Çevre
ve Orman Bakanlığından: SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ HAVZALARDA ÖZEL
HÜKÜM BELİRLEME ÇALIŞMALARINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR TEBLİĞİ BÖLÜM I Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı; 31/12/2004 tarihli ve 25687
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesi hükmü çerçevesinde, havzanın fiziki ve teknik
özelliklerinin bilimsel çalışmalar ile değerlendirilmesi, koruma alanları ve
koruma esaslarının belirlenmesine yönelik yapılacak olan çalışmayı ve bu çalışmaya
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre
Kanunu, 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi ve Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinin 16 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır. MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen; a)
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını, b) Genel
Müdürlük: Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünü, c) Halkın
bilgilendirilmesi toplantısı: Özel hüküm belirleme çalışmasının yapıldığı
havzadaki yerleşik halkın çalışma ile ilgili olarak bilgilendirilmesi
amacıyla yapılan toplantıyı, ç) Havza:
Bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su
kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamını, d) Havza
koruma planı: Su kaynakları potansiyelinin her türlü kullanım amacıyla
korunması, kullanımının sağlanması, kirlenmesinin önlenmesi ve kirlenmiş olan
su kaynaklarının kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla yapılan çalışmaların
bütününü, e) Havza
koruma programı: Havza koruma planında önerilen çevresel yatırımların kim
tarafından ve hangi zaman diliminde yapılacağının açıklandığı metni, f) İçme ve
kullanma suyu: İnsanların günlük faaliyetlerinde içme, yıkanma, temizlik ve
bu gibi ihtiyaçları için kullandıkları, sağlaması gereken özellikleri 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiş
olan, bir toplu su temini sistemi aracılığıyla çok sayıda tüketicinin ortak
kullanımına sunulan suları, g) İçme ve
kullanma suyu rezervuarı: İçme ve kullanma suyu temin edilen doğal göl, baraj
gölü veya bu amaçla oluşturulan rezervuarları, ğ) Kıyı
çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ile akarsularda, taşkın durumları dışında,
suyun kara parçasına değdiği noktaların birleşmesinden oluşan meteorolojik
olaylara göre değişen doğal çizgiyi, h)
Kirlilik yükü: Havzada insan veya doğal kaynaklı, fiziksel, kimyasal veya
bakteriyolojik her türlü üretim ve/veya tüketim faaliyetleri sonucu oluşan
kirliliğin karıştığı ortamın doğal bileşimini etkileme potansiyelini, ı)
Maksimum su kotu: Baraj gölünün su toplayabileceği en üst sınırı, i) Özel
hüküm belirleme çalışması: İçme ve kullanma suyu rezervuarlarının ve benzeri
su kaynaklarının kirliliğe karşı korunmasına, kaynağın ve havzasının
özelliklerinin bilimsel çalışmalar ile değerlendirilerek, koruma alanlarının
ve koruma esaslarının belirlenmesine yönelik çalışmaların bütününü, j)
Özümleme kapasitesi: Bir su kütlesinin kalitesinin iyileştirilerek
sürdürülebileceği düzeydeki kaldırabileceği kirlilik yükünü, k) Sentez
haritası: Havzanın mevcut durumunu gösteren uygun ölçekli haritaların
çakıştırılması sonucu oluşturulan tematik haritayı, l) Su
bütçesi: Bir su yılı içerisinde havzaya giren ve çıkan toplam su dengesini, m) Su
toplama havzası: Doğal göl ve baraj rezervuarlarının su kaynağını besleyen
yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamını; bir akarsu
parçasında ise belirli bir kesiti besleyen bölgenin tamamını, n) Su
yılı: 1 Ekim ile 30 Eylül arasındaki on iki aylık periyodu. o)
Yönetmelik: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğini, ifade
eder. BÖLÜM II Özel Hüküm Belirleme Çalışması İçin Ön Koşullar MADDE 4 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışması içme ve kullanma suyu temin maksadıyla
kullanılan veya kullanılması planlanan her havza için yapılması gerekmekle
birlikte; a) Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 16 ila 20 nci
maddelerinde belirtilen hukuki ve teknik esaslar uygulanmasına rağmen, içme
ve kullanma suyu temin edilen kıtaiçi yüzeysel su
kaynaklarının havzalarındaki mevcut su kalitesinin, 20/11/2005
tarihli ve 25999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçmesuyu
Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde olumsuz yönde değiştiği, b)
Havzadaki mevcut kullanımlar sonucunda, İçmesuyu
Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair
Yönetmelik hükümlerine göre rezervuardaki su kalitesinin, içme ve kullanma
suyu teminine uygun olmadığı halde, havzada içme ve kullanma suyu temin
edilmesinin zorunlu olduğu, c)
Büyükşehir Belediyesi, Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerince
Bakanlık onayı alınarak çıkartılan ve uygulanan Havza Koruma Yönetmelikleri
hükümlerinin yetersiz kaldığı, taleplere cevap veremediği, uygulama kabiliyetinin
bulunmadığı veya ilgili hükümler uygulandığı halde rezervuardaki mevcut su
kalitesinin olumsuz yönde değiştiği, ç)
Havzanın hidrojeolojik, jeolojik, topografik,
zemin, bitki örtüsü gibi özelliklerinin maksimum su kotu çizgisine eş uzaklık
eğrileri boyunca da değişiklik göstermesi sebebiyle koruma alanlarının sadece
kıyı kenar çizgisine uzaklık esas alınarak belirlenmesinin doğru olmadığı
durumlar ile havzadaki mevcut yapılaşmanın gerektirdiği, d) Oluşan atıksuların teknik ve ekonomik olarak havza dışına
çıkarılmasının mümkün olmadığı ve/veya geri dönüşümlü olarak kullanılamadığı durumlarda,
bu çalışma öncelikli olarak yapılır. BÖLÜM III Özel Hüküm Belirleme Çalışmasına İlişkin Usul ve
Esaslar MADDE 5 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışması, Bakanlıkça veya Bakanlıkla koordineli
olarak Valiliklerce; Büyükşehir Belediyelerine içme ve kullanma suyu temin
edilen havzalarda Bakanlıkça veya Bakanlığın koordinasyonunda Büyükşehir
Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerince
yapılır/yaptırılır. MADDE 6 –
(1) Havzada mevcut durumun tespiti amacıyla, ilgili kurumların havzadaki daha
önce yapmış oldukları araştırma inceleme ve analiz sonuçları derlenerek
çalışmaya entegre edilecek ve toprak sınıfı,
kalitesi, ürün deseni, jeolojik, hidrojeolojik, hidrolojik ve jeomorfolojik
yapı, eğim ve yükseklik, orman alanları, turizm alanları, özel yasalarla
tanımlanmış ve sınırlanmış tüm alanlar, yerleşim alanları, sanayi bölgeleri
ve serbest bölgeler, katı atık depolama alanları ile ilgili yapılacak
çalışmalar Bakanlıkça belirlenmiş olan katı atık yönetim planına entegre
edilecek, endüstri ve konut gelişme alanı, sulak alanlar, nüfus yoğunluğu ve
idari sınırlar, arazi kullanımı ve altyapı gibi fiziksel özellikleri gösteren
uygun ölçekli haritalardan bir sentez haritası oluşturmak sureti ile “mevcut
durum haritası” yapılacaktır. (2)
Havzadaki mevcut yerleşimler, sosyoekonomik ve sosyokültürel yapılar ve nüfus
yapısı belirlenecektir. (3)
Havzanın hidrolojik ve hidrojeolojik su bütçesi, limnolojik
özellikleri, akarsu ve diğer su
kaynaklarının kirlilik durumu, rezervuarın yenilenme süresi, rezervuarın
geometrisi, taban yapısı, su kalitesini etkileyen noktasal ve yayılı kirlilik
kaynakları belirlenerek “mevcut kirlilik haritası” oluşturulacaktır.
Hesaplanan kirlilik yüklerinin su kalitesine etkisi uygun ve denenmiş bir
matematik model yardımıyla belirlenecek ve “kirlilik haritaları”
oluşturulacaktır. (4)
Bakanlığın 2008/7 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemi Genelgesi kapsamında,
hazırlanacak veya kullanılacak konumsal ya da konumsal olmayan verilerin tümü
ve yönetim planında karar katmanları için standart hale getirilmiş olan veri
sözlüğü, katman yapısı ve veritabanı kullanılacaktır. Elde edilecek
verilerin, Bakanlıkta bulunan merkezi veritabanına entegrasyonu
sağlanacaktır. MADDE 7 –
(1) Havzada su kalitesi belirleme çalışmalarının en az bir su yılını
kapsaması gerekir. Yağışlı ve kurak dönemlerde havzayı temsil edecek şekilde
belirlenen istasyonlardan bir su yılında her mevsimde birer tane olmak üzere
en az dört defa numune alınması zorunlu olup bu çalışmalar sırasında daha
önceden yapılmış analizler de kullanılacaktır. (2) Numune
alma noktaları, numune sayısı ve analizi yapılacak su kalite parametreleri
şartname hazırlık çalışmaları sırasında Bakanlık tarafından belirlenecektir. (3) Su
kalitesinin belirlenmesi için alınacak numuneler; 7/1/1991
tarihli ve 20748 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği’nde yer alan esaslara
göre alınacaktır. Rezervuardan alınan numunelerin analizi, İçmesuyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan
Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelikte belirtilen kalite kriterlerine göre, havzada alıcı ortamlardan alınacak
numuneler ise Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ekinde yer alan Tablo-1’e
göre değerlendirilecektir. (4)
Analizler Bakanlıktan yeterlilik almış laboratuarlarda yaptırılacaktır. Su
kalitesine ilişkin mevcut verilerin aynı numune alma noktalarından ve aynı periyotlarda alınmış olması önem arz etmekte olup
değerlendirmede farklı noktalarda yapılmış analiz sonuçlarından da
yararlanılabilecektir. MADDE 8 –
(1) Bu Tebliğin 6 ncı maddesinde belirtilen mevcut
durum tespiti için yapılan çalışmalara ilave olarak, şartnamede belirtilen periyotta projeksiyonlar yapılacak, yapılan projeksiyonlar
sonucunda noktasal ve yayılı kirlilik yükleri ile havza için en uygun arazi
kullanım çeşitliliği belirlenecektir. (2)
Havzanın mevcut durum haritası ve kirlilik haritaları vektörel
ve/veya tarama (raster) olarak katmanlar şeklinde
oluşturulacaktır. MADDE 9 –
(1) Havzanın özümleme kapasitesi, su bütçesinin en düşük olduğu dönem dikkate
alınarak hesaplanacaktır. Bu hesaplamalarda, üç aylık periyot
veya akarsular için haftalık veya aylık minimum-maksimum-kritik debi dikkate
alınacaktır. (2)
Rezervuardaki su kalitesi ve kirliliğinin tahmin edilebilmesini
sağlayabilecek nitelikte havzaya uygun su kalite modeli oluşturulacaktır. Bu
model yardımıyla, havza planlaması ve bu planlamada öngörülecek değişik
senaryoların su kalitesi üzerindeki beklenen etkileri hesaplanacaktır. Elde
edilen sonuçlara göre en uygun arazi kullanım şekli planlanacak, planlamada
havzada mevcut taşkın yatağı modellemesi ve haritası dikkate alınacaktır. MADDE 10 –
(1) Mevcut durum ve kirlilik haritaları dikkate alınarak, mevcut su
kalitesinin korunması ve/veya iyileştirilmesi için gerekli koruma kullanma
dengesi ve en uygun arazi kullanımı 9 uncu maddede geliştirilen matematiksel
model kullanılarak belirlenecektir. Elde edilen sonuçlara göre havza için
alternatifli olarak havza koruma planı önerilecektir. (2)
Hedefler başlığı altında kısa, orta ve uzun vadede, su kaynağının kalitesinin
korunması ve/veya iyileştirilmesi için yapılacak olan ağaçlandırma, erozyon
kontrolü, arıtma tesisi, kuşaklama kollektörü,
eğitim ve benzeri faaliyetler ile bu faaliyetlerin hangi kurum veya kuruluş
tarafından yapılabileceği belirlenerek, havza koruma programı
oluşturulacaktır. (3) Su
kaynağının kalitesinin korunması ve/veya iyileştirilmesi için oluşturulan
havza koruma planında tanımlanan çevresel altyapıların (kolektör hattı,
arıtma tesisleri, kanalizasyon sistemleri) ekonomik analizleri yapılarak ön
fizibilitesi hazırlanacaktır. Hazırlanan havza koruma planı alternatifleri
dikkate alınarak nihai bir havza koruma planı ve havza koruma programı
önerilecektir. (4)
Havzada, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenmiş olan taşkın sistemi
bu çalışmaya entegre edilerek koruma alanları
belirlenecektir. MADDE 11 –
(1) Yukarıda yer alan esaslar doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucunda
önerilen havza koruma planı ve belirlenen özel hükümler, havzada yer alan ve
Bakanlıkça uygun görülen ilgili kurum ve kuruluşların görüşüne sunulur. MADDE 12 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışmasının yapıldığı havzadaki yerleşik halkın
bilgilendirilmesi toplantısı/toplantıları çalışma başlangıcından itibaren
yapılacaktır. Bu bilgilendirme her gelişme raporunun kabulünden önce ilgili
Valilik/Valiliklerce belirlenen tarihlerde çalışmayı yapan kurum/kuruluş veya
işletme tarafından düzenlenir. (2) Özel
hüküm belirleme çalışmasını yapan kurum/kuruluş veya işletme, toplantı
tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten bir ilanı ulusal ve yerel bir
gazetede toplantı tarihinden en az on gün önce yayınlatır. Yapılacak olan
toplantı giderleri proje bütçesinden karşılanır. (3)
Yapılacak tüm bilgilendirme toplantılarına Bakanlıkça da katılım sağlanır,
toplantı sonucu Valilikçe Bakanlığa sunulur. MADDE 13 –
(1) Önerilen havza koruma planı ve belirlenen özel hükümler bilgilendirme
toplantılarında belirtilen görüşler çerçevesinde, havza için en uygun arazi
kullanımı, uygulamaya esas teşkil edecek havza koruma planı ve uygulama
programı oluşturulur. Oluşturulan özel hükümler ve havza koruma planı halkın
bilgilendirilmesi için bir ay süreyle askıya çıkartılır. Askı sürecinin
tamamlanmasından sonra belirlenen özel hükümler Bakanlık uygun görüşünden
sonra yerel bir gazetede yayımlanır. MADDE 14 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışmasının baraj göllerinde yapılması durumunda
rezervuar maksimum su kotu, doğal göller de yapılması durumunda ise kıyı
çizgisi dikkate alınacaktır. BÖLÜM IV Belirlenen Özel Hükümlerin Uygulanmasına İlişkin
Esaslar MADDE 15 – (1)
Havzada su kalitesi izleme programı, İçmesuyu Elde
Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılacak olup, su numunelerinin alınacağı
noktalar, Bakanlık ile yapılacak olan ortak çalışmada belirlenecektir. MADDE 16 – (1)
Belirlenen özel hükümler Bakanlık onayından sonra yürürlüğe girecektir. Özel
hükümler ve oluşturulan havza koruma planı suyu kullanan idare tarafından
uygulanacak ve havza koruma programı dahilinde izlenecektir.
Uygulamaya ilişkin raporlar Bakanlığa yıllık olarak sunulacaktır. MADDE 17 – (1) Belirlenen özel hükümler ve havza koruma
planı ilgili imar planları, çevre düzeni planları ve plan hükümlerinde aynen
yer alacaktır. BÖLÜM V İhaleye ve Özel Hüküm Belirleme Çalışmasını Yapacak
Kurum/Kuruluş ve İşletmelere İlişkin Esaslar MADDE 18 – (1) Özel hüküm belirleme çalışmasına
ilişkin hazırlanacak teknik ve idari şartname Bakanlıktan temin edilecek olan
tip teknik şartname kullanılarak hazırlanacaktır. MADDE 19 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışmasının ihalesi, Bakanlıkça veya Bakanlıkla
koordineli olarak Valiliklerce veya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon
İdaresi Genel Müdürlüklerince yapılır. İhalelerde hazırlanacak olan teknik şartname,
18 inci maddede belirtilen tip teknik şartname esas alınarak hazırlanır ve
Bakanlık uygun görüşü alınır. MADDE 20 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışması yapacak kurum/kuruluş veya işletmelerin;
kamu veya özel sektörde, su kirliliğinin önlenmesi ve su kaynaklarının
korunmasına yönelik olarak havza yönetim planı, su kalite yönetimi master planı ve benzer konularda projeler yapmış olması
ve iş bitirme belgelerine sahip olması gerekmektedir. Ayrıca, bu
çalışmalarda, en az on yıl iş tecrübesine sahip çevre mühendisinin
koordinatörlüğünde, işin gerektirdiği jeoloji mühendisliği, hidrojeoloji
mühendisliği, harita mühendisliği, şehir bölge planlama ve hidrobiyoloji
meslek mensuplarından yeterli sayı ve nitelikte eleman bulundurulur. MADDE 21 –
(1) Özel hüküm belirleme çalışması yapacak kurum/kuruluş veya işletmeler,
çalışma süresince bu Tebliğin 20 nci maddesinde
tanımlanan, Bakanlık ile koordinasyonu sağlayacak bir çevre mühendisini
görevlendirmekle yükümlüdür. Çalışma süresince hazırlanacak başlangıç raporu,
gelişme raporu ve nihai rapor, Ek-1, Ek-2 ve Ek-3’te yer alan formata göre
hazırlanacaktır. (2)
Bakanlıkça kurum/kuruluş veya işletmelere gönderilecek yazılarda, beyan
ettikleri adres dikkate alınır. Adres değişikliğini bir ay içinde beyan
etmeyen kurum/kuruluş veya işletmelerin beyan ettiği adresle yapılan
yazışmalar kurum/kuruluş veya işletmelere tebliğ edilmiş sayılır. (3) Özel
hüküm belirleme çalışmasını yürüten kurum/kuruluş veya işletmelerin,
çalışmalarında yer alan personele ait bilgileri ve personelin rapordan
sorumlu olduğu bölümleri gösteren bir tablo hazırlamaları ve tabloyu
raporların sonuna eklemeleri zorunludur. İmzaların, noterden onaylı imza
sirkülerindeki imza ile uyuşması zorunludur. (4)
Koordinatör, özel hüküm belirleme çalışmasının tamamında yer alan bilgilerin,
diğer personel ise sorumlu oldukları bölümdeki bilgilerin doğruluğunu
sağlamakla yükümlüdür. BÖLÜM VI Son Hükümler MADDE
22 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. MADDE
23 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre
ve Orman Bakanı yürütür. EK - 1 BAŞLANGIÇ RAPORU I.
HAVZANIN TANIMI I.1.
Genel Özellikleri I.1.1. Havzanın Konumu ve Sınırları a-Havza
sınırları (sınır koordinatlarının verilmesi), idari sınırlar, yerleşimler, maksimum
su kotuna göre rezervuar alanı sınırları, rezervuarı besleyen önemli dereler
vb. alanların harita üzerinde gösterilmesi, (1/25 000 ölçekli Topoğrafik harita) I.1.2. Yerleşimler ve Nüfus a-Havzadaki
yerleşimlerin en son nüfus sayımı bilgilerinin derlenmesi b-Mutlak,
kısa ve orta mesafeli koruma alanındaki mevcut yerleşimler için yerleşik alan
sınır koordinatlarının belirlenmesi, I.1.3. Altyapı, Ulaşım ve Planlar a-Havzadaki
yerleşimlerin mevcut altyapı (kanalizasyon, su, fosseptik) durumlarının belirlenmesi b-Havzadaki
ulaşım altyapısının belirlenmesi, c-Havzadaki
mevcut imar durumunun belirlenmesi, d-Havzada
yapılmakta olan ve yapılması düşünülen planların belirlenmesi, I.2
Havzada Arazi Kullanımı ve Sosyo-Ekonomık Özellikler I.2.1. Havzadaki Arazi Kullanımları a-Havzadaki
yerleşim, tarım, sanayi, orman, mera, rekreatif vb.
kullanım biçimlerinin incelenmesi, sosyal ve ekonomik yönden
değerlendirilmesi, I.2.2. Sosyo-Ekonomik Yapı a- Havzanın sosyo- ekonomik özelliklerinin incelenmesi I.2.3. Havzadaki Korunan Alanlar a-Havzada
ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınmış alanların
belirlenmesi, b-Koruma
statüsü bulunan alanlar dışında korunması gereken alanların önerilmesi, I.3.
Havzanın Fiziksel Karakterizasyonu I.3.1. İklim a- Havza bazında
uzun dönemli meteorolojik veriler elde edilerek, yağış, sıcaklık, buharlaşma,
rüzgar gibi iklimsel elemanların incelenmesi, I.3.2. Jeoloji a-Havzanın
jeolojik yapısının incelenmesi, ( Jeolojik Harita, 1/25 000) b-Mutlak,
Kısa ve Orta mesafeli koruma alanlarındaki geçirgenliği yüksek olan jeolojik
birimlerin belirlenmesi, I.3.3. Topoğrafya a-Havzanın
topoğrafik yapısının incelenmesi, b-Erozyona
hassas bölgelerin tespit edilerek 1/25.000 ölçekli haritalar üzerinde
gösterilmesi c-Erozyona
açık alanlarda alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi, I.3.4. Hidrojeoloji a-Havzadaki
önemli kaynak, membaa ve pınarların koordinatlarının tespit edilmesi, b-Havzada
yeraltı suyu potansiyeli, akifer sınırları,
kapasitesi, akifer üzerindeki jeolojik birim ve
yıllık güvenli çekilebilir su miktarının belirlenmesi, (Hidrojeoloji Haritası
1/25000) c-Havzada
ruhsatlı kuyular ve kullanım amaçlarının belirlenmesi, d-Yeraltısuyu (akım yönü) hareketlerinin incelenerek,
bağlantılı olduğu yüzeysel su kaynakları (gölle, dere) ve etkileşimlerinin
ortaya konulması, I.3.5. Hidroloji a-Havzadaki
derelerin akım debilerinin belirlenmesi, b-Rezervuarın
drenaj alanı, ortalama özgül debi, yüzey alanı, ortalama derinliği, maksimum
su kotu ve benzeri özelliklerinin belirlenmesi, c-Rezervuarın
su bütçesinin yapılması, rezervuarın beslenim (yeraltı suyu, yüzeysel akış, dereler v.b ile)
ve boşalım ( sulama, içme ve kullanma, buharlaşma v.s ile) miktarlarının
belirlenmesi, d-Kullanım
alanları için ayrılan su miktarının belirlenmesi, d.1.İçme
ve kullanma d.2.Sulama d.3.Elektrik
üretimi d.4.Sanayi e-Planlanan
su kullanım miktarlarının belirlenmesi, e.1.İçme
ve kullanma e.2.Sulama e.3.Elektrik
üretimi e.4.
Sanayi I.3.6.Toprak Özellikleri a-Havzadaki
toprak sınıflarının belirlenmesi b-Havzadaki
tarım alanlarında bitki ürün deseninin belirlenmesi, I.4.
Havzanın Biyolojik Yapısı a- Havza
ve rezervuarda mevcut flora ve faunanın tespit edilmesi, II.
MEVCUT DURUM HARİTASI a-Topoğrafik Harita b-Arazi
Varlığı Haritası c-Jeoloji
Haritası d-Hidrojeoloji
Haritası e-Havzadaki; -Erozyona
hassas alanlar -Yaban
hayatı ve yaşama ortamları -Sulak
alan kapsamındaki alanlar (bataklık, sazlık alanlar) -Tarım
alanları -Orman
alanları -Rekreatif alanlar -Turizm
alanları -Askeri
alanlar -Yerleşim
alanları, konut gelişmesi ve idari sınırlar -Altyapı,
karayolları, demiryolları, havaalanı -Sanayi
alanları, -Maden ve
Tabii Malzeme ocakları -Katı atık
deponi alanları -Özel
yasalarla tanımlanmış ve sınırlanmış tüm alanları(Sit alanları, milli
parklar, özel çevre koruma alanları vb.) -Akiferler, kaynaklar (pınar, memba, göze), kuyular,
yeraltı suyu akım yönü, dereler,
numune alma noktaları, maksimum su kotuna göre rezervuar alanı, -Rezervuarın
mutlak ve kısa mesafeli koruma alanlarındaki geçirgenliği yüksek olan
jeolojik birimler, (a), (b),
(c), (d) şıklarında belirtilen haritalardan yararlanarak yukarıda belirlenen
veriler ve gerekli görülen diğer hususlar ile 1/25 000 ölçekli bir sentez
haritası oluşturmak suretiyle “Mevcut Durum ”un ortaya çıkarılması, (haritaların
lejantı, ölçeği, koordinatları ve kaynağının verilmesi) EK – 2 GELİŞME RAPORU I. SU
KALİTESİNİ ETKİLEYEN KİRLETİCİ KAYNAKLAR I.1. Noktasal Kaynaklar I.1.1. Kentsel Atıksu a-Mevcut
evsel nitelikli atıksu miktarının belirlenmesi, b-Yerleşimler
için en uygun atıksu bertaraf yöntemlerinin
belirlenmesi, önerilmesi, I.1.2 Kentsel Katı Atık a-Havzadaki
mevcut katı atık depolama sahaları koordinatlarının belirlenmesi ve bu
sahaların rezervuara etkisinin araştırılması, b-Mutlak,
kısa ve orta mesafeli koruma alanlarında bulunan veya uzun mesafeli koruma
alanında bulunmakla beraber konumu dolayısı ile su kaynağını etkileyen
depolama alanları için alternatif depolama alanlarının önerilmesi, c-Havza
içerisindeki mevcut depolama alanlarında, Bakanlığın Katı Atık Ana Planı
çerçevesinde, alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi, I.I.3.
Endüstriyel Kirleticiler I.I.3.1. Fabrika, Petrol İşleme, Depolama ve Benzeri Tesisler a-Havzada
işletme, fabrikaların adı, adresi, yeri, sektörü, personel sayısı, üretimi ve
üretim miktarının belirlenmesi, b-Havzadaki
işletme ve fabrikaların arıtma durumlarının tespit edilmesi, işletme ve
fabrikalar için bertaraf yöntemleri ve alternatiflerinin belirlenmesi, I.I.3.2 Maden ve Tabii Malzeme Ocakları a-Mevcut
maden ve tabii malzeme ocaklarının rezerv alanı, üretimi, koordinatlarının
tespiti, b-Bu
alanlardan kaynaklanacak kirleticilerin tespiti ve alınması gereken
önlemlerin belirlenmesi, I.2
Yayılı Kaynaklar I.2.1 Tarımsal Kaynaklar a-Tarım
alanlarının belirlenmesi, b-Havzada
yapılan tarımsal faaliyetlerde kullanılan gübre, pestisit
çeşit ve miktarlarının belirlenmesi, c-Havzadaki
tarım alanlarında kullanılacak gübre çeşit ve miktarlarının ilgili birim
tarafından araştırma sonucu tespit edilmesi, d-Havzada
kullanılacak tarım ilaçlarının doğal şartlarda parçalanabilir ve canlılarda
uzun süreli birikim yapmayacak türden olması, kullanılabilecek tarım ilaçları
ilgili birimin önerileri doğrultusunda tespit edilmesi, e-Havzada
tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğin bertaraf edilmesi ile ilgili
önlemlerin belirlenmesi, f-Havzada
yapılacak tarımsal faaliyetlerde koruma mesafeleri önceliğine göre
endüstriyel girdi bağımlılığını azaltacak ekolojik
tarım uygulanmasını kolaylaştırıcı, destekleyici ilkelerin tespit edilmesi, g-Sulama
Tekniklerinin belirlenmesi I.2.2 Orman,
Mera ve Otlaklar I.2.3 Meskun
Bölgeler a- Meskun bölgelerden yüzeysel akışla taşınan
kirleticilerin belirlenmesi I.2.4 Hava Kirleticileri Birikimi İçme suyu
kaynağını etkileyen, ısınma, trafik ve endüstriyel kaynaklı hava
kirleticilerinin tespiti, alınması gereken tedbirler, I.2.5 Rezervuar İçerisindeki Faaliyetler a-Rezervuar
içerisindeki balıkçılık vb. faaliyetlerin tespiti, b-Faaliyetler
sonucu oluşacak kirliliğin ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi, I.2.6 Rezervuar İçerisinde ve besleyen derelerde; a-
Rezervuar dip çamurunda olası kirleticilerin tespiti, b-Derelerle
taşınan sedimanlardan kaynaklanan kirliliğin
tespiti, II.
SU KALİTESİNİN BELİRLENMESİ Numunelerin
alınması, korunması ve analizlerinde Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
“Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği” hükümleri ile TSE ‘ nün “Su
Kalitesi-Terimler, Analiz Metotları, Numune Alma ile Sular ve Kimyasal
Analizleri Standartları” esas alınır. Rezervuarda
alınan numunelerin analizi, İçmesuyu Elde Edilen
veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelikte
belirtilen kalite kriterlerine göre, Havzadaki
Yeraltı ve yüzey sularının kalitesi ise Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
ekinde yer alan Tablo-1’e göre değerlendirilecektir. II.1.
Yeraltı Sularının Kalitesinin Belirlenmesi a-Havza
bazında yeraltısuyu kaynaklarının mevcut analiz
çalışmalarının derlenmesi, b-Havzadaki
kaynakların ve akiferler üzerinde belirli kuyuların
numune alma noktası olarak belirlenmesi. c-Belirlenen
numune alma noktalarında mevcut veriler dikkate alınarak yapılacak analiz
çalışmaları ile yer altı suyu kalitesinin belirlenmesi, II.2.
Yüzeysel Sularının Kalitesinin Belirlenmesi a-Havza
bazında yüzeysel su kaynaklarının mevcut analiz çalışmalarının derlenmesi, b-Numune
alma noktalarının; baraj veya göllerde başlıca su giriş ve çıkışları ile
kıyılardaki faaliyetlerin etkilerini belirleyecek ve kalitenin bütün su
kütlesindeki değişimini karakterize edecek şekilde seçilmesi, akarsularda ise
numune alma bölgesinde su kalitesini ve bu kalitenin bölge içerisindeki
değişimini karakterize edecek şekilde yankol, atıksu deşarjı, sulamadan dönen drenaj suları gibi
sürekliliği bozan noktaların da dikkate alınarak belirlenmesi, c-Rezervuarda
su kalitesinin belirlenmesi, d-Rezervuarı
besleyen akarsuların kalitesinin belirlenmesi, e-Rezervuarın
özümleme kapasitesinin belirlenmesi. III.
HAVZA KORUMA PLANI VE PLAN ALTERNATİFLERİ Havzadaki
mevcut su kalitesini korumak ve/veya iyileştirmek amacıyla havzada yapılması
gereken havza koruma planı alternatifli olarak hazırlanacaktır. Havza
Koruma Planı alternatifleri çevre koruma tedbirleri ve ekonomik analizleri
yapılarak ön fizibilitesi hazırlanacaktır. Hazırlanan Havza Koruma Planı
alternatifleri dikkate alınarak nihai bir Havza Koruma Planı önerilecektir. IV.
KAYNAĞIN KALITESINİN İZLENMESI VE DENETLENMESİ a-Numune
alma noktalarında, her numune alma noktası için numune alma periyodu, sıklığı
ve numunelere uygulanacak analizlerin belirlenmesi, b-
Numuneleri alacak ve analiz edecek kurum/kuruluş veya işletmelerin
belirlenmesi, c-Havzadaki
denetimler, V.
İDARİ VE YASAL YAPI a-Su
kaynağının korunması ile ilgili kurum, kuruluş veya işletmelerin havza
ölçeğinde yetki ve sorumluluk alanlarının belirlenmesi, EK – 3 NİHAİ RAPOR ÖZEL
HÜKÜMLER I.1.
Amaç I.2.
Kapsam ve Hukuki Dayanak I.3.
Tanımlar I.4.
Genel Hükümler I.5.
Rezervuara İlişkin Hükümler I.6.
Koruma Kuşaklarının Tespiti ve Haritalanması I.6.1 Mutlak Koruma Alanı I.6.2 Kısa Mesafeli Koruma Alanı I.6.3 Orta Mesafeli Koruma Alanı I.6.4 Uzun Mesafeli Koruma Alanı — Koruma
alanlarının mevcut durumu gösteren sentez haritası üzerinde gösterilmesi, — Havza
koruma alanlarının sınırları belirlenirken, özellikle geçirimliliği yüksek
olan jeolojik birimler, eğim, yer altı suyu akım yönü ve akiferlerin
dikkate alınması, — Göl
içerisinde yapılıp/yapılamayacak faaliyetler ve bunlarla ilgili
sınırlamaların belirtilmesi, — Göle
boşalan önemli akarsular ve kaptajlar ( kaynak,
pınar ) için de ayrıca koruma alanı oluşturulması, — Mutlak
koruma alanının kamulaştırılması esas olmalı, mali olarak mümkün olmadığı
durumlarda mutlak koruma alanı içerisindeki yerleşimlerin yerleşik alan
sınırlarının haricinde yapılaşmaya izin verilmemesi gerekmektedir. I.7.
Koruma Kuşaklarında Arazi Kullanım Kararları — Köy
yerleşme alanları, — Belediye
mücavir alanları, — İkinci
konut alanları, — Turizm
tesisi, turistik konut alanları, — Sanayi
alanları, — Tarım
alanları, — Orman
alanları, —
Hayvancılık yapılacak alanlar, belirlenecektir. I.8
İzleme Programı — Havza Koruma
programının uygulanması ve denetimine ilişkin olarak programların, — Su
Kalitesinin İzleme Periyotlarının, —
İzlenecek Parametrelerin, belirlenmesi gerekmektedir. I.9
Yasal ve İdari Yapı — Görevli
Kurum — Yetki ve
Sorumluluklar — Yönetim
Hiyerarşisi II.
Oluşturulacak Havza Koruma Planı Sonucunda Ortaya Çıkan Çevre Koruma
Tedbirleri ve Ekonomik Analizleri — Yayılı
Kirlilik Kaynaklarının Önlenmesi ( İyi Tarım Uygulamaları, Mera Islahı,
Erozyon Kontrolü) — Noktasal
Kaynakların Önlenmesi (Deşarj Standartları) — Su
kaynağının kalitesinin korunması ve/veya iyileştirilmesi için yapılacak olan
en uygun Havza Koruma Planının ön fizibilitesi yapılacaktır. Bakanlığa Nihai
olarak uygulanacak Havza Koruma Planı ve Havza Koruma Programı
oluşturulacaktır. III.
Oluşturulan Havza Koruma Planının Uygulanması ve Özel Hükümler Havzadaki
mevcut su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla hazırlanan Havza Koruma
Planında tanımlanan çevresel yatırımların tamamlanmasından sonra havzada
uygulanacak olan Özel Hükümler ayrıca belirlenecektir. |
||||||