Millî Eğitim
Bakanlığından: MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DERS KİTAPLARI VE EĞİTİM ARAÇLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında okutulacak ders kitabı, öğrenci
çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı, bilgi iş ve işlem yaprakları ile
ders kitabı yerine okutulmak üzere Bakanlıkça hazırlanacak, satın alınacak
veya hibe yoluyla sağlanacak diğer eğitim araç ve gereçlerinin Türk millî
eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak niteliklerinin
belirlenmesi, hazırlanması, incelenmesi, değerlendirilmesi, kabulü, uygunluk
süresi, ilanı, yayımlanması, dağıtımı, inceletme ve inceleme ücretleri ve
ders kitapları üreten yayınevlerinde aranacak kriterlerle
ilgili usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı
örgün ve yaygın eğitim kurumlarında okutulacak ders kitabı, öğrenci çalışma
kitabı, öğretmen kılavuz kitabı, bilgi iş ve işlem yaprakları ile ders kitabı
yerine okutulmak üzere Bakanlıkça hazırlananacak,
satın alınacak veya hibe yoluyla sağlanacak diğer eğitim araç ve gereçlerinin
niteliklerinin belirlenmesi, hazırlanması, incelenmesi, değerlendirilmesi,
kabulü, uygunluk süresi, ilanı, yayımlanması, dağıtımı, inceletme ve inceleme
ücretleri ve ders kitabı üreten yayınevlerinde aranacak kriterlerle
ilgili hususları kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 14/6/1973
tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 55 inci maddesi ile
30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve
Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Alan uzmanı/Yazar: Taslak ders kitabıyla ilgili Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların, atamalarına esas olan
alanda en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş veya alanla ilgili en az doktora
düzeyinde akademik kariyeri bulunan ya da bu alanda daha önce yayımlanmış
ders kitabı olan kişiyi, b)
Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını, c)
Başkanlık: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığını, ç)
Başvuru sahibi: Ders kitabı üreten birim veya yayınevini, d)
Bilgi iş ve işlem yaprakları: Mesleki ve teknik öğretim okullarının atölye ve
laboratuvar derslerinde veya uygulamalarında
kullanılmak, mesleki bilgi ve becerileri pekiştirmek amacıyla hazırlanan
yayınları, e)
Birim: Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında okutulan derslere ait öğretim
programlarına uygun olarak ders kitabı ile eğitim kurumlarında okutulacak
diğer eğitim araç ve gereçlerini hazırlayan veya kullanılmasına ihtiyaç
duyularak satın alınması öngörülen eğitim araç ve gereçlerini sağlayan
Bakanlık birimlerini, f)
Daire Başkanlığı: Yayımlar Dairesi Başkanlığını, g)
Ders kitabı: Taslak ders kitaplarından Kurulca okullarda okutulması uygun
bulunan kitabı, ğ)
Dil uzmanı: Türkçe veya Türk Dili ve Edebiyatı alanında en az lisans düzeyde
öğrenim görmüş kişiyi, h)
Döner sermaye işletmesi: Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi
ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesini, ı)
Editör: Kitabın yazıldığı alanda en az lisans düzeyde öğrenim görmüş ve
eserin üretim sürecinin koordinasyonunu sağlayan kişiyi, i)
Eğitim aracı: Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında kullanılacak ders kitabı,
öğrenci çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı, bilgi iş ve işlem yaprakları
ile öğretmen ve öğrencilere kaynak ve yardımcı olacak basılı eğitim malzemesini,
millî eğitimin genel amaçlarının gerçekleşmesine yararlı olacak diğer
eserleri, j)
Görsel tasarım uzmanı: Resim veya grafik alanında en az lisans düzeyinde
öğrenim görmüş kişiyi, k)
İnceleme ücreti: Özel kesimce hazırlanan taslak ders kitapları ile diğer
eğitim araçlarını inceleyenlere ödenen ücreti, l)
İnceletme ücreti: Özel kesimce hazırlanan taslak ders kitapları ile diğer
eğitim araçlarının incelenmesi için Döner Sermaye İşletmesi hesabına
yatırılan ücreti, m)
Kurul: Talim ve Terbiye Kurulunu, n)
Müdürlük: Öğretim Materyallerini Geliştirme, İnceleme Merkezi ve Akşam Sanat
Okulu Müdürlüğünü, o) Öğrenci çalışma kitabı: İlgili öğretim programlarında yer alan
kazanım ve açıklamalar doğrultusunda dersin öğrenilmesini kolaylaştıracak
öğrencilere yardımcı olacak çeşitli örnek, alıştırma, işlenen ünitelerle
ilgili internet adresleri, okuma kaynakları ve diğer etkinlikleri kapsayan yaprakları
ayrı ayrı da kullanılabilen basılı eser ile
üniteleri görsel ve işitsel yönden destekleyen kaset, disket, CD gibi
elektronik kayıt ortamlarını kapsayan seti, ö)
Öğretmen kılavuz kitabı: İlgili öğretim programlarında yer alan kazanım ve
açıklamalar doğrultusunda ders kitabının daha etkili kullanımını sağlayacak
çeşitli örnek, alıştırma, işlenen ünite, konu, tema, öğrenme alanlarıyla
ilgili internet adresleri, okuma kaynakları ve diğer etkinlikleri kapsayan,
öğretmenlerin yararlanması için hazırlanan basılı eseri, p)
Ölçme ve değerlendirme uzmanı: Ölçme ve değerlendirme alanında en az lisans
veya farkı alandan olup ölçme değerlendirme alanında lisansüstü düzeyde
öğrenim görmüş kişiyi, r)
Program geliştirme uzmanı: Program geliştirme alanında en az lisans veya
farkı alandan olup program geliştirme alanında lisansüstü düzeyde öğrenim
görmüş kişiyi, s)
Program uygulama kılavuzu: İlgili dersin öğretim programlarının
uygulanmasında öğretmene yardımcı olmak amacıyla hazırlanan eseri, ş)
Rehberlik veya gelişim uzmanı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Çocuk
Gelişimi ve Eğitimi veya Psikoloji alanında en az lisans düzeyinde öğrenim
görmüş kişiyi, t) Taslak ders kitabı: Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında
kullanılmak üzere, içeriği öğretim programları doğrultusunda hazırlanmış,
gerektiğinde fasikül hâlinde de üretilebilen, çizgisiz, beyaz kâğıda
bilgisayar veya benzeri araçlarla sınıf seviyesine uygun punto ve standartta
yazılmış, ciltlenmiş, ders kitabı veya takım hâlindeki ders kitabı ve/veya
öğrenci çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı, program uygulama kılavuzu
ile bilgi iş ve işlem yaprakları taslaklarından oluşan baskıya hazır eseri, u)
Yayınevi: Ders kitabı üreten, tüzel kişiliğe sahip ticaret odalarına kayıtlı
ve bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan yayıncılık faaliyetinde
bulunan kuruluşları ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Yayınevlerinde Aranacak Kriterler, Ders Kitaplarının
Nitelikleri ve Hazırlanması Yayınevlerinde aranacak kriterler MADDE 5 – (1) Ders kitabı üreten yayınevleri; ders kitabı
üreteceği alanlar için yazar/yazarlar ile en az birer editör, dil uzmanı ve
görsel tasarım uzmanı çalıştırdığını belgelendirir. Dil uzmanı ve görsel
tasarım uzmanı birden fazla taslak ders kitabının hazırlanmasında görev
alabilir. Söz konusu personelden fikir ve sanat eserleri ile ilgili kanuna
aykırı iş ve işlemler ile yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler
çalıştırılamaz. (2) Yayınevlerince yapılan başvuruda verilen
herhangi bir belgenin veya yazılı beyanın gerçek dışı olduğunun idari ve/veya
adli makamlarca tespit edilmesi hâlinde belgenin/beyanın ait olduğu baskıya
hazır nüsha veya nüshalara ait Kurul Kararı iptal edilir. Başvuru sahibinin
yeni başvurusu iki yıl süreyle kabul edilmez. Ders kitaplarının nitelikleri MADDE 6 – (1) Ders kitapları; a)
Anayasa ve kanunlara aykırı hususları içermez. b) 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununda yer alan Türk Millî
Eğitiminin Genel Amaçlarında belirtilen Atatürk İnkılâp ve İlkelerine ve
Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin
millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve
geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan;
insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan
demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne
karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş
yurttaşlar olarak yetiştirmek hükmüne, Türk Millî Eğitiminin Temel İlkelerine
uygun olarak hazırlanır. c)
İnsan haklarına aykırılık, cinsiyet, ırk, din, dil, renk, siyasi düşünce,
felsefi görüş ve benzeri ayrımcılık içermez. ç)
Bilimsel ilke ve yöntemlere uygun olarak hazırlanır. d) Reklam niteliğinde ögeleri
içermez. e)
Yayınevlerini, kitabı hazırlayanları ve bunların birinci derece yakınlarını
tanıtan ve kimliğini ortaya çıkaran herhangi bir bilgi, kenar süsü, sayfa
numarası, benzeri simge ve işaret gibi görsel unsur içermez. f)
İçeriğinde yer alan okuma metinleri öğrencileri, millî, ahlaki, insani,
manevi ve kültürel değerleri besler, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk
devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını yerine
getirmede onlara yol gösterir ve bu değerleri benimsetir. g)
Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları ve Temel İlkeleri ile dersin programına
ve hitap ettiği eğitim kurumunun amaçlarına uygun olur. ğ)
Öğretim programlarında belirtilen Atatürk ilke ve inkılâpları ile ilgili
kazanımları içerir. h)
Diyalog, hoşgörü, uzlaşma kültürü, empati,
farklılıklara ve insan haklarına saygı, eşitlik, katılım, çoğulculuk, hukukun
üstünlüğü gibi değerlerin gelişimine katkı sağlar. ı)
Bilgiye ulaşım, ulaşılan bilginin sorgulanması ve bilginin nasıl
üretileceğine ilişkin vurgu yapar. i)
Bilişim teknolojisinin etkin ve verimli kullanımını teşvik eder. j)
Öğretim programının kazandırmayı amaçladığı bilgi, beceri, tavır, tutum,
değer ve yetkinlikleri kapsar. k)
Ön yargı ve normatif önermelerden uzak olarak konuyla ilgili farklı bakış
açıları içerir. l)
Kişi, kurum ve kuruluşları yıpratıcı ve küçük düşürücü unsurları taşımaz. m)
İşlenişte, öğretmenin rehberliğinde öğrencinin aktif olmasını ön plana alır.
Öğrencilerin farklı ilgi, yetenek ve ihtiyaçlarına yönelik çeşitliliğe yer
verir. Ders kitaplarının sağlanma usulleri MADDE 7 – (1) Ders kitapları aşağıda belirtilen usullerle
sağlanır: a)
Yarışma; 1)
İhtiyaç duyulan alanlarda Bakanlıkça taslak ders kitabı hazırlanmasıyla
ilgili olarak ödüllü veya ödülsüz yarışma açılabilir. 2)
Yarışmaya, şartları taşıyan yayınevleri katılır. 3)
Yarışmaya katılacak eserler, bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre
hazırlanır ve şartnamesinde belirlenen esaslara göre incelenir. Kurulca uygun
bulunanlar ders kitabı olarak kabul edilir. b)
Sipariş; Bakanlık, komisyon, kurum veya kuruluşlar ile yayınevlerine şartname
hükümlerine göre taslak ders kitabı yazdırabilir. c)
Satın alma; Bakanlık, okutulmasına ihtiyaç duyulması hâlinde, yurt içinde
veya dışında yazılmış ya da tercüme edilmiş olan kitaplar satın alma yoluyla
temin edebilir. ç)
Yazdırma; 1)
Bakanlık, bu Yönetmelik hükümlerince Başkanlığın koordine veya rehberliğinde
kuracağı bir komisyona kitap hazırlatabilir. 2)
Ders kitabı hazırlayanların isimleri ilgili birimce alınan onayda yer alır.
Ancak, kitaplarda yazar/yazarların sayısının üç veya daha fazla olması
durumunda yazarların isimleri yerine komisyon ifadesine yer verilir. d)
Özel kesimce hazırlama; Yayınevleri bu Yönetmelikte belirtilen usul ve
esaslar doğrultusunda taslak ders kitabı hazırlayabilir. (2)
Bakanlıkça yarışma, sipariş ve yazdırma usulüyle temin edilecek ders
kitaplarının yazım ve hazırlanmasında görevlendirilecek kişilerin
şartlarının, bu Yönetmelik hükümlerine uymadığının tespiti durumunda taslak
ders kitapları incelenmez ve ilgili birim veya yayınevine iade edilir. (3)
Bakanlıkça yarışma, sipariş, satın alma ve yazdırma usulleriyle temin edilen
kitapların incelenmesi de Başkanlıkça yapılır. (4)
Yarışma, sipariş, satın alma ve yazdırma usulü ile hazırlanacak taslak ders
kitaplarının başvuru şekli, katılım şartları ile diğer hususlara ilişkin usul
ve esasları içeren şartname ilgili birimlerce hazırlanarak Kurula sunulur.
Kurulca uygun görülen şartnamenin bir örneği ilgili birime gönderilir ve
Başkanlığın ve ilgili birimin elektronik ortamı ile Tebliğler Dergisinde
duyurulur. (5)
Taslak ders kitabının hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar kaynakçada
belirtilir. Başka bir ders kitabından alıntı yapılmaz ve bir ders kitabı
diğerine kaynak olarak gösterilmez. Bu hükme aykırı bir durumun tespiti
hâlinde taslak ders kitabı ilgili birim veya yayınevine iade edilir. Yayınevi
bir yıl süreyle iade edilen eserin alan ve seviyesinde ders kitabı
başvurusunda bulunamaz. Alıntılarla ilgili doğabilecek ihtilaflardan da
ilgili birim veya yayınevi sorumludur. Ders kitaplarının hazırlanması MADDE 8 – (1) İlgili birim veya yayınevleri tarafından
hazırlanacak ders kitabı, alan uzmanı/uzmanları, editör, dil uzmanı, görsel
tasarım uzmanı, ölçme ve değerlendirme uzmanı, program geliştirme uzmanı,
rehberlik veya çocuk gelişimi ve eğitimi uzmanlarınca içerik; dil, anlatım ve
üslup; öğrenme, öğretme, ölçme ve değerlendirme; teknik, tasarım ve düzenleme
yönlerinden aşağıdaki hususlara göre hazırlanır: a)
İçerik; 1)
Dersin öğretim programını kapsayacak şekilde düzenlenir. Dersin
kazanımlarının tümünün işe koşulup koşulmadığına dikkat edilir. Kitapların
homojen bir yapıya bürünmemesi açısından kazanımlara ve yeterliliklere bire
bir aynı ifadeyle değil dolaylı olarak yer verilir. 2)
Konu ve üniteler, sınıf seviyesine göre günlük hayatla bağlantılı ve
uygulamalı olarak ele alınır. 3)
Konular ve üniteler problemleri belirtme, inceleme ve gözlem yolu ile gerekli
deneyleri yapma, deneylerden sonuç çıkarma ve bu sonuçları kontrol ederek
bilimsel düşünme yöntemini güçlendirecek şekilde işlenir. 4)
Dersin özelliğine göre ünite, bölüm ve konular arasında hacim bakımından
programında belirtildiği şekilde uygun bir denge kurulur. 5)
Kazandırılacak bilgi, beceri, tavır ve tutumlar ile değerler sınıf seviyesine
uygun kavram ve örneklerden hareket edilerek verilir. 6)
Konuların işlenişinde, aynı sınıfta okutulan diğer derslerle olan ilişkisi
göz önünde bulundurulur. Ayrıca bir önceki sınıfın konularıyla bilgi, kavram,
ilke ve beceri bakımından bağlantısı kurulur ve bir üst sınıfla ilgili
hazırlayıcı açıklamalara yer verilir. 7)
Konular, öğretime yardımcı unsurlarla desteklenerek anlaşılır hâle getirilir.
8)
Dersin özelliğine göre yeri geldikçe deyim, atasözü, destan, türkü, resim,
fotoğraflar, minyatür ve benzeri kaynaklar kültürümüzün gelişmesini ve
devamlılığını sağlayacak şekilde işlenir. 9)
Konuların işlenişinde gereksiz bilgi ve ayrıntıya yer verilmez. 10)
Konular öğrenciyi sorgulama, araştırma, inceleme ve başka kaynaklara
yönlendirmeye teşvik edecek şekilde işlenir. 11)
İstatistiki ve bilimsel bilgiler güncellenmiş olarak
verilir. 12)
Konuların işlenişinde, yakından uzağa, basitten karmaşığa, kolaydan zora ve
somuttan soyuta giden bir yöntem izlenir. 13)
Öğrencilerin, kitaplardan verimli bir şekilde yararlanmasını sağlayacak
unsurlara yer verilir. 14)
Kitaplarda metinleri açıklamak, pekiştirmek veya yorumlamak için kullanılan
görsel unsurlar metin ile uyumlu olacak biçimde verilir. b)
Dil, anlatım ve üslup; 1)
Yaşayan Türkçe doğru, güzel ve etkili kullanılır. 2)
Türkçeleşmiş kelimeler, yaşayan Türkçenin bir parçası olarak değerlendirilir.
3)
Öğrencilerin seviyelerine uygun, kelime hazinelerini geliştirmelerine fırsat
veren zengin ve akıcı Türkçenin kullanılmasına özen gösterilir. 4)
Cümleler, öğrencinin zihnindeki bilgilerin yapılandırılmasına yönelik olarak
kurulur. 5)
Paragraf düzenleme kurallarına uyulur ve paragraflar arasındaki anlam ve
mantık ilişkisine dikkat edilir. 6)
Cümle uzunlukları, sınıf seviyesine uygun olarak düzenlenir. 7)
Türkçenin kullanımında, Türk Dil Kurumunun son yayımladığı son Türkçe Sözlük
ve Yazım Kılavuzu esas alınır. 8)
Konuların işlenişinde doğru, açık, anlaşılır yalın bir dil ve anlatım
kullanılır. 9)
Kelimeler, nüanslara dikkat edilerek titizlikle
seçilir. 10)
Metinlerde akıcılık, mantık dokusu ve fikir bütünlüğü sağlanır. 11)
İlköğretimin ilk üç sınıfında soyut kavramların kullanılmasından kaçınılır. c)
Öğrenme, öğretme, ölçme ve değerlendirme; 1)
Konular, öğrencileri muhakemeye, bağımsız ve yaratıcı düşünmeye, kıyaslamaya
ve edinilen bilgilerden hareketle sonuçlar çıkarmaya yöneltecek şekilde
işlenir. 2)
Konularla ilgili hazırlık çalışmalarının öğrenciyi düşünmeye ve araştırmaya
yöneltecek nitelikte olmasına dikkat edilir. 3)
Öğrencinin yeni bilgileri ezberlemesi değil, zihninde yapılandırması hedeflenir.
4)
Öğrenme yöntemleri ve stratejileri dikkate alınır ve üst düzey düşünme
becerileri geliştirilir. 5)
Konular, programın ilgili temel becerileri ile alt becerilerini kazandıracak
şekilde düzenlenir ve öğrencinin etkin rol almasına imkân verecek biçimde
işlenir. 6)
Değerlendirmeye ilişkin unsurlar, ölçme ve değerlendirmenin ilke ve
teknikleri dikkate alınarak düzenlenir. 7)
Her ünite veya bölümün sonunda öğrenciye konularla ilgili bilgi, beceri,
değer, tutum ve yeterliklerin kazandırılıp kazandırılmadığını ölçmeye yarayan
değerlendirme sorularına yer verilir. Kazanılan bilginin kullanılması,
yorumlanması, analiz ve sentezinin yapılmasını sağlayan sorulara yer verilir. 8)
Açık uçlu, çoktan seçmeli, doğru-yanlış, boşluk doldurma, eşleştirme, yazılı
yoklama ve benzeri sonuç değerlendirme teknikleri ile ürün dosyası
değerlendirme, performans değerlendirme, gözlem formu gibi süreç
değerlendirme tekniklerine yer verilir. ç)
Teknik, tasarım ve düzenleme; 1)
Sayfa tasarımlarında resim, fotoğraf, grafik, şema, plan, harita ve benzeri
görsel unsurların yerleştirilmesinde görsel algının yanı sıra, bunların
eğiticilik ve öğreticilik niteliğine de önem verilir. 2)
Görsel unsurlar, öğrencilerin gelişim basamaklarına uygun, görsel algı
yönünden renk uyumuna dikkat edilerek açık, temiz ve net bir baskıyla
hazırlanır. 3)
Her türlü yazı, resim, fotoğraf ve benzeri materyallerden telif hakları
gözetilerek alıntı yapılabilir. 4)
Konuların daha iyi öğrenilebilmesi için açıklayıcı, tamamlayıcı ve eğitici nitelikteki
öğretime yardımcı harita, kroki, fotoğraf, şema, grafik, resim ve benzeri
görsel unsurlara yeterince yer verilir. Ancak, taslak ders kitabında şartlı
kabul aşamasından önce kitabın, yazarın ve yayınevinin tanınmasına yol açacak
kenar süsü, sayfa numaraları ve benzeri simge ve işaretlere yer verilmez. 5)
Kitaplarda yer alan başlıklar sistematik biçimde düzenlenir ve ikonografik
bir sistem oluşturulur. 6)
Kitaplarda yer alacak Türk Bayrağına, Türk Bayrağı Kanunu ve Türk Bayrağı
Tüzüğüne uygun olarak yer verilir. 7) Ders kitabı veya ders kitabı yerine okutulacak kitapların ön
kapağında kitabın adı, okul türü, sınıfı, ilgili birim veya yayınevinin varsa
pedagojik esaslara aykırı olmayan amblemi ve dersin özelliğini yansıtan kapak
düzeni; iç kapağın ön yüzünde, kitabın adı, okul türü, sınıfı,
yazarı/yazarların adı ve soyadı varsa akademik unvanı, başvuru sahibinin adı
veya adresi varsa pedagojik esaslara aykırı olmayan amblemi; iç kapağın arka
yüzünde, yazar/yazarların dışındaki kitabı hazırlayanların adı ve soyadı;
arka kapakta sınıf seviyesi dikkate alınarak sağlık, beslenme, trafik ve
çevre ile ilgili yazılı ve görsel tasarımlar sayfayla uygunluk sağlayacak
şekilde yer alır. Ancak, ilgili birimlerce hazırlanan taslak ders
kitaplarında yazarların üç veya daha fazla olması durumunda yazarların adı ve
soyadı yerine komisyon ifadesi yer alır. 8)
İkinci yaprak ve devamında; ilköğretimin 1, 2 ve 3 üncü sınıflarına ait
kitaplarda, yaprağın ön yüzünde Türk Bayrağı ile birlikte İstiklal Marşı'nın
ilk iki kıtası; yaprağın arka yüzünde Öğrenci Andı; üçüncü yaprağın ön
yüzünde Atatürk resmi ve resmin alt kısmında Mustafa Kemal Atatürk yazısı
bulunur. İçindekiler bölümü, ilgili sınıf için ön görülen puntoda olup beş
sayfayı geçmez. 9)
İlköğretimin 4, 5, 6, 7 ve 8 inci sınıflar ile ortaöğretim ve yaygın eğitim
kitaplarında; ikinci yaprağın ön yüzünde Türk Bayrağı ile İstiklal Marşı;
yaprağın arka yüzünde Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi, üçüncü yaprağın ön
yüzünde, Atatürk resmi ile resmin alt kısmında Mustafa Kemal Atatürk yazısı
bulunur. İçindekiler, ilgili sınıf için ön görülen puntoda olup beş sayfayı
geçmez. 10) Diğer yapraklarda metin kısımlarının başlıkları dışında kalan
bölümlerinde resim altı yazıları, dipnotlar ve benzeri kullanılan yazılar
hariç ilköğretim 1 inci sınıflar için yirmi, 2 nci
sınıflar için onsekiz, 3 üncü sınıflar için ondört, 4 üncü sınıflar için oniki,
5 inci sınıflar için onbir, daha üst sınıflar için
ise on puntodan daha küçük harfler kullanılmaz. 11)
Yaygın eğitim kurumları için yazılan kitaplarda punto büyüklükleri ve satır
aralıkları, yukarıdaki ölçüler ile kursiyerlerin eğitim seviyeleri ve yaş
durumları dikkate alınarak belirlenir. 12)
Metinler arasında paragraf boşluğu bulunmayan 13)
Dipnotlar, bölüm veya ünite sonlarında verilir. 14)
Ders kitaplarının son bölümünde yer alan yapraklarda sözlük ve kaynakça,
Sosyal Bilgiler ve Tarih kitaplarında ayrıca kronoloji yer alır. 15)
Türk Edebiyatı kitabında edebiyat terimleri sözlüğü bulunur. Ancak
öğrencilere sözlük kullanma alışkanlığı kazandırmak ve farklı sözlüklere
yönlendirmek için Türkçe, Dil ve Anlatım ile Türk Edebiyatı ders kitaplarında
sözlük bölümüne yer verilmez. 16)
Türkçe, Sosyal Bilgiler, Hayat Bilgisi, Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı,
Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
ile Tarih ve Coğrafya kitaplarında Türkiye haritası; Türkçe, Sosyal Bilgiler,
Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Dil ve Anlatım, Türk
Edebiyatı, Tarih, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi kitaplarında Türk dünyası
haritası yer alır. (2)
İlköğretim Türkçe, ortaöğretim Dil ve Anlatım ile Türk Edebiyatı derslerinde;
eserin hazırlanmasında kullanılan orijinal metinler dosyası, başvuru
esnasında taslak ders kitabı ile birlikte 5 nüsha olarak Başkanlığa teslim
edilir. (3)Yabancı
dil ders kitapları, dinleme becerisini kazandırmaya yönelik kaset ve
elektronik kayıt ortamlarında verilen materyallerle birlikte takım hâlinde
hazırlanır ve değerlendirmeleri birlikte yapılır. (4)
Takım hâlinde hazırlanması gereken diğer ders kitapları, ilgili dersin
öğretim programına ait Kurul kararında belirtilir. (5)
Özel eğitim gerektiren öğrenciler için hazırlanan ders kitapları ile engelli
öğretmenler için hazırlanacak öğretmen kılavuz kitabında bunların engel
durumu dikkate alınır. Öğrenci çalışma kitabının hazırlanması MADDE 9 – (1) Öğrenci çalışma kitabında; a)
Öğretim programlarında yer alan amaçlar doğrultusunda öğrencilere bilgi ve
beceri kazandırılmasında yardımcı olacak ve öğrenmeyi pekiştirecek unsurlara
yer verilir. b)
Öğrenmeyi kolaylaştırmak amacıyla öğrencinin ilgisini çekecek çeşitli
örneklere yer verilir. c)
Konularla ilgili öğrenmeyi destekleyici ve günlük hayatla ilgisini
kurabileceği çalışmalara ağırlık verilir. ç)
Dersin özelliğine göre her konu işlendikten sonra o konuda amaçlanan bilgi,
beceri, değer ve tutumların kazandırılıp kazandırılmadığını ölçen çalışmalara
ve değerlendirmelere yer verilir. d)
Konular, öğrencinin öğrenmesini kolaylaştıracak ve ilgisini çekecek grafik,
şekil, resim, fotoğraf, harita, karikatür gibi görsel ögelerle
desteklenir. e)
Öğrencilerin yeteneklerini geliştirmede yardımcı olacak çeşitli örnek,
alıştırma, işlenen konular ve ünitelerle ilgili elektronik posta adresleri ve
okuma kaynaklarına yer verilir. f)
Dersin özelliğine göre uygulama ve işlem sonucunun yazılacağı çizelgelere,
bilgi ve veri tablolarına, şekil, grafik, kroki, şablon, harita, plan, resim,
levha, fotoğraf ve benzeri öğretime yardımcı unsurlara; bazı ünite
konularında kullanılmak üzere ek olarak video kaseti, ses kaseti, slayt, CD, DVD, VCD, disket ve benzeri öğretimi destekleyici
materyallere yer verilebilir. g)
Dersin özelliğine göre soru-cevap, doğru-yanlış, çoktan seçmeli, eşleştirme,
boşluk doldurma, bireysel ve grup çalışmaları, canlandırma, tablo tamamlama,
cümle tamamlama gibi yöntem, teknik ve etkinliklere de yer verilir. ğ) Dersin özelliğine göre inceleme, gezi, gözlem, deney ve
uygulamalarla ilgili yapılacak ön hazırlıklara, alınacak sağlık ve güvenlik
tedbirlerine, izlenecek iş ve işlem basamaklarına, zaman ve malzeme tasarrufu
bakımından uyarılara, her işlem basamağında öğrencilerle öğretmenin kuracağı
iletişime, sonuca ulaşmak açısından önemli yönlendirici tedbirlere ve hangi
unsurların özellikle irdeleneceğiyle ilgili bilgilere yer verilir. Öğretmen kılavuz kitabının hazırlanması MADDE 10 – (1) Öğretmen kılavuz kitabında; a)
Konuların işlenişinde ulaşılmak istenen hedefler belirtilir. b)
Öğretim programlarında yer alan amaç ve açıklamalar doğrultusunda öğrencilere
bilgi, beceri, tavır ve tutumların kazandırılmasında öğretmene yardımcı
olacak ve öğretmeyi kolaylaştıracak açıklayıcı bilgilere yer verilir. c)
Öğretmeyi ve öğrenmeyi kolaylaştırmak amacıyla ilgi çekici değişik örnek ve
uygulamalara yer verilir. ç)
Bilgi, beceri, tavır ve tutumlar ile değerlerin öğrencilere
kazandırılabilmesi için kullanılabilecek araç, gereçle birlikte öğretim
yöntem ve teknikleri ile ayrıca; 1)
Konu ile ilgili zaman analizine ve konunun işleniş planına, 2)
Öğretmenin konu ile ilgili yapacağı ön hazırlıklara, 3)
Konuya girerken daha önce işlenen konularla ilişkisini sağlayacak ve
öğrencinin ilgisini çekecek hatırlatmalara, sorulara ve benzeri unsurlara, 4)
Ders kitabında yer alan ve açıklama gerektiren şekil, şema, çizelge ve
benzeri öğretime yardımcı unsurlara yer verilir. d)
Öğrencilerin gelişim farklılıkları dikkate alınarak seviye gruplarına göre
hangi hususların vurgulanması gerektiği belirtilir. e)
Konular işlenirken yeri geldikçe, diğer derslerle bağlantı kurulur ve
konuların günlük hayatla ilgisini kurmak için örneklere yer verilir. f)
Dersin özelliğine göre konu işlendikten sonra bu konuda amaçlanan bilgi,
beceri, tavır ve tutumlar ile değerlerin kazandırılıp kazandırılmadığını
anlamak için bunları değerlendiren yeterli sayıda örnek soru yer alır.
Öğrencilerin cevaplandıramadığı soruların özelliğine göre ne yapılacağı
konusunda öğretmene yol gösteren alternatif değerlendirme çalışmalarına yer
verilir. g)
Öğrencileri araştırmaya, bilgi ve teknoloji üretmeye yöneltecek ödev, proje
ve benzeri örnek çalışmalara yer verilir. ğ)
Dersin özelliğine göre öğrencilerde, standartlara uygun, ucuz, kaliteli mal
ve hizmet üretme, kullanma ve geliştirme bilinci ve alışkanlıkları
kazandıracak örnek çalışmalara yer verilir. h)
Öğretmen kılavuz kitabının başında, sonunda veya ünite/ tema başlarında ait
olduğu dersin ünitelendirilmiş yıllık plan taslağı;
Türkçe dersi için kazanımların metinlere/temalara ve dağılım plan taslağına
yer verilir. ı)
Konuların sonunda, verilen kavramlarla ilgili sözlük bulunur. i)
Konu ile ilgili olarak öğretmenlerin ayrıntılı bilgi elde edebileceği
kaynaklara yer verilir. (2)
Türkçe dersinin dinleme/izleme öğrenme alanına yönelik kazanımları
gerçekleştirmek üzere öğretmen kılavuz kitabında yer alan dinleme
metinlerinin doğru, güzel ve etkili Türkçe ile seslendirildiği kaset ve
elektronik kayıt ortamlarında verilen sesli ve görüntülü materyaller öğretmen
kılavuz kitabı ekinde verilir. (3)
Yabancı dil ve Türkçe derslerinde verilen ek materyallerde yazar/yazarlar
veya yayınevini tanıtıcı unsurlara yer verilmez. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Taslak Ders Kitaplarının Başvurusu, Ön İnceleme,
İnceletme ve İnceleme Ücretinin Tespiti ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve
Esaslar Taslak ders kitaplarının başkanlığa
teslimi MADDE 11 – (1) Taslak ders kitapları; a)
Dersin öğretim programının Kurul kararında belirtildiği şekilde ilgili birim
veya yayınevince hazırlanan taslak ders kitapları, beş takım olarak yılın her
iş günü mesai saatleri içinde Başkanlığa teslim edilebilir. Ancak, ders
kitabının yeniden yazılmasını gerektiren program değişikliklerinde taslak
ders kitaplarının Başkanlığa ilk başvurusu, gerekli hâllerde ilk kabül ve duyurusuna dair takvim Kurul kararında
belirtilir. b)
Azınlık okulları, kendi dillerinde okutulmak üzere
hazırladıkları/hazırlattıkları kitapları yeminli mütercimlerce tercüme edilmiş
bir nüshası ile birlikte ilgili birim kanalıyla incelenmek üzere Başkanlığa
iletir. Bu kitaplar, Başkanlıkça oluşturulacak komisyonca bu 35 inci madde
hükümlerine göre eğitim aracı gibi incelenir. Başvuru sahibi tarafından hazırlanmış
ve okutulmakta olan ders kitap/kitaplarının azınlık okullarınca kendi
dillerine çevrilerek gönderilmesi hâlinde ilgili birim ile iş birliği
yapılarak Başkanlıkça belirlenen usullere göre incelenir. c)
Yabancılar tarafından açılmış özel okullar, kendi dillerinde okutulmak üzere
hazırladıkları/hazırlattıkları kitapları yeminli mütercimlerce tercüme
edilmiş bir nüshası ile birlikte ilgili birim kanalıyla incelenmek üzere
Başkanlığa iletir. Bu kitaplar, Başkanlıkça oluşturulacak komisyonca 35 inci
madde hükümlerine göre eğitim aracı gibi incelenir. Başvuruda istenecek belgeler MADDE 12 – (1) Taslak ders kitabının Başkanlığa tesliminde; a)
Dilekçe, b)
İlk başvuruda 5 adet renkli taslak ders kitabı, c)
Taslak ders kitabını hazırlayan yazar/yazarların fotoğraflı öz geçmişleri ve
diploma örnekleri, ç)
Editör, dil uzmanı, görsel tasarım uzmanı, program geliştirme uzmanı, ölçme
ve değerlendirme uzmanı, rehberlik veya çocuk gelişimi ve eğitimi
uzmanlarının öz geçmişleri ve diploma örnekleri, d)
Taslak ders kitabının inceletme ücretinin, döner sermaye işletmesi hesabına
yatırıldığına dair banka dekontu, e)
Yayınevlerinin taslak ders kitabını hazırlattığı yazar, editör, dil uzmanı ve
görsel tasarım uzmanının herhangi bir sosyal güvenlik kurumunda kayıtlı
bulunduklarına dair belgeleri istenir. Ön inceleme komisyonu ve ön inceleme MADDE 13 – (1) Başkanlıkça üç kişiden oluşturulan ön inceleme
komisyonu/komisyonları kurulur. Komisyon, başvuruları bu Yönetmelik
hükümlerine göre değerlendirir. Ön incelemede uygun görülenler incelemeye
alınır, uygun görülmeyenler iade edilir. Komisyon, taslak ders kitaplarını
başvuru sırasına göre; a)
İnceletme ücretinin tam yatırılıp yatırılmadığına, b)
Başvuruların, Yönetmelik hükümlerine göre yapılıp yapılmadığına, c)
Ebat ve forma sayısının uygun olup olmadığına (7 sayfa ve altındaki sayfalar
forma olarak hesaplanmaz, kapaklar formaya dâhil edilmez), ç)
İnceleme sırasında kitabın, yazarın ve yayınevinin tanınmasına yol açacak
kenar süsü, sayfa numaraları ve benzeri simge ve işaretlerin bulunup
bulunmadığına, d)
Sınıf seviyesi için belirlenen punto büyüklüklerine uyup uymadığına, e)
Taslak ders kitaplarının beşinin de aynı olup olmadığına, f)
Kitabın başında ve sonunda yer alması gerekenlerin bulunup bulunmadığına, g) Taslak ders kitabının; yazar/yazarlar, editör, dil uzmanı,
görsel tasarım uzmanı, ölçme ve değerlendirme uzmanı, program geliştirme
uzmanı ile rehberlik veya çocuk gelişimi ve eğitimi uzmanlarınca hazırlanıp
hazırlanmadığına, ayrıca belirtilen uzmanların Millî Eğitim Bakanlığına bağlı
eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan
alanlarda en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olup olmadığına, ğ)
Takım hâlinde hazırlanması gereken taslak ders kitaplarının bu hususa uyup
uymadığına, ayrıca Türkçe ve yabancı dil derslerine ait kaset ve elektronik
kayıt ortamlarında verilen sesli ve görüntülü materyallerin öğretmen kılavuz
kitabı ekinde bulunup bulunmadığına bakarak inceler. (2)
Ön inceleme komisyonunda bunlardan en az birine uyulmadığının tespiti hâlinde
taslak ders kitabı, ilgili birim veya yayınevine iade edilir. Komisyonca
uygun bulunan taslak ders kitaplarına ise ön inceleme raporu hazırlanır ve
yayınevince hazırlanan taslak ders kitapları ilgili şubece kodlandırılır.
Taslak ders kitabına ait tüm kapaklar, dilekçeler, taslak ders kitabını
hazırlayanların fotoğraflı öz geçmişleri, diploma örnekleri ve ön inceleme
raporu bir zarfa konulup mühürlenerek Özel Sektör Kitapları Şubesi
Müdürlüğünde muhafaza edilir. Taslak ders kitabı ise incelenmek üzere
Müdürlüğe teslim edilir. (3)
İnceleme sonucunda taslak ders kitabı, ilgili birim veya yayınevine
gönderileceği zaman mühürlü zarf ilgili şubede, taslak ders kitabı olarak
uygun bulunanların mühürlü zarfı ise Kurulda açılır. Kurulca karar verilmesi
hâlinde inceleme süreçlerinin herhangi bir aşamasında da mühürlü zarf
açılabilir. Düzeltme işlemlerinde de aynı yol izlenir. Ön inceleme süreleri MADDE 14 – (1) Ön inceleme komisyonunca bu Yönetmelik
çerçevesinde; ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz
kitabının her biri için yapılacak inceleme süresi birer saattir. İnceleme,
başvuru sırasına göre en geç 10 gün içinde yapılır. Gerekli görülmesi hâlinde
bu süre uzatılabilir. İnceletme ve inceleme ücreti MADDE 15 – (1) Özel kesim tarafından hazırlanan taslak ders
kitapları ile Bakanlıkça satın alınacak eğitim araçları ücret karşılığında
incelenir. Bu ücret; eserin forma sayısı üzerinden hesaplanır. Taslak ders
kitabının bir formasının inceletme ücreti 3000, Bakanlıkça satın alınacak eğitim
aracının bir formasının inceletme ücreti ise 1500 gösterge rakamının, ücretin
yatırıldığı tarihteki devlet memurları aylık katsayısıyla çarpılması
suretiyle bulunur. Forma sayısı sayfa sayısının on altıya bölünmesiyle tespit
edilir, 7 sayfa ve altındakiler forma olarak hesaplanmaz ve kapakları formaya
dâhil edilmez. Kitaplar dışındaki satın alınacak eğitim araçlarının inceleme
ücretinin hesaplanmasında, 36 ncı maddede
belirtilen inceleme sürelerinin her bir saati bir forma olarak kabul edilir. (2)
Taslak ders kitaplarına ait inceletme ücreti, Müdürlüğün döner sermaye
işletmesi hesabına yatırılır. (3)
Bakanlıkça satın alınacak eğitim araçlarının inceletme ücreti, eseri
üretenler tarafından döner sermaye işletmesi hesabına yatırılır. Hibe edilen
eğitim araçlarının incelenmesi için herhangi bir ücret alınmaz. (4)
Taslak ders kitabı ve okutulacak diğer eğitim araç ve gereçlerinin
incelenmesinde görevlendirilenlerden çalışma saatleri dışında fiilen
çalışanlara, yılları Bütçe Kanunlarına ekli (K) işaretli cetvelde Milli
Eğitim Bakanlığı için belirlenen esas ve usuller çerçevesinde inceleme ücreti
ödenir. (5)
Taslak ders kitabı ve Bakanlıkça satın alınacak diğer eğitim araç ve
gereçlerinin incelettirilmesi için yatırılan ücretin, yasal kesintiler
yapıldıktan sonra kalan miktarın en çok yüzde 65'i ön inceleme, komisyonda
inceleme ve değerlendirme yapanlara inceleme ücreti olarak ödenir. (6)
İnceleme ve değerlendirme yapanlara ücret ödemesi, inceleme ve değerlendirme
raporlarının ilgili şubeye teslim edilmesinden sonra puantaja dayalı olarak
yapılır. İnceletme talebinden vazgeçilmesi ve
inceleme ücretinin iadesi MADDE 16 – (1) Ön inceleme yapılmadan inceletme talebinden
vazgeçilmesi hâlinde, yatırılan inceletme ücreti ilgili birim veya yayınevine
iade edilir. (2)
Ön incelemenin yapılmasından sonra eserlerin incelettirilmesinden
vazgeçilmesi hâlinde, eser kodlanmamış ise inceleme masrafları karşılığı
olarak inceletme ücretinin yüzde 10'u kesilir, geri kalan miktar başvuru
sahibine iade edilir. Eserin uzmanlara verilmesinden sonra incelemeden
vazgeçilen veya inceleme komisyonlarınca öğretim programına uygun
bulunmayarak başvuru sahibine süreç tamamlanmadan iadesine Kurulca karar
verilen taslak ders kitapları için yatırılan inceletme ücreti iade edilmez. (3)
Ön incelemesi tamamlanmış ders kitabının öğretim programında, Kurulca kitabın
yeniden yazımını gerektirecek oranda değişiklik yapılması hâlinde inceletme
ücreti kesinti yapılmaksızın başvuru sahibine iade edilir. İnceleme ve değerlendirme MADDE 17 – (1) Ders kitaplarının incelenmesinde, puanlamaya esas
olacak kriterler Kurulca belirlenerek duyurulur. (2) Bakanlıkça yarışma, sipariş, satın alma ve yazdırma
usulleriyle temin edilen veya yayınevlerince hazırlanan taslak ders
kitapları, dersin özelliği ve sınıf seviyesi dikkate alınarak Müdürlükçe
görevlendirilecek en az üç alan uzmanı, bir dil uzmanı ve bir görsel
tasarımcı ile gerekli görülmesi hâlinde ölçme ve değerlendirme, program
geliştirme, rehberlik, çocuk gelişimi ve/veya eğitim teknolojisi uzmanlarından
oluşan komisyon/komisyonlar oluşturulur. (3)
Komisyonlarda görev alacak komisyon başkan ve üyelerinin isim, unvan ve branşları görevlendirme emrinde yer alır ve görevlendirme
emri, ilgili komisyon başkanı ve üyelerine tebliğ edilir. (4)
Görevlendirme emrinde incelemenin toplam süresi ile mesai saatleri içinde mi
yoksa dışında mı yapılacağı ve bunların süreleri ile benzeri hususlar
belirtilir. İnceleme ücretleri Döner Sermaye İşletmesi tarafından ödenir. (5)
Başkanlık, ihtiyaç durumuna göre üniversitelerin ana bilim dallarında görevli
öğretim üyeleri ile diğer kamu kuruluşları ve özel kuruluşlarda görevli olan
diğer alan uzmanlarını, yapılacak protokol gereğince inceleme işlemlerinde
görevlendirebilir. (6)
Türkçe, Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı dersleri ile yabancı dil ders
kitaplarında ayrıca dil uzmanı, resim alanı ile ilgili ders kitaplarında da
görsel tasarımcı görevlendirilmez. (7)
İnceleme komisyonunda zorunlu olarak bulundurulması gereken dil uzmanı ve
görsel tasarımcının alanlarına giren incelemelerde komisyon, en az dört
kişiden oluşabilir. (8) İnceleme komisyonları, taslak ders kitaplarını ilgili dersin
öğretim programları ile bu Yönetmeliğin ders kitaplarının nitelikliği
ve ders kitaplarının hazırlanmasına ilişkin hükümler doğrultusunda içerik;
dil, anlatım ve üslup; öğrenme, öğretme, ölçme ve değerlendirme; teknik,
tasarım ve düzenleme yönlerinden inceler ve ilgili dersin Kurul tarafından
belirlenen puanlamaya esas olan ölçütler doğrultusunda değerlendirir. (9)
Taslak ders kitabının incelenmesi sonucunda, komisyonca rapor düzenlenir. Bu
raporda, içerik; dil, anlatım ve üslup; görsel tasarım varsa ölçme ve
değerlendirme ile ilgili tespitler açık, anlaşılır ve yeni hatalara yol
açmayacak şekilde belirtilir. (10)
Takım hâlinde hazırlanan taslak ders kitapları varsa ek materyal ile birlikte
incelenir. Öğrenci çalışma kitabı ekinde yer alabilecek eğitim
materyallerinin inceletme ücreti 2 forma ücreti üzerinden hesaplanır. Bu
eğitim materyali için ayrı bir rapor düzenlenir. 75 puanın altında almış ise
ek eğitim materyali incelenmez. 75 ve üzerinde puan almış ise ek eğitim
materyali de incelenir, “Uygun bulundu.” veya “Uygun bulunmadı.”
hükümlerinden biri ile değerlendirilir. Uygun bulunmayanların rapor
doğrultusunda düzeltilmesi istenir. İnceleme sonucuna bakılmaksızın bu eğitim
materyalinin yabancı dil dersi için hazırlanananları
hariç olmak üzere ders kitabı takımının değerlendirilmesinde puantaja
herhangi bir etkisi olmaz. Ancak ek materyal taslak ders kitabı ile birlikte
incelenmeyecekse bu durum kriterlerde belirtilir. (11)
Taslak ders kitaplarının incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, inceleme
komisyonunca rapor düzenlenir ve taslak ders kitabı, 100 tam puan üzerinden
değerlendirilir. Aynı şekilde takım hâlinde başvurusu yapılan taslak ders
kitapları da birlikte incelenerek 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. (12)
İnceleme sonucunda 75’in altında puan alan taslak ders kitapları reddedilmiş
sayılır, inceleme raporu başvuru sahibine gönderilir. (13)
İlk incelemede 90 ve üzeri puanla değerlendirilen taslak ders kitapları,
inceleme komisyonunun raporu ile birlikte değerlendirme komisyonuna
gönderilir. Değerlendirme komisyonu tarafından raporları ile birlikte
incelenip değerlendirilen taslak ders kitapları, Projeler ve İnceleme Dairesi
Başkanlığınca inceleme ve değerlendirme komisyonu raporları ile birlikte
Kurula sunulur. Taslak ders kitabının Kurulda; ders kitabı olması, yeniden
incelenmesi veya düzeltilmek üzere başvuru sahibine gönderilmesi uygun
bulunur ya da uygun bulunmaz. Düzeltilmek üzere başvuru sahibine gönderilen
taslak ders kitabı ile ilgili tespit edilen hataların 10 gün içinde
düzeltilmesi istenir. (14)
İnceleme komisyonlarınca 75-89,99 arasında puanla
değerlendirilen taslak ders kitapları ve raporları, Müdürlükten Projeler ve
İnceleme Dairesi Başkanlığına gönderilir. Projeler ve İnceleme Dairesi
Başkanlığı bünyesinde en az iki alan uzmanı, bir dil uzmanı ve bir görsel
tasarım uzmanından oluşan değerlendirme komisyonu kurulur. Değerlendirme
komisyonu taslak ders kitabını inceleme raporu ile birlikte inceleyerek,
inceleme komisyonunun tespitlerinin yerinde olup olmadığını ve varsa yeni
tespit edilen hataları da ekleyerek değerlendirir. Değerlendirme komisyonu,
inceleme komisyonunca yapılan incelemenin soncuna katılıp katılmadığına karar
verir. İnceleme komisyonunun kararına katılınmaması
hâlinde taslak ders kitabı değerlendirme komisyonunun gerekçeli raporu ile
birlikte Kurula sunularak alınan karar doğrultusunda işlem yapılır. Kurul,
taslak ders kitabının yeniden incelenmesine, 30 gün içinde düzeltilmesine
veya ders kitabı olmasının uygun bulunmamasına karar verir. (15)
Değerlendirme komisyonunun, inceleme komisyonu raporunu uygun bulması hâlinde
değerlendirme raporu başvuru sahibine gönderilir. 30 gün içinde tekrar
incelenmek üzere Başkanlığa başvurusu yapılmayan taslak ders kitaplarının
ders kitabı olması uygun bulunmamış sayılır. (16)
Düzeltilerek başvurusu yapılan taslak ders kitapları, Başkanlıkta ön
incelemesi yapılarak Müdürlüğe gönderilir. Bu inceleme sonucunda komisyonca,
tespitlerin giderilip giderilmediği ve yeni hataların yapılıp yapılmadığı,
inceleme sırasına bakılmaksızın incelenir ve yeniden değerlendirilen taslak
ders kitapları, düzenlenecek bir raporla birlikte değerlendirme komisyonuna
gönderilir. (17)
İnceleme komisyonunca taslak ders kitaplarından 90’dan aşağı puanla
değerlendirilenlerin, değerlendirme komisyonu tarafından da aynı şekilde
değerlendirilmesi hâlinde yapılan başvuru uygun bulunmamış sayılır. Taslak
ders kitaplarından 90 ve üzeri puan alanlarla; değerlendirme komisyonunun
inceleme komisyonunun görüşüne katılmadıkları durumlarda taslak ders
kitapları, gerekçeli bir rapor ile Kurula sunulur ve Kurulda alınan karar
doğrultusunda işlem yapılır. (18) 13 ve 14 üncü fıkralara göre Kurulca, görüşülen eserin
bilimsel hata sayısının eserin sayfa sayısının 1/16 sını
geçmemesi hâlinde tespit edilen hataların düzeltilmesi şartıyla ders kitabı
olarak kabul edilen taslak ders kitabının raporu başvuru sahibine gönderilir
ve en geç 7 gün içinde tespitlerin taslak ders kitabına yansıtılması istenir.
Yapılan tespitlerle ilgili düzeltmelerde yeni hataların belirlenmesi
durumunda da, dört iş günü ek düzeltme süresi verilir. Tespitlerin belirtilen
sürede yerine getirilmemesi durumunda taslak ders kitabının, ders kitabı
olması uygun bulunmamış sayılır. (19)
Kurulca, taslak ders kitabının, inceleme usul ve esaslarına uyulmadan
incelendiğinin tespit edilmesi veya gerekli görülmesi hâlinde, eserin yeniden
incelenip değerlendirilmesi istenebilir. Değerlendirme sonuçlarının, taslak
ders kitabı ders kitabının olma vasfını etkileyecek biçimde farklı olması
hâlinde, üniversitelerin ilgili ana bilim dalı öğretim üyelerinden görüş
alınabilir. Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı, eseri inceleme ve
değerlendirme raporlarıyla varsa alınan görüşü ile birlikte Kurula sunar.
Kurulca alınan karar doğrultusunda işlem yapılır. (20)
Müdürlükten 75 ve üzeri puan almış taslak ders kitaplarının Projeler ve
İnceleme Dairesi Başkanlığına gönderilmesi, bir sonraki öğretim yılında
okutulmak üzere kabul edilecek ders kitapları için son kabul tarihinden 10 iş
günü önce durdurulur. (21)
İnceleme ve değerlendirme süreçleriyle ilgili uygulamalar konusunda tereddüde
düşülmesi hâlinde konu, gerekçeleri ile birlikte Kurula sunulur ve Kurulca
alınan karar doğrultusunda işlem yapılır. (22)
Değerlendirme komisyonunun taslak ders kitabı ve raporu değerlendirme süresi
tek eserde en fazla 27 saat, takım hâlinde alınan eserlerde 45 saattir.
Taslak ders kitabının başvuru sahibince düzeltilmesinde ve yeniden incelenmesinde
değerlendirme komisyonunca hazırlanan rapor esas alınır. (23)
İnceleme ve değerlendirme sonuçları, inceleme raporları ve puanları ile
birlikte ilgilisine gönderilir. (24)
Taslak ders kitabının Kurulca ders kitabı olmasının uygun bulunmaması hâlinde
gerekçeli rapor düzenlenir. Taslak ders kitaplarının inceleme
süreleri MADDE 18 – (1) Taslak ders kitaplarının inceleme sürelerinin
tespitinde forma sayısı esas alınır. Bir forma 16 sayfa olup incelenecek
taslak ders kitabının türüne göre esas alınacak inceleme süreleri aşağıda
belirtilmiştir: a)
İlköğretim okullarına ait taslak ders kitaplarından; 1)
1, 2 ve 3 üncü sınıflara ait olanların her forması için 3, 2)
4 ve 5 inci sınıflara ait olanların her forması için 5, 3)
6, 7 ve 8 inci sınıflara ait olanların her forması için 6 saattir. b)
Ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarına ait olanlardan; 1)
Sosyal içerikli olanların her forması için 6, 2)
Fen, matematik ve mesleki grupta yer alanlar ile yabancı dilde yazılmış
olanların her forması için 7 saattir. (2)
İlk ve ortaöğretim taslak ders kitaplarının görsel tasarım açısından inceleme
süresi her forma için 1 saattir. (3)
Taslak ders kitaplarının başvuru tarihinden itibaren bir yıl içinde ilk
incelemesinin yapılması esastır. Bir yıl içinde ilk incelemesi yapılamayan
taslak ders kitapları için bu süre gerekçeleri bildirilmek üzere altı ay
uzatılır. Süre ve inceleme esaslarına uyulmaması MADDE 19 – (1) İncelemede görev verilen komisyon üyelerinden
kabul edilebilir mazeretleri dışında belirlenen sürede görevini yerine
getirmeyenler hakkında, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli işlem
yapılır ve belirlenen süre dışında kalan çalışmaları için inceleme ücreti
ödenmez. (2) Belirlenen inceleme sürelerinin kasıtlı olarak geçirilmesi,
Anayasanın temel ilkeleriyle Millî Eğitimin genel amaç ve temel ilkelerini
dikkate almadan inceleme yaptığı, inceleme esas ve usullerine uymadığı, idari
veya adli inceleme/soruşturma sonucunda Kurulu veya Başkanlığı yanlış bilgilendirdiği,
objektif değerlendirme yapmadığı tespit edilen komisyon başkanı ve üyelerinin
mevcut komisyon veya komisyonlardaki görevleri iptal edilir, haklarında yasal
işlem yapılır. Kurumun bunların hata ve yanlış uygulamalarından
uğrayabileceği maddi veya manevi zarar kendilerine rücu
eder. Komisyon başkanlarının görev ve
sorumlulukları MADDE 20 – (1) Komisyon başkanı ve üyeleri, ilgili Daire
Başkanlığınca belirlenip Başkanlık onayına sunulur. Komisyon başkanları; a)
Başkanı bulundukları komisyonların düzenli ve verimli çalışmasını sağlamak
üzere gerekli tedbirleri alma, çalışma alanları ile ilgili bilgi edinme ve
komisyon üyelerini yetiştirme etkinliklerine katılma, b)
İncelemenin öngörülen süre içerisinde tamamlanmasını sağlama, c)
Komisyonun görevlerini sürdürmede ihtiyaç duyduğu araç-gereç, kaynak kitap ve
benzeri ile çalışma koşullarındaki aksaklıkları Daire Başkanlığına bildirme, ç)
İstenildiğinde komisyonunun çalışmaları hususunda bağlı bulunduğu
makama/makamlara bilgi verme, d)
İncelediği taslak ders kitabı ve eğitim aracıyla ilgili bilgilerin gizliliği
konusunda gerekli hassasiyeti gösterme görevlerini yapar. Uzman ve komisyon üyelerinin görev ve
sorumlulukları MADDE 21 – (1) Uzman ve komisyon üyeleri; a)
Taslak ders kitapları ile Bakanlıkça satın alınacak veya hibe edilecek diğer
eğitim araçlarını ilgili öğretim programı ile belirlenen inceleme ölçütleri
doğrultusunda öğrenci seviyesine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını
inceleyerek değerlendirme, b)
Taslak ders kitaplarında yer alan öğretim teknik ve yöntemleri ile ölçme ve
değerlendirme yöntemlerini güncellik, öğrenci seviyesine uygunluk ve eğitim
uygulamaları ile tutarlılık yönlerinden inceleyerek değerlendirme, c)
Gerektiğinde diğer ülkelere ait ders konularını, ünitelerini, bölümleri, ders
kitaplarını ve öğretim programlarını inceleme, ç)
İncelediği taslak ders kitabı ve eğitim aracıyla ilgili bilgilerin gizliliği
konusunda gerekli hassasiyeti gösterme, d)
Tespitleri açık, anlaşılır, yeni hatalara yol açmayacak şekilde hata tespit
fişinde belirtme ve rapor düzenleyerek birlikte imzalama, e)
Alanla ilgili hizmet içi eğitim faaliyetlerine katılma ve bilgilerini
güncelleme görevlerini yapar. Tespitlere itiraz MADDE 22 – (1) Başvuru sahibi, inceleme ve değerlendirme sonucunda
iade edilen taslak ders kitapları için yapılan tespitlerle ilgili olarak bir
defaya mahsus olmak üzere gerekçesi ile birlikte yeniden incelenmek üzere 15
gün içerisinde itirazda bulunabilir. (2)
İtiraz, Başkanlıkça oluşturulacak komisyonca incelenerek puanla
değerlendirilir. İtirazların değerlendirilip incelenmesi ilk başvurudaki usul
ve esaslara göre yapılır. (3)
İtirazda bulunan başvuru sahibi, Döner Sermaye İşletmesi hesabına ilk
başvuruda olduğu gibi o döneme ait katsayı esasına göre belirlenen inceletme
ücretini yatırır. Kurul üyelerinin rehberliği MADDE 23 – (1) İlgili Kurul üyelerinden en az ikisi,
komisyonlarca incelenip değerlendirilen taslak ders kitabı veya ders kitabı
yerine kullanılacak öğretim materyalini incelenme ve değerlendirme sürecinde
ilgili komisyona rehberlik eder ve komisyon raporu ile taslak ders kitabını
gördükten sonra tespit ve görüşlerini takip formuna yazarak imzalar. (2)
İlgili Kurul üyelerinden ikisinin uzun süreli izinli, raporlu veya görevli
olması durumunda bu işlemler bir üye ile de yapılabilir. Ders kitaplarının yayımlanması MADDE 24 – (1) Kurulca kabul edilen ders kitaplarının
yayımlanması aşağıdaki şekilde yapılır; a)
Kurulca kabul edilen ders kitabının karara bağlanmış orijinal nüshasının
baskısı yapılır. Kitapların baskısı açık, net, renkli, görsel algıyı
kolaylaştırıcı, kullanılabilir ve korunabilir nitelikte olur. b)
Beş formayı geçen kitaplara sırt verilir. Sırta kitabın adı ve sınıfı,
kitabın ön kapağı üstte ve yatay durumda iken soldan sağa doğru okunabilecek
şekilde yazılır. c)
Arka kapakta; sağ alt köşede Barkod ve ISBN'ye yer verilir. ç)
İç kapakta; 1)
Basıldığı yıla ve yere, 2)
Kitabın kabul edildiğine dair Kurul Kararının tarih ve sayısına, genel yayın
seri ve dizi numaralarına, telif hakkı, baskı kararı veya onayına ve baskı
sayısına yer verilir. Okutulma süresi MADDE 25 – (1) Ders kitaplarının okutulma süresi, Kurul
kararında belirtilen öğretim yılından itibaren 5 öğretim yılıdır. Okutulma süresinin uzatılması MADDE 26 – (1) Okutulma süresi sona eren ders kitaplarının
süreleri uzatılmaz. Ancak alanında ders kitabı bulunmayan veya bir kitap
bulunan ders kitaplarının bir yıl süreyle uzatılıp uzatılmamasına, ilgili
birimlerin veya başvuru sahiplerinin Başkanlığa başvurusu sonucunda Kurulca
karar verilir. Bu durumdaki kitaplar için süre uzatımı, en fazla iki defa
yapılabilir. Program değişikliklerinin ders
kitaplarına yansıtılması MADDE 27 – (1) Ders kitaplarının yeniden yazımını gerektirmeyen
öğretim programı değişikliklerinde, a)
Değişikliklerin ders kitaplarına yansıtılması, ilgili birim veya
yayınevlerinden istenir. Gerekli durumlarda Başkanlık veya ilgili birimler,
yazarların görüşlerini almadan da yansıtma ve düzeltme işlemi yapabilirler.
Başkanlıkça belirlenen süre içinde gerekli düzeltmelerin yapılmadığı tespit
edilen ders kitabına ait Kurul Kararı iptal edilir. b)
Başvurusu yapılmış ve inceleme işlemi devam eden taslak ders kitaplarına
değişikliklerin yansıtılması inceleme süreci içinde ilgili birim veya
yayınevinden istenir. (2)
Ders kitabının yeniden yazımını gerektiren program değişikliklerinde, a)
Başvurusu yapılmış, inceleme ve değerlendirme işlemleri sonuçlandırılmamış
taslak ders kitapları ilgili birim veya yayınevine iade edilir. b)
Ders kitaplarının okutulma süresi sona erer. Yayımlanan ders kitaplarının kontrolü ve
güncellenmesi MADDE 28 – (1) İlgili birim veya yayınevi, yayımlanan ders
kitaplarının ilk ve müteakip baskılarından, basıldığı tarihten itibaren 90
gün içinde, 5 adedi Başkanlığa ve bir adedi de Daire Başkanlığına teslim
edilir. Bu süre içerisinde teslim edilmeyen ders kitaplarına ait Kurul kararı
iptal edilir. Projeler ve İnceleme Dairesi Başkanlığı tarafından kurulan
komisyon bu kitapları Kurul kararına esas olan nüsha ile karşılaştırır. Baskı
örneklerinin, Kurul kararına esas olan nüshalara uymadığının tespit edilmesi
hâlinde bu ders kitaplarının kabulüne dair Kurul kararı iptal edilir ve bu
durum Tebliğler Dergisinde yayımlanır. Yayınevinin o ders kitabı ile ilgili
başvurusu iki yıl süreyle kabul edilmez. Ancak güncelleştirme ve yeni
düzenleme gerektiren tespitler Kurulca da uygun bulunduğu takdirde ders
kitabı, başkanlıkça belirtilen süre içinde düzeltilmek üzere başvuru sahibine
gönderilir. (2)
Yayınevi kitabın baskısını yaptıramayacaksa veya haklarını devretmişse durumu
yazılı olarak Başkanlığa ve Daire Başkanlığına bildirir. (3)
İlgili birim, yayınevi veya tüzel kişiler ya da şahıslar tarafından yapılan
hata tesbitlerine veya güncellemeye dayalı olarak
yapılacak yeni düzenlenmiş metinler Başkanlığa gönderilir. Güncelleştirme ve
yeni düzenleme gerektiren tespitler Kurulca da uygun bulunduğu takdirde ders
kitabı, başkanlıkça belirtilen süre içinde düzeltilmek üzere başvuru sahibine
gönderilir. (4)
Kurulda belirlenen hataların tamamı düzeltildikten sonra son düzeltmelerin
yansıtıldığı iki adet ders kitabı birim veya yayınevi tarafından Projeler ve
İnceleme Dairesi Başkanlığına teslim edilir. Son düzeltmelerin yansıtıldığı
ders kitabı ilgili komisyona imzalattırıldıktan sonra ilgili şubede saklanır. Baskı ve dağıtım MADDE 29 – (1) Bakanlık ilköğretim ve ortaöğretim kurumları
öğrencileri için belirleyeceği derslerin kitaplarını satın alabilir. (2)
Bakanlıkça satın alınacak veya bastırılacak kitapların baskı adedi, Daire
Başkanlığınca ilgili birimle iş birliği yapılarak ihtiyaca göre belirlenir.
Önceki yıllardan kalan baskılar dağıtılmadan önce, Başkanlıktan görüş alınır.
Baskı, satın alma ve dağıtım işlemleri Daire Başkanlığınca yürütülür. Kayıtların tutulması ve bilgilendirme MADDE 30 – (1) Kitapların Başkanlıkca
uygun görülen inceleme süreçleri Başkanlığın elektronik ortamında
yayımlanabilir. (2)
Daire Başkanlığı, ilgili birim ve yayınevlerince hazırlanan kitapların basım
ve dağıtımını izler. Konu ile ilgili istatistiki
verilerle sınıflara göre okutulan ders kitaplarının listesini Başkanlığa
bildirir. Telif ücreti MADDE 31 – (1) Bakanlıkça, hazırlanan veya hazırlatılan
kitapların yazar/yazarlarına 23/1/2007 tarihli ve
26412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek
Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Daire
Başkanlığınca ücret ödenir. Kitapların duyurusu MADDE 32 – (1) Kurulca kabul edilen ders kitaplarının listesi
takip eden ayın Tebliğler Dergisinde yayımlanmak üzere Daire Başkanlığına
gönderilir. (2)
Aralık ayının 15 inci iş gününe kadar Kurulca kabul edilen, okutulma süresi
devam eden ve süresi uzatılan ders kitaplarının listesi, Tebliğler Dergisinde
yayımlanmak üzere aralık ayının son iş günü mesai bitimine kadar Daire Başkanlığına
gönderilir. Bir sonraki öğretim yılında okutulacak ders kitaplarının adları,
yazarı/yazarları, varsa yayınevi adları ve fiyatları ile birlikte en geç
takip eden yılın Ocak ayının ilk on günü içinde Tebliğler Dergisinde
yayımlanır. Ders kitaplarının fiyatlarının
belirlenmesi MADDE 33 – (1) Başvuru sahipleri; a)
İçinde bulunulan yılın aralık ayından önce Kurulca kabul edilen veya okutulma
süresi devam eden ders kitaplarının fiyatlarının belirlenmesi için, aralık
ayının ilk haftasının son iş gününe kadar, b)
Aralık ayının 15 inci iş gününe kadar Kurulca kabul edilen ders kitaplarının
fiyatlarının belirlenmesi için, aralık ayının son iş gününe kadar Daire
Başkanlığına başvuruda bulunurlar. Ders kitabı yerine okutulacak eğitim
araçları MADDE 34 – (1) Ders kitabı bulunmaması hâlinde, ilgili birimce
ders kitabı yerine kullanılacak eğitim aracı hazırlanır ve okutulur. Bu
eğitim aracı ders kitaplarını inceleme usul ve esaslarına göre incelenir ve
Kurulun onayına sunulur. Kurulca onaylanması hâlinde eğitim aracının okutulma
süresi alanında ders kitabının okutulmaya başlanacağı öğretim yılına kadar
sürer. Bu süre beş yılı geçemez. (2)
İlgili birimler hazırladıkları; a)
Öğretim programının Kurul kararında ders kitabı kullanılmaması belirtilen dersler
için kılavuz kitapları, b)
Ders kitabı olmaması halinde ders kitabı yerine kullanılacak eğitim
araçlarını, c)
Program uygulama kılavuzlarını incelenmek üzere Başkanlığa sunar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Ders kitabı Dışındaki Diğer Eğitim Araç ve
Gereçlerinin İncelenmesi, Seçimi ve Kullanımı Başvuru MADDE 35 – (1) Eğitim kurumlarında ders kitabı dışında okutulmak
üzere Bakanlıkça hazırlananacak, satın alınacak
veya hibe yoluyla sağlanacak diğer eğitim araçları ile Bakanlık makamınca
eğitim öğretim açısından incelenmesi istenen eğitim araç ve gereçlerinin
başvurusu, satın alacak ilgili birimce Başkanlığa yapılır. Satın alınacak
eğitim araç ve gereçleri ücret karşılığı incelenir. Eğitim araçlarının
inceletme ücreti eğitim aracı sahibi tarafından Müdürlüğün Döner Sermaye
İşletmesi hesabına yatırılır. Ancak, hibe edilen eğitim aracı için herhangi
bir inceletme ücreti alınmaz. Hibe kapsamındaki eğitim araçları Bakanlık
onayı ile ücretsiz olarak incelenir. Protokol kapsamındakiler için Bakanlık
onayı alınmaz. (2)
Eğitim aracı; a)
Anayasa ve yasalara uygun olması, b) 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununda yer alan Türk Millî
Eğitiminin Genel Amaçlarında belirtilen Atatürk İnkılâp ve İlkelerine ve
Anayasada ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin
millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve
geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan;
insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan
demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne
karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş
yurttaşlar olarak yetiştirmek hükmüne ve Türk Millî Eğitiminin Temel
İlkelerine uygun olması, c)
Şekil, resim, tablo, fotoğraf, şema, plan, harita, grafik, tasarım ve
benzerlerinin metinleri destekleyici ve tamamlayıcı olması, ç)
Öğrenci seviyesine uygun ve okunabilir punto ile yazılmış olması, d)
Bilimsel hata bulunmaması, e)
Türkçenin özelliklerinin bozulmadan ve doğru olarak kullanılmış olması, f)
Kişi, kurum ve kuruluşları yıpratıcı nitelikte olmaması, g)
Temel insan haklarına aykırılık taşımaması; cinsiyet, ırk, din, dil, renk,
siyasi düşünce, felsefî görüş, mezhep ve benzeri ayrımcılık içermemesi, ğ)
İlgili firmanın amblem ve logosu dışındaki reklam
niteliğindeki ögelere yer verilmemesi, h)
Yabancı dilde hazırlanmış olanlarının, Bakanlar Kurulunca Türkiye'de
eğitim-öğretimine izin verilen yabancı dillerde hazırlanması ve yazıldığı
dilin özelliklerinin bozulmadan ve doğru olarak kullanılmış olması, ı)
Estetik, edebî, kültürel ve sosyal değerlere uygun olması, i)
Görsel unsurların toplumun ortak değerlerine aykırı olmaması yönleri ile incelenerek değerlendirilir ve rapor
düzenlenir. (3)
İnceleme raporunun sonuç bölümünde; a)
Eğitim aracı, eğitim ve öğretim açısından uygun bulunmuştur. b)
Baskısı yapılmamış veya elektronik ortamdaki eğitim aracı belirtilen
hataların giderilmesi şartıyla uygun bulunmuştur. c)
Eğitim aracı, eğitim ve öğretim açısından uygun bulunmamıştır. ifadelerinden birine yer verilir. (4)
Önceden uygun bulunmuş eğitim araçlarından yeniden incelenmesi istenenler,
eskisi ile karşılaştırılır. Karşılaştırma sonucunda değişiklik bulunması
durumunda değişiklik kısmı yukarıdaki esaslara göre incelenerek
değerlendirilir. Değişiklik olmaması durumunda uygunluk kararı verilir. (5)
Hibe, satın alma veya protokol yoluyla sağlanan eğitim araçları için
Başkanlıkça verilen uygunluk kararı yalnızca bu işlem için geçerlidir. Başka
bir amaçla kullanılamaz. (6)
Ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ile öğretmen kılavuz kitabı dışındaki
diğer eğitim araç ve gereçlerinin incelenmesi, değerlendirilmesinde aşağıdaki
hususlara uyulur. Bunlardan; a)
Türk ve dünya klasikleri, b)
Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve yönergeler veya bunların
birleştirilmesiyle meydana getirilen eserler, c)
Okul kütüphanesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre bulundurulacak eserler, ç)
Bilgisayar kullanımı için gerekli olan yazılım programları, d)
Derslerin işlenişinde kısa süreli kullanılan yazılım programı, e)
Öğretmenlerce hazırlanan ve kendi derslerinde kullandıkları dersle ilgili
bireysel çalışmaları sonucu ortaya çıkan materyaller, f) Türk Standartlar Enstitüsü (TSEK), Makine Kimya Endüstrisi
Kurumu (MKEK), Türk Patent Enstitüsü Kurumu (TPE) gibi kurumlarca
standartları belirlenerek tescillenmiş ve belgelendirilmiş ya da nitelik ve
standardına uygun üretilmiş veya uluslararası İSO, CE ve benzeri belgeli,
okul ve kurumlarda dersliklerin donatımında kullanılan sıra, masa, tahta, tv, bilgisayar, tepegöz; atölye ve laboratuvarlarda
yer alması gereken döner sermaye kapsamında da üretilebilen ve kullanılan
alet ve makineler, kimyasal elementler, yoğaltım malzemeleri ve benzerleri
herhangi bir değerlendirme veya seçime gerek görülmeden okullarda
kullanılabilir. Ancak, zorunlu hâllerde öğretim programlarının
amaçlarının gerçekleştirilmesinde yararlanılabilecek, standartları
belirlenmemiş eğitim araçlarının nitelikleri Başkanlıkça belirlenir. Satın
alınacak eğitim araçlarının nitelikleri ise şartnamede belirtilir. (7) Öğretmen ve öğrencilere kaynak ve yardımcı olacak basılı ve
elektronik ortamda kayıtlı eğitim araçları ile genel amaçların
gerçekleşmesine yardımcı olmak amacıyla satın alınacak veya ücretsiz
dağıtılacak eğitim araçları için en az üç; diğer eserler için en az bir alan
uzmanı; gerekli hâllerde görsel tasarımcı, program geliştirme uzmanı, dil
uzmanı, ölçme-değerlendirme uzmanı, rehberlik ve çocuk gelişimi uzmanı ile
eğitim teknolojisi uzmanının da yer aldığı en fazla yedi uzman/öğretmenden
oluşturulan komisyon tarafından Müdürlükte bu madde hükümlerine göre
incelenir. Eğitim araçlarının inceleme süreleri MADDE 36 – (1) Eğitim araçlarının inceleme süresi; a)
Basılı eğitim araçlarından ilköğretime yönelik olanlar için forma başına en
fazla 2, ortaöğretime yönelik olanlar için forma başına en fazla 3, b)
CD-ROM ve disketlerden ilköğretime yönelik olanlar için forma başına (her
kullanılan 2 MB en fazla bir forma kabul edilerek) en fazla 4, c)
Tablo, slayt, resim ve fotoğraf gibi eğitim
araçlarının her biri için 1, ç)
Yerküre için 5, d)
Atlasların her bir haritası için 2, e)
Haritaların her biri için 2, f)
Basılı olmayan diğer eğitim araçlarının her biri için 2, g)
Film, film seti ve çizgi filmin her 30 dakikası için 2, ğ)
Video, kaset (bant) her 30 dakikası için 2, h)
Ses kasetleri (bant) her 30 dakikası için 2 saat olarak uygulanır. (2)
Yabancı dilde hazırlanan eğitim araçlarının inceleme sürelerine, yukarıda
belirtilen sürelerin en çok iki katı kadar ilave yapılabilir. Takma ad kullanma MADDE 37 – (1) Yayınevleri, ders kitaplarında ders kitapları
yazarlarına takma ad kullandıramazlar. Kullandığı tespit edilen
yayınevlerinin taslak ders kitapları 2 yıl süreyle incelemeye alınmaz. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Hazırlama ve sipariş hükümlerine uyma
zorunluluğu MADDE 38 – (1) İlgili birim veya yayınevi; kitap hazırlarken
ilgili öğretim programı ve bu Yönetmelikte belirtilen hususlara, varsa
şartnamelerinde belirtilenler ile Bakanlıkça istenilen diğer esaslara uymak
zorundadır. (2)
Sipariş usulü ile yazdırılacak kitapların şartnamesinde belirtilen hususlar
yerine getirilmediği takdirde hazırlayanlara ödeme yapılmaz. Yazar veya yayınevi değişikliği MADDE 39 – (1) Kurul kararına göre ders kitabının üzerinde
bulunan yazar veya yazarların isimleri ile yayınevinin adı, tarafların
karşılıklı rızalarına dair noter sözleşmesi olduğu takdirde değiştirilir.
Durum 15 iş günü içerisinde Başkanlığa bildirilir. İhtilaf durumunda esasa
ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı olmadan değişiklik yapılmaz. Bu durumlarda
konu, belgeleri ile birlikte Kurula sunulur ve Kurulun vereceği karar
doğrultusunda işlem yapılır. Şartlı kabul aşamasında olan değişiklikler noter
sözleşmesi ile de yapılır. Başkanlıkça ders kitabı hazırlama MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelikte sözü edilen ders kitapları ile
ders kitabı yerine okutulacak diğer eğitim araçlarının hazırlanarak
ilgililere sunulmasına ilişkin iş ve işlemler, ilgili birimlere bilgi
verilmek suretiyle Kurul kararı ile Başkanlıkça da yapılabilir. Öğrencilere aldırılmayacak kitaplar MADDE 41 – (1) Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmeyen
ders kitapları ile okutulacak diğer eğitim araçları öğrencilere aldırılamaz. Kitapların uygunluk kararının iptali MADDE 42 – (1) Ders kitaplarında; a)
Ders kitabı olarak kabul edildiğine dair Kurul kararı olmadığı hâlde, bu
karar varmış gibi yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunan, b)
İntihal yapan yayınevi hakkında suç duyurusunda bulunulur. Suçu sübuta eren
yayınevinin suç ile ilgili ders kitabına ait Kurul kararı iptal edilir ve
diğer taslak ders kitapları ile ilgili başvuruları 2 yıl süreyle kabul
edilmez. ALTINCI BÖLÜM Geçici ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan yönetmelik MADDE 43 – (1) 29/5/1995 tarihli ve
22297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları
ve Eğitim Araçları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. İnceleme sürecindeki eserler GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Başkanlığa
başvurusu yapılan eserlerin inceleme ve değerlendirme işlemleri, 29/5/1995 tarihli ve 22297 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları
Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır. (2)
Başvuru sahiplerinin otuz gün içinde eserlerini geri çekmeleri durumunda
inceletme ücretinin % 10’u kesilerek iade edilir. (3)
Başvuru sahiplerinin inceleme taleplerine göre eserlerinin kime ait olduğununun belirlenebilmesi Kurulca oluşturulacak
komisyonca belirlenir. Yürürlük MADDE 44 – (1) Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın
görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik 1/1/2010
tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 45 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı
yürütür. |
||||||