|
Anayasa
Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2007/23 (Siyasî Parti Malî
Denetimi)
Karar Sayısı : 2009/4
Karar Günü : 10.2.2009
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Millet Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Millet Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
ilk incelenmesi sonucunda
“Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
oybirliğiyle” karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2005 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter
ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme
raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili
kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve
belgelerde Millet Partisi Genel Merkezi
ile il örgütlerinin 2006 yılı gelirleri
toplamının 149.765,55 YTL ve giderleri toplamının 129.666,88 YTL olduğu,
20.098,67 YTL.nin nakit
mevcudu olarak 2007 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerin
İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi’nin gelirleri
44.367,84 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 20.700.- YTL.si
bağış gelirlerinden ve 23.667,84 YTL.si 2005 yılından devreden kasa ve
banka mevcudundan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılı
defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin
gelirleri 105.397,71 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 30.946.- YTL.si
aidat gelirleri, 72.437,71 YTL.si bağış gelirleri ve 2.014.- YTL.si 2005 yılından devreden kasa
ve banka mevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütleri 2006 yılı kesinhesap
çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820
sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi’nin 2006 yılı
giderleri 27.039,02 YTL olup tamamı genel giderdir.
Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılına devreden kasa
ve banka mevcudu 17.328,82 YTL.dir.
Millet Partisi Genel Merkezi’nin 2006
yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda
belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde “Fatura, satılan emtia veya
yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere
emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari
vesikadır” şeklinde tarif yapılmış ve “Fatura Kullanma Mecburiyeti”
başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve
kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında
bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli
muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak
kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinin bir ve ikinci fıkralarında, “Siyasi partilerin giderleri
amaçlarına aykırı olamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o
siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır” ve aynı Kanun’un 75. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi
denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve
kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler
dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve
76. maddesinde de, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen
parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla
Hazineye irad kaydedilir” hükümleri yer
almıştır.
Parti’ye ait 2006 yılı yevmiye
defterinin incelenmesinde 3.10.2006 tarih ve 61 numaralı yevmiyede
_________________ ___________________
Genel yönetim giderleri
Propoganda,
tanıtım ve basın yayın giderleri 3.000.-
Bankalar
3.000.-
_________________ _________________
şeklinde kayıt yapılmasına karşın
3.000.- YTL.ye ilişkin herhangi bir belgenin
evraklar arsında olmadığının görülmesi üzerine bunun sebebi Parti
yetkililerine sorulmuştur. Parti Genel Sekreteri Hacı Ali Özdemir imzalı verilen cevabi yazıda “…3.000.- YTL çek karşılığı banka
ödemesinin Altınbaş firmasına yaptırılan hediyelik, parti rozeti, kravat
iğnesi, plaket ve amblemler için yapıldığı, faturaların 7.6.2006 tarih ve
045485 numarası ile 1.500.- YTL, 15.6.2006 tarih ve 045481 numarası ile
690.- YTL, 15.6.2006 tarih ve 045482 numarası ile 900.- YTL olarak düzenlendiği
ve 90.- YTL.sinin Genel başkan yardımcısı Filiz Edibali tarafından ödendiği” belirtilmiş, ek olarak da 3
adet firma ve Millet partisi tasdikli fotokopi fatura sunulmuştur..
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
70. maddesinin ikinci fıkrasında ki, “Bir siyasî partinin bütün giderleri,
o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.” hükmüne göre Filiz Edibali adına düzenlenen firma ve millet
partisi tasdikli fotokopi
faturaların Parti bütçesinden ödenmesi mümkün görülmediğinden
3.000.- YTL.nin
Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna
varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri
102.627,86 YTL olarak gösterilmiştir.
Bunun 91.239,04 YTL.si
genel giderler, 140.- YTL.si demirbaş giderleri, 11.248,82 YTL.si diğer
giderlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2007 yılına
devreden kasa ve banka mevcudu 2.769,85 YTL.dir.
Parti il örgütlerinin 2006 yılı kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan
incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna
varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti’nin 2006 yılı defter ve belgeleri
üzerinde yapılan incelemede, taşınmaz mal ediniminin olmadığı ve 140.- YTL
tutarındaki taşınır malın Kanun’a
uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Millet Partisi’nin 2006 yılı kesinhesabının
incelenmesi sonucunda,
1- Parti’nin 2006 yılı kesinhesabında
gösterilen 149.765,55 YTL gelir ve 126.666,88 YTL gider ile 20.098,67 YTL kasa ve banka devrinin eldeki bilgi ve
belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun
olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine
aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına
yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.000.- YTL karşılığı Parti
malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir
kaydedilmesine,
10.2.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
|
Başkan
Haşim KILIÇ
|
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
|
Üye
Sacit
ADALI
|
|
|
|
|
|
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
|
Üye
Ahmet AKYALÇIN
|
Üye
Mehmet ERTEN
|
|
|
|
|
|
Üye
Mustafa YILDIRIM
|
Üye
A. Necmi ÖZLER
|
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
|
|
|
|
|
|
Üye
Şevket APALAK
|
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
|
|
|
|
|
|