|
Sosyal
Güvenlik Kurumundan:
ASGARÎ İŞÇİLİK
İNCELEMELERİNDE UZLAŞMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununda yer alan devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgarî işçilik
incelemesi ile ilgili uzlaşmaya ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik Kurumun denetim ve kontrolle
görevli memurları tarafından devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan
asgarî işçilik incelemesi sonucunda tespiti yapılan ve sigortalılara mal
edilemeyen fark sigorta primine esas kazanç matrahı üzerinden gecikme
cezası ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanacak sigorta primi ve buna
bağlı uygulanacak idarî para cezalarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 5510 sayılı Kanunun 85 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen:
a)
Devamlı mahiyetteki işyeri: Geçici veya mevsimlik olmayan, işyeri
tescilinde 1 (bir) veya 2 (iki) mahiyet kodunda tasnif edilmesi gereken
veya bu şekilde tasnif edilen işyerini,
b) Devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgarî işçilik
incelemesi: İşverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve
kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının,
çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde
bulunduğunun saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgarî
işçilik miktarını, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji,
işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalışan sigortalı sayısı, ilgili
meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak
devamlı işyerleri hakkında yapılan asgarî işçilik incelemesini,
c)
Gecikme cezası ve gecikme zammı: Kurumun prim ve diğer alacakları süresi
içinde ve tam olarak ödenmeyen kısmına Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammını,
ç)
Grup Başkanlığı: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Grup Başkanlığını,
d)
İl Müdürlüğü: Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğünü,
e)
İşveren: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine
göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile
tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
f)
İşveren vekili: Kanunda belirtilen işveren vekilini,
g)
Kanun: 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
ğ)
Komisyon: Uzlaşma Komisyonunu,
h)
Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,
ı)
Müfettiş: Sosyal Güvenlik Kurumu Başmüfettişi ve Müfettişlerini,
i)
Rapor: Asgarî İşçilik İnceleme Raporunu,
j)
Rapor Okuma Komisyonu: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile grup
başkanlıkları bünyesinde oluşturulan ve Müfettişler tarafından devamlı
mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgarî işçilik incelemesi sonucunda
yazılan raporları okuyan komisyonu,
k)
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı: Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığını,
l)
Rehberlik ve Teftiş Başkanı: Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş
Başkanını
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Komisyonların
Teşkili, Yetki ve Görev Yerleri
Komisyonların teşkili
MADDE 5 – (1) Müfettişlerce, devamlı mahiyetteki işyerlerinde
yapılan asgarî işçilik incelemelerine bağlı olarak kurulacak komisyon;
Rehberlik ve Teftiş Başkanınca Müfettişler arasından belirlenecek üç asıl
ve üç yedek üyeden oluşur. Komisyona kıdemli olan Müfettiş başkanlık eder.
(2)
Yıl içinde toplanacak olan komisyonlar için Rehberlik ve Teftiş Başkanı
tarafından yeterli sayıda müfettiş görevlendirilir. Aynı ilde on ve
üzerinde müfettişin görevlendirilmesi halinde, komisyon bu müfettişler
arasından birinci fıkradaki usule göre teşekkül eder ve o ilde yapılan
asgarî işçilik incelemeleri sonucu düzenlenen raporlarla ilgili uzlaşma
taleplerini görüşerek uzlaşma ile ilgili gerekli işlemleri yapar.
(3)
Uzlaşmaya konu olan incelemeyi yapan müfettişler bu maddeye göre teşekkül
edecek komisyonlara üye olamazlar. Ancak gerek duyulması halinde, komisyon
toplantısına açıklamalarda bulunmak üzere iştirak edebilirler.
(4)
Uzlaşma görüşmeleri sırasında işveren veya işveren vekili isterse bağlı
olunan meslek odasından bir temsilci ve 1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî
Müşavirlik Kanununa göre kurulan meslek odasından bir meslek mensubu
bulundurabilir. Bu kişiler uzlaşma görüşmelerinde sadece görüş
açıklayabilirler, görüşmeler sonucunda düzenlenecek tutanaklara imza
atamazlar.
Komisyonların görev yerleri ve toplanma
zamanları
MADDE 6 – (1) Komisyonlar, incelemenin yapılmış olduğu ilin
bağlı bulunduğu Grup Başkanlığında toplanır. Ancak aynı ilde on ve üzerinde
müfettişin görevlendirilmesi halinde, komisyon görevli olunan ilde
toplanır.
(2)
Grup Başkanı toplanacak olan komisyonlar için gerekli olan yer ve diğer
ihtiyaçları sağlar.
(3)
Komisyonlar her Grup Başkanlığında aylık periyotlar
halinde toplanır. Ancak komisyonların toplanma periyotları,
iş yoğunluğu ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak Rehberlik ve Teftiş
Başkanınca iki ay veya üzerine çıkartılabilir.
(4) İşverenin talebi üzerine,
Rehberlik ve Teftiş Başkanının uygun görmesi halinde, inceleme ile ilgili
yapılacak uzlaşma başka Grup Başkanlığında toplanan uzlaşma komisyonunda da
görüşülebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uzlaşmanın
Yapılması
Uzlaşma talebi
MADDE 7 – (1) Uzlaşma için nezdinde inceleme yapılan
işverenin bizzat veya noterden alınmış vekaletnameye
dayanarak vekili vasıtasıyla; tüzel kişiler, küçük ve kısıtlılarla,
vakıflar ve cemaatler ile tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunların
kanunî temsilcileri marifetiyle yazılı olarak Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığına başvurması esastır.
(2)
İncelemeyi yapan Müfettişe veya Müfettişin sürekli görev yaptığı Grup
Başkanlığına ya da ilgili İl Müdürlüğüne uzlaşma talep dilekçesi verilmesi
veyahut uzlaşma talebinin inceleme tutanağında yer alması da ilgili mercie
yapılmış yazılı başvuru yerine geçer. Söz konusu talep bu mercilerce derhal
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına iletilir.
Uzlaşma talep süresi, tebliğ ve
işverenin uzlaşmadan vazgeçmesi
MADDE 8 – (1) Nezdinde inceleme yapılan işverenler,
incelemeye ilişkin tutanağın düzenlenme tarihinden, konuya ilişkin raporun
Kurumun ilgili birimine gönderilmesine kadar geçen süre içerisinde her
zaman uzlaşma talebinde bulunabilirler.
(2)
Müfettiş veya Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca nezdinde inceleme yapılan
işverene uzlaşmaya davet niteliğinde bir yazı gönderilmez. Şu kadar ki
Müfettiş tarafından, işveren ile birlikte incelemeye ilişkin tutanağın
düzenlenmesi esnasında, işverene uzlaşma hakkının olduğu hatırlatılır ve bu
durum da tutanakta belirtilir.
(3)
Uzlaşma gün ve saatinin bildirilmesi işleminde, 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
(4)
Uzlaşma talebinde bulunan işveren, tayin edilen uzlaşma gününden önce
yazılı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına veya komisyona bu talebinden
vazgeçtiğini bildirebilir. Bu durumda işveren uzlaşma talep etmemiş gibi
işlem tesis edilir.
Uzlaşma gününün, prim tutarının ve
idarî para cezasının tespiti ve bildirilmesi
MADDE 9 – (1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, işverenin
uzlaşma talebi üzerine, bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen periyotlar dahilinde
uzlaşma gününü belirler ve uzlaşma gününden en az bir ay önce durumu ilgili
komisyon başkanına ve incelemeyi yapan Müfettişe bildirir.
(2)
Kendisine uzlaşma günü bildirilen Müfettiş, gecikme cezası ve gecikme zammı
ile birlikte hesaplanan prim tutarı ve uygulanması önerilen idarî para
cezası miktarını içeren bir yazıyı üç gün içinde ilgili komisyon başkanına
sunar. Komisyon başkanı ise uzlaşma gün ve saati ile gecikme cezası ve
gecikme zammı ile birlikte hesaplanan prim tutarı ve uygulanması önerilen
idarî para cezasını bir yazı ile uzlaşma gününden en az onbeş
gün önce işverene bildirir.
Komisyonun toplanması ve
çalışma usulü
MADDE 10 – (1) Komisyonlar, üyelerinin tamamının katılması
ile toplanırlar ve çoğunlukla karar verirler.
(2)
Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre belirlenmiş olan uzlaşma gün ve
saatinde Rehberlik ve Teftiş Başkanınca belirlenmiş üyelerden birinin
toplantıya katılmasının mümkün olmadığı hallerde, katılamayan üyenin yerine
yedek üye toplantıya katılır.
(3) Belirlenen uzlaşma günü bildirildikten sonra işverenin veya
işveren vekilinin; yükümlülüklerin yerine getirilmesine engel olacak
derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk, yükümlülüklerin yerine
getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi
afetler, kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler, sahibinin
iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden
çıkmış bulunması gibi herhangi bir mücbir sebeple toplantıya katılamayacak
olması halinde uzlaşma görüşmesi ya aynı gün belirlenen ya da sonradan
belirlenerek işverene bildirilecek bir başka tarihe Komisyon başkanınca
ertelenir.
Uzlaşma tutanağının düzenlenmesi ve
tutanak üzerine yapılacak işlemler
MADDE 11 – (1) Belirlenen gün ve saatte işveren veya işveren
vekilinin iştiraki ile toplanan Komisyon, uzlaşma sağlandığı takdirde
durumu bir tutanakla tespit eder. Bu tutanak, Komisyon başkan ve üyeleri
ile işveren veya işveren vekili tarafından imza olunur. İmzalanan tutanağın
bir nüshası işveren veya işveren vekiline verilir. Bir nüshası da rapora
eklenmek ve ilgili il müdürlüğüne gönderilmek üzere Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığına gönderilir. İl müdürlüğü raporla birlikte intikal eden uzlaşma
tutanağında belirtilen hususlara göre uzlaşılan gecikme cezası ve gecikme
zammı ile birlikte hesaplanan prim ve idarî para cezaları üzerinden gerekli
işlemleri yapar.
(2)
Uzlaşma tutanağında;
a)
İşverenin adı soyadı/unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ve
adresi, işyerinin bağlı olduğu il müdürlüğü ve işyeri sicil numarası,
b)
İncelemenin konusu, dönemi, tespit edilen ve sigortalılara mal edilmeyen
sigorta primine esas kazanç farkı, hesaplanan prim aslı tutarları ve
önerilen idarî para cezalarının kanunî dayanakları ve miktarları,
c)
Üzerinde uzlaşılan prim aslı miktarı,
ç)
Uzlaşılan idarî para cezası miktarı,
d)
İncelemeyi yapan Müfettişin adı ve soyadı
hususların yanı sıra uzlaşma ile ilgili açıklamalar yer
alır.
Uzlaşma sağlanamayan haller ve
yapılacak işlemler
MADDE 12 – (1) Uzlaşmanın temin edilememesi halinde durum
Komisyonca tutanak düzenlenmek suretiyle taraflarca imza altına alınır.
İşverenin veya işveren vekilinin;
a)
Komisyonun davetine icabet etmemesi,
b)
Uzlaşmaya geldiği halde uzlaşma tutanağını imzalamaması,
c)
Uzlaşma tutanağını ihtirazı kayıtla imzalamak istemesi,
d)
İşverenin veya işveren vekilinin bilinen en son adresine uzlaşma günü
bildirme yazısının tebliğ edilememesi ya da tebliği yapılan yazıda
belirtilen tarih ve yerde işveren veya işveren vekilinin uzlaşma
toplantısına katılmaması
hallerinde de uzlaşma sağlanamamış sayılır. Posta ile
veya memur vasıtasıyla gönderilen yazının tebliğ edilemeyerek geri gelmesi,
tebliğ edilememeyi ifade eder.
(2)
Komisyonca birinci fıkrada belirtilen uzlaşmanın sağlanamama nedenini
belirtmek üzere düzenlenecek tutanağın bir nüshası hazır bulunan işverene
veya işveren vekiline tebliğ olunur. İşverenin uzlaşmaya icabet etmemesi
veya tebellüğden kaçınması halinde bu hususu belirten tutanağın bir örneği
muhatabına posta ile gönderilir.
(3) Uzlaşmanın temin
edilemediğine dair tutanağın bir nüshası rapora eklenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Kısmi uzlaşma
MADDE 13 – (1) İşveren veya işveren vekili tarafından uzlaşma
görüşmeleri sırasında kısmi uzlaşma talebinde bulunulabilir.
(2) Uzlaşma görüşmeleri sırasında kısmi uzlaşma talebinde
bulunulması halinde, tutanağın açıklama bölümünde raporda belirtilen
sigortalılara mal edilmeyen sigorta primine esas kazanç matrahı üzerinden
hesaplanacak prim aslı tutarı veya idarî para cezalarından hangileri için
uzlaşma talep edildiği ve bunlara ilişkin olarak uzlaşılan gecikme cezası
ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanan prim aslı ve idarî para cezası
miktarı belirtilir.
Uzlaşmanın kesinliği ve dava konusu
edilemeyeceği
MADDE 14 – (1) Komisyonların, uzlaşma neticesinde
düzenleyecekleri uzlaşma tutanakları kesin olup, gereği Grup Başkanlıkları
ve il müdürlüklerince derhal yerine getirilir.
(2)
Uzlaşma konusu yapılan tutarlar hakkında işveren veya işveren vekilince
dava açılamaz ve hiçbir mercie şikayet ve itirazda
bulunulamaz.
(3)
İşverenler bu Yönetmelik uyarınca, üzerinde uzlaşılan idarî para cezaları
için ayrıca Kanunun 102 nci maddesinin beşinci
fıkrasında yer alan peşin ödeme indiriminden yararlandırılmaz.
Ödeme zamanı
MADDE 15 – (1) Gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte
hesaplanan prim aslı tutarları ve idarî para cezalarının toplam tutarı
uzlaşma tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenir.
Uzlaşmaya uymama ve uzlaşmanın
bozulması
MADDE 16 – (1) Uzlaşılan tutarların, uzlaşma tutanağının
düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde tam olarak ödenmemesi halinde
uzlaşma bozulur ve uzlaşılan tutarlar kazanılmış hak teşkil etmez. Bu
durumlarda, ilgili il müdürlüğü Müfettiş raporuna göre işlem yapar.
(2)
Uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma görüşmesinde uzlaşmaya varılamamış
olması veya uzlaşmanın bozulması hallerinde işveren veya işveren vekili, bu
konuya ilişkin daha sonra tekrar uzlaşma talep edemez.
Sigortalılara mal edilecek fark sigorta
primlerinin ortaya çıkması
MADDE 17 – (1) İnceleme esnasında sigortalılara mal
edilemeyecek olan fark sigorta primlerinin yanı sıra sigortalılara mal
edilecek olan fark sigorta primlerinin de ortaya çıkması halinde
sigortalılara mal edilecek olan fark sigorta primleri uzlaşma kapsamına
alınamaz. Ayrıca sigortalılara mal edilecek olan fark sigorta primleri ve
bu sigortalıların çalışmalarının bildirilmemesi veya eksik bildirimi
nedeniyle uygulanacak olan idarî para cezaları da uzlaşma konusu yapılamaz.
(2) Uzlaşma sağlandıktan sonra aynı inceleme dönemlerine
ilişkin olarak Kurum veya mahkeme kararıyla sigortalılara mal edilecek fark
sigorta primlerinin ortaya çıkması halinde, daha önce eksik tahsil olunan
sigorta primleri, sigortalının çalıştığı süre ve sigorta primine esas
kazancı dikkate alınarak gecikme cezası, gecikme zammı ve ilgili idarî para
cezası ile birlikte tahsil olunur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Saklı tutulan haklar
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce, Müfettiş
tarafından incelenmesine başlanılmış ancak henüz raporu ilgili birime
gönderilmemiş olan, devamlı mahiyetteki işyerleri asgarî işçilik inceleme
raporları da bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilir.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri 1/10/2008
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanı yürütür.
|