|
Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’tan:
EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE
BULUNAN KURULUŞLARIN
AKTÜERYAL DENETİMİ HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
ve kapsam
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, üyelerine veya
çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık,
tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketlerinin
emekliliğe yönelik faaliyetlerinin aktüeryal
denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik 28/3/2001
tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi
Kanununun geçici 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Aktif üye:
Emeklilik taahhüt planına göre henüz emekli olmamış veya emekliliğe yönelik
herhangi bir ödeme yapılmamış üyeleri veya çalışanları ile bunların hak
sahiplerini,
b) Aktüer:
Müsteşarlık nezdinde tutulan aktüerler siciline kayıtlı gerçek kişileri,
c) Aktüerya raporu: Üyelere veya çalışanlara sunulan
faydalara, varlık ve yükümlülüklere, hesapların ayrıştırılmasına, aktüeryal hesaplamalarda kullanılan yöntem ve
varsayımlara ilişkin bilgileri içeren ve aktüer tarafından hazırlanıp
imzalanan raporu,
ç) Emeklilik
taahhüt planı: Hizmet sunucusunun üyeleri veya çalışanları ile vefatları
halinde bunların hak sahiplerine, emeklilik, erken ayrılma, vefat veya
maluliyet hallerinde yapmayı taahhüt ettiği ödemelere ilişkin esas ve
usuller ile teamüllerin bütününü,
d) Hizmet
sunucusu: Üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan
dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair
ticaret şirketini,
e) Katkı:
Emeklilik taahhüt planı kapsamında prim, aidat ve benzeri adlar altında
alınan emekliliğe yönelik ödemeleri,
f) Liste:
Müsteşarlıkça tutulan ve Türkiye’de faaliyet gösteren hizmet sunucularını
içeren listeyi,
g) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
ğ) Pasif üye:
Emeklilik taahhüt planına göre kendilerine maaş ve/veya gelir bağlanmış
olan üyeler veya çalışanlar ile bunların hak sahiplerini,
h) Tanımlanmış
fayda esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların, alınan katkılarla
ilişkili olmaksızın üyelerin veya çalışanların maaşları ya da hizmet
sürelerine bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası,
ı) Tanımlanmış
katkı esası: Emeklilik birikimi olarak ödenecek tutarların, emeklilik
taahhüt planı kapsamında alınan katkılar ile bunların getirilerine bağlı
olarak belirlenmesine yönelik esası
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Aktüeryal Denetime İlişkin Esaslar
Denetim
konusu faaliyetler
MADDE
4 – (1) Hizmet sunucusu tarafından üyelerine veya
çalışanlarına sunulan emekliliğe yönelik hizmet, fayda ve diğer taahhütler
ile tanımlanmış katkı veya tanımlanmış fayda esasının yahut bunların her
ikisinin özelliklerini taşıyan emeklilik taahhüt planları Müsteşarlığın aktüeryal denetimine tabidir.
(2) Hizmet sunucusu tarafından veya dışarıdan hizmet
alınarak gerçekleştirilen genel yönetim, fon veya varlık yönetimi ile
alınan katkılar ve yapılan ödemeler dahil
emeklilik taahhüt planı kapsamındaki taahhütlere ilişkin tüm faaliyetler aktüeryal denetime tabidir.
Denetimin şekli
MADDE
5 – (1) Aktüeryal denetim, 7 nci madde kapsamında hizmet sunucusundan alınan bilgi
ve belgeler üzerinden yapılır. Müsteşarlıkça gerekli görülmesi halinde
yerinde denetim de yapılır.
Hizmet
sunucusunun temel yükümlülükleri
MADDE
6 – (1) Hizmet sunucusunun, emeklilik taahhüt planı
kapsamında üyelerine veya çalışanlarına sunduğu emekliliğe yönelik
taahhütler nedeniyle oluşan yükümlülüklerine karşılık yeterli tutarda
varlık bulundurması gerekir.
(2) Hizmet sunucusu, aktif ve pasif üyelerin
durumunu da göz önünde bulundurarak emeklilik taahhüt planında sunulan
taahhütlerin sürdürülebilirliğini teminen düzenli
olarak varlık-yükümlülük dengesini (aktüeryal
dengeyi) takip eder.
(3) Hizmet sunucusunun, her bir taahhüde ilişkin
katkılar ile yükümlülüklerin bugünkü değerinin ayrı ayrı
takip edilmesini sağlayan güvenilir aktüeryal
veri altyapısına ve kişi bazlı kayıt sistemine
sahip olması gerekir.
(4) Hizmet sunucusu, üyelerin veya çalışanların
haklarını tehlikeye sokabilecek uygulamalardan kaçınır.
Müsteşarlığa
gönderilecek bilgi ve belgeler
MADDE
7 – (1) Hizmet sunucusu, içeriği Müsteşarlıkça belirlenen
elektronik veri setini
altışar aylık dönemler halinde hazırlayarak ilgili olduğu
dönemi takip eden ikinci ayın sonuna kadar Müsteşarlığa gönderir.
(2)
Hizmet sunucusu, yıllık dönemler halinde hazırlanan aktüerya
raporu ile mali tablolarını, elektronik örnekleri ile birlikte ilgili
olduğu yılı takip eden yılın mayıs ayı sonuna kadar Müsteşarlığa gönderir.
(3) Müsteşarlık gerek görmesi halinde aktüeryal denetime ilişkin olarak ek bilgi ve belge
isteyebilir.
Denetimin
sonuçları
MADDE 8 – (1) Müsteşarlıkça
yapılan değerlendirme sonucunda aktüeryal
dengenin bozulduğunun yahut üyelerin veya çalışanların haklarının tehlikeye
düştüğünün tespit edilmesi durumunda Müsteşarlık, hizmet sunucusunu ve
hizmet sunucusunun tabi olduğu mevzuat gereğince varsa ilgili bulunduğu
kurumu konu hakkında bilgilendirerek üyelerin veya çalışanların haklarının
korunması ve sürdürülebilir aktüeryal yapının
temini için gerekli görülen önlemlerin alınmasını isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Aktüerya raporu
MADDE
9 – (1) Aktüerya raporu, hizmet
sunucusunun emekliliğe yönelik taahhütlerine ilişkin faaliyetlerinin
bütününü kapsayacak ve Ek-1’de belirtilen asgari unsurları içerecek şekilde
düzenlenir.
(2) Gerek görmesi halinde Müsteşarlık, aktüerya raporunun aynı veya farklı bir aktüer
tarafından, kısmen veya tamamen yeniden hazırlanmasını talep edebilir.
(3) Aktüer, aktüerya
raporunda kullanacağı varsayımları, aktüeryal
prensipleri ve Ek-2’de belirtilen hususları gözönünde
bulundurarak seçer.
(4) Aktüer, hesaplamalarda kullandığı bilgileri
yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlar. Hizmet sunucusu tarafından
sağlanan verilerin denetimi ve güvenilirliğinden aktüer sorumlu değildir.
Aktüer, hizmet sunucusu tarafından sağlanan verilerin ve bilgilerin aktüeryal hesaplamalarda kullanılan varsayımlarla ve
önceki dönemlere ait bilgi ve hesaplamalarla tutarlı ve güvenilir olmasına
yönelik değerlendirmelerde bulunur.
(5) Aktüer, aktüeryal
hesaplamaların amacına ulaşmasını sağlayacak yeterli ve uygun verilerin
bulunmadığına kanaat getirdiği takdirde hesaplama yapmayabilir. Aktüer, bu
durumu gerekçeleri ile birlikte Müsteşarlığa bildirir.
(6) Hizmet sunucusu aktüerya
raporunun özetini, varsa kendisine ait resmi Internet veya Intranet sitesinde yayınlamak suretiyle yahut posta,
faks veya elektronik posta yoluyla üyelerine ve çalışanlarına duyurur.
Listeye
kayıt
MADDE 10 – (1) Emekliliğe
yönelik taahhütte bulunan hizmet sunucuları, bu Yönetmeliğin yayım tarihini
takip eden üç ay içinde; yayım tarihinden sonra emekliliğe yönelik
taahhütte bulunanlar ise yetkili kurullarının buna ilişkin kararını
müteakip üç ay içinde listeye kayıtlarının yapılması için Ek-3’de yer alan
bilgi ve belgelerle birlikte Müsteşarlığa yazılı bildirimde bulunur.
(2) Müsteşarlık, yapılan bildirimi değerlendirir ve
bildirimin uygun bulunması durumunda hizmet sunucusunu listeye kaydeder. Bu
Yönetmelik kapsamına girmeyen kuruluşlar listeye kaydedilmez. Yapılan işlem
başvuruyu yapana yazılı olarak bildirilir.
(3) Listeye kayıtlı olduğu halde tasfiye kararı alan
ya da emeklilik taahhüt planını tasfiye eden hizmet sunucusu, karar
tarihini müteakip bir ay içinde buna ilişkin kararın bir örneğini
Müsteşarlığa gönderir.
Yürürlük
MADDE
11 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
12 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının
bağlı bulunduğu Bakan yürütür.
Ek-1
Aktüerya Raporu Asgari İçeriği
1. Kullanılan aktüeryal metodlar.
2. Ekonomik ve demografik veriler.
3. Varsayımlar, varsayımların kaynağı ve bu varsayımların
seçimine ilişkin nedenler.
4. Varsayımların seçiminde (varsa) yapılan
analizler.
5. Hizmet sunucusu tarafından sağlanan hizmet, fayda
ve diğer taahhütler ile bu taahhütlere ilişkin yükümlülükler.
6. Varsa yükümlülüklere istinaden ayrılmış varlıkların
güncel değerlemesi.
7. Varsa yükümlülüklere istinaden ayrılmış
varlıklardan sağlanan yatırım gelirleri.
8. İleriye yönelik en az 10 yıllık tahmini nakit akışı analizi.
9. Teknik faiz, mortalite,
enflasyon ve aktüerin öngöreceği diğer varsayımlara göre duyarlılık
analizleri.
11. Aktüeryal dengeye
ilişkin kısa, orta ve uzun vadeli değerlendirme ve öneriler.
12. Veri kayıtlarının yeterliliğine ve uygunluğuna
ilişkin değerlendirme ve öneriler.
13. Rapor özeti.
Ek-2
Aktüeryal Varsayımların Seçiminde Dikkat Edilecek
Hususlar
1. Ekonomik ve demografik varsayımlardan emeklilik
taahhüt planına uygulanabilir olanlar kullanılır.
2. Her bir varsayımın tutarlılığı, diğer
varsayımlarla ilişkisi ve hesaplamalara genel etkisi göz önünde bulundurulur.
Varsayımlardan sapmaların etkisi, varsayımın yapısı ve olası sonuçları
değerlendirilir. Özellikle, gruptaki kişi sayısının az olduğu durumlarda
varsayımlardaki sapmanın etkisi ayrıca değerlendirilir.
3. Emeklilik taahhüt planının yapısındaki veya dışsal
faktörlerdeki olası değişikliklerin aktüeryal
varsayımlar üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulur.
4. Aktüeryal varsayımların
belirlenmesinde genel verilerin dışında emeklilik taahhüt planına özel
varsayımlar da kullanılabilir.
5. Gruba ait geçmiş aktüeryal
gelir ve gider verileri, yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlanabildiği
ölçüde geleceğe yönelik tahminlerde kullanılabilir.
Ek-3
Listeye
Kayıt Bildirimi
Listeye kayıt bildirimi için aşağıdaki bilgi ve
belgeler, “Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü İnönü Bulvarı
No:36 Emek 06510 Ankara” adresine gönderilir.
1. Hizmet sunucusunun adresi ve iletişim bilgileri.
2. Hizmet sunucusunun yöneticilerinin ad ve
unvanları ile iletişim bilgileri.
3. Hizmet sunucusunun kuruluşuna esas teşkil eden
belgelerin birer örneği.
4. Sunulan emeklilik taahhüdünün türü ve buna
dayanak teşkil eden belgenin bir örneği.
5. Aktif ve pasif üye sayıları.
|