|
Sağlık
Bakanlığından:
HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti sunulan
kurum ve kuruluşlarda görev yapan hemşirelerin çalışma alanlarına,
pozisyonlarına ve eğitim durumlarına göre görev, yetki ve sorumluluklarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kamu ve özel tüm sağlık kurum
ve kuruluşlarında ve hemşirelik hizmetleri sunulan diğer alanlarda görev
yapan hemşireleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı
Hemşirelik Kanununun 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b)
Hemşire: 6283 sayılı Hemşirelik Kanununa göre hemşirelik mesleğini icra
etmeye yetkili sağlık personelini,
c)
Hemşirelik tanılama süreci: Bireyin muhtemel veya mevcut sağlık sorununa
yönelik olarak, hemşirelik hizmetleri çerçevesinde bakıma en uygun
yaklaşımı belirlemeyi mümkün kılan durum değerlendirmesini,
ç)
Kanun: 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanununu,
d)
Başhemşire: Kurum ve kuruluşlarda hemşirelik hizmetlerini en üst düzeyde
temsil eden hemşireyi,
e)
Uzman hemşire: Mesleğiyle ilgili lisansüstü eğitim alarak uzmanlaşan ve
diploması Bakanlıkça tescil edilen hemşireyi,
f)
Yetki belgesi: Hemşirelerin meslekleriyle ilgili özellik arz eden birim ve
alanlarda ilgili mevzuatında düzenlenen hizmet içi eğitim çalışmaları
neticesinde Bakanlıkça tanzim olunan belgeyi,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Hemşirelik Hizmetlerinin Kapsamı, Hemşirelerin
Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Hemşirelik hizmetlerinin
kapsamı
MADDE 5 – (1) Hemşirelik hizmetleri aşağıdaki hususları
kapsar:
a)
Birey, aile, grup ve toplumun sağlığının geliştirilmesi, korunması,
hastalık durumunda iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması
amacıyla hemşirenin yerine getirdiği bakım verme, hekimce hazırlanan tıbbî
tanı ve tedavi planının oluşturulması ve uygulanması, güvenli ve sağlıklı
bir çevre oluşturma, eğitim, danışmanlık, araştırma, yönetim, kalite
geliştirme, işbirliği yapma ve iletişimi sağlama rolleri,
b)
Mesleki eğitimle kazanılan bilgi, beceri ve karar verme yeteneklerini
kullanarak, insanlara yaşadıkları ve çalıştıkları her ortamda doğum
öncesinden başlayarak yaşamın tüm evrelerinde meslek standartları ve etik
ilkeler çerçevesinde sunduğu hemşirelik bakımı,
c)
Hemşirelik hizmetlerinin ve bu hizmetlerden sorumlu insan gücü
kaynaklarının, diğer kaynakların ve bakım ortamının yönetimi ile risk
yönetimini.
Hemşirelerin görev, yetki ve
sorumlulukları
MADDE 6 – (1) Hemşireler;
a)
Her ortamda bireyin, ailenin ve toplumun hemşirelik girişimleri ile
karşılanabilecek sağlıkla ilgili ihtiyaçlarını belirler ve hemşirelik
tanılama süreci kapsamında belirlenen ihtiyaçlar çerçevesinde hemşirelik
bakımını kanıta dayalı olarak planlar, uygular, değerlendirir ve denetler.
b)
Verilen hemşirelik bakımının kalitesini ve sonuçlarını değerlendirir,
hizmet sunumunda bu sonuçlardan yararlanarak gerekli iyileştirmeleri yapar
ve sonuçları ilgili birime iletir.
c)
Tıbbî tanı ve tedavi planının uygulanmasında; hekim tarafından, acil durumlar
dışında yazılı olarak verilen tedavileri uygular, hastada beklenmeyen veya
ani gelişen durumlar ile acil uygulanması gereken tanı ve tedavi planlarında
müdavi hekimin şifahi tıbbi istemini kabul eder. Bu süreçte hasta ve
çalışan güvenliği açısından gerekli tedbirleri alır.
ç)
Hastaya lüzumu halinde uygulanmak üzere hekim tarafından reçete edilen
tıbbî talepleri bilimsel esaslara göre belirlenen sağlık bakım, tanı ve
tedavi protokolleri doğrultusunda yerine getirir.
d)
Tıbbi tanı ve tedavi işlemlerinin hizmetten faydalanana zarar vereceğini
öngördüğü durumlarda, müdavi hekim ile durumu görüşür, hekim işlemin
uygulanmasında ısrar ederse durumu kayıt altına alarak hekimin yazılı
talebi üzerine söz konusu işlemi uygular.
e)
Tıbbî tanı ve tedavi girişimlerinin hasta üzerindeki etkilerini izler,
istenmeyen durumların oluşması halinde gerekli kayıtları tutarak hekime bildirir ve gerekli önlemleri
alır.
f)
Görevi teslim alacak hemşire gelmeden ve gerekli bilgiyi hasta başında
sözlü ve yazılı olarak teslim etmeden ve doğal afet, toplu kazalar gibi
olağanüstü durumlarda ise hemşireye olan ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan
ayrılamaz.
g)
Hemşirelikle ilgili eğitim, danışmanlık, araştırma faaliyetlerini yürütür.
Mesleği ile ilgili bilimsel etkinliklere katılır. Toplumun, öğrenci
hemşirelerin, sağlık çalışanlarının ve adaylarının eğitimine destek verir
ve katkıda bulunur.
h)
Sağlık hizmetlerinin verildiği tüm alanlarda etkin bir şekilde görev alır,
oluşturulan sağlık politikalarının yürütülmesinde, mevzuat çerçevesinde
karar mekanizmalarına katılır.
ı)
Hizmet sunumunda, hizmetten faydalananların bireysel farklılıklarını kabul
ederek, insan onurunu, mahremiyetini ve kültürel değerlerini azami ölçüde
göz önünde bulundurur.
i)
Tüm uygulamalarını kayıt altına alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uzman Hemşire ve Yetki Belgesine Sahip Hemşireler
Uzman hemşire
MADDE 7 – (1) Lisans mezunu hemşirelerden; yurtiçinde
hemşirelik anabilim dallarında ve bunların altında açılan lisansüstü eğitim
programlarından mezun olan ve diplomaları Bakanlıkça tescil edilen
hemşireler ile yurtdışında bu programlardan mezun olup, diplomalarının
denklikleri onaylanan ve diplomaları Bakanlıkça tescil edilen hemşireler
alanlarında uzman hemşire olarak çalışırlar.
(2)
Uzman hemşireler, temel hemşirelik rollerinin yanı sıra uzmanlığını yaptığı
alana yönelik klinik bilgi, beceri, sağlık araştırmaları, danışmanlık
hizmetleri, sağlık eğitim hizmetlerinin programlanması, uygulanması ve
değerlendirilmesinde sorumluluk alır, uygular ve değerlendirir.
Yetki belgesine sahip hemşireler
MADDE 8 – (1) Hemşirelik mesleği ile ilgili özellik arz eden
birim ve alanlarda yetki belgesine sahip ve bu alanlara ilişkin hemşirelik
bakım hizmetlerinden sorumlu hemşiredir.
(2)
Yetki belgesine sahip hemşirelerin görev, yetki ve sorumlulukları, sahip
oldukları yetki belgeleri ve çalıştıkları özellikli alana göre Bakanlıkça
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Hemşirelik Hizmetlerinin Yönetimi ve Organizasyonu
Başhemşire
MADDE 9 – (1) Başhemşire olabilmek için hemşirelikte en az
lisans eğitimine sahip olmak gerekir. Ancak kurum/kuruluşta, hemşirelikte
lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de
görevlendirme yapılabilir.
(2)
Başhemşire bağlı olduğu kurum/kuruluş üst amirine karşı sorumlu olarak:
a)
Hemşirelik hizmetlerinin planlanmasını, yürütülmesini, değerlendirilmesini,
geliştirilmesini ve kayıt altına alınmasını sağlar.
b)
Hemşirelik hizmetleri organizasyonu doğrultusunda görevli hemşirelerin
mevzuata ve meslek ilkelerine uygun olarak görev yapmalarından, hemşirelik
hizmetlerinin etkin ve verimli sunumundan sorumludur. İstenmeyen olaylar ve
hatalı hemşirelik uygulamalarını önleyici tedbirleri alır, meydana gelen
menfi olayların kaydının tutulmasını ve bildirilmesini sağlar.
c)
Hemşirelik hizmetlerinde istihdam edilen personeli ilgili birimlere
görevlendirir ve göreve uyumunu sağlar. Hizmet birimlerinde
görevlendirilecek hemşirelerin sayısını ve niteliğini belirler.
ç)
Hemşirelik hizmetleri ile ilgili tüm kayıt sistemlerinin ve Ek-1’deki
formların geliştirilmesini ve düzenli olarak kullanılmasını sağlar.
d)
Hemşirelerin bilgi ve deneyimlerini göz önünde bulundurarak görev
dağılımlarının ve çalışma çizelgelerinin yapılmasını, izlenmesini sağlar ve
onaylar. Göreve yeni başlayan hemşireler için uyum eğitimi, görevdeki
hemşireler için hizmet içi eğitim programlarının planlanması, uygulanması
ve değerlendirilmesini sağlar.
e)
Öğrenci hemşirelerin eğitimi için uygun çalışma ortamını oluşturur, öğretim
elemanları ile işbirliği yaparak okul-hastane işbirliğini sağlar.
f)
Hemşirelerin mesleki gelişimleri için sürekli eğitimlerini destekler.
g)
Hemşirelik hizmetlerinin geliştirilmesi için yapılacak bilimsel araştırma
faaliyetlerine destek olur. Hemşirelik hizmetleri bütçesinin planlanmasında
yer alır.
h)
Hemşirelik hizmetlerine ilişkin stratejik çalışma planlarını yapar ve
uygulanmasını sağlar.
ı)
Hastane ve sağlık kurumlarının ilgili yöneticileriyle işbirliği yapar.
i)
Olağanüstü durumlarda afet planları doğrultusunda ilgili birimlerle
işbirliği içinde, acil durum planlamaları yapar, protokol geliştirir
ve/veya geliştirilmesini sağlar ve gerekli durumlarda uygulamaya koymak
üzere ekibini hazırlar.
j)
Komite, konsey, yönetim kurulu toplantılarına üye olarak katılır.
(3)
Gözetmen hemşire: Başhemşirenin görevleri normal mesai dışında ve resmi
tatil günlerinde gözetmen hemşire tarafından yürütülür. Bu hemşireler
meslekte beş yıl deneyimli, lisans mezunu hemşireler arasından başhemşire
tarafından seçilir ve görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluşta, hemşirelikte
lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de
görevlendirme yapılabilir.
Sorumlu hemşire
MADDE 10 – (1) Sorumlu hemşire yatan hasta
üniteleri/klinikleri, yoğun bakım üniteleri, ayaktan tanı ve tedavi
birimleri, acil, evde bakım gibi alanlarda hemşirelik hizmetlerinin yerine
getirilmesinde başhemşireye karşı sorumlu olup, öncelikle ilgili alanda
uzman hemşireler, yoksa üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunları
arasından başhemşire tarafından görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluşta,
hemşirelikte lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer
hemşirelerden de görevlendirme yapılabilir. Sorumlu hemşire
görevlendirildiği alanda öncelikle gündüz mesai saatlerinde görev yapar.
(2)
Sorumlu hemşire, servis ve ünitedeki hastaların bakım gereksinimlerinin
hemşirelik süreci doğrultusunda belirlenmesine ve karşılanmasına yönelik
hemşirelik hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur.
(3)
Sorumlu hemşire;
a)
Servis/üniteye yeni başlayan hemşirelerin uyumunu sağlar. Hemşirelerinin
mesleki gelişimlerinde, hasta bakımında rehberlik ve danışmanlık yapar, iş
doyumu ve motivasyonu yükseltici düzenlemeler yapar. Eğitim hemşiresi ile
işbirliği yaparak hemşirelerin eğitim gereksinimlerine yönelik önerilerde
bulunur. Hizmet içi eğitim programlarına katılır ve ünite/servis
hemşirelerinin katılmalarını sağlar.
b)
Hastaların tedavi planlarının güvenli bir şekilde uygulanmasını, eczane
tarafından kliniğe gönderilen ilaçların güvenli bir şekilde kullanımını ve
korunmasını sağlar.
c)
Hastanın muayene ve tedavi girişimleri sırasında ilgili hemşirelik
işlevlerinin yerine getirilmesini sağlar.
ç)
Kurum politikaları doğrultusunda hemşirelerin gelişimi için performans
değerlendirmelerini yapar, geri bildirimde bulunur.
d)
Kendisine bağlı hemşirelerin özlük işleri ve hakları ile ilgili konularda
servis/ünite içinde gerekli düzenlemeleri sağlar.
e)
Hemşirelerin çalışma çizelgelerini ve izinlerini düzenler, başhemşirenin
onayına sunar.
f)
Servis/ünitenin fiziksel yapısı ve donanımı konusunda yönetime önerilerde
bulunur.
g)
Hastaları bakım gereksinimlerine göre sınıflayarak uygun oda ve yatak
ayırımını yapar.
h)
İlgili birimlerle koordinasyonu sağlar.
ı)
Hasta ile ilgili vizit, kurul ve konseylere katılarak bilgi alışverişinde
bulunur.
i)
Öğrenci hemşirelerin eğitiminde uygun eğitim ortamını sağlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Düzenleme yetkisi
MADDE 11 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını
sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı
yürütür.
Ekler için tıklayınız.
|