|
Maliye
Bakanlığından:
MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 324)
I.
GİRİŞ
(1) Hazine
taşınmazları üzerinde kullanma izni verilmesi ile irtifak hakkı tesis edilmesi görev ve yetkisi, 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 543 sayılı KHK
ile yeniden düzenlenen 13 üncü maddesinin (b) bendine göre Maliye
Bakanlığına ait olup, bu işlemler; 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet
İhale Kanununun 74 üncü maddesine ve 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı
Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi
Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 178 sayılı KHK’nin 543
sayılı KHK ile yeniden düzenlenen 13 üncü maddesine dayanılarak Maliye
Bakanlığınca hazırlanan ve 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir.
(2) Hazine
taşınmazları üzerinde ön izin ve kullanma izni verilmesi ile irtifak hakkı
tesis edilmesi işlemleri aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre
yürütülecektir.
II. GENEL
ESASLAR
1. Tanımlar
(1) Bu Genel Tebliğde geçen;
a) Avan Proje: Asıl
projeden önce, yapılacak projeye esas olmak üzere hazırlanan taslak
projeyi,
b)
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
c)
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer: Türk Medenî Kanunu ile diğer
kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri,
ç)
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz: Tapuda Hazine adına tescilli
taşınmazları,
d)
Hazine taşınmazı: Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri,
e)
İdare: Merkezde Maliye Bakanlığını (Millî Emlak Genel Müdürlüğü); illerde
defterdarlığı (millî emlak dairesi başkanlığı veya millî emlak müdürlüğü) ve
ilçelerde malmüdürlüğünü,
f)
İrtifak hakkı: Bir taşınmaz
üzerinde yararlanmaya ve kullanıma rıza göstermeyi veya mülkiyete ilişkin
bazı hakların kullanılmasından
vazgeçmeyi kapsayan ve diğer bir taşınmaz veya kişi lehine aynî hak olarak kurulan yükümlülüğü,
g) Jeotermal
seracılık: Örtüaltı ısıtmasında yer kabuğunun
derinliklerindeki ısının oluşturduğu, sıcaklığı sürekli olarak bölgesel
atmosferin ortalama sıcaklığının üzerinde olan su, buhar
ve gazların (jeotermal kaynak) kullanıldığı seracılık yöntemini,
ğ)
Kanun: 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununu,
h)
Kullanma izni: Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde
kişiler lehine İdarece verilen izni,
ı) Organik
tarım: Toprak, su, bitki, hayvan
ve doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da
yetiştirilmesi, üretim ve yetiştiricilikle birlikte doğal alan ve
kaynaklardan ürün toplanması, hasat,
kesim, işleme, tasnif, paketleme, pazarlama ve depolama yatırımlarını,
i) Organize
hayvancılık: Yatırımcılar tarafından, projeye dayalı organize hayvancılık faaliyeti kapsamında, küçükbaş veya
büyükbaş hayvan türlerinin
beslenmesi, üretilmesi, geliştirilmesi ve diğer her türlü faaliyetler ile
ekonomik değere sahip hale
getirilmesi amacıyla yapılacak yatırımı,
j) Ön
izin: İrtifak hakkı tesis
edilmeden veya kullanma izni verilmeden önce; tescil, ifraz, tevhit, terk
ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar planının yaptırılması,
değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin hazırlanması
ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için İdarece
verilen izni,
k) Sözleşme:
İdare ile müşteri arasında düzenlenen ve imzalanan anlaşmayı,
l) Şartname:
Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idarî usul ve esaslarını gösteren
belge veya belgeleri,
m) Teknolojik
seracılık: Bitkilerin ideal yaşama, beslenme ve gelişme ortamının (ışık,
nem, ısı, hava, sulama,
gübreleme vs.) sağlanmasına ve kontrol altında tutulmasına elverişli sera
yapıları ile yetiştirme tekniklerinin kullanıldığı seracılık yöntemini,
n) Uygulama
projesi: Taşınmazın üzerinde yapılacak olan yapı veya tesislerin inşaatına
esas olacak ayrıntıda düzenlenen, yatırım aşamalarını ve termin planını da içeren, inşa edilecek bölümlerin biçimlerinin
ve boyutlarının uygulamaya esas teşkil edecek şekilde açık ve kesin olarak belirtildiği
projeyi,
o) Yatırımcı:
Hazine taşınmazları üzerinde yatırım yapacak gerçek veya tüzel kişiyi,
ö) Yönetmelik:
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği,
ifade
eder.
2.
Bedel tespiti
(1) Hazine
taşınmazları üzerinde verilecek kullanma izni ve tesis edilecek irtifak
haklarında bedel takdiri Yönetmeliğin 17 nci
maddesi gereğince oluşturulan komisyonca Kanunun 9 uncu ve Yönetmeliğin 12 nci maddeleri ile diğer ilgili mevzuatta yer alan
kıymet takdirine ilişkin hükümlere göre yapılacaktır.
(2) İlk
yıl kullanma izni veya irtifak hakkı
bedeli, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin
yüzde birinden az olmamak üzere rayiç bedel esas alınarak tespit ve takdir
edilecektir.
(3) Deniz turizmi araçlarına güvenli bağlama,
karaya çekme, bakım, onarım ve sosyal hizmetlerden birkaçını veya tamamını
sunan deniz turizmi tesisleri yapılmak amacıyla, kullanma izni veya irtifak
hakkı verilmesi talep edilen
alanda projelendirilmiş veya mendireklerle çevrilmiş deniz yüzeyinin de
bulunması hâlinde, deniz yüzeyinin kullanma izni metrekare birim bedeli;
proje sahasındaki kara parçası
için tespit edilen kullanma izni veya irtifak hakkı
beher metrekare bedelinin yüzde onu esas alınmak suretiyle belirlenecektir.
(4) İlk
yıl kullanma izni veya irtifak hakkı
bedeli, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi ekspertiz şirketleri ile Bakanlık merkez denetim
elemanlarına tespit ettirilebilir. Bu şekilde tespit ettirilen bedel,
komisyonca ayrıca karar alınmasına gerek olmaksızın tahmin edilen bedel
olarak dikkate alınacaktır.
(5) Kıymet takdiri yapılırken, bu Genel Tebliğ eki “İrtifak
Hakkı/Kullanma İzni İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu (Ek-2)” kullanılacak
ve bu formda; taşınmazın üzerinde varsa muhdesatın
dikkate alınıp alınmadığı, fiili kullanım olup olmadığı ve bedelin
hesaplanma şekli gibi hususlara açıkça yer verilecektir.
(6) İlgili kanunları gereğince bedeli yatırımcı
tarafından ödenerek kamulaştırılan ve
Hazine adına tescil edilen taşınmazların üzerinde tesis edilecek irtifak
hakkı veya verilecek kullanma izinlerinden bedel alınmayacağından, bu taşınmazlar
hakkında kıymet takdiri yapılmayacaktır.
3. Şartnameler
(1) Kullanma
izni ihaleleri için Yönetmelik ekinde yer alan “Kullanma İzni Şartnamesi (Ek-15)”,
irtifak hakkı ihaleleri için ise Yönetmelik ekinde yer alan “İrtifak Hakkı
Şartnamesi (Ek-13)” hazırlanacaktır. Taşınmazın niteliği dikkate alınarak
şartnameye ayrıca ilave edilmesi istenilen şartlar ise “Özel Şartlar”
bölümünde gösterilecektir.
4. Geçici teminat
(1) Kullanma
izni ve irtifak hakkı ihalelerinde geçici teminat miktarının
belirlenmesinde 4706 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen üst sınır esas
alınacaktır.
(2) Geçici
teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir.
a)
Tedavüldeki Türk Parası,
b)
Mevduat veya katılım bankalarının verecekleri süresiz teminat mektupları,
c)
Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri veya bu
senetler yerine düzenlenen belgeler (nominal
bedele faiz dâhil edilerek ihraç edilmiş ise, bu işlemlerde anaparaya
tekabül eden satış değerleri esas alınır),
(3) Mevduat
veya katılım bankalarınca verilen teminat mektupları dışındaki teminatlar müşteriler
tarafından ihaleden önce ilgili muhasebe
birimine yatırılacak, teminat mektupları ise ihale komisyonuna
verilecektir. Üzerlerine ihale
yapılan isteklilere ait teminat mektupları ihaleden sonra ilgili muhasebe birimine teslim edilecektir. Üzerlerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatları iade
edilecektir.
(4) Teminat
mektuplarının Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde öngörülen
şartları taşıyıp taşımadığı komisyonca incelenecek, mevzuata aykırı olarak
düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmeyecektir. Üzerinde suç unsuru
tespit edilen teminat mektupları, gerekli kovuşturma yapılması için
Bakanlığa intikal ettirilecektir.
(5) 4706
sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında; Türkiye Cumhuriyeti
Merkez Bankasınca belirlenen konvertibl dövizin, sadece
taşınmaz satış ihalelerinde ve dışarıda yerleşik kişiler ile geçimini yurt
dışında temin eden Türk vatandaşlarından teminat olarak alınabileceği
belirtildiğinden; kullanma izni veya irtifak hakkı ihalelerinde konvertibl
döviz teminat olarak kabul edilmeyecektir.
5. Bedel artış oranları
(1) İkinci
ve müteakip yıllar ön izin, kullanma izni ve irtifak hakkı bedelleri, cari
yıl bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları
Endeksi (ÜFE-bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması
suretiyle hesaplanacaktır.
6. Bakanlığa gönderilecek bilgi ve belgeler
(1) Bakanlığın
izni ile sonuçlandırılması gereken kullanma izni ve irtifak hakkı taleplerinde bu Genel Tebliğ eki “İrtifak
Hakkı/Kullanma İzni İşlemi Bilgi Formu (Ek-1)” valilik (defterdarlık)
görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderilecektir. Yatırımcılar tarafından, projeye dayalı
organize hayvancılık, teknolojik veya jeotermal seracılık ile organik tarım
yatırımları amacıyla talepte bulunulmuş ise, taşınmazın talep
doğrultusunda kullanılmaya uygun olup olmadığına ilişkin Tarım İl Müdürlüğü
ile diğer ilgili kamu idarelerinin yazısı eklenecektir.
7. Orman, mera, yaylak ve kışlak ile kamuya ait
otlak ve çayır vasıflı taşınmazlar hakkında
yapılacak işlemler
(1) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; ormanlık alanlar
üzerinde savunma, ulaşım, enerji, haberleşme,
su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı ve katı atık bertaraf tesisleri, sanatoryum,
baraj, gölet ve mezarlık, Devlete ait sağlık, eğitim ve spor tesisleri yapılmak
amacıyla Çevre ve Orman Bakanlığınca bedeli karşılığında izin
verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
(2) Bu
taşınmazlar hakkında Çevre ve Orman Bakanlığınca kesin izin verilmesi ve
irtifak hakkı tesis edilmesinin uygun
görülerek Bakanlığa bildirilmesi halinde, kesin izin şartları esas alınarak
kesin izin verilen lehine 6831 sayılı Orman Kanununun 115 inci maddesi
gereğince irtifak hakkı tesis
edilecektir.
(3) Mera,
yaylak ve kışlak ile kamuya ait otlak ve çayır vasıflı taşınmazlar
üzerinde, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera
Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere irtifak hakkı tesisinin talep edilmesi halinde; talep
konusu taşınmazın vasfının değiştirilerek Hazine adına tescili sağlanmadan
İdarece her hangi bir işlem yapılmayacaktır.
8. İhale usulü
(1) Kullanma
izni verilmesi ve irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin ihale işlemleri bu
Genel Tebliğde yer alan istisnalar dışında, Kanunun 17 nci
maddesinde belirtilen ilanlar yapılmak suretiyle, 51 inci maddesinin (g)
bendine göre pazarlık usulüyle yapılacaktır.
(2) Ancak,
a)
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca ilgili mevzuatı gereğince verilen lisansa
istinaden bu Kurumca uygun görülen taşınmazların üzerinde yatırım yapacak yatırımcılara,
b) 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine göre özelleştirme kapsam ve
programına alınan kurum ve kuruluşlara,
c) Projeye
dayalı organize hayvancılık yatırımlarında toplam proje maliyet bedelinin
en az elli milyon ABD Doları karşılığı TL tutarında yatırım yapmayı ve yatırımın
faaliyete geçmesinden itibaren en az yüz kişiye on yıl süreyle istihdam
sağlamayı taahhüt eden yatırımcıya,
ç) Teknolojik
veya jeotermal seracılık ile organik tarım yatırımlarında en az on milyon
ABD Doları karşılığı TL tutarında yatırım yapmayı ve yatırımın faaliyete
geçmesinden itibaren en az on kişiye on yıl süreyle istihdam sağlamayı taahhüt
eden yatırımcıya,
d) Kıyı
yatırımlarında en az yüzelli milyon ABD Doları
karşılığı TL tutarında yatırım yapmayı ve yatırımın faaliyete geçmesinden
itibaren en az ikiyüzelli kişiye on yıl süreyle
istihdam sağlamayı taahhüt eden yatırımcıya,
e)Yatırımcı tarafından; dolgu, iskele, platform,
boru hattı, dolfen,
şamandıra, pompaj istasyonu gibi tesisler yapılması amacıyla kullanma izni
verilmesi veya irtifak hakkı tesisinin
talep edilmesi halinde, talep
konusu alanların geri sahasında
talep sahibi yatırımcının mülkiyetinde olan, yasal bir hakka istinaden fiilen kullanımında bulunan veya
bu yatırımcıya daha önce Bakanlıkça
kiralanan veya kullanma izni verilen veya irtifak hakkı
tesis edilmiş olan Hazine taşınmazı bulunması; bu alanların yapımı talep
edilen kıyı tesisi ile plan ve proje bütünlüğü taşıyor olması ve birlikte
kullanılmasının zorunlu olduğunun tespit edilmesi durumunda talep sahibi
yatırımcıya,
f) Kamu
yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara,
vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumlarına, kanunla kurulmuş kurum ve
kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, kendi kuruluş
kanunlarında, tüzük ve senetlerinde yer alan asli faaliyetlerinde
belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere,
Kanunun
17 nci maddesine göre ilan yapılmaksızın doğrudan
kullanma izni verilebilecek veya irtifak hakkı
tesis edilebilecektir.
(3) İkinci
fıkrada belirtilen koşulları taşıyan birden fazla istekli
olması halinde ise; bu istekliler arasında Kanunun 51 inci maddesinin
(g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılacak ihale
sonucunda en yüksek bedeli teklif eden yatırımcıya kullanma izni verilecek
veya irtifak hakkı tesis
edilecektir.
(4) Ön
izin verilmesi amacıyla ayrı bir ihale yapılmayacaktır.
9. Yetki
(1) Kullanma
izni verilmesine ve irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin ihalelerde, ihaleye
çıkılmadan önce Bakanlıktan izin alınacaktır.
(2) Ancak,
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca lisans verilen tüzel kişiler lehine 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası
Kanununun 15 inci, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji
Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun
8 inci ve 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunun
(Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması ve Doğal Gaz Piyasası
Hakkında Kanunun) 12 nci maddesi uyarınca tesis
edilecek irtifak hakkı ve kullanma izinleri ile Sanayi ve Ticaret
Bakanlığınca belirlenen yatırımcılar lehine 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı
Endüstri Bölgeleri Kanununun (Endüstri Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi
Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun) 4 üncü maddesi
gereğince verilecek kullanma izni ile tesis edilecek irtifak haklarına ilişkin
işlemler Bakanlıktan izin alınmaksızın valiliklerce (defterdarlık)
sonuçlandırılacaktır.
(3) Ayrıca,
yapılacak irtifak hakkı veya kullanma izni ihaleleri sonrasında; gerekli
olması halinde ön izin sözleşmeleri, ön izin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi
halinde ise kullanma izni veya irtifak hakkı
sözleşmeleri Bakanlıktan izin alınmaksızın valiliklerce (defterdarlık)
düzenlenecektir.
(4) Kullanma
izni veya irtifak hakkı sözleşmelerinde değişiklik gerektiren işlemlerde
ise Bakanlıktan izin alınacaktır.
10. İhale onayı
(1) Kullanma izni veya irtifak hakkına ilişkin ihale komisyonu
kararları Kanunun 31 inci maddesi gereğince onbeş
işgünü içinde onaylanır veya iptal edilir. Yılı merkezi
yönetim bütçe kanununa ekli (İ) işaretli Cetvelde, merkez ilçeler için
tespit edilen parasal sınıra kadar olan ihaleler ita amirinin (illerde defterdarın
ve yetki devredilen hallerde milli emlak dairesi başkanının, diğer ilçeler
için tespit edilen parasal sınıra kadar olan ihalelerde kaymakamın), bu parasal
sınırı aşan ihaleler ise Bakanlığın onay veya iptal kararları ile kesinleşecektir.
(2) İhalelerin
onaya sunulmasına ilişkin yazılar ihale tutanağı da eklenmek suretiyle, valiliklerce
(defterdarlık) veya kaymakamlıklarca doğrudan Bakanlığa faks yoluyla
bildirilecektir. Bu yazılarda;
a) Taşınmazın numarası, mahalle veya köyü, mevkii, pafta, ada
ve parsel numaraları veya tarihi, cilt, sayfa ve sıra numaraları, cinsi,
yüzölçümü, varsa sokak adı ve kapı numarası, paylı ise Hazine payı,
b) Taşınmazın tahmin edilen bedeli ile teklif edilen
bedellerin en yükseği,
c) İhale tarihi, ihaleye kaç kişinin katıldığı ve ihalenin
kime yapıldığı,
belirtilecektir.
(3) Ayrıca, kaymakamlıklarca doğrudan Bakanlığa yazılan
yazılar bilgi için dağıtımlı olarak valiliklere (defterdarlık) de gönderilecektir.
11. Kesin teminat
(1) Müşterinin
taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmesini
sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce bir yıllık kullanma izni ve
irtifak hakkı bedeli üzerinden yüzde altı oranında kesin teminat alınacaktır.
(2) Müşterinin
bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek
kalmaksızın ihale bozulacak ve varsa
geçici teminat Hazineye gelir kaydedilecektir.
(3) Geçici
teminat olarak kabul edilen değerler kesin teminat olarak da
verilebilecektir. Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer
değerlerle değiştirilebilecektir.
(4) Sözleşmenin
yapılmasından sonra geçici teminat iade edilecektir.
12. Sözleşme düzenlenmesi ve yer teslimi
(1) Müşteri,
onaylanan ihale kararının kendisine bildirilmesini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde geçici teminatı kesin teminata
çevirerek;
a) Ön
izin verilmesi gereken hallerde ön izin için Yönetmelik eki “Ön İzin
Sözleşmesi (Ek-12)”,
b) İrtifak
hakkı için Yönetmelik eki “İrtifak Hakkı Sözleşmesi (Ek-14)”,
c) Kullanma
izni için Yönetmelik eki “Kullanma İzni Sözleşmesi (Ek-16)”,
ç) Mecra
irtifak hakkı için bu Genel Tebliğ
eki “Mecra İrtifak Hakkı Sözleşmesi (Ek-3)”,
d) Mecra
kullanma izni için bu Genel Tebliğ eki “Mecra Kullanma İzni Sözleşmesi (Ek-4)”,
düzenleyerek İdareye vermek zorundadır. Ön izin ve kullanma izni sözleşmeleri
notere tasdik ettirilecektir.
(2) Ancak,
irtifak hakkı sözleşmeleri ile kamu idareleriyle yapılacak kullanma izni
sözleşmeleri için noter tasdiki aranmayacaktır.
(3) İrtifak
hakkı sözleşmeleri, İdareye teslim tarihinden itibaren bir ay içerisinde
tapuya tescil edilecektir.
(4) Bu
zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek
kalmaksızın ihale bozulacak ve varsa geçici teminat Hazineye gelir kaydedilecektir.
(5) Noterlikçe
tescil edilen sözleşmenin İdareye tesliminden veya irtifak hakkının tapuya
tescilinden itibaren onbeş gün içerisinde İdare
taşınmazı müşteriye mahallinde tanzim edilecek tutanakla şartnamede
belirtilen sınır ve evsafa uygun olarak teslim edecektir. Tutanakta;
taşınmaz bina ise müştemilatı, değilse üzerindeki muhdesat
ve dikili şeyler değerleri itibariyle gösterilecek, teslim tutanağı ilgili
memur ve hak sahibi tarafından imzalanacaktır.
(6) Noterce
tasdik edilmiş ön izin ve kullanma izni sözleşmeleri ile irtifak hakkına ilişkin olarak tapuda düzenlenen resmi
senedin bir örneği onbeş gün içerisinde Bakanlığa
gönderilecektir.
A. Ön izin verilmesi
(1) Kullanma izni veya irtifak hakkı ihalelerinin
onayını müteakip gerekmesi halinde, fiili kullanım olmaksızın taşınmazın
tescil, ifraz, tevhit, terk ve benzeri işlemlerin yapılması veya imar
planının yaptırılması, değiştirilmesi ya da uygulama projelerinin
hazırlanması, onaylatılması ve ilgili kamu idarelerinden gerekli izin ve
ruhsatların alınması amacıyla, üzerinde ihale
kalan yatırımcıya Yönetmelik eki “Ön İzin Sözleşmesi (Ek-12)” düzenlenmek
suretiyle bir yıl süreli ön izin verilecektir.
(2) Ön
izin verilmesi gereken hallerde, ayrıca bedel takdiri yapılmayacak, ön izin
bedeli, irtifak hakkı veya kullanma
izni ihalesi sonucu oluşacak bedelin yüzde yirmisi olarak belirlenecektir.
Ancak, ön izin verilecek alanda hak sahibinin fiili kullanımının olması
halinde ön izin bedeli, irtifak hakkı
veya kullanma izni ihale bedeli
olarak belirlenecektir.
(3) Ön
izin süresi gerekli hâllerde bedeli karşılığında uzatılabilir. Ancak, ön
izin süresinin toplamı dört yılı geçemez. Sürenin uzatılması halinde ikinci ve müteakip yıl ön izin
bedelleri, yeniden bedel takdiri yoluna gidilmeden bir önceki yıl ön izin
bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi
(ÜFE - bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında
arttırılması suretiyle belirlenecektir.
(4) Ön
izin verilmesine ve süresinin uzatılmasına ilişkin işlemler valiliklerce (defterdarlık)
sonuçlandırılacaktır. Uzatılan dönem için yeniden sözleşme yapılmayacaktır.
B. Ön izin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi
halinde kullanma izni ve irtifak hakkı sözleşmelerinin düzenlenmesi
(1) Ön
izin verilen yatırımcılar tarafından ön izin sözleşmesinde belirtilen
yükümlülüklerin yerine getirilerek, kullanma izni verilmesinin veya irtifak
hakkı tesisinin talep edilmesi halinde, valiliklerce (defterdarlık);
a) İmar
planları veya değişikliklerinin sözleşme amacı doğrultusunda
yaptırıldığının,
b) İmar
planlarının ilgili kamu idaresine onaylatıldığının,
c) Bu
planlara uygun olarak imar uygulamasının yapıldığının,
ç) Uygulama
projelerinin imar planına uygun olarak hazırlandığı ve ilgili kamu idarelerine
onaylattırıldığının,
d) İlgili
kamu idarelerinden alınması gerekli diğer izinlerin alındığının,
e) Ön izin
sözleşmelerinde belirtilen diğer hususların yerine getirildiğinin,
tespiti
halinde; Yönetmelik eki “İrtifak Hakkı Sözleşmesinin (Ek-14)” veya “Kullanma
İzni Sözleşmesinin (Ek-16)”düzenlenmesi suretiyle Bakanlıktan izin
alınmaksızın irtifak hakkı tesis
edilecek veya kullanma izni verilecektir.
13. İrtifak hakkı ve kullanma izni süresi
(1) Hazine
taşınmazları üzerinde kırkdokuz yıla kadar (organize
hayvancılık için otuz yıla
kadar) kullanma izni verilecek veya irtifak hakkı tesis edilecektir.
(2) İrtifak hakkı
lehtarı veya kullanma izni sahibinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin
yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir
imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde;
irtifak hakkı lehtarı veya
kullanma izni sahibinin talebi üzerine irtifak hakkı
veya kullanma izni süresi kamudan kaynaklanan fiili veya hukuki imkânsızlık
durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre
kadar dondurulur. Dondurulan
süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte
alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde
belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan
yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı sözleşmesinde
belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup
edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenecektir.
14. Bedellerin tahsili
A. Ön izin, kullanma izni ve irtifak
hakkı bedelleri
(1) İlk yıl ön izin, kullanma izni ve
irtifak hakkı bedelleri, ihalenin onaylanıp müşteriye tebliğinden itibaren
onbeş gün içinde, müteakip yıl bedelleri ise, ön
izin ve kullanma izni için sözleşmelerin düzenlenme tarihleri, irtifak hakkı için ise tapuya tescil tarihi esas
alınarak her yıl aynı tarihte peşin olarak ilgili muhasebe birimine yatırılacaktır.
(2) Ön izin verilen hâllerde, ilk yıl kullanma izni
veya irtifak hakkı bedeli; ihale
bedelinin kullanma izni veya irtifak hakkı tesis edilinceye kadar (dört
yılı geçmemek üzere) geçen süre dikkate alınarak Türkiye İstatistik Kurumunca
yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE-bir önceki yılın aynı ayına göre
yüzde değişim) oranında arttırılması suretiyle tespit edilecek bedeldir.
(3) Kullanma
izinlerinde ve irtifak hakkı
tesisinde ilk yıl ihale bedeline, ikinci ve üçüncü yıllar için ise sözleşmesine
göre tespit edilecek bedele yüzde yetmiş oranında indirim uygulanmak
suretiyle hesaplanarak tahsil edilir. Ancak, kullanma izni verildiği veya
irtifak hakkı tesis edildiği
tarihte taşınmazın üzerinde kullanma izni veya irtifak hakkı amacına uygun kullanımı mümkün yapı, tesis
vb. muhdesatların bulunması ve esaslı nitelikte
ilave yatırım gerekmemesi halinde; kullanma izni ve irtifak hakkı bedellerinde ilk üç yıl için öngörülen
yüzde yetmiş indirim uygulanmayacaktır.
(4) Bitkisel üretimle sınırlı olmak kaydıyla
üzerinde tarım veya organize hayvancılık yapılmak üzere kullanma izni
verilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazların kullanma izni veya
irtifak hakkı bedelleri; ilk yıl ihale bedeline, ikinci ve üçüncü yıllar
için ise sözleşmesine göre tespit edilecek bedele yüzde yetmiş oranında
indirim uygulanmak suretiyle, sonraki yıllar için ise sözleşmesine göre
tespit edilecek bedele yüzde elli oranında indirim uygulanmak suretiyle hesaplanarak
tahsil edilir. Ancak, kullanma izni verildiği veya irtifak hakkı tesis edildiği tarihte taşınmazın üzerinde
kullanma izni veya irtifak hakkı
amacına uygun kullanımı mümkün yapı, tesis vb. muhdesatların
bulunması ve esaslı nitelikte ilave yatırım gerekmemesi halinde; kullanma
izni ve irtifak hakkı
bedellerinde ilk üç yıl için öngörülen yüzde yetmiş indirim uygulanmayacak
ve sözleşme gereğince alınması gereken bedelin yüzde ellisinin tahsiline
devam edilecektir.
(5) 8/6/1994 tarihli ve 3996
sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde
Yaptırılması Hakkında Kanun, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi
Teşvik Kanunu ile 5346 sayılı Kanun gibi özel düzenlemeler gereği
verilen kullanma izni veya tesis edilen irtifak hakkı bedellerinde
Yönetmelik hükümlerine göre herhangi
bir indirim uygulanmayacaktır.
(6)
Vadesinde ödenmeyen bedellere, 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesi gereğince belirlenen oranda gecikme zammı uygulanacaktır.
(7) İlgili kanunları gereğince bedeli yatırımcı
tarafından ödenerek kamulaştırılan ve
Hazine adına tescil edilen taşınmazların üzerinde tesis edilecek irtifak hakkı veya verilecek kullanma izinlerinden bedel
alınmayacaktır.
B. Hasılat payları
(1) Kullanma
izni verilen veya irtifak hakkı
tesis edilen Hazine taşınmazı üzerinde yapılacak tesisin işletmeye geçmesinden
itibaren alınacak hasılat paylarına ilişkin işlemler Yönetmeliğin 79 uncu
maddesinde belirtilen usul ve esaslara göre yürütülecektir.
(2) Buna
göre,
a)
Kullanma izni verilen veya irtifak hakkı
tesis edilen Hazine taşınmazı üzerinde yapılacak tesisin bizzat hak lehtarınca işletilmesi hâlinde, bu tesisin
işletilmesinden elde edilen toplam yıllık hasılatın
yüzde biri oranında pay alınacaktır. Ancak, tarım ve hayvancılık
ile sanayi ve tersane yatırımlarında bu oran binde bir olarak uygulanacaktır.
b) Kamu yararına çalışan dernekler ve vergi
muafiyeti tanınan vakıflara sağlık, eğitim ve spor tesisleri yapılmak
amacıyla verilen kullanma izinleri ve tesis edilen irtifak hakları ile vakıflarca kurulan yükseköğretim
kurumlarına ve 4046 sayılı Kanun hükümlerine göre gerçek ve tüzel kişilere
verilen kullanma izinleri ile tesis edilen irtifak haklarından hâsılat payı
alınmayacaktır.
(3) Hak lehdarı ile varsa alt kiracıların yıllık hasılatını
gösteren ve ilgili vergi dairesine yıllık beyanname ekinde verilen gelir
tabloları, 1/6/1989 tarihli 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî
Müşavirlik Kanununa göre yeminli malî müşavirlere tasdik ettirilerek bir
örneği İdareye verilecektir. Ödenmesi gereken hasılat
payları her yılın yıllık beyanname verme dönemini takip eden ay içinde
ilgili muhasebe birimine yatırılacaktır.
(4) Hazine
taşınmazı üzerinde bulunan tesisin tamamının veya bir kısmının hak lehtarınca üçüncü kişilere kiraya verilmesi
hâlinde; hak lehtarından brüt
kira üzerinden, kiracıdan/kiracılardan ise, tesisin işletilmesinden elde
edilecek toplam yıllık hasılattan hak
lehtarına ödenen kira bedeli düşüldükten sonra, kalan tutar üzerinden
sözleşmesinde belirtilen oranda pay alınacaktır. Hak lehtarı ile kiracı
arasında yapılan kira sözleşmesinin bir örneği İdareye verilecektir. Kira
payları, hak lehtarı ile kiracı
arasında yapılan sözleşmeye göre kira bedellerinin hak
lehtarına ödenmesi gereken ayı takip eden ayın yirminci günü mesai saati
bitimine kadar ilgili muhasebe birimine yatırılacaktır. Kiracılardan
alınamayan hasılat payları hak
lehtarından alınacaktır.
(5) Yıllık hasılatın tespitinde; 26/12/1992
tarihli ve 21447 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yer
alan "60. Brüt Satışlar" tanımı esas alınacaktır.
(6) Hak lehdarı yatırımcılar tarafından, hakka
konu taşınmazların veya üzerindeki tesislerin bazı bölümlerinin baz istasyonu, bankamatik vb. amaçlarda kullanılmak
üzere üçüncü kişilere kiraya verilmesi ve sözleşmelerinde tesislerin
kiracılarından ayrıca hasılat
veya kâr payı alınacağına ilişkin hüküm bulunmasına karşılık, kiracıların
kiraladıkları yerler üzerinde gösterdikleri faaliyetin niteliği gereği
yıllık işletme hasılatlarının
veya kârlarının tespit edilememesi durumunda; kiracıların hak lehdarına ödediği bir
yıllık kira bedelinin yüzde yirmibeşi oranında
kiracılardan ayrıca pay alınacaktır. Yıllık kira
bedelinin tespit edilememesi durumunda ise; taşınmazın rayiç değeri,
üzerindeki tesisin niteliği, cari yıl irtifak hakkı veya kullanma izni
bedeli, varsa aynı bölgede yapılan emsal kiralamalara ilişkin kira
bedelleri vs. hususlar dikkate alınmak suretiyle valiliklerce (defterdarlık)
oluşturulacak komisyon tarafından belirlenecek kira bedeli üzerinden yüzde yirmibeş oranında kiracılardan ayrıca pay alınacaktır.
(7) Mecra
amaçlı verilen kullanma izinlerinde veya irtifak hakkı tesislerinde hasılat payı alınmayacaktır.
(8) Vadesinde
ödenmeyen hasılat paylarına 6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesi gereğince belirlenen oranda gecikme zammı uygulanacaktır.
15. Sözleşme devri
(1) Bakanlıkça adlarına kullanma izni verilen veya lehlerine
irtifak hakkı tesis edilen
yatırımcılar tarafından kullanma izninin veya irtifak hakkının üçüncü kişilere devrinin talep edilmesi
halinde; varsa İdareye olan borçların gecikme zamları ile birlikte
ödenmesi, irtifak hakkı veya
kullanma izni sözleşmelerinde belirtilen hükümlerine aykırılıkların İdarece
verilen süre içersinde giderilmesi ve bu yatırımcılar tarafından kullanma
izninden veya irtifak hakkından
dolayı İdare aleyhine açılmış davalardan tüm yargılama giderleri
üstlenilerek kayıtsız ve şartsız feragat edilmesi, buna ilişkin belge aslının
İdareye ibraz edilmesi ve İdarece hazırlanacak yeni sözleşme koşullarının kabul
edilmesi kaydıyla, kullanma izninin ve irtifak hakkının
üçüncü kişilere devredilmesine Bakanlıkça izin verilebilecektir.
(2) İrtifak
hakkı bağımsız ve sürekli nitelikte ise devir için Bakanlıktan izin alınmayacaktır.
Bu durumda, irtifak hakkını devralan kişilerin, bir ay içinde İdareye müracaat
ederek Bakanlık tarafından günün rayicine göre belirlenecek bedel ve yeni koşullar
üzerinden yeniden sözleşme yapmaları gerekmektedir.
(3) Hak lehdarının şirket olması halinde; kullanma izni verilen
veya irtifak hakkı tesis edilen tarihteki ortaklık yapısına göre, daha
sonra yapılacak ve şirket hisselerinin yüzde ellisinden fazlasının devri sonucunu
doğuracak işlemler sözleşmenin devri olarak kabul edilecektir.
(4) Ön
izin sözleşmeleri devredilmeyecek ve ortak alınmayacaktır.
16. Sözleşmenin sona ermesi ve feshi
A. Ön izin sözleşmesi
(1) Ön
izin sözleşmesi sürenin bitimiyle sona erer. Ön izin süresi içinde
yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının
anlaşılması hâlinde, İdareye yapılacak başvuru üzerine sözleşme feshedilecek
ve kesin teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilecektir.
(2) Ön
izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle
irtifak hakkı tesis edilememesi veya kullanma izni verilememesi hâlinde,
kesin teminat Hazineye gelir kaydedilecektir.
(3) Ön
izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi hâlinde,
İdarece sözleşme feshedilerek kesin teminat Hazineye gelir kaydedilecek ve kalan
süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilmeyecektir.
B. İrtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesi
(1) İrtifak
hakkı ve kullanma izni
sözleşmeleri, sürenin bitimiyle sona erer.
(2)
Adına kullanma izni verilen ya da lehine irtifak hakkı
tesis edilen tarafından talep edilmesi hâlinde de sözleşme feshedilecek ve
irtifak hakkı karşılıklı olarak rızaen tapudan
terkin edilecektir.
(3) Kanunun 62 nci
maddesi ile Yönetmeliğin 52 ve 80 inci maddeleri gereğince; irtifak hakkı ve kullanma izni sözleşmesi hükümlerine
aykırı davranıldığının İdarece tespit edilmesi halinde, en az on gün süreli
ve nedenleri açıkça belirtilen yazılı ihtara rağmen aykırılığın devam ettiğinin
tespiti durumunda, sözleşme İdarece feshedilecek ve irtifak hakkının
öncelikle rızaen tapudan terkini hak lehdarından talep edilecek, rızaen
terkin sağlanamaması halinde bu amaçla yargı yoluna başvurulacaktır.
(4) İrtifak
hakkı ve kullanma izni
sözleşmelerinin ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen nedenlerle feshedilmesi
halinde kesin teminat Hazineye gelir kaydedilecektir. Ayrıca, Hazine
taşınmazı üzerinde yapılması öngörülen yatırımın gerçekleştirilmeyen
kısmının cari yıl maliyet bedelinin yüzde üçü oranında tazminat alınacaktır.
(5) İrtifak hakkı
veya kullanma izni sözleşmesinin sona ermesi veya feshedilmesi hâlinde;
özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, Hazine taşınmazı üzerindeki tüm yapı
ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin
Hazineye intikal edecek ve bundan dolayı adına kullanma izni verilen ya da
lehine irtifak hakkı tesis
edilen yatırımcı veya üçüncü kişiler tarafından ileri sürülen hak ve
tazminat talepleri kabul edilmeyecektir.
(6) Ön
izin, kullanma izni ve irtifak hakkı sözleşmelerinin feshi işlemleri Bakanlıkça
yapılacaktır.
17. İhaleden yasaklama
(1) Kanunun
83 üncü maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar ile;
a) Üzerine ihale yapıldığı halde
usulüne göre sözleşme yapmayanlar,
b) Sözleşme
yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçenler,
c) Mücbir
sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak
yerine getirmeyenler,
hakkında
bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilecektir.
(2) Yukarıda
belirtilen durumlarda, tespit tarihinden (sözleşmenin feshini gerektiren
durumlarda sözleşmenin feshi tarihinden) itibaren bir ay içerisinde
Bakanlığın 2005/14 Sıra Sayılı Genelge eki form doldurularak Bakanlığa
gönderilecektir.
III. ÖZELLİK
ARZ EDEN İŞLEMLER
1. Turizm
yatırımları
(1) 2634 sayılı Kanun ile 18/3/1986
tarihli ve 86/10497 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince Kültür ve Turizm
Bakanlığı ile Bakanlık arasında imzalanan “Turizm Alan ve Merkezleri
Dışındaki Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkındaki Esaslar”
kapsamında kalan Hazine taşınmazları ile ilgili turizm amaçlı kullanma izni
ve irtifak hakkı tesisi
işlemleri hakkında, 2634 sayılı Kanun ve 21/7/2006 tarihli ve 26235 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına
Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.
2. Yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yapılacak
yatırımlar
(1) 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin
Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
hükümlerine göre, Yüksek Planlama Kurulunca yetki verilen hizmetin asli
sahibi kurum ve kuruluşlar tarafından belirlenen yatırımcıya; yap-işlet-devret
sözleşmelerinde yatırım ve işletme dönemleri için belirtilen bedel karşılığında, böyle bir bedelin
belirtilmemiş olması halinde ise Yönetmeliğin 12 nci
maddesine göre takdir edilecek bedel üzerinden sözleşmelerinde belirtilen
süre kadar kullanma izni verilecek veya lehine irtifak hakkı tesis edilecektir.
(2)
Sözleşmelerinde hasılat payına ilişkin bir
düzenleme olmaması halinde, bu Genel Tebliğin ikinci kısmının 14 numaralı bölümünün
(B) alt bölümüne göre işlem yapılacaktır.
3. 4046 sayılı Kanun kapsamındaki işlemler
(1) 4046
sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (e) alt
bendinde yer alan hükmü uyarınca;
a) Anayasanın 43, 168 ve 169 uncu maddeleri
hükümleri saklı kalmak kaydıyla; özelleştirme kapsam ve programında bulunan
ve yüzde elliden fazla kamu payı olan kuruluşların kullanımında bulunan Hazine
taşınmazları üzerinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca irtifak hakkı
tesisi ve/veya kullanma izni verilmesinin talep edilmesi halinde, Hazine
taşınmazlarının fiili ve hukuki durumları araştırılarak herhangi bir
engelin bulunmaması ve gerekli hallerde ilgili kamu idarelerinden görüş
alınmak suretiyle bedelsiz kullanma izni verilecek veya irtifak hakkı tesis edilecektir.
b) Özelleştirme
işleminin gerçekleştirilmesinden sonra kullanma izni veya irtifak hakkı sözleşmesinin devredilmesi gereken hallerde
irtifak hakkı veya kullanma
izni, özelleştirme ihalesine ilişkin şartname veya sözleşmede belirtilen
koşullarla müşteriye bedelsiz olarak devredilecektir. Ancak, şartname veya
sözleşmede aksine hüküm var ise, bu hükme göre işlem yapılacaktır.
c) Özelleştirme
kapsam ve programında olup sermayelerindeki kamu payı yüzde ellinin altında
olan kuruluşların irtifak hakkı ve kullanma izni talepleri ile özelleştirilen
kuruluşları veya işletme haklarını devralan gerçek veya tüzel kişilerin ilave
alanlar için irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilmesi talepleri bedeli
karşılığında genel hükümlere göre değerlendirilecektir.
ç) Özelleştirme
programına alınan kuruluşlar tarafından kullanılan Hazine taşınmazları
üzerinde bedelsiz kullanma izni verilirken veya irtifak hakkı tesis edilirken,
kullanma izni veya irtifak hakkı sözleşmelerine; bu kuruluşların
özelleştirme kapsam ve programından çıkarılması durumunda kullanma izni
veya irtifak hakkının bedelliye çevrileceğine, kabul edilmemesi durumunda
ise iptal edileceğine ilişkin hüküm konulacaktır.
4. Enerji yatırımları
(1) 4628
sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (d) bendinin iki numaralı alt bendinde yer
alan hüküm uyarınca;
a) Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü,
Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü ile elektrik dağıtımında
görevlendirilen kamu tüzel kişileri tarafından yürütülen faaliyetler için
Hazine taşınmazları üzerinde irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesinin
talep edilmesi halinde, lisans sahibi adına irtifak hakkı tesis edilecek
veya kullanma izni verilecektir. Bu
amaçla tesis edilecek irtifak hakkı ve verilecek kullanma izinlerinden
bedel alınmayacaktır.
b) Ancak, belirtilen kuruluşların yürüttükleri
hizmetlerin özelleştirilmesi halinde,
işletme hakkını devralan yatırımcı
tarafından devir tarihinden itibaren yapılacak ilave yatırımlar için
ihtiyaç duyulacak Hazine taşınmazları üzerinde irtifak hakkı veya kullanma izni verilmesinin talep
edilmesi halinde, işletme hakkı sahibi lehine işletme hakkının süresiyle sınırlı olmak üzere kullanma
izni veya irtifak hakkı tesisi
talepleri bedeli karşılığında genel hükümlere göre değerlendirilecektir.
c) 4628
sayılı Kanun hükümleri uyarınca, enerji yatırımları için Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu tarafından lisans verilen diğer yatırımcılara lisans
süresince ve Kurumca bildirilen taşınmazlar üzerinde Yönetmeliğin 12 nci maddesine göre takdir edilecek bedel üzerinden kullanma
izni verilecek veya irtifak hakkı tesis edilecektir.
(2) 5346 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yer alan
hüküm uyarınca; Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumunca düzenlenmiş üretim
lisansına ve bu Kurumun uygun görüşüne istinaden Hazine taşınmazları
üzerinde hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle,
biyogaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji
kaynakları kullanılarak elektrik enerjisi üretim tesisi kurulması veya bu
tesislere bağlantı sağlayan ulaşım yolları ile şebeke bağlantı noktasına
kadarki enerji nakil hattının kurulması amacıyla irtifak hakkı tesis edilmesi
veya kullanma izni verilmesinin talep edilmesi halinde;
a) Yenilenebilir
enerji üretimine yönelik kullanma izni ve irtifak hakkı
tesisi işlemleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen lisans
esas alınarak lisans süresince ve bedeli karşılığında gerçekleştirilecektir.
b) Bu
tesislerin 31/12/2012 tarihine kadar devreye
alınması kaydıyla, yenilenebilir enerji üretim tesisleri kurulması amacıyla
tesis edilecek irtifak hakkı ve
kullanma izinlerinde bedeller, sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren
on yıl süreyle sözleşmesi gereği tahsil edilmesi gereken bedele yüzde seksenbeş oranında indirim uygulanarak tahsil edilecektir.
c) Hidroelektrik
üretim tesislerinin rezervuar alanında bulunan Hazinenin taşınmazları ile
bedeli lisans sahibi tarafından ödenerek kamulaştırılan ve tapuda Hazine
adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde tesis edilecek irtifak hakkı veya verilecek kullanma izinlerinden bedel
alınmayacaktır.
(3) 4646
sayılı Kanunun 12 inci maddesinin (a) ve (b) bentleri hükümleri uyarınca,
Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumunca düzenlenmiş üretim lisansına ve bu
Kurumun uygun görüşüne istinaden Hazine taşınmazları üzerinde doğal gazın
iletimi, dağıtımı, depolanması, pazarlanması amacıyla irtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni verilmesinin
talep edilmesi halinde;
a) Yönetmeliğin
12 nci maddesine göre takdir edilecek bedel
üzerinden boru hatları için kullanma izni verilecek veya irtifak hakkı
tesis edilecektir.
b) Ancak,
BOTAŞ lehine doğalgaz boru hattı
geçirilmek amacıyla tesis edilecek irtifak hakkı ve kullanma izinlerinin
süresi “hizmet süresi” olarak belirlenecek ve irtifak hakkı veya kullanma
izni bedeli, boru hattının geçmesi nedeniyle taşınmazın değerinde meydana
gelen azalma dikkate alınmak suretiyle hesaplanarak bir defaya mahsus olmak
üzere tahsil edilecektir.
(4) 4737 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca endüstri bölgesi ilan edilen alan içinde kalan Hazine taşınmazları
üzerinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen yatırımcılar tarafından
irtifak hakkı tesisinin talep edilmesi halinde, Yönetmeliğin 12 nci maddesine göre takdir edilecek bedel esas alınarak
doğrudan yatırımcı lehine irtifak hakkı tesis edilecektir.
5. Projeye dayalı organize hayvancılık amacıyla
yapılacak yatırımlar
(1) Yatırımcılar
tarafından, projeye dayalı organize hayvancılık
faaliyeti kapsamında, küçükbaş veya büyükbaş hayvan
türlerinin; beslenmesi, üretilmesi, geliştirilmesi suretiyle ekonomik
değere sahip hale getirilmesi amacıyla
Hazine taşınmazları üzerinde kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi talepleri genel hükümlere
göre değerlendirilecektir.
(2) Hazine
taşınmazları üzerinde projeye dayalı organize hayvancılık
faaliyeti kapsamında kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi için;
a) Yapılacak
yatırımın küçükbaş hayvancılıkta
bin adet, büyükbaş hayvancılıkta
ise ikiyüz adet hayvan
kapasitesinden az olmaması,
b) Proje
bütünlüğü içerisinde, entegre tesislerin
kurulacağı alan ile bitişik ve bütünlük sağlayan alanlarda yem bitkisi
yetiştiriciliği de yapılacak ise, verilecek arazi miktarının küçükbaş hayvan başına yediyüz
metrekare, büyükbaş hayvan
başına üçbinbeşyüz metrekareden fazla olmaması,
gerekir.
(3) Ön
izin süresi içerisinde, taşınmaz üzerinde yapılması planlanan yatırıma
ilişkin uygulama projeleri yetkili kamu idarelerinin yanı sıra ayrıca Tarım
İl Müdürlüğüne onaylattırılacaktır.
6. Teknolojik veya
jeotermal seracılık ile organik tarım amaçlı yatırımlar
(1)
Hazine arazilerinin teknolojik veya jeotermal seracılık ve organik tarım
yatırımları amacıyla, kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesisi talepleri genel hükümlere göre
değerlendirilecektir.
(2) Üzerinde
ihale kalan yatırımcı
tarafından;
a) Ön
izin süresi içerisinde, taşınmaz üzerinde yapılması planlanan yatırıma
ilişkin uygulama projeleri yetkili kamu idarelerinin yanı sıra ayrıca Tarım
İl Müdürlüğüne onaylattırılacaktır.
b) Teknolojik
veya jeotermal seracılık yatırımı yapılacak ise, kullanılacak jeotermal
suya ilişkin olarak yetkili kamu idaresinden gerekli izinler alınacaktır.
c) Organik
tarım yapılacak ise; 1/12/2004 tarihli ve 5262
sayılı Organik Tarım Kanunu ve 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Organik
Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında
ilgili kamu idareleri ve kuruluşlardan
gerekli izinler alınacaktır.
IV. KIYI YATIRIMLARI
(1)
Yatırımcılar tarafından; dolgu, mendirek, rıhtım, iskele, platform, boru hattı, dolfen,
şamandıra, pompaj istasyonu, tersane, liman gibi kıyı yapıları yapılmak
amacıyla kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı
tesisinin talep edilmesi halinde, bu talepler genel hükümlere göre
değerlendirilecektir.
(2) İhtiyaçları olan hammaddeleri
getirebilmeleri ve ürettikleri ürünleri sevk edebilmeleri için tesislerinin
önlerine dolgu, iskele, platform, boru hattı,
dolfen, şamandıra, pompaj istasyonu gibi kıyı
yapıları yapılmak amacıyla kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen ve plan notlarında veya
işletme izinlerinde üçüncü kişilere de hizmet verilmesi uygun görülen
yerlerin üçüncü kişilere ait yüklerin yüklenmesi ve boşaltılması ile gemi
konaklamasında kullandırılması karşılığında elde edilen hâsılattan yüzde onbeş oranında pay alınacaktır.
(3)
Hâsılattan yüzde onbeş oranında pay alınan
yerlerde, üçüncü kişilere ait yüklerin yükleme ve boşaltılması ile gemi
konaklaması dışında gelir getirici başka faaliyetlerin de olması halinde, bu faaliyetlerden elde edilen hâsılatın
yüzde biri oranında ayrıca pay alınacaktır.
(4) Hasılat payının
hesabına esas alınacak ücret, o bölgedeki kamu limanında aynı yükün yükleme
veya boşaltılması ile gemilerin konaklaması sırasında alınmakta olan ve
Denizcilik Müsteşarlığınca belirlenen ücretin yüzde yetmişbeşinden
az olamaz. Her aya ait paylar, takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar
ilgili muhasebe birimine yatırılacaktır.
(5) Dolgu,
iskele, platform, boru hattı, dolfen, şamandıra, pompaj istasyonu gibi tesisler
yapılmak amacıyla adına kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen hak sahiplerinin ad, unvan ve
adresleri ile yükleme, boşaltma ve gemi konaklatmaya yetkili olup olmadığı
hususu bağlı oldukları gümrük idaresi ile liman başkanlığına bildirecektir.
İdareyle kullanma izni veya irtifak hakkı sözleşmesi yapmadan tesisleri
işletenlerin bu alandaki faaliyetleri, üçüncü kişilere yönelik hizmetler
olarak kabul edilecek ve yüzde onbeş pay alınacaktır.
Ayrıca, Hazine taşınmazı üzerindeki işgalleri dolayısıyla ecrimisil takibatı yapılacak ve tahliye işlemlerine
başlanacaktır.
(6) İlgili
defterdarlık veya malmüdürlüğü tarafından; yetki alanları içerisinde yapılan
yükleme ve boşaltma işlemleri ile gemi konaklamasına ilişkin bilgiler
ilgili gümrük idaresi ve liman başkanlıklarından her ayın yirmisine kadar
istenilecek, gelen bilgiler izin sahibinin beyanı ile karşılaştırılacak, beyan
edilmeyen gelir saptandığı takdirde genel hükümlere göre gerekli takip ve tahsilat yapılacaktır.
V. GEÇİCİ
İŞLEMLER
(1) 14/3/2009 tarihli ve 27169 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin geçici 5 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 14/3/2009
tarihinden önce verilen ve bu tarih itibariyle sözleşmesinde taahhüt
edilen;
-Yatırım süresi bitmeyen ve yatırımı da tamamlanmayan,
-Yatırım süresi biten ancak yatırımı henüz
tamamlanmadığı için ek yatırım süresi talebi Bakanlık tarafından uygun
görülen,
irtifak hakkı
ve kullanma izinlerinde hak
lehtarının talep etmesi halinde,
yatırımın tamamlanma zamanı dikkate alınmaksızın iki yıl süreyle
sözleşmelerine göre tespit edilecek bedel yüzde elli indirimli tahsil
edilecektir.
(2) Buna göre,
a) Sözleşmelerinde bedellerin ödeme tarihinin bu
Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 14/3/2009
tarihinden önce olması halinde; bu
dönem bedeli ödeme tarihinden itibaren sözleşmesinde belirtilen oranda artırıldıktan
sonra yüzde elli indirim uygulanmak suretiyle tahsil edilecektir. Bir
sonraki yıl bedeli de yine sözleşmesinde belirtilen oranda artırıldıktan
sonra yüzde elli indirimli tahsil edilecektir.
b) Sözleşmelerinde bedellerin ödeme tarihinin bu
Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 14/3/2009
tarihi ile başvurunun yapıldığı tarih arasında bir döneme isabet etmesi ve
bu bedelin de ödenmiş olması halinde; ödenen bedelden yüzde elli indirim
yapılacak, kalan tutar yatırımcıya iade edilecektir. Bir sonraki yıl
bedeli de yine sözleşmesinde belirtilen oranda artırıldıktan sonra yüzde
elli indirimli tahsil edilecektir.
c) Sözleşmelerinde bedellerin ödeme tarihinin bu
Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 14/3/2009
tarihi ile başvurunun yapıldığı tarih arasında bir döneme isabet etmesi ve
bu bedelin de ödenmemiş olması halinde; ödenmesi gereken bedele indirim
uygulanarak bulunacak tutar için gecikme zammı tahakkuk
ettirilecek, indirimli bedel gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.
Bir sonraki yıl bedeli de yine
sözleşmesinde belirtilen oranda artırıldıktan sonra yüzde elli indirimli
tahsil edilecektir.
ç) Sözleşmelerinde bedellerin ödeme tarihinin bu
Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 14/3/2009
tarihinden ve başvuru tarihinden sonra olması halinde; başvurudan sonraki
ilk dönem bedeline indirim uygulanacaktır. Bir sonraki yıl bedeli de yine sözleşmesinde belirtilen oranda
artırıldıktan sonra yüzde elli indirimli tahsil edilecektir.
d) Bu indirim iki yıl için uygulanacak, sonraki
yıllara ilişkin bedellerin ise, sözleşmesinde
belirtilen oranda artırılarak tahsiline devam edilecektir.
(3) 14/3/2009 tarihi
itibariyle yatırım süresi dolmuş ve yatırım tamamlanmış ise, bu yatırımlara
ilişkin indirim talepleri karşılanmayacaktır.
(4) Süre uzatımı dışında kalan indirim
uygulamasına ilişkin yukarıda belirtilen işlemler valiliklerce (defterdarlıklar)
sonuçlandırılacaktır.
VI. DİĞER
İŞLEMLER
(1) 14/10/2008 tarihli
ve 27024 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 319 Sıra Sayılı Milli Emlak
Genel Tebliği uyarınca başlanılmış olan idari işlemlere devam edilecektir.
(2) Tereddüt edilen konularda Bakanlıktan görüş
alınacaktır.
VII. YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL TEBLİĞLER
1) 1/6/1990 tarihli ve 19372 sayılı 165 Sıra Sayılı Milli Emlak Genel Tebliği,
2) 27/9/2002 tarihli ve 34706 sayılı 263 Sıra Sayılı Milli Emlak Genel Tebliği,
3) 20/8/2005 tarihli ve 25912 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 301 Sıra Sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği,
4) 23/6/2006 tarihli ve 26207 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 306 Sıra Sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği,
5) 15/2/2007 tarihli ve 26435 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 310 Sıra Sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği,
6) 3/5/2007 tarihli ve 26511 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Hazine Arazilerinin Teknolojik veya Jeotermal Seracılık ve Organik
Tarım Yatırımlarına Tahsisinde Uygulanacak Esas ve Usullere İlişkin Tebliğ,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ
olunur.
Ek-1
İRTİFAK HAKKI/KULLANMA İZNİ İŞLEMİ BİLGİ FORMU
Tarih : .…. /….. / …....
|
TAŞINMAZIN
|
|
İli
|
|
Pafta/Cilt No
|
|
|
İlçesi
|
|
Ada/Sayfa No
|
|
|
Mahallesi/Köyü
|
|
Parsel/Sıra No
|
|
|
Caddesi/Sokağı
|
|
Yüzölçümü
|
|
|
Yöresi
|
|
Hazine Payı
|
|
|
Taşınmaz Numarası
|
|
|
|
|
TAŞINMAZA
AİT BİLGİLER
|
|
1- 189, 775, 2510, 2634, 2863, 2873, 2924, 3083,
4342, 6831 ve 7269 sayılı Kanunlar ile 383 sayılı KHK kapsamında kalıp
kalmadığı
|
|
|
2- İmar planı içinde ise; hangi ölçekte, hangi tür
plân içinde olduğu ve plânda ne kadarının hangi amaca ayrıldığı
|
|
|
3- Belediye ve belediye mücavir alan sınırlarının
içinde olup olmadığı
|
|
|
4- Kıyı veya sahil şeridi tanımına giren yerlerden
olup olmadığı
|
|
|
5- Tahsisli veya bir kamu hizmeti ya da Bakanlık
için gerekli olup olmadığı
|
|
|
6- Taşınmazla ilgili olarak Bakanlıkla yazışma
yapılmış ise tarih ve sayısı
|
|
|
7- Talep
konusu alanların önünde ve arkasında bitişiğinde talep sahibi
yatırımcının mülkiyetinde, yasal bir hakka istinaden fiilen kullanımında
veya bu yatırımcıya daha önce Bakanlığımızca kiralanan veya kullanma izni
verilen veya irtifak hakkı tesis edilen Hazine taşınmazı bulunması halinde, bu alanların talep edilen alan ile
plan ve proje bütünlüğü taşıyıp taşımadığına, birlikte kullanılmasında
zorunluluk bulunup bulunmadığına veya talebe
ilişkin valilik (defterdarlık) veya kaymakamlık (malmüdürlüğü) görüşü.
|
|
|
TAŞINMAZA
AİT BELGELER
(Yazı
Ekinde Gönderilenlerin Karşısına (X) İşareti Konulacak)
|
|
|
1- Tapu
kayıt örneği
|
|
|
2- İmar planı içinde ise, parselin işaretli olduğu
imar planı örneği, imar planı yoksa parselin işaretli olduğu kadastral pafta örneği (kıyıya sınır olan
taşınmazlarda varsa kıyı kenar çizgisi de işaretlenecektir.)
|
|
|
3- İşgal
ve kullanım durumu ile muhdesat ve benzeri
fiilî durumları konusunda bilgiler ihtiva eden tespit tutanağı
|
|
|
4-
Tahmini kullanma izni/irtifak hakkı bedeline ait kıymet takdir kararı
|
|
|
5-Taşınmazın
MEOP üzerinden irtifak hakkı programına gerekli veri girişinin yapılıp
yapılmadığına dair ilgili program özet rapor çıktısı
|
|
ONAY
Ek-2
İRTİFAK HAKKI/KULLANMA İZNİ İŞLEMİNE ESAS KIYMET
TAKDİR
KARAR FORMU
|
Dosya No:
|
Karar Tarihi
|
….. /
..… / ….…
|
|
|
TAŞINMAZIN
|
|
|
İli
|
|
Yüzölçümü (m²)
|
|
|
|
İlçesi
|
|
Hazine Payı
|
|
|
|
Mahallesi/Köyü
|
|
Tapu Tarihi
|
|
|
|
Caddesi/Sokağı
|
|
Pafta /Cilt No
|
|
|
|
Yöresi
|
|
Ada /Sayfa No
|
|
|
|
Cinsi
|
|
Parsel /Sıra No
|
|
|
|
|
|
|
İl/İlçe Merkezine Uzaklığı (M)
|
|
|
|
Kıyıya Uzaklığı (M)
|
|
|
|
İmar Planında Ayrıldığı Amaç
|
|
|
|
Plandaki Yapılaşma Şartları
|
Taks :
|
Kaks :
|
H :
|
|
|
Belediye Hizmetlerinden Yararlanıp Yararlanmadığı
|
E ( ), H ( )
|
|
|
Yol ( ), Su
( ), Elektrik ( ), Toplu Taşıma ( ), Kanalizasyon ( )
|
|
|
Müstakil Kullanımın Mümkün Olup Olmadığı
|
|
|
|
Varsa Muhdesatın Niteliği
|
|
|
|
Muhdesatın Kime Ait Olduğu
|
|
|
|
Varsa İşgalcisi
|
|
|
|
Kullanım Şekli
|
|
|
|
|
Emsal Teşkil Edecek İrtifak Hakkı, Kullanma İzni, Kamulaştırma veya Satış Bedeli
|
|
|
|
Tahsil Edilen Ecrimisil
Tutarı ve Dönemleri
|
|
|
|
|
|
|
Beyan Yılı Emlak Vergisi Asgari m² Birim Değeri
|
|
|
|
Cari Yıl Emlak Vergisi Asgari m² Birim Değeri
|
|
|
|
2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 9 uncu
Maddesine Göre Bildirilen Birim İrtifak/Kullanma İzni Bedelleri
|
|
|
Belediye
|
Ticaret
Odası
|
Ziraat
Odası
|
Bilirkişi
|
|
|
……………………-TL
|
……………………..-TL
|
………………….-TL
|
……………………..-TL
|
|
|
Önceki İhalede Önerilen En Yüksek Bedel
|
……………………..-TL
|
|
|
Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek Diğer
Hususlar
|
|
|
|
|
|
|
Komisyonumuzca yukarıda
belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak yapılan
değerlendirme sonucunda; taşınmazın günün alım satım rayiçlerine göre
m²'sinin .......................... .-TL’den x ....................... m²= ..............................TL
+ muhdesatın …......................... -TL olmak
üzere toplam ..................................
(.............................................).-TL
tahmini kullanma izni/irtifak hakkı bedeli takdirine oybirliği ile karar
verilmiştir
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
KOMİSYON BAŞKANI ÜYE ÜYE
Ek-3
MECRA İRTİFAK HAKKI SÖZLEŞMESİ
MADDE 1-
Mecra irtifak hakkı
kurulan taşınmazın :
İli :
İlçesi :
Mahalle/Köyü :
Mevkii :
Pafta No / Cilt No :
Ada No / Sayfa No :
Parsel No / Sıra No :
Yüzölçümü :
Hazine Payı :
Mecra İrtifak Hakkı Tesis Edilecek Kısmı :
Cinsi :
Tapudaki Şerhler :
Sınırları :
Niteliği
: (Taşınmazın cinsine göre, bina ise
müştemilatı, değilse üzerindeki muhdesat ve
dikili şeyler yazılacaktır.)
MADDE
2- MECRA İRTİFAK HAKKININ SÜRESİ, BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ
Birinci
maddede nitelikleri belirtilen taşınmazın üzerinde aşağıdaki koşullarla
mecra irtifak hakkı kurulmuştur.
Hakkın
süresi: …… (……) yıldır.
Bu hak tapuya tescil tarihinde başlayacaktır.
MADDE 3- HAK SAHİBİ VE ADRESİ
....................................................................................................................................................
Adres değişiklikleri, İdareye bildirilecektir. Aksi hâlde, her türlü
tebligatta bu adres geçerli olarak kabul edilecektir.
MADDE 4- MECRA İRTİFAK HAKKININ AMACI VE TAŞINMAZIN KULLANIM ŞEKLİ
Birinci
maddede belirtilen taşınmazın üzerinde, …………………................................
amacıyla mecra irtifak hakkı
kurulmuş olup, bu taşınmazın üzerinde ………………………………………………….
yapılacaktır.
Mecra
irtifak hakkı süresince, İdarece
izin verilmedikçe, hak lehtarı
mecra irtifak hakkının ve
taşınmazın kullanım amacını değiştiremez ve amaç dışı kullanamaz, mecra
irtifak hakkı kurulan alanın
sınırlarını genişletemez ve değiştiremez.
MADDE
5- MECRA İRTİFAK HAKKI BEDELİ
Taşınmazın
ilk yıl mecra irtifak hakkı
bedeli, ihale bedeli olan ……………-TL üzerinden, 2 nci ve
daha sonraki yıllar mecra
irtifak hakkı bedelleri ise
Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksinde (ÜFE)
meydana gelen artış oranının (bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde
değişim oranı) bir önceki yıl kullanım bedeli ile çarpımı suretiyle
bulunacak miktarın önceki yıl kullanım bedellerine ilavesi suretiyle
arttırılarak tahsil edilecektir.
İlk yıl mecra irtifak hakkı
bedeli, ihalenin onaylanmasına
ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde
peşin olarak ödenir. Müteakip yıllar mecra irtifak hakkı
bedelleri ise, sözleşmede belirtilen tarihte peşin olarak ödenir.
Vadesinde ödenmeyen mecra irtifak hakkı
bedelleri ve diğer alacaklara 21/7/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesine göre belirlenen oranda gecikme zammı uygulanır.
Mecra irtifak hakkı
bedelinin iki yıl üst üste süresi içinde yatırılmaması halinde mecra irtifak hakkı
iptal edilir.
MADDE 6- PLAN VE PROJEYE UYGUNLUK
Mecra irtifak hakkı
konusu taşınmaz üzerinde inşa edilecek …………. hak
lehtarı tarafından plan ve projesine uygun olarak yaptırılacaktır.
Mecra
irtifak hakkı kurulan alan
sınırları dışında kalan; Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
yerlerde inşaat yapılmayacak, arazi veya doğanın görünüşü ve doğal yapısı
değiştirilmeyecektir.
MADDE 7- ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Hak lehdarı, mecra irtifak hakkına konu edilen yerin değerini düşürmeyecek,
özelliğini, verim gücünü bozmayacak önlemleri almak, tedbirsizlik,
dikkatsizlik, ihmal, kusur gibi nedenlerle meydana gelecek zarar ve ziyanı
ödemek zorundadır.
MADDE 8- ÇEVRE VE KIYININ KORUNMASI VE KULLANILMASI
Mecra
irtifak hakkı kurulan taşınmazın
kullanılması sırasında çevre ve deniz kirliliğinin önlenmesi ile ormanların
korunması için gereken önlemler alınacak ve bu konudaki mevzuata titizlikle
uyulacaktır.
Üzerinde
mecra irtifak hakkı kurulan
taşınmazın çevresindeki Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler
(özellikle kıyılar ve kumsallar) kamunun kullanımına açık tutulacaktır.
MADDE
9- VERGİ, RESİM, HARÇ, PRİM VE BENZERİ MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Mecra
irtifak hakkının tapuya tescili,
devri ve terkini, yapı ve tesislerin inşası ve kullanımı için Maliye Bakanlığı,
mahalli idareler ve benzeri
kuruluşlara ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç,
prim ve benzeri yükümlülükler hak
lehtarı tarafından karşılanacaktır.
MADDE
10- ALTYAPI GİDERLERİNE KATILMA
Mecra
irtifak hakkına konu taşınmazın
bulunduğu alanlarda ilgili kamu idarelerince yürütülecek hizmetler karşılığı
talep edilecek katılma payları ile varsa bu hizmetlerin görülmesi amacıyla
kurulmuş birliklerce yürütülecek hizmetler karşılığında bu birliklerce
talep edilecek katılma payları hak
lehtarınca ödenecektir.
MADDE
11- DEVİR
Mecra irtifak hakkı,
İdarenin izni ve günün rayicine göre idarece belirlenecek bedel üzerinden
yeniden sözleşme düzenlenmesi kaydıyla devredilebilir.
MADDE
12- MECRA İRTİFAK HAKKININ SONA ERMESİ VE İPTALİ
Mecra
irtifak hakkı, sürenin bitimi
ile sona erer. Ayrıca, sözleşme hükümlerine aykırı davranılması, taşınmazın
sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılması veya hak
lehtarı tarafından talep edilmesi hâlinde, mecra irtifak hakkı İdarece iptal edilir. Bu durumda, alınan
teminatlar Hazineye gelir kaydedilir. -
Mecra
irtifak hakkının sona ermesi
veya iptali hâlinde, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla,
Hazine taşınmazı üzerindeki varsa tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler
durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin Hazineye intikal eder ve bundan
dolayı hak lehtarı veya üçüncü
kişilerce herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz.
Mecra
irtifak hakkı süresi sona
ermeden hak lehtarının
faaliyetini durdurması veya mecra irtifak hakkı
sözleşmesinin iptaline neden olması hâlinde, iptal tarihine kadar olan
mecra irtifak hakkı bedeli
tahsil edilir. Ayrıca, Hazine taşınmazı üzerinde yapılması öngörülen
yatırımın gerçekleştirilmeyen kısmının cari yıl maliyet bedelinin yüzde üçü
oranında tazminat alınır.
Ancak, bu hakka konu
taşınmazın kullanılmasını kısmen veya tamamen ortadan kaldıran mücbir
sebebin, hak lehtarının kusur
veya şahsından kaynaklanmaması hâlinde, mecra irtifak hakkı tazminat alınmaksızın karşılıklı olarak
iptal edilir ve iptal tarihinden sonraki döneme ait bedeller iade edilir.
MADDE
13- TAHLİYE
Hak lehtarı, hak
süresi sonunda veya bu sözleşmede belirtilen veya belirtilmeyen diğer
nedenlerden dolayı hakkın son
bulması halinde, İdarece
yapılacak tebligattan itibaren on beş gün içinde taşınmazı tahliye etmez ve
bu sözleşmede yazılı şartlarla tüm yapı ve tesisleri Hazineye teslim etmez
ise, 5 nci maddeye göre alınacak bedellere ilave
olarak her geçen gün için ilgili yıl mecra irtifak hakkı
bedelinin yüzde biri kadar ceza ödemek zorundadır. Ceza ödenmesi taşınmazın kullanılması ve tahliyenin
geciktirilmesi nedeni sayılamaz.
MADDE 14- SORUMLULUK
Hak
lehtarı hakkın tapuya tescil
edildiği tarihten itibaren taşınmazın Hazineye fiilen teslim edileceği güne
kadar çevreye verebileceği her türlü zarar ve ziyandan (kaza dahi olsa)
idari, mali ve cezai açıdan sorumludur.
MADDE
15- SÜRE UZATIMI
Hak lehtarı, mecra irtifak hakkı
süresinin uzatılması talebinde bulunamaz.
Ancak;
1- Tabii afetler (yangın, deprem, su baskını ve benzeri.),
2- Ülkede genel veya işin yapıldığı yerde kısmi seferberlik ilanı,
3- Genel grev, lokavt gibi kısmi hak kullanımından doğan
imkânsızlıkların meydana gelmesi,
4- Bulaşıcı hastalık, salgın gibi olayların çıkması,
5- Hak sahibinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan, fakat hakkın
tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle
engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması,
hallerinde kamudan kaynaklanan fiili veya hukukî imkânsızlık durumunun veya
mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar, mecra
irtifak hakkı süresinin dondurulması suretiyle uzatımı talebinde bulunulabilir.
Hak sahibinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan,
hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle
engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da
mücbir sebeplerin varlığı halinde, hak sahibinin talebi üzerine mecra
irtifak hakkı süresi kamudan kaynaklanan fiili veya hukuki imkânsızlık
durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre
kadar dondurulur. Dondurulan
süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte
alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde
belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan
yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı
sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen
bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir.
MADDE 16- UYGULANACAK HÜKÜMLER
Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde,
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi
Hakkında Yönetmelik hükümleri ile diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 17- DAVALARLA İLGİLİ YAPILACAK İŞLEMLER
Mecra
irtifak hakkı ile ilgili olarak
açılmış ya da açılacak her türlü davaya ilişkin husumeti hak lehtarı karşılayacak, açılan davaları
öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde yazılı olarak İdareye
bildirilecektir. Bildirilmemesinden dolayı Hazine aleyhine doğabilecek her
türlü zarar ziyandan hak lehtarı
Hazineye karşı sorumlu olacaktır. Davaya Hazine temsilcisi katılsın
katılmasın dava Hazine veya hak
lehtarı aleyhine sonuçlanacak olursa hak
lehtarı Hazineden uğradığı veya uğrayacağı zarar ziyana ve kar kaybına
karşı herhangi bir tazminat, hak, bedel ve benzeri bir şey istemeyecektir.
Ayrıca,
üzerinde mecra irtifak hakkı
tesis edilen taşınmazla ilgili olarak hak
lehtarı aleyhine açılacak her türlü dava, hak
lehtarı tarafından 18/6/1927 tarihli ve 1086
sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanunu hükümleri uyarınca on beş gün içinde Hazineye ihbar edilecektir.
MADDE
18- İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YERİ
İhtilafların çözüm yeri ............................
icra daireleri ve mahkemelerdir.
TARAFLAR
HAZİNE
TEMSİLCİSİ MECRA
İRTİFAK HAKKI LEHTARI
Ek-4
MECRA KULLANMA İZNİ SÖZLEŞMESİ
MADDE 1-
Mecra kullanma izni verilen taşınmazın / alanın :
İli :
İlçesi :
Mahalle/Köyü :
Mevkii :
Yüzölçümü :
Cinsi :
Sınırları :
Niteliği :
(Taşınmazın/Alanın cinsine göre, bina
ise müştemilatı, değilse üzerindeki muhdesat ve
dikili şeyler yazılacaktır)
MADDE
2- MECRA KULLANMA İZNİNİN SÜRESİ, BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ
Birinci
maddede nitelikleri belirtilen taşınmazın / alanın üzerinde aşağıdaki
koşullarla mecra kullanma izni verilmiştir.
Kullanma
izninin süresi: …… (……)
yıldır.
İzin
süresi, sözleşmenin düzenlendiği tarihte başlayacaktır.
MADDE 3- HAK SAHİBİ VE ADRESİ
...................................................................................................................................................
Adres değişiklikleri, İdareye bildirilecektir. Aksi hâlde, her türlü
tebligatta bu adres geçerli olarak kabul edilecektir.
MADDE
4- MECRA KULLANMA İZNİNİN AMACI VE TAŞINMAZIN/ALANIN KULLANIM ŞEKLİ
Birinci
maddede belirtilen taşınmazın/alanın üzerinde, …………………................................
amacıyla mecra kullanma izni verilmiş olup, bu taşınmazın/alanın üzerinde …………………………………………………. yapılacaktır.
Mecra
kullanma izni süresince, İdarece izin verilmedikçe, izin sahibi mecra
kullanma izninin ve taşınmazın/alanın kullanım amacını değiştiremez ve amaç
dışı kullanamaz, mecra kullanma izni verilen alanın sınırlarını genişletemez
ve değiştiremez.
MADDE
5- MECRA KULLANMA İZNİ BEDELİ
Taşınmazın/alanın
ilk yıl mecra kullanma izni bedeli, ihale
bedeli olan ……………-TL üzerinden, 2 nci ve daha
sonraki yıllar mecra kullanma izni bedelleri ise Türkiye İstatistik Kurumunca
yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksinde (ÜFE) meydana gelen artış oranının
(bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim oranı) bir önceki yıl
kullanım bedeli ile çarpımı suretiyle bulunacak miktarın önceki yıl
kullanım bedellerine ilavesi suretiyle arttırılarak tahsil edilecektir.
İlk yıl mecra kullanma izni bedeli, ihalenin
onaylanmasına ilişkin kararın müşteriye tebliğ tarihinden itibaren on beş
gün içinde peşin olarak ödenir. Müteakip yıllar mecra kullanma izni
bedelleri ise, sözleşmede belirtilen tarihte peşin olarak ödenir.
Vadesinde ödenmeyen mecra kullanma izni bedelleri ve diğer
alacaklara 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen oranda gecikme zammı uygulanır.
Mecra kullanma izni bedelinin iki yıl üst üste süresi içinde
yatırılmaması halinde mecra
kullanma izni sözleşmesi feshedilir.
MADDE 6- PLAN VE PROJEYE UYGUNLUK
Mecra kullanma izni konusu taşınmaz/alan üzerinde inşa edilecek …………. izin sahibi tarafından
plan ve projesine uygun olarak yaptırılacaktır.
Mecra
kullanma izni verilen alan sınırları dışında kalan; Hazineye ait veya
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde inşaat yapılmayacak, arazi
veya doğanın görünüşü ve doğal yapısı değiştirilmeyecektir.
MADDE 7- ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
İzin sahibi, mecra kullanma iznine konu edilen yerin değerini
düşürmeyecek, özelliğini, verim gücünü bozmayacak önlemleri almak,
tedbirsizlik, dikkatsizlik, ihmal, kusur gibi nedenlerle meydana gelecek
zarar ve ziyanı ödemek zorundadır.
MADDE 8- ÇEVRE VE KIYININ KORUNMASI VE KULLANILMASI
Mecra
kullanma izni verilen taşınmazın/alanın kullanılması sırasında çevre ve
deniz kirliliğinin önlenmesi ile ormanların korunması için gereken önlemler
alınacak ve bu konudaki mevzuata titizlikle uyulacaktır.
Üzerinde
mecra kullanma izni verilen taşınmazın/alanın çevresindeki Devletin hüküm
ve tasarrufu altındaki yerler (özellikle kıyılar ve kumsallar) kamunun
kullanımına açık tutulacaktır.
MADDE
9- VERGİ, RESİM, HARÇ, PRİM VE BENZERİ MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Mecra
kullanma izni sözleşmesinin yapılması, notere tasdik ve tescili, yapı ve
tesislerin inşası ve kullanımı için Maliye Bakanlığı, mahalli idareler ve benzeri kuruluşlara ödenmesi
gereken her türlü vergi, resim, harç,
prim ve benzeri yükümlülükler izin sahibi tarafından karşılanacaktır.
MADDE
10- ALTYAPI GİDERLERİNE KATILMA
Mecra
kullanma iznine konu taşınmazın/alanın bulunduğu alanlarda ilgili kamu
idarelerince yürütülecek hizmetler karşılığı talep edilecek katılma payları
ile varsa bu hizmetlerin görülmesi amacıyla kurulmuş birliklerce yürütülecek
hizmetler karşılığında bu birliklerce talep edilecek katılma payları izin
sahibince ödenecektir.
MADDE
11- DEVİR
Mecra kullanma izni, İdarenin izni ve günün rayicine göre İdarece
belirlenecek bedel üzerinden yeniden sözleşme düzenlenmesi kaydıyla
devredilebilir.
MADDE
12- MECRA KULLANMA İZNİNİN SONA ERMESİ VE FESHİ
Mecra
kullanma izni, sürenin bitimi ile sona erer. Ayrıca, sözleşme hükümlerine
aykırı davranılması, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında
kullanılması veya izin sahibi tarafından talep edilmesi hâlinde, mecra
kullanma izni sözleşmesi İdarece feshedilir. Bu durumda, alınan teminatlar
Hazineye gelir kaydedilir.
Mecra kullanma izni sözleşmesinin sona ermesi veya
feshi hâlinde, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla,
kullanma izni verilen taşınmaz/alan üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam
ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin Hazineye intikal eder ve
bundan dolayı izin sahibi veya üçüncü kişilerce herhangi
bir hak ve talepte bulunulamaz.
Mecra
kullanma izni sözleşmesinin süresi sona ermeden izin sahibinin faaliyetini
durdurması veya mecra kullanma izni sözleşmesinin feshine neden olması
hâlinde, fesih tarihine kadar olan mecra kullanma izni bedeli tahsil
edilir. Ayrıca, kullanma izni verilen taşınmaz/alan üzerinde yapılması
öngörülen yatırımın gerçekleştirilmeyen kısmının cari yıl maliyet bedelinin
yüzde üçü oranında tazminat alınır.
Ancak, bu izne konu taşınmazın/alanın kullanılmasını kısmen veya
tamamen ortadan kaldıran mücbir sebebin, izin sahibinin kusur veya
şahsından kaynaklanmaması hâlinde, mecra kullanma izni tazminat
alınmaksızın karşılıklı olarak feshedilir ve fesih tarihinden sonraki
döneme ait bedeller iade edilir.
MADDE
13- TAHLİYE
İzin sahibi, izin süresi sonunda veya bu sözleşmede
belirtilen veya belirtilmeyen diğer nedenlerden dolayı hakkın son bulması halinde,
İdarece yapılacak tebligattan itibaren on beş gün içinde taşınmazı/alanı
tahliye etmez ve bu sözleşmede yazılı şartlarla tüm yapı ve tesisleri
Hazineye teslim etmez ise, 5 nci maddeye göre
alınacak bedellere ilave olarak her geçen gün için ilgili yıl mecra
kullanma izni bedelinin yüzde biri kadar ceza ödemek zorundadır. Ceza ödenmesi taşınmazın/alanın kullanılması ve
tahliyenin geciktirilmesi nedeni sayılamaz.
MADDE 14- SORUMLULUK
İzin
sahibi kullanma izni sözleşmesinin düzenlendiği tarihten itibaren
taşınmazın/alanın Hazineye fiilen teslim edileceği güne kadar çevreye
verebileceği her türlü zarar ve ziyandan (kaza dahi olsa) idari, mali ve
cezai açıdan sorumludur.
MADDE
15- SÜRE UZATIMI
İzin sahibi, mecra kullanma izni sözleşmesi süresinin uzatılması
talebinde bulunamaz.
Ancak;
1 - Tabii afetler (yangın, deprem, su baskını ve benzeri.),
2 - Ülkede genel veya işin yapıldığı yerde kısmi seferberlik ilanı,
3 - Genel grev, lokavt gibi kısmi hak kullanımından doğan
imkânsızlıkların meydana gelmesi,
4 - Bulaşıcı hastalık,
salgın gibi olayların çıkması,
5 – Mecra kullanma izni sahibinin kusuru dışında kamudan
kaynaklanan, fakat hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en
az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun
ortaya çıkması,
hallerinde kamudan kaynaklanan fiili veya hukukî imkânsızlık durumunun veya
mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar, mecra
kullanma izni süresinin dondurulması suretiyle uzatımı talebinde bulunulabilir.
Mecra kullanma izni sahibinin kusuru dışında
kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en
az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun
ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, mecra kullanma izni
sahibinin talebi üzerine mecra kullanma izni süresi kamudan kaynaklanan
fiili veya hukuki imkânsızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan
kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulur. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden
işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen
süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit
edilir. Ancak, dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye
isabet eden kısmı sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni
tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine
eklenir.
MADDE 16- UYGULANACAK HÜKÜMLER
Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde,
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi
Hakkında Yönetmelik hükümleri ile diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 17- DAVALARLA İLGİLİ YAPILACAK İŞLEMLER
Mecra
kullanma izni ile ilgili olarak açılmış ya da açılacak her türlü davaya
ilişkin husumeti izin sahibi karşılayacak, açılan davaları öğrendiği
tarihten itibaren on beş gün içinde yazılı olarak İdareye bildirilecektir.
Bildirilmemesinden dolayı Hazine aleyhine doğabilecek her türlü zarar
ziyandan izin sahibi Hazineye karşı sorumlu olacaktır. Davaya Hazine
temsilcisi katılsın katılmasın dava Hazine veya izin sahibi aleyhine
sonuçlanacak olursa izin sahibi Hazineden uğradığı veya uğrayacağı zarar
ziyana ve kar kaybına karşı herhangi
bir tazminat, hak, bedel ve
benzeri bir şey istemeyecektir.
Ayrıca,
mecra kullanma iznine konu taşınmaz/alan ile ilgili olarak izin sahibi
aleyhine açılacak her türlü dava izin sahibi tarafından 18/6/1927
tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanunu hükümleri uyarınca on beş gün içinde Hazineye ihbar edilecektir.
MADDE
18- İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YERİ
İhtilafların çözüm yeri ............................
icra daireleri ve mahkemelerdir.
TARAFLAR
HAZİNE
TEMSİLCİSİ MECRA
KULLANMA İZNİ SAHİBİ
|