ve gözetimini sağlar.
(2)
Kızılayın amacına uygun her türlü çalışmayı planlar, hazırlar ve Genel
Kurul kararlarına uygun olarak icra eder.
(3)
Kızılay faaliyetlerinin Genel Sekreterlik ve Genel Müdürlük eliyle icra
edilmesini sağlar.
(4)
Kızılayın amaç ve hedeflerine yönelik hizmet ve faaliyetler için ulusal ve
uluslararası kaynak sağlayıcı faaliyetleri yürütür.
(5)
Kızılayın manevi varlığı ve gücüne halel getirmeye yönelik girişimlerde
bulunan üyelerin üyelikten çıkarılmasını Genel Kurula teklif eder.
(6)
Genel Merkez Genel Kurulunu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırır ve gündemi
belirler.
(7)
Şube genel kurulları hakkındaki itirazları itiraz tarihinden itibaren otuz
gün içinde inceleyerek karara bağlar.
(8)
Gerekli gördüğü takdirde çalışma konularında yardımcı olmak üzere plan ve
stratejiler doğrultusunda geçici ya da sürekli olarak Kızılay
çalışanlarından ya da dışarıdan gönüllü kişilerden komisyonlar
oluşturabilir.
(9)
Şubelerin seçimlerini ve bütçelerini onaylar.
(10)
Onursal üyelikler verir.
(11)
Kızılay genel bütçesini inceler ve bu Tüzükle Genel Merkez Genel Kurulundan
aldığı yetkiye dayanarak yılın son toplantısında bütçeyi ve bütçe uygulama
esaslarını onaylar ve yıl içi serbest bırakmalar için Genel Müdürlüğü
yetkili kılar.
(12)
Uygulama esaslarını belirler.
(13)
Her türlü şartlı bağışları ve
vasiyetleri inceleyerek gereğine karar verir.
(14)
Taşınmaz mallar üzerindeki her türlü nihai tasarruflar ve gayrimenkul fon hesabından
taşınmazların satın alınmasına karar verir.
(15) Tüm Kızılay teşkilatının ve hizmet
birimlerinin çalışmalarını inceler, denetler ve gerekli gördüğünde
soruşturma açar.
(16)
Kızılay Genel Müdürü ile Teftiş Kurulu Başkanının ve Hukuk Müşavirinin
atamasını yapar.
(17)
Yeni şubeler açılmasına, mevcut şubelerden herhangi bir nedenle çalışamaz
hale gelenlerin kapatılmasına karar verir.
(18)
Şube genel kurulları hakkında verilecek kararlara, alınış tarihinden
itibaren on beş gün içinde yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlar.
(19)
Genel Başkan ve Yönetim Kurulu üyelerine yılda üç ayı geçmemek üzere izin
verir.
(20)
Savaşta ve olağanüstü hal ilanında Genel Merkez Genel Kurulunun yetkilerini
kullanır.
(21)
Amacına uygun işletmeler, eğitim ve öğretim kurumları kurulmasına,
iştiraklere girilmesine, hastaneler, sağlık merkezleri, dispanserler, kan
merkezleri ve bunlarla ilgili laboratuarlar, rehabilitasyon merkezleri ve
kendi amacına uygun sosyal ve gelir getirici tesisleri açılmasına karar
verir. Şubeler tarafından da bu tip hizmetlerin kurulmasına ilgili mevzuat
ile belirlenmiş usuller çerçevesinde izin verir.
(22)
Genel Müdürlük teşkilatında yeni bölümler kurulmasına, Genel Müdürlük ve
şubelerde kadro ihdas ve iptaline karar verir.
(23)
Genel Merkezin geçmiş mali yıl çalışma raporu, bilanço ve kesin hesaplarını
ve gerektiğinde tüzükle ilgili değişiklik önerilerini inceler, gerekli değerlendirme
ve düzenlemeyi yaparak Genel Merkez Genel Kuruluna sunar.
(24)
Gerekli gördüğü takdirde, şubeleri Genel Merkez Genel Kurulunda temsil
edecek delege sayısını, Kızılayın son
bilançosu ile şubelerin bütçelerini dikkate alarak yeniden düzenler.
(25)
Bu Tüzükte tanımlanmış olan Kızılaycılığın tanıtımı ve yaygınlaştırılması,
afet, afete hazırlık, kan ve sağlık hizmetlerinin koordinasyonu ve
yaygınlaştırılması maksadıyla il merkezlerinde gerekli sosyal teknik ve
idari altyapıları kurar.
Genel Merkez Denetim Kurulu
MADDE 48 – (1) Genel Merkez Denetim Kurulu, çalışmalarından
dolayı Genel Merkez Genel Kuruluna karşı sorumludur.
(2)
Genel Merkez Denetim Kurulu, Genel Merkez Genel Kurulu tarafından yirmi beş
yaşını bitirmiş, mali, idari ve hukuki konularda deneyimli, üniversite
mezunu üyeler arasından üç yıl süre için seçilen beş asıl ve beş yedek
üyeden oluşur.
(3)
Genel Merkez Denetim Kurulu asıl üyeliklerinden çeşitli nedenlerle
ayrılmalar olması halinde yerlerine, en geç yedi gün içinde Genel Merkez
Denetim Kurulu Başkanı tarafından yedek üyeler sırasıyla göreve çağrılır.
(4)
Genel Merkez Denetim Kurulu üyesi seçilebilmek için en az bir yıl asıl üye
olarak bir şubede kayıtlı bulunulması zorunludur.
(5)
Genel Merkez Denetim Kurulu, seçilmelerini müteakip en geç yedi gün içinde
toplanır ve bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir raportör seçerek görev
bölümü yapar.
(6)
Denetim amacıyla istenecek her türlü yazı, dosya, defter ve belgeler ile
kıymetli evrakın, görevlilerce Genel Merkez Denetim Kurulu üyelerine
gösterilmesi zorunludur.
Genel Merkez Denetim Kurulunun
görev ve yetkileri
MADDE 49 – (1) Genel Merkez Denetim Kurulu, Dernek içi
denetim görevini yerine getirmekle yükümlü ve sorumludur. Bu maksatla
Kızılay yönetimi tarafından gerçekleştirilen çalışmaları, işlevlerin
etkinliği ve verimliliği, mali raporlama sisteminin güvenilirliği, kanun ve
düzenlemelere uygunluk açısından inceler, değerlendirir ve denetim
sonuçlarını Genel Merkez Yönetim Kuruluna ve Genel Merkez Genel Kuruluna
rapor eder.
(2)
Genel Merkez Denetim Kurulu, Kızılayın bütçe, hesap ve işlemleri ile ilgili
defter ve belgeleri üzerinde en az altı ayda bir yapacağı inceleme
sonuçlarını, dilek ve önerilerini Genel Merkez Yönetim Kuruluna bildirir ve
toplandığında Genel Merkez Genel Kuruluna sunar. Genel Merkez Yönetim
Kurulunca hazırlanan çalışma dönemi programı ile yıllık bütçe uygulama
esasları ve bütçesinin görüşüleceği Genel Merkez Yönetim Kurulu
toplantısında hazır bulunarak dilek ve önerilerini belirtir. Genel Merkez
Yönetim Kurulunca hazırlanan geçen çalışma dönemi raporu ile bilanço ve
gelir-gider, kesin hesap çizelgeleri, Genel Merkez ölçme ve değerlendirme
raporu hakkındaki inceleme sonuçlarını bir raporla, Genel Merkez Genel
Kurulu toplantısı tarihinden en az bir ay önce Genel Merkez Yönetim
Kuruluna sunar.
(3)
Denetim esnasında soruşturmayı gerektiren bir hususun tespit edilmesi
halinde, Genel Merkez Denetim Kurulu üyeleri gereği için durumu ivedilikle
Genel Başkanlığa yazılı olarak bildirir.
Teftiş Kurulu
MADDE 50 – (1) Genel Başkana bağlı olarak görev yapan Türk
Kızılayı Teftiş Kurulu; şube, temsilcilikler ile Genel Müdürlüğe bağlı
hizmet birimlerinde ve müesseselerde teftiş, inceleme ve gerektiğinde soruşturma
işlemlerini yürütür. Teftiş Kurulu çalışma usul ve esasları, yönerge ile
düzenlenir.
Hukuk Müşavirliği
MADDE 51 – (1) Genel Başkana bağlı olarak görev yapan Hukuk
Müşavirliğinin çalışma usul ve esasları yönerge ile düzenlenir.
Yardımcı kurullar
MADDE 52 – (1) Kadın ve gençlik kolları, gönüllüler ve kardeş kulüp adı altında
şubelerde, Genel Merkezde yan kurullar oluşturulabilir. Bu kurullar,
oluşturuldukları şubelerin yönetim kurulları veya Genel Merkez Yönetim
Kurulunun gözetimi ve denetimi altında, Kızılayın amaçları doğrultusunda
çalışırlar. Bu kurulların çalışma usul ve esasları yönerge ile düzenlenir.
Kurullarda görev yapan üyeler
ile Kızılay personelinin hakları ve uymakla yükümlü oldukları kurallar
MADDE 53 – (1) Kurullarda görev yapan üyeler ile Kızılay
personeli, ilgili mevzuat, Genel Merkez Genel Kurulu ve Genel Merkez
Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak görev yapar.
(2)
Kızılay personeli, yurtiçinde ve yurtdışında görevleri ile ilgili olarak,
bu Tüzükte belirtilen Kızılay makam ve organlarının himayesi altında olup,
uluslararası anlaşmalar, uluslararası hukuk, iç hukuk ve bu Tüzük ile
belirlenmiş bütün hak, koruma ve imtiyazlardan yararlanır.
(3)
Genel Merkez ile şubelerin zorunlu ve ihtiyari organlarının üyeleri ile
Kızılay personeli ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimseler, Kızılayın
taşınmaz mallarından kiracı olarak yararlanamaz, bunları satın alamaz ve
hiçbir şekilde Kızılay ile ticari ilişkilerde bulunamaz.
(4)
Kızılay kurullarında görevli üyeler, geçerli mazereti olmaksızın, birbiri
ardınca üç kez, belli olan veya kendilerine bildirilmiş bulunan toplantıya
katılmazlarsa, üyesi bulundukları kurullardan çekilmiş sayılır.
Kızılay Genel Müdürlüğü
MADDE 54 – (1) Kızılay Genel Müdürlüğü, ilgili kanunlar ile bu Tüzük ve
uygulama esasları ile belirlenmiş çalışma usul ve esaslarına göre görev
yapar.
(2)
Genel Merkez Yönetim Kurulu kararları ve Kızılayın diğer organları
tarafından alınan kararlar ile verilen görevler, Kızılay Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
(3)
Genel Müdür, Kızılayı ulusal kurum ve kuruluşlar ile Kızılay-Kızılhaç
Hareketi ve diğer uluslararası kurum ve kuruluşlar nezdinde, genel başkanın
görev ve yetkilendirmesi doğrultusunda
temsil eder.
(4)
Kızılay Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları yönerge
ile belirlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Mali Hükümler
Bütçe
MADDE 55 – (1) Kızılayın çalışma dönemi, 1 Ocakta başlar ve
31 Aralıkta sona erer. Kızılay bütçesi,
Bütçe Yönergesi ile gelir ve gider çizelgelerinden oluşur. Yıllık
bütçe uygulama esasları Bütçe Yönergesi ile düzenlenir.
(2)
Genel Merkez ve şubelerin yıllık bütçelerine ilişkin hükümler aşağıda
gösterilmiştir:
a)
Genel Merkez bütçesi, Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından üç yıllık
olarak hazırlanır ve Genel Merkez Genel Kurulunun onayına sunulur. Onay
işleminin ardından yıllık bütçe uygulama esasları hükümlerine göre, Genel
Merkez Yönetim Kurulu tarafından uygulanır.
b)
Şube bütçeleri yönetim kurulları tarafından hazırlanır. Şube genel
kurullarınca kabul edilmesinden sonra Genel Merkez Yönetim Kurulu onayına
sunulur.
c)
Genel Merkeze ulaşan bütçeler bütçe kontrol uzmanları tarafından ilk bir ay
içinde incelenir. İnceleme sonucu bütçeyi oluşturan kalemlerden gerekli
görülenlerin uyarlama veya iptali istemiyle şubeye bilgi verilir. Şube
ilgili işlemi bir hafta içinde gerçekleştirir ve tekrar onay için Genel
Merkeze gönderir.
ç)
Savaş, doğal afetler veya bunlara benzer olağanüstü durumlarda, harcama
yapma zorunluluğu doğduğu takdirde, bütçedeki ödeneklere bağlı kalmadan
harcamalarda bulunmaya ya da buna göre bütçede değişiklik yapmaya Genel
Merkez Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu
durumda yapılacak işlemler ilk toplanacak Genel Merkez Genel Kurulunun
bilgi ve onayına sunulur.
Bütçe uygulamaları
MADDE 56 – (1) Genel Merkez Yönetim Kurulu, her yıl sona eren
çalışma dönemine ilişkin çalışma raporu, bilanço, gelir-gider ve kesin
hesap çizelgeleri ile gelecek çalışma dönemi çalışma programı ve bütçe
tasarısını en geç Aralık ayı sonuna kadar hazırlar ve Genel Merkez Genel
Kuruluna sunar.
(2)
Şubeler, bir takvim yılı içinde elde ettikleri brüt gelirlerden, kiralar
hariç % 5’ini gelir payı olarak
Genel Merkeze gönderir. Genel Merkez gelir payı bütçede gösterilir.Yıl
içerisinde dört eşit taksit halinde Genel Merkeze ödenir. Gelir payına
Genel Merkez adına satışı yapılan ürünlerden elde edilenler dahil edilmez.
Genel Merkez adına yapılacak satışlardan pay talebi Genel Merkez Yönetim
Kurulunun takdirine bağlıdır.
(3)
Genel Merkezin hisselerinin takibi, tahsili ve bunların Genel Merkeze
gönderilmesinden şubeler sorumludur.
(4)
Üyeler ve gönüllüler bulundukları yerin dışında görevlendirildiklerinde, bu
kişilere Genel Merkez harcırah uygulama esasları hükümlerine uygun olarak
harcırah verilir.
(5)
Delegelerin yollukları; Bütçe Yönergesinde öngörülen ödemeler esas alınarak
Genel Müdür için öngörülen en yüksek bedelden karşılanır. Ödenecek yolluk
Genel Merkez Genel Kurulu toplantı ve yol süresi ile sınırlıdır. Bu ödemeler; şube bütçesinden veya
yönetim kurulunun onayı ile Genel Merkez bütçesinden karşılanır.
(6)
Her türlü kiralama konusu yer ve emtia ve bunlardan elde edilecek gelir ve
gider paylaşım esasları Kiralama Yönergesi ile düzenlenir.
(7)
Şubeler, Genel Merkez Yönetim Kurulunca onaylanan bütçeleri kapsamında iş
ve işlemlerini yürütür ve ilave talepler Genel Merkez Yönetim Kurulunca
takdir edilir.
(8)
Üçer aylık gerçekleşen bilançolar takip edilen ayın en geç onuna kadar
Genel Merkeze sunulur. Bütçede oluşabilecek sapmalar ve hareketlerle ilgili
şube açıklama yapmak ve kaynağını ispatlamak zorundadır. Bütçe formatı,
Genel Merkez tarafından gönderilen örneğe göre düzenlenir ve takibi
yapılır.
(9)
Her mali dönemin sonunda söz konusu mali dönemlerin hesapları Genel Merkez
Denetim Kurulu yanında bağımsız dış denetim firmalarına
denetlettirilebilir. Bağımsız denetim kuruluşlarınca hazırlanan raporlar
Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından internet sitesinde ve yıllık
faaliyet raporları ile kamuoyuna duyurulur.
(10)
Şubelerin çalışma esasları, tutacakları muhasebe ve diğer kayıtlar Şubeler
Yönergesi ile belirlenir.
(11)
Şubeler, bölgelerinde bu Tüzükte belirtilen afetlerden birisiyle
karşılaşmaları halinde; yönetim kurulunun sorumluluğu altında şube ve yerel
imkanlar dahilinde ilk müdahaleyi yapar, afetin boyutu kapasitelerini
aştığı takdirde ise Genel Merkezden yardım talebinde bulunur.
(12)
Şubeler Genel Merkez Yönetim Kurulunca uygulama esaslarında belirtilen
tutardaki paralar ile kıymetli evrakları kasalarında bulundurur, fazla
paralarını ise Genel Merkez Yönetim Kurulunun belirleyeceği banka hesaplarında
muhafaza eder.
(13)
Genel Merkez, acil yardım çalışmalarının gerektirdiği olağanüstü hallerde,
şubelerden yardım isteğinde bulunulabilir ve bu istekler şubelerce yerine
getirilir.
(14)
Olağanüstü yedek akçeler, bu Tüzüğün yayımlandığı tarihte elde bulunan
altın mevcudu dahil olağanüstü ihtiyat akçesinden meydana gelir. Her yıl
net gelirin %18'inden aşağı olmamak üzere ayrılacak pay ile beslenir ve
ayrı bir hesapta muhafaza edilir. Olağanüstü yedek akçeler yalnız savaşta
ya da savaş tehdidi karşısında ve Hükümetçe ilan edilen olağanüstü hal, seferberlik
ve afet durumlarında ilk toplanacak Genel Kurulun onayına sunulmak üzere,
Genel Merkez Yönetim Kurulunca sarf edilip kullanılabilir. Envanter
düzenlenmesinden ötürü mallarda meydana gelen değer artışlarından
olağanüstü yedek akçe ayrılmaz.
(15)
Olağan yedek akçeler, bu Tüzüğün yayımlandığı günde elde bulunan yedek
akçesiyle, yine bu tarihte Kızılayın ambarlarında mevcut yardım eşyası
kıymetlerinden ve Kızılayın bütün taşınır ve taşınmaz mallarından meydana
gelir ve her yıl bütçesinin gelir fazlalarıyla beslenir. Olağan yedek akçe
Kızılayın bir tür sermayesini teşkil eder. Bütçenin denkleşmeyip açık
vermesi halinde açıklar, Genel Merkez Yönetim Kurulu kararıyla olağan yedek
akçesinden kapatılır.
(16)
Olağanüstü ve olağan yedek akçelerin kullanılmamış kısımlarının nasıl
nemalandırılacağı ilgili kanunlara göre Genel Merkez Yönetim Kurulunca
saptanır.
(17)
Kızılayı parasal yükümlülüğe sokacak işlemler ve bunlarla ilgili belgeler,
Genel Merkezde, Kızılayın birinci derecedeki üç ita amirinden ikisinin, ya
da bir birinci derecede ita amiriyle bir ikinci derece ita amirinin, şubelerde
ise başkan ya da başkan yardımcısı ile yönetim kurulunca yetki verilen bir
yönetim kurulu üyesinin ortak imzaları ile imzalanır.
(18)
Kızılay, Yönetim Kurulu kararı ile alım, vasiyet, bağış ya da diğer
yollarla sınırsız taşınmaz mal ve menkul kıymet edinebilir ve bunları
gerektiğinde satabilir. Gerekli hallerde şartlı bağış kabul eder ve şartlı
bağışların yükümlülüklerini yerine getirir.
(19)
Genel Merkez ve şubelerde mevcut bütün hak ve mallar Kızılay tüzel
kişiliğine aittir. Şubelerin edindikleri her türlü hak, mal ve kıymetler,
Genel Merkez Yönetim Kurulu onayı alınmadıkça satılamaz ve devredilemez.
(20)
Genel Merkez Yönetim Kurulunca şubelere bırakılan gelir payları ve Genel
Merkez Yönetim Kurulu yardımı ile ortaklaşa ya da bağışlarla edinilen
taşınmaz mallar, Kızılay adına tescil ettirilir ve tapu asılları Genel Merkezde
muhafaza edilir. Kızılay taşınmazlarının yönetimi, değerlendirilmesi,
inşaat, kiralama, kullanım şekli, bakım, onarım ve sigorta giderleri ve
satışına ilişkin işlemleri uygulama esasları ile düzenlenir.
(21)
Genel Merkez Yönetim Kurulunca, şubeler ve temsilciliklerin bütçe
gerçekleşmelerinin izlenmesi, mali kayıtlarının bu Tüzük, uygulama esasları
ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütülmesi amacıyla, önem arz eden
yerler ve illerde Genel Merkez saymanlıkları oluşturulabilir. Oluşturulacak
saymanlıkların çalışma usul ve esasları yönerge ile belirlenir.
(22)
Genel Merkez Yönetim Kurulu, Genel Merkez ve şube hesapları üzerinde re’sen
tasarrufta bulunmaya, açmaya, kapamaya ve hesaplardan hesaplara nakil
yapmaya, hesap hareketlerini takip etmeye ve vadeli hesapların en üst
düzeyde nemalanması için her türlü işlem ve görüşmeyi yapmaya yetkilidir.
Kızılayın gelirleri
MADDE 57 – (1) Kızılayın gelirleri aşağıdaki kalemlerden
oluşur:
a)
Giriş aidatı.
b)
Yıllık aidat.
c)
Kızılayın taşınır ve taşınmaz malları ile marka ve haklarının
işletilmesinden ya da kiraya verilmesinden sağlanan gelirler ile taşınır
değerlerin gelirleri.
ç)
Her türlü yayın satışları ve piyango ile toplantı, temsil, festival, fuar,
yarışma, gösteri, kongre, konferans, sempozyum, panel, seminer, eğitim,
sosyal etkinlikler, ayrıca benzeri düzenlemelerden elde edilen gelirler.
d)
Gerekli görülecek yerlerde sabit ya da dolaştırılabilecek bağış kutuları ya
da servislerinden elde edilecek gelirler.
e)
Hükümet, vakıflar, özel idare ve belediyelerle köy bütçelerinden ve diğer
kurumlardan yapılacak bağış ve yardımlar.
f)
Diğer bağış, vasiyet ve yardımlar.
g)
Kızılayın sahibi bulunduğu tekel ve imtiyazlar ile işletmelerinin
gelirleri.
ğ)
Hükümet, özel idare ve belediyelerle diğer resmi ve özel kuruluşlarca
kanunlara ve teamüllere göre Kızılaya tahsis edilmiş gelirler.
h)
Afet hazırlık ve müdahale faaliyetleri sonucunda Kızılay depolarından halka
dağıtılan temel afet malzemelerinin yeniden stoklanması için Devlet
tarafından aktarılacak kaynak.
ı)
Türk Kızılayı tarafından veya Türk Kızılayının amaç ve faaliyetlerine katkı
sağlayacak işletmeler ile kurulacak ortaklıklar, şirketler, eğitim
kurumları, lokaller ve iktisadi işletmelerden sağlanacak gelirler.
i)
2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu
hükümleri uyarınca sağlanacak gelirler.
j)
Dış kaynaklı yardımlar ve bağışlar.
k)
Şubelerden gelecek genel merkez payları.
l)
Ayni ve nakdi bağışlar.
m)
Diğer gelirler.
Gelir ve gider uygulamalarında
yöntemler
MADDE 58 – (1) Doğrudan tahsil edilen Kızılay gelirleri;
alındı belgeleri ile toplanır. Bağış, yardım ve aidatları toplayacak yetkili
ya da yetkililer Genel Merkez ve şube yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
Alındı belgesine, aidat ve bağışı ödeyenin açık kimliği yazılır ve imzası
alınır. Banka şubelerine yapılan bağışlarda banka dekontu alınır ve daha
sonra bağış makbuzu kesilerek mali kaydı yapılır.
(2)
Giderlere ilişkin harcamalarda fatura, gider pusulası ya da makbuz alınır.
Yurtdışında, belirtilen belgelerin sağlanamadığı ödemelerde harcama belgesi
düzenlenir ve ödemeyi alan tarafından imzalanır. Harcama belgesinin formatı
ilgili uygulama esasları ile belirlenir.
(3)
Alındı belgeleri ile fatura, gider pusulası, makbuz ve harcama belgelerinin
saklanma süresi, özel kanunlarda gösterilen
süreye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere beş yıldır.
Defterler
MADDE 59 – (1) Kızılay Genel Merkezi ile şubelerinde,
31/3/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernekler
Yönetmeliğinde belirtilen defterler, bu Yönetmelik hükmüne göre tutulur.
Yönetim kurullarının uygun görmesi halinde ihtiyaç duyulan diğer defterler
de tutulabilir.
ALTINCI KISIM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Tüzük değişikliği
MADDE 60 – (1) Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğünün
değiştirilmesi, Genel Merkez Yönetim Kurulunun önerisi veya Genel Merkez
Genel Kurulu delegelerinden en az 2/3'ünün yazılı isteği doğrultusunda
Genel Merkez Genel Kurulunca alınacak kararla mümkündür. Tüzük usulüne
uygun olarak yürürlüğe girer.
Uygulama esasları ve yönergeler
MADDE 61 – (1) Tüzükte öngörülen veya ihtiyaca binaen
bunların dışında da çıkarılacak yönergeler ve uygulama esasları Genel
Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 62 – (1) Bu Tüzükte hüküm bulunmayan hallerde usulüne
uygun olarak yürürlüğe girmiş olan uluslararası andlaşmalar ile 5253 sayılı
Dernekler Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan Tüzük
MADDE 63 – (1) 6/4/1993 tarihli ve 93/4397 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü
yürürlükten kaldırılmıştır.
Çalışanların kayıtlarının nakli
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Kızılay şubelerinde çalışanlar, çalıştıkları
şubelerde üye iseler, bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden sonraki altı ay
içinde ikamet ettikleri yerdeki şubelere kayıtlarını alır. Hiçbir şube bu üyelerin kayıtlarının aktarılmasından
kaçınamaz.
Üye kayıtlarının yenilenmesi
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Tüzük yürürlüğe girdikten sonra beş ay
içinde bütün Kızılay şubeleri Kurumsal Kimlik Kitabındaki formatları
kullanarak üye kayıtlarını tamamen yeniler ve formların birer örneğini
Genel Merkeze gönderir. Üye
kayıtları, elektronik ortamda tutulur ve izlenir.
Üyelik aidatlarını bir defaya
mahsus belirleme yetkisi
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği yılın üyelik
aidatları, Genel Merkez Yönetim Kurulunca
belirlenir.
Seçim periyotlarının başlama
zamanı
GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Seçim ile ilgili üç yıllık periyotlar, bu
Tüzüğün yürürlüğe girmesinden sonraki ilk olağan Genel Kurulda başlar.
Bazı organların görev süreleri
GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Tüzüğün Genel Kurul tarafından kabul
edildiği tarihte görev başında bulunan Genel Merkez Yönetim Kurulu ile
Denetçiler Kurulunun görev süreleri;
Genel Merkez Yönetim Kurulu ve
Genel Merkez Denetim Kurulu olarak ilk olağan Genel Merkez Genel Kuruluna kadar
devam eder.
Yürürlük
MADDE 64 – (1) Bu Tüzük yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 65 – (1) Bu Tüzük hükümlerini Genel Merkez Yönetim
Kurulu yürütür.
|